Жиі қойылатын сұрақтар
| КҚИ АҚЖ МС Заңнамасына сәйкес, зақымдалған мүлікті қарап-тексергеннен кейін сақтандырушы келтірілген зиянның мөлшерін бес жұмыс күнінен кешіктірмей анықтауға тиіс. Зиян мөлшері есептелгеннен кейін сақтандырушы зардап шеккен адамға есептелген зиян сомасы көрсетілген есепті танысу үшін беруге міндетті. Есепте зардап шеккен адамның есептелген сомамен келісетіні немесе келіспейтіні көрсетілуге тиіс. Сонымен қатар, есепте сақтандырушының әрекеттеріне шағымдар мен наразылықтардың бар-жоғы туралы белгі қойылады. Есепке қажетті құжаттар, оның ішінде зақымдалған көлік құралының фотосуреттері қоса берілуге тиіс. Сондықтан көзделген қосымшалары, атап айтқанда фотосуреттері жоқ есеп толық рәсімделген болып саналмайды. Осылайша, сақтандырушы автомобильді қарап-тексергеннен кейін бес жұмыс күні ішінде зиян мөлшерін есептеп, зардап шеккен адамға есеппен танысуға мүмкіндік беруге және оны барлық қажетті белгілер мен қосымшаларды қоса отырып рәсімдеуге тиіс. |
| Тіркемені бөлек те, басқа көлік құралдарымен бірге де сақтандыруға болады. Егер КҚИ АҚЖ МС бойынша стандартты шарт жасалса, сақтандыру әрбір көлік құралына жеке рәсімделеді. Яғни, автомобиль мен тіркеме бөлек сақтандырылады. Егер КҚИ АҚЖ МС бойынша кешенді шарт жасалса, бір шартқа екі және одан да көп көлік құралын, оның ішінде автомобиль мен тіркемені, енгізуге болады. Осылайша, көлік құралының иесі әрбір көлік құралына жеке стандартты шарт жасауды немесе бірнеше көлік құралына бір кешенді шарт жасауды өз бетінше таңдай алады. |
| Егер жүргізуші жолаушыларды интернет-платформа немесе мобильді қосымша арқылы (мысалы, такси қызметін көрсетсе) ақылы түрде тасымалдаса, ол тасымалдаушы болып саналады және жолаушылар алдындағы жауапкершілігін міндетті түрде сақтандыруға тиіс. Автокөліктің кәдімгі сақтандыру полисі жеткіліксіз. Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру (КҚИ АҚЖМС) полисі тасымалдаушының жолаушылар алдындағы жауапкершілігін сақтандыруды алмастырмайды. Сондықтан такси жүргізушісі сақтандырудың екі түрін рәсімдеуге тиіс: КҚИ АҚЖМС – автокөлік иесінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру; Тасымалдаушының жолаушылар алдындағы жауапкершілігін сақтандыру – бөлек міндетті сақтандыру полисі. Тасымалдаушының жауапкершілігін сақтандыру шартын жасамай, жолаушыларды тасымалдауға жол берілмейді. |
| Көлік құралының иесі оны сатып алғаннан немесе тиісті кедендік рәсімдерді аяқтағаннан кейін он жұмыс күні ішінде уәкілетті органда тіркеуге міндетті. Осыған байланысты Қазақстан Республикасында әлі тіркелмеген және шетелдікке не Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар азаматтығы жоқ адамға тиесілі көлік құралы бойынша көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру (КҚИ АҚЖ) шарты он жұмыс күніне дейінгі мерзімге жасалуы мүмкін. Мұндай мерзімнің белгіленуі көлік құралының иесіне оны тіркеу үшін он жұмыс күні берілетініне байланысты. Көлік құралы тіркелгеннен кейін сақтандыру жалпы тәртіппен жүзеге асырылады. Міндетті сақтандыруға Қазақстан Республикасында тіркелген немесе тіркелуге жататын, Қазақстан Республикасының аумағына уақытша әкелінген, сондай-ақ тіркеу орнына өз жүрісімен келе жатқан көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігі жатады. Міндетті сақтандырудың болуын бақылауды ішкі істер органдары көлік құралдарын тіркеу кезінде, сондай-ақ жол жүрісі қауіпсіздігі саласындағы талаптардың сақталуын бақылау шеңберінде жүзеге асырады. |
| Сақтандыру омбудсманы сақтанушы (сақтандырылған тұлға, пайда алушы) мен сақтандыру ұйымы арасында сақтандыру шарты бойынша туындайтын дауларды қарайды. Егер сақтанушы (сақтандырылған тұлға, пайда алушы) сақтандыру омбудсманының шешімін қабылдаса, мұндай шешім сақтандыру ұйымы үшін міндетті болады. Яғни сақтандыру ұйымы оны орындауға міндетті. Бұл ретте сақтанушы (сақтандырылған тұлға, пайда алушы) үшін омбудсманның шешімі міндетті болып табылмайды. Ол шешімді орындаудан бас тартып, өз құқықтарын қорғау үшін сотқа жүгінуге құқылы. Сақтанушының сақтандыру омбудсманының шешімімен келіскенінің өзі оның сотқа жүгіну құқығынан бас тартқанын білдірмейді. Заңнамада омбудсманның шешімін қабылдау сақтанушыны сот арқылы қорғау құқығынан айырады деген норма көзделмеген. Осылайша, сақтанушының сақтандыру омбудсманының шешімін қабылдағаны немесе онымен келіскені туралы белгі тек шешімнің қабылданғанын білдіреді және осыған байланысты сақтандыру ұйымы оны орындауға міндетті. Бұл ретте сақтанушының сотқа жүгіну құқығы сақталады. |
| Жеке тұлғаның кредиттік есебінде бұрын алынған банктік қарыздар және (немесе) микрокредиттер туралы ақпарат болмаған жағдайда және, егер тұтынушылық банктік қарыз шартын жасасуға арналған өтініште көрсетілген сома республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің жүз елу еселенген мөлшерінен асып кетсе, банк банктік қызметтерді тұтынушы – жеке тұлғамен осы жеке тұлғаның банкте берген жазбаша келісімі негізінде оны биометриялық аутентификаттау жүргізгеннен кейін кепіл мүлкімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық банктік қарыз шартын тек оның жеке қатысуымен жасасады. |
| ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (ӘРПК) 41-бабына сәйкес, мемлекеттік органның құзыретi деп мемлекеттiк органның өз қызметінің мәнін айқындайтын белгiленген өкِлеттiктерінің жиынтығы түсініледі. Мемлекеттік органдарға Қазақстан Республикасының заңнамасында олар үшін көзделмеген функцияларды жүзеге асыруға тыйым салынады. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі туралы ережеге сәйкес, Агенттік өз құзыреті шегінде қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін тиісті деңгейде қорғауды жүзеге асырады, бұл ретте несиелік есепті түзету Агенттіктің құзыретіне кірмейді. «Несие бюролары және Қазақстан Республикасында кредиттік тарихты қалыптастыру туралы» Заңның (бұдан әрі – Несие бюролары туралы заң) 19-бабы 2-бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес, кредиторлар мемлекеттіктің қатысуы бар кредиттік бюромен ақпарат беру туралы шарт жасасуға міндетті. Сондай-ақ Несие бюролары туралы заңның 19-бабы 2-бөлігінің 5) тармақшасында кредиторлардың ақпарат берушілер ретінде ақпарат беру туралы шарт жасалған кредиттік бюроларға ақпарат беру туралы шартта айқындалған кредиттік тарих субъектісі туралы қолда бар мәліметтерге қатаң сәйкес келетін, кредиттік тарих субъектісіне қатысты кез келген деректер өзгерген немесе алынған күннен бастап он жұмыс күні ішінде ақпарат беруге міндетті екені анықталған. Сондай-ақ, Несие бюролары туралы заңның 22-бабының 7-бәлігіне сәйкес кредиtтік тарих субъектісі ақпарат берушіге дұрыс емес ақпаратты түзету туралы талап қойып жүгінуге құқылы екеніне назар аударамыз. Несие бюролары туралы заңның 14-бабына сәйкес, кредиттік бюро кредиттік тарих субъектісі туралы соңғы ақпаратты алған күннен бастап бес жыл бойы ақпараттың сақталуын қамтамасыз етеді, оны сақтау тәртібін (оның ішінде кредиттік тарихтар базасына енгізілетін) кредиттік бюро айқындайды. Кредиттік есепте соңғы ақпарат көрсетілген мерзімнен бұрын алынған несие бойынша ақпарат көрсетілмейді. Кредиттік тарихта көрсетілген ақпаратқа дау айту тәртібі Несие бюролары туралы заңның 31-бабымен белгіленген, атап айтқанда аталған баптың 2 – 4-тармақтарына сәйкес: ақпарат беруші немесе кредиттік бюро өтінішті (дауды шешу туралы) алған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде өтінішті қарауға және осы баптың 3 және 4-тармақтарында көзделген екі әрекеттің бірін жасауға міндетті; егер кредиттік бюро алған ақпараттың бұрмалануы ақпарат берушінің немесе кредиттік бюроның техникалық қателіктері салдарынан, олардың қызметкерлерінің өзге де әрекеттері немесе әрекетсіздігі салдарынан орын алса, онда ақпарат беруші жіберілген бұрмалаушылық анықталған күннен бастап он жұмыс күні ішінде бұрмалаушылық анықталған күні ақпарат берушіде бар ақпаратты кредиттік бюроға ұсынуға міндетті. Кредиттік бюро алушыға түзетілген кредиттік есепті ұсынуға міндетті; егер дау тудырған ақпарат кредиттік бюроның, ақпарат берушінің мәліметтеріне сәйкес келсе, онда ақпарат беруші және (or) кредиттік бюро өтініш берушіге Несие бюролары туралы заңның 31-бабының 2-тармағында көрсетілген мерзімде дау тудырған ақпаратты алу көздерін көрсете отырып, өтінішті қанағаттандырудан жазбаша бас тартуды жібереді. Осылайша, кредиттік бюролардағы деректермен келіспеген жағдайда Сіз кредиторға немесе кредиттік бюроға жүгінуге құқылысыз. |
| Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес, азаматтардың меншік құқықтарын шектеу және мүлкіне немесе ақшалай қаражатына тыйым салу тек қана сот актісінің негізінде не соттың санкциясымен жүзеге асырылады; бұл ретте банктер мен атқарушылық іс жүргізу органдары (сот орындаушылары) немесе уәкілетті мемлекеттік органдар соттың ұйғарымын, үкімін немесе шешімін, сондай-ақ сот санкциялаған қаулыларды тек орындайды, ал қарыз / микрокредит бойынша берешекті реттеуге байланысты мәселелер Сіз бен кредитор (банк, микроқаржы ұйымы немесе коллекторлық агенттік) арасындағы шарт талаптарымен реттеледі және Агенттік тараптардың шарттық қатынастарына араласуға құқылы емес, сонымен қатар кредитормен өзара қолайлы шешімге қол жеткізбеген жағдайда, Сіз Банк омбудсманына (050013, Алматы қ., Айманов көш., 124, 301-офис, тел: +7 (727) 983-30-16, +7 (708) 983-30-16; E-mail: office@bank-ombudsman.kz) және Микроқаржы омбудсманына (Алматы қ., Мыңбаев көш., 53, 321-офис тел +7 (775) 222-80-08 электронная почта: info@mfombudsman.kz) жүгінуге құқылысыз. |
| Микроқаржы ұйымының кредиттік есебінде бұрын алынған микрокредиттер және (немесе) банктік қарыздар туралы ақпарат жоқ жеке тұлғамен осы жеке тұлғаның микроқаржы ұйымында берген жазбаша келісімінің негізінде микроқаржы ұйымында өзінің жеке қатысуымен осындай жеке тұлғаға биометриялық сәйкестендіру жүргізбей, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті беру туралы шарт жасасуына тыйым салынады. |
| Кредиттік бюроның құжаттары мен ақпаратын, соның ішінде кредиттік тарихтар деректер базасына енгізілетіндерін сақтау тәртібін кредиттік бюро айқындайды. Кредиттік бюро кредиттік тарих субъектісіне қатысты ақпараттың ол туралы соңғы ақпарат алынған күннен кейін бес жыл бойы сақталуын қамтамасыз етеді. |