Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 14 қыркүйектегі № 466 бұйрығымен https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033417 бекітілген Ғылым саласындағы сыйлықтарды, мемлекеттік ғылыми стипендияларды беру қағидаларына (бұдан әрі – Қағидалар) сәйкес мемлекеттік ғылыми стипендия республикалық бюджет қаражатынан Қазақстан Республикасы Президентінің өмір бойғы стипендиясын алатын Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының нақты мүшелеріне, сондай-ақ зейнеткерлік жасқа толған Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академиктеріне тағайындалмайды.

Мысал: Алматы қаласындағы ғылыми ұйым мемлекеттік ғылыми стипендия алуға зейнеткерлік жасқа толған Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы академигінің құжаттарын ұсынды. Мемлекеттік ғылыми стипендия тағайындауға арналған құжаттар академиктің белсенді және нәтижелі зерттеу жұмысын жалғастыруына байланысты жіберілген.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің бұйрығымен құрылған конкурстық комиссия академиктің зейнеткерлік жасқа толуын ескере отырып, құжаттарын қабылдамады.

Конкурсқа қатысу үшін ұсынатын құжаттар Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 18 тамыздағы № 422 бұйрығымен бекітілген үміткерлерді іріктеу және ғылыми тағылымдамадан өту Қағидаларының (бұдан әрі – Қағидалар) 9-тармағында көрсетілген.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033308

Конкурсқа қатысу үшін үміткерлер әкімшіге – «Халықаралық бағдарламалар орталығы» Акционерлік қоғамына (бұдан әрі – Әкімші) мына құжаттарды ұсынады:

1) жұмыс органы бекітетін нысан бойынша ғылыми тағылымдамадан өтуге арналған конкурсқа қатысу үшін үміткердің толтырылған сауалнамасы;

2) жұмыс органы бекітетін нысан бойынша жұмыс орнының сақталуы шартымен жұмыс берушінің ғылыми тағылымдамадан өтуге арналған өтінімі;

3) паспорт және жеке куәліктің түпнұсқалары мен көшірмелері (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

4) ғылым докторы, ғылым кандидаты ғылыми дәрежесінің, сондай-ақ философия докторы (РhD), бейіні бойынша доктор, магистр дәрежесінің болуы туралы құжаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады). Шетелдік білім беру ұйымында оқыған жағдайда білімі туралы құжатты тану туралы куәлігі не «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабының 8-тармағында белгіленген ерекшеліктер ескеріліп білімі туралы құжатты тану туралы өзге де құжаты;

5) осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес жасалып, жұмыс беруші бекітетін және тізімге кіретін, тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйыммен келісілген, қазақ немесе орыс тілдеріне нотариалды куәландырылған аудармасы бар ғылыми тағылымдамадан өту бағдарламасы;

6) еңбек қызметін растайтын құжаттың түпнұсқалары мен көшірмелері, сондай-ақ осы Қағидаларға сәйкес талап етілетін еңбек қызметі кезеңінде аударылған міндетті зейнетақы жарналары туралы үзінді (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

7) осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес белгіленген ең төменгі талаптарға сәйкес келетін нәтижесімен қазақ тілінен емтихан тапсырғаны туралы жарамды ресми сертификаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқасы салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

8) осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес белгіленген ең төменгі талаптарға сәйкес келетін нәтижесімен шет тілінен емтихан тапсырғаны туралы жарамды ресми сертификаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқасы салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

9) «Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ 175/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) бекітілген № 072/у нысаны бойынша медициналық анықтама (шетелге шығатындар үшін);

10) ғылыми зерттеулердің бағыттарын, ғылыми тағылымдамадан өту мерзімін, құнын (есеп-қисабы толық жазылған) көрсете отырып, үміткерді тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйымның шартсыз шақыруын (қаржылық жағдайларды қоспағанда) растайтын құжаттардың нотариалды куәландырылған қазақ немесе орыс тіліндегі аудармаларымен бірге көшірмелері;

11) ғылыми нәтижелердің тізімі (Web of Science (Веб оф сайнс), Scopus (Скопус) халықаралық дерекқорларында индекстелетін кемінде бір мақаласы немесе шолуы) немесе бұйрықпен бекітілген және (немесе) Ғылыми басылымдар тізбесінің 1-тізіміне немесе 2-тізіміне енгізілген отандық немесе шетелдік ғылыми басылымдарда кемінде 1 мақаласы және (немесе) жұмыс беруші бекітетін Derwent Innovations Index (Дервент иновейшн индекс) халықаралық өтінімі;

12) ғылым саласындағы уәкілетті орган берген аккредиттеу туралы жарамды ресми куәліктің көшірмесі;

13) үміткер құжаттарын өзі тапсыра алмаған жағдайда өкілге нотариалды куәландырған сенімхаты.

Үміткер ғылыми тағылымдамадан өту конкурсына қатысу үшін үміткердің сауалнамасының үлгілік нысанын толтыру кезінде осы Қағидалардың ережелерімен танысқандығын растайды.

Мысалы:

Мен Хельсинки университетінен (Финляндия Республикасы) ғылыми тағылымдамадан өту мүмкіндігі және университеттің жұмыс істейтін ғылыми зертханалары туралы ақпарат қамтитын хат алдым. Осы хатты тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйымның шартсыз шақыруы ретінде Әкімшіге ұсына аламын ба?

Жоқ, өйткені Қағидалардың 2-тармағына сәйкес, ғылыми тағылымдамадан өту үшін ұсынылатын жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің жетекші шетелдік ұйымдарының, ғылыми орталықтардың және өзге де ұйымдардың тізіміне кіретін шетелдік ұйымда тағылымдамадан өтуге ресми шақыру болып табылады. Шартсыз шақыруда ғылыми тағылымдамадан өту мерзімдері және тағылымдамаға ақы төлеу туралы шарттары көрсетілуі тиіс.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» (Бұдан әрі – Қағида) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 5-тармағы 2) тармақшасына сәйкес, осы Қағидаларға 4-қосымша бойынша жеке зертхана болған жағдайда сертификатталған немесе аттестатталған (аккредиттелген) зертхана куәлігі, зертхананың паспорты.

Зертхананы жалға алған кезде – зертхананы жалға алу шарты, сертификатталған немесе аттестатталған (аккредиттелген) зертхананың куәлігі, зертхананың паспорты.

Егер зертхана талап етілмейтін болса жүзеге асырылатын ғылыми қызмет түріне зертхана талап етілмейтіндігі туралы түсіндірме (еркін нысанда) беріледі.

Ескертпе: зертханалардың болуы туралы мәліметтер толтырылғанға дейін аккредиттелетін ұйым зертханалар мен жабдықтар туралы деректерді «Е-lab» модуліндегі Ұлттық инновациялық жүйенің «бірыңғай терезесі» (бұдан әрі – ҰИЖ БТ) цифрлық жүйесіне енгізеді.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626

Мысалы:

«Айтас» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің (бұдан әрі – ЖШС) меншігінде өз зертханасы жоқ, бұл ретте жұмыстарды жүргізу үшін оларға зертхана қажет. ЖШС, «Жалын» ЖШС-нің сертификаттталған (аккредиттелген) зертханасын жалға алды. «Жалын» ЖШС жалға берген зертхана туралы деректерді «Е-lab» модуліндегі ҰИЖ БТ-ның «бірыңғай терезесі» цифрлық жүйесіне енгізе отырып, зертхананы сертификаттау куәлігін және зертхананың паспортын қоса ұсынды.

Осылайша «Айтас» ЖШС аккредиттеуден өту үшін талап етілетін құжаттармен бірге жалға алған зертхана құжаттарын, аталған қызметті беруші Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігіне ұсынды.

Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру, сондай-ақ гранттық қаржыландыру қаражаты есебінен жүзеге асырылатын шығыстардың түрлері, оның ішінде жабдықтарды, материалдарды және өзге де тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу тәртібі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығымен бекітілген Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларының 25-тармағында айқындалған.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033613

Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу тәртібі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 26 қарашадағы № 538 бұйрығымен бекітілген Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларының 1-тармағында белгіленген.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035417

Мысалы:

Алматы қаласындағы ғылыми-зерттеу институтының зерттеу тобы гранттық қаржыландыру нысанында бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын ғылыми жобаны іске асыруда. Жобада көзделген ғылыми зерттеулерді орындау үшін зертханалық микроскопты, химиялық реактивтерді және мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді сатып алу қажет.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 26 қарашадағы № 538 бұйрығымен бекітілген Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларына сәйкес, ғылыми-зерттеу институты белгіленген бәсекелестік сатып алу тәртібін сақтай отырып, аталған тауарларды гранттық қаржыландыру қаражаты есебінен сатып алуға құқылы.

Шетелдік білім беру ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасау, әріптестік туралы ұсыныстарды қарау, сондай-ақ «Болашақ» халықаралық стипендиясы шеңберінде халықаралық ынтымақтастықты дамытуға байланысты өзге де мәселелер бойынша мүдделі тұлғалар «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамының (бұдан әрі – «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ) Халықаралық ынтымақтастық басқармасына жүгіне алады. Өтінішті ресми байланыс арналары (ресми сайт немесе электрондық пошта) арқылы жолдауға болады.

https://bolashak.gov.kz/kz

Мысалы:

Ұлыбританиядағы жоғары оқу орындарының бірінің өкілі «Болашақ» бағдарламасы аясында «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ-мен ынтымақтастық орнатып, өзара түсіністік туралы меморандум жасасуға қызығушылық танытады. Бұл жағдайда қайда жүгіну қажет?

Осы мәселе бойынша «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ Халықаралық ынтымақтастық басқармасына 8 (7172) 76-90-76 (ішкі нөмірі 300) телефоны немесе info@bolashak.gov.kz электрондық поштасы арқылы хабарласуға болады. Шетелдік жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымымен ынтымақтастық орнату мәселесін «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ өз құзыреті шегінде белгіленген тәртіппен қарайды.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 20 қарашадағы № 529 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми әдептің үлгілік қағидаларының» 3-тарауының 6-тармағының 16) тармақшасына сәйкес, https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035392 ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері биоэтика жөніндегі комиссияның оң қорытындысы болған кезде биомедициналық зерттеулер жүргізеді.

Мысалы, Алматы қаласындағы медициналық университеттің ғалымдары Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурсы бойынша жеңіп алынған грант аясында пациенттердің қатысуымен қант диабетін емдеудің жаңа әдісінің тиімділігін бағалау жөнінде зерттеу жүргізуді жоспарлап отыр. Аталған зерттеу адамның қатысуымен жүргізілетіндіктен және биомедициналық зерттеулерге жататындықтан, зерттеуді бастамас бұрын зерттеушілер зерттеу материалдарын Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің биоэтика жөніндегі комиссияның қарауына ұсынуға міндетті. Комиссияның оң қорытындысын алғаннан кейін ғана олар зерттеуді жүргізуге кірісуге құқылы.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 12 маусымдағы № 268 бұйрығымен бекітілген Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім туралы құжаттарды тану қағидаларының (бұдан әрі – Қағидалар) 13-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасында халықаралық шарттар негізінде немесе ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органның шешімі бойынша әрекет ететін шетелдiк жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiм беру ұйымдары филиалдарының және шетелдiк оқу орындары берген жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім туралы құжаттардың иегерлері білім туралы құжаттарды тану рәсімінен өтпейді.

Осылайша, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған және қызметін жүзеге асыратын шетелдік бiлiм беру ұйымдарының филиалдары мен шетелдік оқу орындары берген дипломдар Қазақстан Республикасының аумағында автоматты түрде танылады және оларды тану рәсімінен өткізудің қажеті жоқ.

Мысал:

Қазақстан Республикасының М. азаматы Астана қаласында орналасқан және ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органның шешімі негізінде білім беру қызметін жүзеге асыратын шетелдік университеттің филиалын тәмамдады. Жұмыс беруші одан білім туралы құжатын тану туралы анықтаманы талап етті. Азамат М. білім туралы құжатын тану бойынша мемлекеттік қызметті алу үшін өтініш берді. Алайда оған мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартылды, өйткені мұндай диплом Қағидалардың 13-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында автоматты түрде танылады.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2026 жылғы 16 қаңтардағы № 18 бұйрығымен Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 5 қаңтардағы № 4 бұйрығымен бекітілген Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беретін ұйымдардың білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарына (бұдан әрі – Біліктілік талаптары) өзгерістер енгізілді.

Атап айтқанда, білім беру қызметін жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын ғимараттардың (оқу корпустарының) сәйкестігін құжат жүзінде растауға қойылатын талаптар күшейтілді.

Ғимараттарды (оқу корпустарын) шаруашылық жүргізу, жедел басқару, сенімгерлік басқару құқығын немесе оларды пайдаланудың өзге де заңды негізін растайтын құжаттардан басқа, жаңадан құрылатын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары мынадай құжаттарды ұсынуға тиіс:

- объектіні пайдалануға қабылдау актісі;

- өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты тұлғаларды тағайындау туралы бұйрық;

- өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтар;

- эвакуация жоспары;

- Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің № 55 бұйрығына 3-қосымшаға сәйкес өрт сөндірудің бастапқы құралдарының ең төменгі қажетті тізбесі;

- өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалануға қабылдау актісінің көшірмесі.

Аталған өзгерістер білім беру қызметін жүзеге асырудың қауіпсіз жағдайларын қамтамасыз етуге және материалдық-техникалық базаның заңнама талаптарына сәйкес пайдалануға дайын екендігін растауға бағытталған (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400033892).

Мысал:

Заңды тұлға жаңа университет ашуды жоспарлап, білім беру қызметімен айналысуға мемлекеттік қызмет алу үшін «Е-лицензиялау» ақпараттық жүйесі (http://e-license.kz) арқылы өтініш береді.

Өтініш беруші Біліктілік талаптарына сәйкестігін растайтын мәліметтер мен құжаттарды ұсынумен қатар, ғимараттың қауіпсіз пайдалануға дайын екендігін растайтын құжаттарды да ұсынуы қажет. Мысалы, ғимаратты пайдалануға қабылдау актісі, өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуын растайтын құжаттар және Біліктілік талаптарында көзделген өзге де құжаттар.

Құжаттар топтамасын қарау барысында өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуын растайтын құжаттың ұсынылмағаны анықталды. Осыған байланысты заңды тұлғаға ұсынылған құжаттардың белгіленген талаптарға сәйкес келмеуіне байланысты мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартылды.

«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы заңының https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z970000151_#z21 17-бабына сәйкес мәдени шаралар мемлекеттiк тiлде және қажет болған жағдайда басқа да тiлдерде жүргiзiледi. Осыған байланысты мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылатын немесе мемлекеттік органдардың қолдауымен өткізілетін мәдени іс-шаралар, әдетте, мемлекеттік тілді пайдалана отырып ұйымдастырылуы тиіс. Қажет болған жағдайда, ұйымдастырушылар кең аудиторияға қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін ақпаратты, контентті немесе аударманы орыс немесе басқа тілдерде ұсына алады.

Мысал:

Қазақстан Республикасының бір қаласында дәстүрлі музыканың республикалық фестивалін өткізу жоспарлануда. Осы мәдени іс-шараны өткізу кезінде қандай тіл қолданылуы керек?

Іс-шараны ұйымдастырушылар жарнамалар, бағдарламалар мен жүргізушілердің сөздерін қазақ және орыс тілдерінде дайындай алады немесе қазақ тілін меңгермеген аудиторияға ыңғайлы болу үшін орыс тілінде субтитрлер ұсына алады.