Жиі қойылатын сұрақтар

Жөндеу жұмыстарының ықтимал түрлері «Тұрғын және қоғамдық ғимараттарды қайта жаңарту, күрделі және ағымдағы жөндеу» ҚР ҚН 1.04-26-2011* құрылыс нормаларында келтірілген.

Кедергісіз ортаны қамтамасыз ету мәселелерін келесі мемлекеттік нормативтер реттейді (ҚР Құрылыс нормалары және Ережелер жиынтығы):

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Ғимараттар мен имараттардың қимылы шектеулі топтар қолжетімділігі»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Теміржол вокзалдарын жобалау»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Әуе вокзалдардың ғимараттары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Метрополитендер»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мүгедек балаларға арналған  үйлері мен интернаттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мүгедектер мен қарттарға арналған интернат үйлері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мектепке дейінгі білім беру объектілері»

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Жалпы білім беру ұйымдары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Әкімшілік және тұрмыстық ғимараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қоғамдық ғимараттар мен имараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Мәдени-ойын-сауық мекемелері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Көп пәтерлі тұрғын ғимараттар»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Автомобиль тұрақтары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Ашық спорт имараттарын жобалау»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Жабық спорт залдары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Көп функционалды ғимараттар мен кешендер»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қоғамдық тамақтандыру объектілері»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Қала құрылысы. Қалалық және ауылдық елді мекендерді жоспарлау және құрылысын салу»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Бөлшек сауда кәсіпорындары»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Елді мекендердің аумақтарын абаттандыру»,

ҚР ҚН және ҚР ЕЖ «Өндірістік ғимараттар».

2021 жылы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне ағаштар мен бұталарды заңсыз кескені, жойғаны немесе зақымдағаны үшін әкімшілік жазаны бес есеге дейін ұлғайту бөлігінде өзгерістер енгізілді («Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-1-бабы).

Залал жүз айлық есептік көрсеткіштен асқан жағдайда қылмыстық жауаптылық артылады. Бұдан басқа, қылмыстық топ жасаған әрекеттер мүлкі тәркіленіп, екі жылдан бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады (Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 340-бабы).

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2021 жылғы 21 қаңтардағы № 24 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының 11-тармағына сәйкес, біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалана отырып, 5 (бес) жыл ішінде меншікке ресімделген жылжымайтын мүлікті, егер мұндай жылжымайтын мүлікті сату мүмкін болмаса, сатуға жол берілмейді.:

1) "жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы"Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кепіл ұстаушының кепілге берген жылжымайтын мүлкін өткізу;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен сот шешімі бойынша жылжымайтын мүлікті өткізу арқылы жүзеге асырылады.

Осы тармақта көрсетілген біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалана отырып меншікке ресімделген жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару жөніндегі норма өтеу мерзімі 5 жылдан астам қалған және олар бойынша өтелмеген берешегі бар ипотекалық тұрғын үй қарыздарына ғана қолданылады.

Осылайша, ипотека арқылы меншікке сатып алынған жылжымайтын мүлікті өтелмеген берешек болмаған кезде иеліктен шығаруға жол беріледі.

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының нормалары тұрғын үй сатып алуға немесе салуға, оның ішінде ипотекалық тұрғын үй қарыздары арқылы байланысты біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдаланудың әртүрлі мақсаттарын көздейді.

Пп сәйкес. 5-2) "жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" ҚР Заңының 1-бабы ипотекалық тұрғын үй қарызы тұрғын үйді сатып алуға, салуға және жөндеуге беріледі.

Ипотекалық қарыз жылжымайтын мүлік кепілімен әртүрлі мақсаттарға беріледі.

Яғни, біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалануға тұрғын үй жағдайлары тұрғын үй сатып алу (оның ішінде бастапқы және қайталама нарықтарда) немесе салу түрінде жақсартылған жағдайда жол беріледі.

Сонымен қатар, ипотекалық қарыздар ипотекалық тұрғын үй қарыздарына қарағанда мұндай мақсатты бағытқа ие емес.

Қағидалардың 5-тармағының 2) тармақшасына сәйкес біржолғы зейнетақы төлемдерін Бір банктік қарыз шарты шеңберінде жөндеу жүргізе отырып, тұрғынжайды және (немесе) тұрғынжайды сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызын алу, бір банктік қарыз шарты шеңберінде жөндеу жүргізе отырып, тұрғынжайды және (немесе) тұрғынжайды сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызы бойынша берешекті ішінара немесе толық өтеу, ипотекалық тұрғын үй қарызын қайта қаржыландыру үшін бастапқы жарнаны енгізуге

Осыған байланысты ипотекалық қарыздарды өтеуге арналған біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалануға жол берілмейді.

Сонымен қатар, тұрғын үй пайдалануға берілгеннен кейін сатып алынатын жылжымайтын мүлік кепіл түрінде ресімделетін болады және қолданыстағы қарыз біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану арқылы өтелуі мүмкін ипотекалық тұрғын үй қарызына өтеді.

Тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының 5 – тармағының 2) - 3) тармақшаларына сәйкес бір банктік қарыз шарты шеңберінде тұрғын үй сатып алуға және оған жөндеу жүргізуге ипотекалық тұрғын үй қарызын беруді жүзеге асыруға жол беріледі.

Бұл ретте тұрғын үйді жөндеуге зейнетақы төлемдерін тұрғын үй сатып алуға арналған ипотекалық тұрғын үй қарызы құрамында ғана пайдалану мүмкіндігін беру зейнетақы төлемдерін мақсатсыз пайдаланудың жоғары тәуекелдеріне және зейнетақы шотынан ақша алудың жеңіл тәсіліне байланысты.

Сонымен қатар, тұрғын үйді жөндеуге зейнетақы төлемдерін пайдалану тиісті құжаттармен расталуға тиіс. Пайдалану сомасында шектеулердің болмауы тұрғын үйді жөндеуге, аз соманы алуға, жалған чектер беруге байланысты көптеген операцияларға әкеледі.

Осылайша, зейнетақы төлемдерін пайдалану мүмкіндігі ҚР азаматтарының тұрғын үй жағдайларын жақсартуға ықпал етпейді.

Мемлекеттік қолдау шаралар шеңберінде 2019 жылдан бастап Елбасының тапсырмасы бойынша Астана, Алматы және Шымкент қалаларында жұмыс істейтін жастар үшін сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үйлерді сату жұмыс істейді.

Мұндай тұрғын үйді жалға алушылар тұрғын үй жағдайларын одан әрі жақсарту үшін 3 жыл ішінде тұрғын үй жинақтарын жинайды. Бұл ретте тұрғын үй құрылыс жинақ банкі жас отбасыларға арналған "Жас отбасы"атты жаңа тұрғын үй бағдарламасын іске қосты. Бағдарлама шеңберінде бастапқы нарықта да, қайталама нарықта да тұрғын үй сатып алуға немесе үй салу үшін жер учаскесін сатып алуға жол беріледі. Бұл бағдарламаның артықшылығы-бағдарламада ерлі-зайыптылардың жасына және отбасындағы балалардың санына шектеу жоқ.

Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының жастарын қолдаудың 2021 – 2025 жылдарға арналған Кешенді жоспары аясында әкімдіктер жұмыс істейтін жастар мен жас отбасыларды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін өңірлік бағдарламалар әзірлеуде.

Атап айтқанда, Алматы қаласында «Алматы жастары», Астана қаласында «Елорда жастары», Жамбыл облысында «Әулие-Ата жастары, Қарағанды облысында «Қарағанды жастары», «Теміртау жастары», Қостанай облысында «Жас шаңырақ», Алматы облысында «Алатау жастары», Атырау облысында «Атырау жастары», Ақтөбе облысында «Ақтөбе жастары», Абай облысында «Абай жастары», Жетісу облысында «Жетісу жастары», Шымкент қаласында «Қамқор», Павлодар облысы Павлодар, Екібастұз, Ақсу қарларында «Ертіс жастары», Ұлытау облысында «Ұлытау жастары», Қызылорда облысында «Сыр елі жастары», Маңғыстау облысында «Маңғыстау жастары» бағдарламалары.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 тамыздағы № 621 бұйрығымен бекітілген Сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі суды есепке алу аспаптарын таңдау, монтаждау және пайдалану қағидаларының 23-тармағына сәйкес жобаланып жатқан, салынып жатқан, кеңейтілетін, жаңғыртылатын, техникалық қайта жарақтандырылатын, реконструкцияланатын және күрделі жөнделетін ғимараттарда АӨЖ және ЭТЕАЖ элементтеріне қажетті суды есепке алу аспаптарын орнатуға жұмсалған шығындар құрылыс салушыға жүктеледі.

ҚР ҚНжЕ 4.1 - тармағына сәйкес 4.01-02-2009 «Сумен жабдықтау. Сыртқы желілер мен құрылыстар» жаңадан салынып жатқан және реконструкцияланатын сумен жабдықтау желілерін жобалау кезінде су құбыры желілері құдыққа суды есепке алу аспабын орната отырып, тұтынушылар учаскелерінің шекараларына тікелей жеткізілуі тиіс.

Яғни, үйге сумен жабдықтау желілерін жүргізу тұтынушының қаражаты есебінен жүзеге асырылады