Жиі қойылатын сұрақтар

№14 Қаулыға 2-қосымшаның 5-тармағына сәйкес жәбірленушіге (пайда алушыға) немесе олардың өкілдеріне зиян мөлшерін есептеу нәтижелеріне дау айту КҚИ АҚЖС туралы заңның 29-1-бабында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады
Көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартынан туындайтын дау болған кезде сақтанушы (жәбірленуші, пайда алушы) жазбаша нысанда талаптарын көрсетіп және өзінің талабын растайтын құжаттарды қоса бере отырып, өтінішін сақтандырушыға (оның ішінде сақтандырушының филиалы, өкілдігі, өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшесі, интернет-ресурсы арқылы) жіберуге не СҚ туралы заңда көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартынан туындайтын дауларды реттеу үшін өтінішін сақтандыру омбудсманына (тікелей сақтандыру омбудсманына, оның ішінде оның интернет-ресурсы арқылы не сақтандырушы арқылы, оның ішінде оның филиалы, өкілдігі, өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшесі, интернет-ресурсы арқылы) немесе сотқа жіберуге құқылы.
Осылайша, ҚР сақтандыру нарығында өз қызметін сақтандыру омбудсманы жүзеге асырады, ол өз қызметінде тәуелсіз тұлға болып табылады, оның функцияларына өзара қатынастарды реттеу және сақтанушылар мен сақтандыру ұйымдары арасындағы сақтандыру шарттарынан туындайтын дауларды соттан тыс шешу кіреді.
Сақтандыру омбудсманы сақтандыру ұйымынан тәуелсіз есептеулер жасайды, оның ішінде бағдарламалық кешендер арқылы
Азаматтар үшін сақтандыру омбудсманына жүгіну өтеусіз болып табылады және омбудсманның шешімдері сақтандыру ұйымдары үшін орындалуға міндетті
СҚ туралы заңның 90-бабының 5-тармағына сәйкес сақтандыру омбудсманының шешімін алғаннан кейін ғана сотқа жүгінуге болатынына назар аударамыз.

«Сақтандыру қызметі туралы» ҚР Заңының (бұдан әрі – СҚ туралы заң) 56-бабының 6-тармағында Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының уақытша әкiмшiлiгiнiң өз қызметi кезеңiнде, осы Заңның 55-бабының 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, шығыс операцияларын жүзеге асыруға құқығы жоқ екендігі белгіленген.

Алайда, «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы» ҚР Заңының 15-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес кепілдік төлемді жүзеге асыру бойынша Қорға талап ету құқығы кредиторда уәкілетті орган қатысушы-сақтандыру ұйымын лицензиядан айыру және уақытша әкімшілік тағайындау туралы шешім қабылдаған күннен бастап туындайды.

Кредиторлардың:

1) таратылатын сақтандыру ұйымы сақтандыру төлемінен құқыққа сыйымсыз бас тартқан (толық немесе ішінара) не оны толық көлемде жүзеге асырмаған сақтандыру шарттары бойынша уәкілетті орган қатысушы-сақтандыру ұйымын лицензиядан айыру және уақытша әкімшілік тағайындау туралы шешім қабылдағанға дейінгі кезеңде барлық басталған сақтандыру жағдайлары бойынша;

2) уәкілетті орган қатысушы-сақтандыру ұйымын лицензиядан айыру және уақытша әкімшілік тағайындау туралы шешім қабылдаған күннен бастап "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген тәртіппен таратылатын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру портфелін беру (қабылдау) күніне дейінгі кезеңде басталған сақтандыру жағдайлары бойынша;

3) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы таратылғаннан кейін басталуы туралы мәлімделген және олар бойынша міндеттемелер таратылған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру портфелінің құрамында берілмеген сақтандыру жағдайлары бойынша кепілдік төлемді алуға құқығы бар.

Кредиторда осы баптың 1-тармағы екінші бөлігінің 1) және 2) тармақшаларында көзделген негіздерде Қорға талап ету құқығы туындаған кезде кредитор уәкілетті орган қатысушы-сақтандыру ұйымын лицензиядан айыру және уақытша әкімшілік тағайындау туралы шешім қабылдаған күннен бастап қатысушы-сақтандыру ұйымын мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен екі ай өткенге дейінгі кезеңде Қорға кепілдік төлемін жүзеге асыру туралы жазбаша өтінішпен жүгінуге құқылы.

Осылайша, уақытша әкімшіліктің қызмет ету кезеңінде сақтандыру ұйымын мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап екі ай өткенге дейін міндетті автосақтандыру шеңберінде жол-көлік оқиғасы нәтижесінде сақтандыру жағдайы туындаған жағдайда, кепілдік төлемді жүзеге асыру туралы жазбаша өтінішпен Қорға жүгінуге болады. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000126_#z66 https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z030000423_ https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z030000423_

Зейнетақы аннуитеті шартын жасау арқылы салымшы өзінің сақтандыру сыйлықақысы түріндегі зейнетақы жинақтарын өмірді сақтандыру компаниясына (бұдан әрі – ӨСК) беріп, оның орнына ӨСК-ден өмір бойғы төлемдер алу құқығына ие болады.

Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 226-бабының 8-тармағына сәйкес басқа ӨСК-мен зейнетақы аннуитеті шартын жасасқан жағдайда, бірақ ол жасалған күннен бастап екі жылдан кейін сақтанушының бастамасы бойынша ғана зейнетақы аннуитеті шартын бұзуға болады.

Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 226-бабының 13-тармағына сәйкес зейнетақы аннуитеті шартын жасасқан адамдар оны жасасқан күннен бастап екі жылдан кейін сақтандыру төлемдерінің мөлшерін азайту бөлігінде шарттың талаптарын өзгерту және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына ақшаны қайтару туралы өтінішпен сақтандыру ұйымына жүгінуге құқылы.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына қайтарылуға жататын ақша сомасы зейнетақы аннуитеті шарты бойынша оған өзгерістер енгізілген күнгі сатып алу сомасы және зейнетақы аннуитеті шартына өзгерістер енгізілген күнгі осы Кодекстің 225-бабының 2-тармағында айқындалған төлем мөлшері негізге алына отырып есептелген сақтандыру сыйлықақысының сомасы арасындағы айырмаға тең болады.

Осылайша, зейнетақы аннуитеті шарты заңды күшіне енгеннен кейін оны бұзудың не ақшаның бір бөлігін БЖЗҚ-ға қайтарудың өзге де талаптары Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделмеген.

ҚР Әлеуметтік кодексінің 220-бабының 3-тармағына сәйкес өзінің немесе жұбайының (зайыбының) немесе жақын туыстарының тұрғын үй жағдайларын жақсарту мақсатында және (немесе) өзі немесе жұбайы (зайыбы) немесе жақын туыстары үшін емделуге ақы төлеу үшін біржолғы зейнетақы төлемдері мынадай шарттардың бірі болған кезде:

- егер міндетті зейнетақы жарналары салымшысының жеке зейнетақы шотындағы міндетті зейнетақы жарналары есебінен жинақталған зейнетақы сомасы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен әдістемеге сәйкес айқындалған зейнетақы жинақтарының ең төмен жеткіліктілік шегінен асып кетсе;

- егер осы Кодекстің 207-бабының 1, 2 және 3-тармақтарында көрсетілген адамдар үшін зейнетақы мөлшері, сондай-ақ осы Кодекстің 207-бабының 4-тармағында көрсетілген адамдардың ай сайынғы қамтылым мөлшері Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен айқындалатын, алушының орташа айлық табысын 40 пайыздан төмен емес деңгейде алмастыру коэффициентін қамтамасыз етсе, жүргізіледі. Орташа айлық табысты алмастыру коэффициентін есептеу кезінде алушының зейнеткерлікке шығу күнінің алдындағы, бірақ республика бойынша орташа айлық кірістен аспайтын табысы ескеріледі;

Осылайша, зейнетақы аннуитеті шарты шеңберінде сақтандыру ұйымына берілген зейнетақы жинақтарын жылжымайтын мүлікті сатып алу үшін пайдалануға болмайды.

Сақтандыру омбудсманы сізге сақтандыру компаниясымен туындаған даулы мәселеде көмектеседі.

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап сақтандыру омбудсманына жүгіну сақтандыру дауларын реттеу бойынша сотқа жүгіну алдындағы міндетті қадам болып табылады.

Қазақстанда сақтандыру омбудсманы институты 2007 жылдан бастап жұмыс істейді.

Сақтандыру омбудсманы жеке тұлғалар немесе шағын кәсіпкерлік субъектілері сақтанушылар (сақтандырылғандар, пайда алушылар) ретінде әрекет ететін сақтандырудың барлық түрлері бойынша келіспеушіліктерді реттеуді жүзеге асырады. Өзге де заңды тұлғалар сақтандыру омбудсманына міндетті автосақтандырудың шеңберінде ғана жүгіне алады.

Тараптар арасындағы даулы жағдайды бейтарап, жан-жақты, объективті қарау және әділ, заңды шешім шығару негізгі міндет болып табылады.

Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру сыныбы (түрі) бойынша жеке тұлғалардың және (немесе) өзге де заңды тұлғалардың келіспеушіліктері бойынша талаптардың сомасы айлық есептік көрсеткіштің он мың еселенген мөлшерінен аспауға тиіс.

Сақтандыру омбудсманына Алматы қаласы, Рысқұлбеков к-сі, 28/7, 2-ші қабат мекенжайы бойынша оның офисіне тікелей жүгінуге болады. Сондай-ақ, сақтандыру омбудсманының сайты (www.omb.kz) арқылы немесе оның office@omb.kz электрондық мекенжайына жолданым жіберуге болады. Бұдан басқа, сақтандыру ұйымы сақтандыру омбудсманына өз клиентінің соның ішінде оның филиалы, өкілдігі арқылы немесе сақтандыру ұйымының сайтына жіберілген өтінішін қайта жіберуге де міндетті.

Егер клиент қабылданған шешіммен келісетін болса, сақтандыру омбудсманының шешімі сақтандыру ұйымының орындауы үшін міндетті болады.

Сақтандыру ұйымының клиенті сақтандыру омбудсманының шешімімен келіспейтін жағдайда, өз құқықтарын қорғау үшін клиенттің сотқа жүгінуге құқығы бар. Сотқа жүгінген кезде өтініш беруші дауды сотқа дейінгі реттеудің міндетті кезеңінен өткенін растау ретінде сақтандыру омбудсманының шешімін ұсынуы қажет.https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000126_

Сақтандыру қызметі туралы заңның 3-бабының 16) тармақшасына сәйкес сақтандыру агенті – сақтандыру агенттерінің тізіліміне енген және тапсырыс шарты негізінде бір немесе бірнеше сақтандыру ұйымдарының атынан және олардың тапсыруымен сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға.

Сақтандыру қызметі туралы заңның 18-бабының 1-тармағына сәйкес сақтандыру агентiнiң сақтандыру нарығында делдалдық қызметтi жүзеге асыруға өкiлеттiктерi осы Заңның және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптары ескеріле отырып, тапсырма шартында айқындалады. Сақтандыру ұйымы мен сақтандыру агентінің арасында жасалатын тапсырма шартына қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді. Сақтандыру агентi сақтандыру ұйымы уәкілеттік берген әрекеттерді жеке өзі жасайды және оларды жасауды өзге тұлғаға қайта сенім білдіріп тапсыруға құқылы емес. Сақтандыру агентінде өкiлеттiктер болмаған жағдайда оның сақтандыру агентi ретіндегі қызметiне жол берiлмейдi. ҚР АК 846-бабына сәйкес тапсырма шарты бойынша бiр тарап (сенiм бiлдiрiлген өкiл) екiншi тараптың (сенiм бiлдiрушiнiң) атынан және соның есебiнен белгiлi бiр заңды iс-әрекет жасауға мiндеттенедi. Сенім білдірілген өкiл жасаған мәмiле бойынша құқықтар мен мiндеттер тiкелей сенiм бiлдiрушiде пайда болады. Тапсырма шарты жазбаша нысанда жасалады.
Осылайша, сақтандыру агентінің сақтандыру ұйымының атынан және оның тапсырмасы бойынша сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық қызметі заңнаманың жоғарыда келтірілген ережелерін ескере отырып жасалған тапсырма шарты негізінде жүзеге асырылады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Егер сақтандыру компаниясы жүргізген көлік құралына келтірілген зиянның мөлшерін есептеу нәтижелерімен келіспесе не істеу керек.

Жол-көлік оқиғасы салдарынан болған сақтандыру жағдайы бойынша сақтандыру төлемін сақтандыру компаниясының уақытша әкімшілігінен алуға бола ма?

Егер Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының қаражаты жеткіліксіз болса, өтеу қалай жүзеге асырылады?

Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры дегеніміз не?

ӨСК-мен жасалған зейнетақы аннуитеті шартын бұзуға және сатып алу сомасын «БЖЗҚ» АҚ-қа кері қайтаруға қатысты

Сақтандыру компаниясының іс-әрекетіне қатысты сақтандыру төлемінің сомасымен келіспейтінім туралы сотқа талап арыз бере аламын ба?

Сақтандыру төлемдерін сақтандыру Қоры қандай сақтандыру түрлеріне кепілдік береді?

Зейнетақы аннуитеті шарты шеңберінде сақтандыру ұйымына берілген зейнетақы жинақтарын жылжымайтын мүлікті сатып алу үшін пайдалануға бола ма?

Егер сақтандыру төлемінің сомасы сіз ойлағандай болмаса не істеу керек? Кімге өтініш жасауға болады?