Жиі қойылатын сұрақтар
|
Сақтандыру қызметі туралы заңның 3-бабының 16) тармақшасына сәйкес сақтандыру агенті – сақтандыру агенттерінің тізіліміне енген және тапсырыс шарты негізінде бір немесе бірнеше сақтандыру ұйымдарының атынан және олардың тапсыруымен сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға. Сақтандыру қызметі туралы заңның 18-бабының 1-тармағына сәйкес сақтандыру агентiнiң сақтандыру нарығында делдалдық қызметтi жүзеге асыруға өкiлеттiктерi осы Заңның және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптары ескеріле отырып, тапсырма шартында айқындалады. Сақтандыру ұйымы мен сақтандыру агентінің арасында жасалатын тапсырма шартына қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді. Сақтандыру агентi сақтандыру ұйымы уәкілеттік берген әрекеттерді жеке өзі жасайды және оларды жасауды өзге тұлғаға қайта сенім білдіріп тапсыруға құқылы емес. Сақтандыру агентінде өкiлеттiктер болмаған жағдайда оның сақтандыру агентi ретіндегі қызметiне жол берiлмейдi. ҚР АК 846-бабына сәйкес тапсырма шарты бойынша бiр тарап (сенiм бiлдiрiлген өкiл) екiншi тараптың (сенiм бiлдiрушiнiң) атынан және соның есебiнен белгiлi бiр заңды iс-әрекет жасауға мiндеттенедi. Сенім білдірілген өкiл жасаған мәмiле бойынша құқықтар мен мiндеттер тiкелей сенiм бiлдiрушiде пайда болады. Тапсырма шарты жазбаша нысанда жасалады. |
Сақтандыру омбудсманының мекенжайы: Алматы қ., Рысқұлбеков к-сі, 28/7 ("Бай-Тал" ТК);
телефоны: +7 (727) 382-41-74, +7 (727) 265-54-70, +7-771-990-58-27;
Email: info@fomb.kz
Бұл тетік Қор туралы ҚР заңнамасында көзделген. Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру резервтерінің қаражаты жеткіліксіз болған кезде Қор төтенше жарналарды тартады. Қатысушы-сақтандыру ұйымдарының міндетті және төтенше жарналары есебінен қалыптастырылған сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру резерві жеткіліксіз болған жағдайда, Қор өзінің меншікті капиталын пайдаланады.
Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру резерві және меншікті капитал жеткіліксіз болған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазақстан Республикасының Үкіметі және өзге де ұйымдар Қорға қарыз беруге құқылы. Осылайша, өтеу осы қарыз қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады. Содан кейін қарыз қатысушы-сақтандыру ұйымдарының төтенше жарналары есебінен өтелуге жатады.
Қазіргі уақытта кепілдік беруге міндетті сақтандырудың 3 түрі (көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру, тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігі, туристерді сақтандыру) және аннуитеттік сақтандырудың 2 түрі (қызметкерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шеңберіндегі аннуитет және зейнетақы аннуитеті) жатады.
Қор 2003 жылы құрылған және Қордың қатысушысы - сақтандыру ұйымы мәжбүрлеп таратылған кезде сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін Қазақстан аумағындағы коммерциялық емес ұйым болып табылады. Сақтандыру ұйымдары Қордың акционерлері болып табылады. Қордың қызметі «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» ҚР Заңымен, нормативтік-құқықтық актілермен, Қордың ішкі құжаттарымен реттеледі. Сақтандыру ұйымдары Қорға жарналар төлейді, олар кепілдік беру резервтерін қалыптастырады. Кепілдік беру резерві мәжбүрлеп таратылатын сақтандыру ұйымының сақтанушыларына төлемдерді жүзеге асыруға, сондай-ақ портфельді беруге ғана арналған. Көлік оқиғасы салдарынан өмірі мен денсаулығына өзге адам зиян келтірген тұлғаларың көлік оқиғасы болған жерден жасырынған және жәбірленушіге зиян келтіргені үшін жауапты адам анықталмаған жағдайларда құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз етеді.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақы жинақтары бар адамдардың өз пайдасына немесе жұбайының (зайыбының) немесе жақын туыстарының тұрғын үй жағдайларын жақсарту мақсатында және (немесе) өздері немесе жұбайы (зайыбы) немесе жақын туыстары үшін емделуге ақы төлеу үшін міндетті зейнетақы жарналары (бұдан әрі-МЗЖ) есебінен біржолғы зейнетақы төлемдеріне
«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 31-бабының 1-1-тармағында атап өтілген талаптардың бірі болған кезде құқығы болады.
Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (бұдан әрі – МКЗЖ) есебінен осындай құқық Заңның 32-бабында белгіленген.
Осылайша, талаптардың бірі - салымшыда сақтандыру ұйымымен жасалған қолданыстағы зейнетақы аннуитеті шартының болуы.
Бұл ретте, Заңның 30-бабы 1-тармағының алтыншы абзацында, Заңның 31-бабы 1-1-тармағының төртінші абзацында, 32-бабы 1-1-тармағының төртінші абзацында көрсетілген адамдарға МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебінен төленетін біржолғы зейнетақы төлемінің мөлшері салымшының (алушының) жеке зейнетақы шоттарындағы МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебінен төленетін зейнетақы жинақтарының мөлшерінен аспауға тиіс деп белгіленген.
Баяндалғанды ескере отырып, сақтандыру ұйымымен қолданыстағы зейнетақы аннуитеті шарты және МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебінен қалыптастырылған бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы зейнетақы жинақтары бар адамның өз пайдасына немесе жұбайының (зайыбының) немесе жақын туыстарының тұрғын үй жағдайларын жақсарту мақсатында және (немесе) өзіне немесе жұбайына (зайыбына) немесе жақын туыстарына емделу үшін ақы төлеу үшін Заңның 30-бабы 1-тармағының алтыншы абзацында белгіленген мөлшерде бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы зейнетақы жинақтарын ғана пайдалануға құқығы бар деп санаймыз.
Зейнетақы аннуитеті шартын жасай отырып, салымшы өзінің сақтандыру сыйлықақысы түріндегі зейнетақы жинақтарын өмірді сақтандыру компаниясына (бұдан әрі – ӨСК) тапсырады, оның орнына ӨСК-дан өмір бойы төлем алу құқығын алады.
«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 60-бабының 6- тармағына сәйкес зейнетақы аннуитеті шартын басқа ӨСК-мен жасасқан жағдайда сақтанушының бастамасы бойынша ғана, бірақ ол жасалған күннен бастап екі жылдан ерте емес мерзімде бұзуға болады.
Осылайша, зейнетақы аннуитеті шарты бұзған жағдайда ӨСК-дан «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ-қа сатып алу сомасын қайтару тетігі қолданыстағы заңнамада көзделмеген.
Сонымен бірге, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне экономикалық өсуді қалпына келтіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының шеңберінде қабылданған нормаларға сәйкес салымшыда жасалған зейнетақы аннуитетінің болуы зейнетақы жинақтарының мақсатты пайдаланылуы (яғни, тұрғын үй, емделу немесе зейнетақы активтерін қаржылық басқару) үшін жеткіліктілік өлшемшарттарының бірі болып табылады.