Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасының «Атамекен» Ұлттық Кәсіпкерлер палатасының ішкі нормативтік құжаттарымен бекітілген экономика салаларына рейтингтер беру әдістемесі бойынша жергілікті атқарушы органдар айқындаған экономикалық қызметтің басым түрлерінің тізбесі бойынша, сондай-ақ экономикалық қызмет түрлерінде өз жобаларын іске асыратын және (немесе) іске асыруды жоспарлайтын кәсіпкерлер субсидиялауға қатысушылар болып табылады уәкілетті органмен келісім бойынша.
«Іскер аймақ» бағдарламасының экономикалық қызметтің басым түрлерінің тізбесі:
1) Экономикалыық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуші
(бұдан әрі – ЭҚЖЖ) 10 тамақ өнімдерін өндіру
2) ЭҚЖЖ 11.06 уыт өндірісі
3) ЭҚЖЖ 11.07 алкогольсіз сусындар, минералдық сусындар өндірісі
су және басқа бөтелкедегі су
4) ЭҚЖЖ 13 тоқыма бұйымдарын өндіру
5) ЭҚЖЖ 14 киім өндірісі
6) ЭҚЖЖ 15 былғары және оған жататын өнімдер өндірісі
7) ЭҚЖЖ 16 жиһаздан басқа ағаш және тығын бұйымдарын өндіру; сабаннан жасалған бұйымдар мен тоқуға арналған материалдар өндірісі
8) ЭҚЖЖ 17 қағаз және қағаз өнімдерін өндіру
9) ЭҚЖЖ 20 химия өнеркәсібі өнімдерін өндіру
10) ЭҚЖЖ 21 негізгі фармацевтикалық өнімдер өндірісі
және фармацевтикалық препараттар
11) ЭҚЖЖ 22 резеңке және пластмасса бұйымдарын өндіру
12) ЭҚЖЖ 23 өзге де металл емес минералдық өнімдер өндірісі *
13) ЭҚЖЖ 24 Металлургиялық өндіріс **
14) ЭҚЖЖ 25 машиналар мен жабдықтардан басқа дайын металл бұйымдарын өндіру
15) ЭҚЖЖ 26 компьютерлер, электрондық және оптикалық жабдықтар өндірісі
16) ЭҚЖЖ 27 электр жабдықтарын өндіру
17) ЭҚЖЖ 31 жиһаз өндірісі
18) ЭҚЖЖ 32 өзге де дайын бұйымдар өндірісі
* тауарлық бетон өндірісін қоспағанда (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды (бұдан әрі – ЭҚЖЖ 23.63);
** шойын, болат және ферроқорытпа өндірісін қоспағанда (ЭҚЖЖ 24.10), ядролық отынды қайта өңдеу (ЭҚЖЖ 24.46), шойын құю (ЭҚЖЖ 24.51), болат құю (ЭҚЖЖ 24.52).
Мысалы: жеке немесе заңды тұлға (ЭҚЖЖ 16) жиһаздан басқа ағаш және тығын бұйымдарын өндірумен айналысады; сабаннан жасалған бұйымдар мен тоқуға арналған материалдар өндірісі. Басым салалар тізіміне енгеннен кейін ол қатысуға мүмкіндік алады «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша жеңілдетілген несиелеу және субсидиялау бағдарламаларында.
Мемлекет бақылайтын акционерлік қоғамдар мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің, мемлекеттік кәсіпорындардың даму жоспарларын әзірлеу, бекіту, олардың іске асырылуын мониторингілеу және бағалау, сондай-ақ олардың орындалуы жөніндегі есептерді әзірлеу және ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрінің 2025 жылғы 30 сәуірдегі № 18 бұйрығымен алты айдан астам уақыт бойы бос тұрған жұмыс орындарын қысқартуға бағытталған шаралар қарастырылған. Ұйымдардың жұмыс істеуі оларсыз мүмкін болмайтын лауазымдар мысалы, бірінші басшылар, сондай-ақ жұмыскердің жұмыс орны сақталатын жағдайлар ерекшелік ретінде қаралады. Бұйрық маусымдық және бірегей өндірістік лауазымдарға (мысалы, ядролық физикамен байланысты мамандықтарға) қолданылмайды.
«Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының
2011 жылғы 1 наурыздағы № 413-IV Заңының 182-1-бабы 6-тармағына сәйкес мемлекет жалғыз қатысушысы болып табылатын жауапкершілігі шектеулі серіктестікте корпоративтік басқарудың ашықтығы мен тиімділігін қамтамасыз ету мақсатында байқау кеңесі құрамының кемінде жартысын тәуелсіз мүшелер болуға тиіс. Тәуелсіз мүшелер серіктестік қызметіне объективті бақылауды қамтамасыз етіп, шешімдердің әділ қабылдануына ықпал етеді.
Мысалы: егер байқау кеңесі 6 мүшеден тұрса, оның кемінде үшеуі тәуелсіз мүше болуы тиіс.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 1176 «Іскер аймақ» «Шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасын бекіту туралы» қаулысына сәйкес 2025 жылғы 30 желтоқсандағы бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) іске асырылуда.Бағдарлама микро және шағын кәсіпкерлікті, ең алдымен өңірлерде, ауылдық елді мекендерде және шағын қалаларда дамытуға бағытталған, және шикізатты жергілікті өндіруді және қайта өңдеуді ынталандыру, қосылған құнның тұрақты жергілікті тізбегін қалыптастыратын қолөнер, былғары, сүт және өзге де қолданбалы бағыттарды дамыту жөніндегі шараларды көздейді. Бағдарлама шеңберінде бизнес үшін қаржылық емес қолдаудың мынадай түрлері көзделген. Қаржылық емес қолдау шаралары кәсіпкерлік тәуекелдерді азайтуға және жобаларды іске асыру сапасын арттыруға бағытталған. Бағдарлама шеңберінде бизнестің қаржылық және заңдық негіздері, сату және маркетинг, команданы басқару, цифрландыру және қызметтің салалық ерекшеліктері бойынша модульдерді қамтитын "Даму" Қоры платформасында кәсіпкерлерді онлайн-оқыту көзделген. Оқыту кәсіпкерлік қызметтен қол үзбей онлайн-форматта іске асырылады және тестілеумен және сертификат берумен аяқталады.
Мысалы: кәсіпкер "Іскер Аймақ" бағдарламасы бойынша өтінім береді, қорытындысы бойынша ең жоғары мерзімі 3 жыл (36 ай) және сомасы бар кемінде 12,6% мөлшерлемемен жеңілдікті кредит алады (200 млн теңге). Субсидиялау мөлшері номиналды мөлшерлеменің 40% құрайды.
«Табиғи монополиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 6-бабының 2) тармақшасына сәйкес табиғи монополия субъектісінің (бұдан әрі – ТМС) қызметін мемлекеттік реттеу тарифті қалыптастыру, белгілеу және бекіту арқылы жүзеге асырылады.
Заңның 4-бабының 26) тармақшасына сәйкес тарифтік смета – уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша ұсынылатын реттеліп көрсетілетін қызметтің кірістерінің, шығыстарының және көлемдерінің тізбесі.
Реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифтер мен тарифтік сметаларды бекіту кезінде уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 19 қарашадағы № 90 бұйрығымен бекітілген Тарифтерді қалыптастыру қағидаларын (бұдан әрі – Қағидалар) басшылыққа алады.
Қағидалардың 14-тармағына сәйкес, ТМС тарифті бекітуге арналған өтінімді уәкілетті орган ведомствосына «Монополист» базасы веб-порталы арқылы электрондық нысанда ұсынады.
Қағидалардың 25-тармағына сәйкес, уәкілетті орган ведомствосы ТМС ұсынған тариф пен тарифтік смета жобасын, қоса берілген негіздеуші құжаттар мен есептерді талдау жүргізу арқылы қарайды және осы Қағидаларға
1-қосымшаға сәйкес 24-нысан бойынша субъектінің тариф пен тарифтік смета жобаларын қарау нәтижелері туралы қорытынды қалыптастырады.
Сонымен қатар, Қағидалардың 15-тармағына сәйкес тарифтерді бекіту кезінде өтінімге растайтын құжаттардың тізбесі, оның ішінде нормативтік техникалық шығындарға қатысты құжаттар қоса беріледі. Бұл ретте ТМС кәсіпорынның тиімді жұмыс істеуі үшін қажетті шығындарды ескере отырып, өтінімдерді дербес қалыптастыратынын атап өтеміз.
Осылайша, ТМС ұсынған өтінімдер табиғи монополиялар саласындағы заңнама талаптарына сәйкес уәкілетті орган ведомствосымен қаралады және реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифтер мен тарифтік сметалар жобаларын қарау нәтижелері бойынша қорытынды негізінде олардың қолданылу мерзімін көрсете отырып, оларды бекіту немесе бекітуден бас тарту туралы шешім қабылданады.
Мысалы: ТМС уәкілетті органға нормативтік құқықтық актілерге сілтемелер келтіре отырып, коммуналдық көрсетілетін қызметтерге тарифтерді бекіту және өзгерту мәселесімен жүгінеді.
Жылу энергиясын пайдалану қағидаларының 38-тармағына сәйкес (2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 211) коммерциялық есепке алу аспаптарын салыстырып тексеруге алу кезінде тұтынылған жылу энергиясы үшін ақы төлеуді тұтынушы есепті кезеңнің сыртқы ауасының нақты температурасын ескере отырып, бірақ есеп алу қалпына келтірілуі тиіс бір айдан аспайтын мерзім ішінде өткен кезеңдегі жылу энергиясының орташа тәуліктік шығысы бойынша жүргізеді. Егер коммерциялық есепке алу аспабы көрсетілген мерзімде қалпына келтірілмесе, тұрмыстық тұтынушылар үшін есептеу аспаптары жоқ тұтынушылар үшін жылумен жабдықтау бойынша тұтыну нормасы бойынша, ал жылу энергиясын тұрмыстық мақсатта пайдаланбайтын тұтынушылар үшін ең жоғары сағаттық жүктеме бойынша есептеу жолымен жүргізіледі.
Есепке алу аспаптары бойынша жылу энергиясын есепке алу уақытша бұзылған жағдайда есептеу тәртібі (өз бетінше кесу, есепке алу аспабынан пломбаны бұзу, ағып кету және т. б.) Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының (2019 жылғы 19 қарашадағы № 90) 281-тармағында белгіленген, онда есепке алу аспаптары бойынша жылу энергиясын есепке алу уақытша бұзылған жағдайда, есепке алу уақытша бұзылған кезеңге төлемді есептеу үшін жылытуға арналған жылу энергиясын тұтыну көлемі «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы заң) 27-бабы 1-тармағының 34) тармақшасына және Заңның
10-бабының 3) тармақшасына сәйкес бекітілген есепке алу аспаптары жоқ тұтынушылар үшін жылумен жабдықтау бойынша тұтыну нормасына сәйкес, бірақ есепке алу қалпына келтірілуге тиіс бір айдан аспайтын мерзімде айқындалатыны көзделген.
Бұл жағдайда жылытуға арналған жылу энергиясын тұтыну көлемі жергілікті атқарушы органдар бекіткен есепке алу аспаптары жоқ тұтынушылар үшін жылумен жабдықтау жөніндегі тұтыну нормасына сәйкес айқындалады, бірақ ол үшін есепке алу қалпына келтірілуі тиіс бір айдан аспайтын мерзім ішінде айқындалады.
Мысал: Тұтынушы үйге ортақ жылу энергиясы есепке алу құралын салыстырып тексеруге алынған жағдайда және (немесе) жылу энергиясын есепке алу құралы уақытша бұзылған кезде жылу энергиясын есептеу қандай тәртіппен жүргізіледі деген сұрақпен табиғи монополиялар субъектісіне жүгінеді. Бұл ретте тұтынушы есепке алу аспабын алу мақсатын растайтын пломбалау актісін ұсынбаған.
«Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысы туралы» Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 8 желтоқсандағы №2572-XII Заңының (бұдан әрі – Заң) 14-бабына сәйкес кент, ауыл, ауылдық округ әкімі тиiстi елдi мекен халқының пiкiрiн ескере отырып, аудандық (облыстық маңызы бар қала) өкiлдi және атқарушы органдарға кенттерге, ауылдық округтерге, ауылдарға атау беру және оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту туралы ұсыныстар енгiзедi.
Сондай-ақ Заңның 12-бабына сәйкес аудандық өкiлдi және атқарушы органдар бiрлескен шешiмiмен тиiстi аумақ халқының пiкiрiн ескере отырып, облыстық өкiлдi және атқарушы органдарға кенттерге, ауылдық округтерге, ауылдарға атау беру және оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту туралы ұсыныстар енгiзедi.
Заңның 11-бабына сәйкес облыстық өкiлдi және атқарушы органдар бiрлескен шешiмiмен тиісті аумақ халқының пікірін ескере отырып, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді және атқарушы органдарының ұсынуы бойынша Республикалық ономастика комиссиясымен келісілген облыстық ономастика комиссиясының қорытындысы негізінде ауылдарға, кенттерге, ауылдық округтерге атау беру, оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту жөніндегі мәселелерді шешеді.
Мысал: Ауылдық елді мекенді қайта атау.
Ақмола облысы Волгодоновка ауылының тұрғындары жергілікті атқарушы органға ауыл мен ауылдық округті Елтоқ (жердің тарихи атауы) деп қайта атау туралы мәселемен жүгінді.
- Ауылдық округ әкімінің деңгейінде қарау
Ауыл/ауылдық округ әкімі:
- халықтың пікірін есепке алуды ұйымдастырады (жиналыс, жиын, сауалнама және басқалар);
- хаттама ресімдейді;
- шешім оң болған жағдайда ұсынысты аудандық әкімдік пен мәслихатқа жолдайды.
- Аудан (немесе облыстық маңызы бар қала) деңгейі
Аудандық атқарушы және өкілді органдар:
- келіп түскен ұсынысты қарайды;
- халықтың пікірін қайта есепке алады (қажет болған жағдайда);
- бірлескен шешім қабылдайды;
- материалдарды облыстық әкімдік пен мәслихатқа жолдайды.
- Облыс деңгейі
Облыстық атқарушы және өкілді органдар:
- материалдарды облыстық ономастика комиссиясына жолдайды;
- комиссия ұсыныстың негізділігін (тарихи атау, қайталанудың болмауы, нормаларға сәйкестігі) қарайды;
- мақұлданған жағдайда материалдарды Республикалық ономастика комиссиясына келісуге жолдайды.
- Республикалық ономастика комиссиясы
- ұсынысты қарайды;
- қорытынды береді (келісу немесе бас тарту).
- Түпкілікті шешімді қабылдау
Оң қорытынды алынғаннан кейін:
- облыстық әкімдік пен мәслихат қайта атау туралы бірлескен шешім қабылдайды;
- шешім ресми түрде жариялануға жатады және күшіне енеді.
- Шешімді іске асыру
Бекітілгеннен кейін:
- мемлекеттік дерекқорларға өзгерістер енгізіледі;
құжаттар, карталар, мекенжайлар, маңдайшалар және басқалар түзетіледі.
Салық заңнамасына сәйкес 2016 жылдан бастап механикалық көлік құралдарын бастапқы мемлекеттік тіркеу кезінде алым төлеу көзделген.
Осылайша, Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 615-бабының
4-тармағына сәйкес механикалық көлік құралдарын бастапқы мемлекеттік тіркегені үшін алым мөлшерлемесі бекітілді.
Сонымен қатар, машина жасау саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі болып табылатынын, яғни осы салада жүргізіліп жатқан саясатты осы мемлекеттік орган айқындайды.
Мөлшерлемелердің мөлшерін белгілеу немесе оларды өзгерту салалық уәкілетті мемлекеттік органдар, бұл жағдайда – Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі ұсынатын негізделген ұсыныстар негізге алына отырып жүргізіледі.
Мысал:Қазақстан Республикасының азаматы жаңа жеңіл автокөлік сатып алып, оны бастапқы мемлекеттік тіркеу үшін уәкілетті органға жүгінді. Ресімдеу кезінде оған Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 615-бабының 4-тармағына сәйкес механикалық көлік құралын бастапқы тіркегені үшін алым төлейді. Азамат осы алымды төлеуден босату мүмкіндігі туралы сұрақпен жүгінді.
Жауап: Қолданыстағы салық заңнамасында жеке тұлғаларды аталған алымды төлеуден босату көзделмеген. Бұл ретте мөлшерлемелерді өзгерту не жеңілдіктерді енгізу машина жасау саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның — Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің негізделген ұсыныстары негізінде ғана мүмкін болады.
Жаңа Салық кодексінің 508-бабының 1-тармағына және
509-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасында өндірілмейтін импортталатын тауарларға ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төлеу көзделген
(ҚҚС-тан босатуға ұқсас).
Көрсетілген тауарлардың тізбесі және оны қалыптастыру тәртібі «Қосылған құн салығын есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесін және оны қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 1199 қаулысымен бекітілген.
ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесін қалыптастыру қағидаларының (бұдан әрі – Қағида) 5-тармағына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлардың тізбесіне өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстарға мынадай мәліметтер қоса беріледі:
1) экономиканың тиісті саласын басқару мәселелері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның тізбені өзгерту және (немесе) толықтыру қажеттілігі және тізбеге қосуға ұсынылып отырған тауарға Қазақстан Республикасының жылдық қажеттілігі (нақты көлемі) туралы;
2) экономиканың тиісті саласын басқару мәселелері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның Қазақстан Республикасының аумағында ұқсас тауарлар өндірісінің жылдық көлемі (нақты көлемі) туралы немесе мұндай өндірістің болмауы туралы;
3) Қазақстан Республикасының аумағына әкелінетін, тізбеге қосуға ұсынылып отырған тауардың құны (тауардың 1 бірлігіне теңгемен). Осылайша, Қағидаларға сәйкес экономиканың тиісті саласын басқару мәселелері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлар тізбесіне толықтырулар енгізуге бастамашылық жасау мүмкіндігі бар.
Мысал:«Бета» ЖШС 2026 жылы өндірісті жаңғырту үшін өнеркәсіптік жабдықты (мамандандырылған станок) импорттауды жоспарлап отыр. Бұл жабдық Қазақстан Республикасының аумағында өндірілмейді, құны жоғары (бірлігіне 150 000 000 теңге). Бұл ретте аталған жабдық ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленетін импортталатын тауарлар тізбесіне енгізілмеген.
Сұрақ:ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төлеу тетігін қолдану үшін осы жабдықты тізбеге қалай қосуға болады?
Жауап:«Бета» ЖШС тиісті ұсыныспен салалық министрлікке (мысалы, өнеркәсіп саласындағы уәкілетті органға) жүгінеді. Уәкілетті орган: ұсынылған деректерді талдайды; отандық өндірістің болмауы; Тізбеге өзгерістер енгізу туралы ұсынысты қалыптастырады және жібереді. Ұлттық экономика министрлігінің келісімін алады және Үкімет қаулысының тиісті жобасын әзірлейді. Қазақстан Республикасының Үкіметі өзгерістер бекіткеннен кейін жабдық тізбеге енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Салық кодексі 503-бабының
1) тармақшасына сәйкес 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 16% мөлшерінде ҚҚС базалық мөлшерлемесі белгіленгенін атап өтеміз.
Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 460-бабына сәйкес тауарды жеткізу жөніндегі міндеті көзделсе тауарды жеткізуді жүзеге асыратын тұлғаға тауар берілген күн немесе тауар өнім берушінің көлік құралына тиелген күн тауарларды өткізу бойынша айналымды жасау күні болып табылады. Егер тауарды жеткізу жөніндегі міндеті болмаса тауарды беру туралы құжатқа қол қойылған күн немесе сатып алушының билігіне тауар берілген күн тауарларды өткізу бойынша айналымды жасау күні болып табылады. Жұмыстарды орындау, көрсетілетін қызметтерді іске асыру күні болып: орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер актісінде; орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің актісі болмаған жағдайда, Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес ресімделген жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету фактісін растайтын құжатта (шот-фактурадан басқа) көрсетілген қол қою күні танылады. Осылайша, 16% мөлшеріндегі ҚҚС мөлшерлемесі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жасалған салық салынатын айналым мен салық салынатын импорт көлеміне қолданылады.
Сонымен қатар, жаңа Салық кодексінің ережелерінде ұзақ мерзімді шарттар шеңберінде 12% мөлшерінде ескі салық мөлшерлемесін қайта есептеу немесе өзге де қолдану мүмкіндігін көздейтін өтпелі нормалар жоқ.
Осылайша, ұзақ мерзімді шарттарды іске асыру шеңберінде 2026 жылы шарт жасалған күнге қарамастан 16% мөлшерінде ҚҚС мөлшерлемесі қолданылатын болады.
Мысал:«Альфа» ЖШС тапсырыс берушімен 2025 жылғы 15 қарашада тауарларды жеткізу шартын жасасты. Шарттың жалпы құны 10 000 000 теңгені құрайды (ҚҚС есептемегенде). Шарт талаптарына сәйкес: тауарды жеткізу 2026 жылғы 10 ақпанда жүзеге асырылады; төлем 2026 жылдың 20 ақпанында жүзеге асырылады.
Сұрақ: Осы шартты іске асыру кезінде ҚҚС мөлшерлемесі қандай?
Жауап: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген 2025 жылғы 18 шілдедегі жаңа Қазақстан Республикасының Салық кодексінің ережелеріне сәйкес ҚҚС мөлшерлемесі 16%-ды құрайды.
Бұл ретте 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған шарттар бойынша бұрын қолданыста болған 12% ҚҚС мөлшерлемесін қолдануға мүмкіндік беретін өтпелі ережелер көзделмеген. Шарт 2025 жылы жасалғанына қарамастан, міндеттемелерді нақты орындау (жеткізу және төлеу) 2026 жылы жүзеге асырылады. Осыған байланысты 16% ҚҚС мөлшерлемесі қолданылады.
Есептеу: Тауардың құны (ҚҚС-сыз): 10 000 000 теңге, ҚҚС 16%: 1 600 000 теңге, ҚҚС есебімен жиынтық сома: 11 600 000 теңге.