Жиі қойылатын сұрақтар
| Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 43-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес, филиал деп заңды тұлғаның орналасқан жерінен тыс жерде орналасқан және оның барлық немесе бір бөлігіндегі функцияларын, оның ішінде өкілдік функцияларын жүзеге асыратын оқшауланған бөлімшесі танылады. Өкілдік деп заңды тұлғаның орналасқан жерінен тыс жерде орналасқан, заңды тұлғаның мүдделерін қорғауды және өкілдік етуді жүзеге асыратын, оның атынан мәмілелер мен өзге де құқықтық әрекеттерді жасайтын оқшауланған бөлімшесі танылады, Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда. Филиалдар мен өкілдіктер заңды тұлға болып табылмайды, оларды құрған заңды тұлға оларға мүлік береді және олар бекітілген ережелер негізінде әрекет етеді. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 43-бабының 4-тармағында заңды тұлғалардың заңдарда белгіленген жағдайларды қоспағанда, өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелер құруға құқылы екендігі көзделген. Заңды тұлғаның өзге оқшауланған құрылымдық бөлімшесі деп оның функцияларының бір бөлігін орындайтын, орналасқан жері бойынша стационарлық жұмыс орындары жабдықталған, аумақтық тұрғыдан оқшауланған бөлімше танылады. Жұмыс орны егер ол бір айдан астам мерзімге құрылса, стационарлық болып есептеледі. Мемлекеттік мекеменің өзге оқшауланған құрылымдық бөлімшесі заңдарда тікелей көзделген жағдайларда құрылады. Осылайша, микроқаржы ұйымдарының филиалдары мен өкілдіктерін құру және жабу тәртібі «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 14-1-бабымен реттеледі. «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 14-1-бабының 1-тармағына сәйкес, микроқаржы ұйымдары уәкілетті органның келісімінсіз Қазақстан Республикасының аумағында да, одан тыс жерлерде де өздерінің оқшауланған бөлімшелерін – филиалдары мен өкілдіктерін құруға құқылы. Аталған Заңның 14-1-бабының 3-тармағына сәйкес, филиал бір облыс шегінде бірнеше мекенжайда орналасқан үй-жайларға ие болуға құқылы. Орналасқан жері астана және (немесе) республикалық маңызы бар қала болып табылатын филиал келесі аумақтарда бірнеше мекенжайда орналасқан үй-жайларға ие болуға құқылы: – астана және (немесе) республикалық маңызы бар қала аумағында; – астанаға (республикалық маңызы бар қалаға) іргелес облыс аумағында. Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, микроқаржы ұйымының филиалын құрмай, функцияларына микрокредиттер беру, клиенттерге консультация беру, кепіл мүлкін сақтау, сондай-ақ микроқаржылық қызмет туралы заңнамада көзделген өзге де қызметтерді көрсету кіретін үй-жай құруға жол берілмейді. |
| «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 14-бабының 1-1-тармағына сәйкес микрокредиттер беру қызметін жүзеге асыру ниеті бар заңды тұлға микроқаржылық ұйым, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясында мемлекеттік тіркеуден (қайта тіркеуден) өткені туралы уәкілетті органды (Агенттікті), қаржылық мониторингті жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органды аталған тіркеу күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде хабардар етеді. Микроқаржылық ұйым лицензия беру туралы өтініште міндетті түрде келесі біліктілік талаптарының орындалғаны туралы мәліметтерді көрсетеді: - бухгалтерлік есепті жүргізуді автоматтандыруды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйенің болуы; - қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласындағы бірыңғай ақпараттық жүйеге қосылу; - мемлекеттік қатысуы бар кредиттік бюромен ақпарат ұсыну туралы шарт жасасу. «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 12-бабына сәйкес микроқаржылық ұйымды мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) сәтіне дейін оның құрылтайшылары жарғылық капиталдың ең төменгі мөлшерін толық төлеуге міндетті. Микроқаржылық ұйымның жарғылық капиталының ең төменгі мөлшері Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 14 қарашадағы № 192 қаулысымен айқындалған. Бұл ретте лицензиялау қағидаларына 1-қосымшаның 8-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес жарғылық капиталдың ең төменгі мөлшерінің төленгенін растайтын құжаттар ретінде мынадай құжаттар ұсынылады: екінші деңгейдегі банктің құжаты (оның ішінде клиенттің банк шоттары бойынша ақша қозғалысы туралы үзінді көшірме), ол қызмет алушының жарғылық капиталына жарна ретінде банк шотына ақшаның есепке алынғанын растайды және лицензия алу үшін жүгінген күнге дейін күнтізбелік 30 (отыз) күннен ерте берілмеген болуы тиіс. Агенттік ұсынылған құжаттардың толықтығын, сондай-ақ микроқаржылық ұйымның басшы қызметкерлері мен құрылтайшыларының (қатысушыларының) біліктілік талаптарына сәйкестігін растайтын мәліметтерді (жоғары білімінің болуы, мінсіз іскерлік беделі, өтелмеген немесе алынбаған соттылығының, сыбайлас жемқорлық қылмыстарының болмауы) тексеруді жүзеге асырады. Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесі толық құжаттар пакеті алынған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде лицензияны беру туралы хабарламаны не оны беруден дәлелді бас тартуды жолдау болып табылады. Лицензия беру тәртібі, микроқаржылық ұйымның басшы қызметкерлері мен құрылтайшыларына (қатысушыларына) қойылатын талаптар, сондай-ақ заңды тұлғаға лицензия беруден бас тарту негіздері «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 14 және 15-баптарымен белгіленген. Бұл ретте микроқаржылық ұйымдардың құрылтайшыларына қатысты резиденттік белгісі бойынша шектеулер белгіленбегенін атап өтеміз, «Микроқаржылық қызмет туралыы» Заңның 14-бабы 6-тармағының 2) тармақшасында көзделген тыйымды қоспағанда, оған сәйкес өзге де талаптармен қатар уәкілетті орган айқындайтын офшорлық аймақтарда тіркелген, тұрғылықты жері немесе орналасқан жері бар тұлға микроқаржылық ұйымның ірі қатысушысы бола алмайды. «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңның 14-бабы 2-тармағының бірінші бөлігіне сәйкес микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу (қайта ресімдеу) үшін «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған құжаттардан басқа, микроқаржылық ұйым лицензиялау қағидаларында айқындалған жағдайларда микрофинанстық қызметті лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігін растайтын құжаттарды уәкілетті органға ұсынады. Агенттік Басқармасының 2020 жылғы 23 қарашадағы № 108 қаулысымен (бұдан әрі – Лицензиялау қағидалары) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу үшін қызмет алушы лицензиялау қағидаларына 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша микрофқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру туралы өтінішті және тиісті құжаттарды қызмет көрсетушіге ұсынатыны белгіленген. Құжаттар қызмет алушы тарапынан лицензиялау қағидаларына 1-қосымшаға (мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесі) сәйкес «электрондық үкімет» веб-порталы www.egov.kz , www.elicense.kz арқылы электрондық түрде ұсынылады. |
| Төлем мерзімі өткен жағдайда банк банктік қарыз шартында және заңнамада көзделген шараларды қолдануға құқылы. Негізгі ықтимал салдарға мыналар жатады: - мерзімі өткен әрбір күн үшін айыпақы (айыппұлдар, өсімпұлдар) есептеу; - берешекті соттан тыс өндіріп алу, оның ішінде банктік қарыз шарты және Қазақстан Республикасының заңнамасы шеңберінде қарыз алушының банктік шоттарына төлем талабын жіберу; - берешекті өндіріп алу үшін қарызды коллекторлық ұйымға беру; - банктің берешекті өндіріп алу үшін сотқа жүгінуі және кейіннен атқарушылық іс жүргізу шеңберінде берешекті өндіріп алуы (шоттар мен мүлікке шектеулер қою, жалақыдан соманы өндіріп алу және жеке сот орындаушысының (ЖСО) қаулысы бойынша Қазақстан Республикасынан шығу құқығын уақытша шектеу). |
Банкке жүгіну немесе Банктің мобильді қосымшасы: (мысалы, Kaspi.kz, Halyk). «Менің Банкім» немесе «Берешектер» бөлімінде әдетте тыйым салған орган және қаулының нөмірі көрсетіледі. 2. Борышкерлер тізілімі (АІЖО ААЖ): aisoip.adilet.gov.kz сайтында жеке сот орындаушысының (ЖСО) байланыс мәліметтерін табуға және борыш сомасын білуге болады. 3. Салық төлеушінің кабинетінде kgd.gov.kz сайтында немесе eGov.kz порталындағы әкімшілік айыппұлдарды тексеру сервисі арқылы. 4. Шот бойынша шектеулерді тексерудің бірнеше тәсілі бар: банктің мобильді қосымшасы арқылы тексеру, банктің Call-орталығына немесе қолдау көрсету чатына сұрау салу, борышкерлер тізілімінде (АІЖО ААЖ) aisoip.adilet.gov.kz ЖСН-ді тексеру, ҚСжАЕК (құқық қорғау органдары) qamqor.gov.kz порталында тексеру, «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі» республикалық мемлекеттік мекемесіне ресми сұрау салу.
| «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңның 13-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес, мемлекеттік қызметшілер (Ұлттық Банктің Төрағасы мен оның орынбасарларын, қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарларын қоспағанда) ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығында ашық және интервалдық үлестік инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, сондай-ақ коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акцияларының жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуға және (немесе) өткізуге құқылы. Бұл ретте, «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Заңның 1-бабының 89) тармақшасына сәйкес, ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығы – эмиссиялық бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдарының айналыс саласы, олар бойынша мәмілелер қор биржасының ішкі құжаттарына сәйкес жүзеге асырылады. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Заңның 1-бабының 53) тармақшасына сәйкес, қор биржасы – акционерлік қоғам ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған, дауыс беретін акцияларының жалпы санының кемінде жиырма бес пайызы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тиесілі заңды тұлға, ол сауда-саттықты осы сауда ұйымдастырушысының сауда жүйелерін пайдалана отырып тікелей өткізу арқылы ұйымдастырушылық және техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады. Қазақстан Республикасының аумағында қор биржасы болып «Қазақстан қор биржасы» АҚ (бұдан әрі – KASE) табылады. Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, мемлекеттік қызметшілер KASE-те қаржы құралдарын сатып алуға құқылы екенін хабарлаймыз. |
| Шот бойынша қойылған шектеулер туралы ақпарат алу үшін шотыңыз ашылған банкке жүгіну қажет. Банк шот бойынша қойылған шектеулер туралы, оның ішінде тыйым салу, төлем талабы немесе инкассалық өкім туралы, сондай-ақ тиісті шектеуді енгізген орган туралы ақпарат береді. Егер шектеу атқарушылық іс жүргізу шеңберінде жеке сот орындаушысы тарапынан енгізілген болса, қосымша ақпаратты https://aisoip.adilet.gov.kz/debtors сайтынан ЖСН мен аты-жөніңізді енгізу арқылы алуға болады. |
| Жоқ, кредитор (банк, микроқаржы ұйымы немесе коллекторлық ұйым) қарыз алушының қайта құрылымдау туралы өтінішін қарауға және оның нәтижесі бойынша жазбаша жауап беруге міндетті (келісім, баламалы ұсыныс немесе негізделген бас тарту). Кредитордың шешімімен келіспеген жағдайда, қарыз алушы: ‒ банк берген қарыздар бойынша – банк омбудсманына; ‒ микроқаржы ұйымы берген қарыздар бойынша – микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылы. Омбудсманға жүгіну тегін жүзеге асырылады. Банк омбудсманының байланыс деректері: Алматы қ., Айманов көш., 124, 301-кеңсе 📞 +7 (771) 929-33-33 (телефон), +7 (708) 983-30-16 (WhatsApp) сайт: https://bank-ombudsman.kz/ Микроқаржы омбудсманының байланыс деректері: Алматы қ., Мыңбаев көш., 53, 321-кеңсе 📞 +7 (727) 338-22-44, +7 (727) 338-22-25 сайт: https://mfombudsman.kz/ Омбудсманға жүгіну үшін өтініш және құжаттардың көшірмелері ұсынылады: қарыз шарты, өтеу кестесі, кредиторға жүгінгенін және оның жауабын растайтын құжаттар, сондай-ақ қаржылық жағдайдың нашарлағанын растайтын құжаттар. |
| 1. Кредиторға (банк/МҚҰ/коллекторлық агенттік) жүгініңіз және қаржылық қиындықтардың туындағанын (еңбекке уақытша жарамсыздық, жұмыстан айырылу, форс-мажорлық мән-жайлардың туындауы және т.б. туралы) растайтын құжаттарды қоса бере отырып, қарызды қайта құрылымдауға өтініш беріңіз. 2. Банк/МҚҰ өтінішті 15 күн ішінде қарауға және жазбаша жауап беруге міндетті (келісім, қарсы ұсыныс немесе дәлелді бас тарту). 3. Кредитордың шешімімен келіспеген жағдайда Сіз: • егер қарызды банк берген болса, банк омбудсманына; • егер қарызды МҚҰ берген болса, микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылысыз. Омбудсманға жүгіну тегін. Банк омбудсманының байланыс деректері: Алматы қ., Айманов к-сі, 124, 301-кеңсе, 📞 +7 (771) 929-33-33, +7 (708) 983-30-16 сайт: https://bank-ombudsman.kz/ Микроқаржы омбудсманының байланыс деректері: Алматы қ., Мыңбаев к-сі, 53, 321-кеңсе, 📞 +7 (727) 338-22-44, +7 (727) 338-22-25 сайт: https://mfombudsman.kz/ Омбудсманға жүгіну үшін қажетті құжаттар мен материалдар: өтініш, сауалнама, қарыз шарты және өтеу кестесі, кредиторға жүгінудің жазбаша дәлелі және алынған жауаптың көшірмесі, сондай-ақ қаржылық жағдайдың нашарлағанын растайтын құжаттар. |
|
«ҚР Азаматтық кодексінің 806-бабының 6-тармағына сәйкес, ерікті сақтандыру – бұл тараптардың ерікті келісімі негізінде жүзеге асырылатын сақтандыру. Ерікті сақтандырудың түрлері, шарттары және тәртібі тараптардың келісімімен анықталады. Көлікті ерікті сақтандыру шарты – бұл тараптардың ерікті келісімі бойынша жасалатын келісім, онда сақтандырудың түрлері, шарттары және тәртібі тікелей сақтандыру компаниясы мен сақтандыру алушы тарапынан белгіленеді. Мұндай шартқа кеңейтілген тәуекелдер тізімі (мысалы, көлікке келетін залал, ұрлық, өрт және басқалары), сондай-ақ тараптар өзара келісетін қосымша қызметтер мен шарттар енгізілуі мүмкін. Ерікті сақтандыру Азаматтық кодекстің нормаларымен және сақтандыру ұйымдарының ішкі қағидаларымен реттеледі. Қазақстанда көлік иелерінің екі негізгі сақтандыру түрі бар – көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру және КАСКО. Міндетті сақтандыру – бұл жүргізушінің үшінші тұлғалар алдындағы жауапкершілігін сақтандыру. Яғни, егер жүргізуші жол-көлік оқиғасының (ЖКО) себепкері болса, сақтандыру компаниясы жәбірленушіге келтірілген залалды өтейді.. Алайда өз көлігін жөндеу шығындарын жүргізуші өзі төлейді. Ал полис болмаған жағдайда, өзге біреудің мүлкін қалпына келтіруге байланысты барлық шығындар жол-көлік оқиғасының кінәлісіне жүктеледі. Бұл полиссіз жолға шығуға тыйым салынады, ал онсыз көлік басқару айыппұл салуға әкеп соғады. «КАСКО» — көп адам ойлағандай аббревиатура емес. «КАСКО» сөзі испан тілінен (casco – дулыға) немесе голланд тілінен (корпус) деген мағынаны білдіреді. КАСКО – бұл көлікті ерікті сақтандыру түрі, ол сіздің көлігіңізге келтірілген залалды өтейді, ал көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру — үшінші тұлғалар алдындағы жауапкершілікті қамтиды. Бұл ерікті автосақтандыру түрі әртүрлі күтпеген жағдайларда, соның ішінде жол-көлік оқиғалары, ұрлық, өрт және табиғи апаттар кезінде автокөліктің зақымдануынан немесе жоғалуынан қорғауды қамтамасыз етеді. Мұндай жағдайда сақтандыру компаниясы жасалған шартқа сәйкес келтірілген залалды өтеуге немесе автокөлікті жөндеуге міндетті. |
|
2025 жылғы 30 маусымда Мемлекет басшысы «Қаржы нарығын дамыту, қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс және артық заңнамалық реттеуді алып тастау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) қол қойды. Бұған дейін Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының кепілдіктері міндетті сақтандырудың барлық түрлеріне (жүктелген сақтандыруды қоспағанда), Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі (МБЖЖ) шеңберінде жасалған сақтандыру шарттарына және зейнетақы аннуитеті шарттарына қолданылған. |