Жиі қойылатын сұрақтар
Профилактикалық егулерді жүргізу мерзімдері кездейсоқ анықталмайды. Бұл дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мұқият зерттеген және ұсынған ғылыми дәлелдермен негізделген. Мәселен, аналық антиденелер баланың денесінде қысқа уақытқа беріледі және сақталады: дифтерияға қарсы антиденелер 2-3 ай, қызылшаға қарсы 6 айға дейін, ал туберкулез және "В" гепатитіне қарсы бала толығымен қорғалмаған болып туылады. Осыған негізделе, бала туберкулезге немесе "В" гепатитіне қарсы туудың алғашқы күндерінде, ал дифтерияға қарсы 2-3 айда және т.б. егіле бастайды.
АКДС вакцинасының құрамындағы компоненттер көкжөтелге, дифтерияға және сіреспеге қарсы иммунитеттің дамуына ықпал етеді.
Пост кеңестік аумақтарда Қазақстан иммундау жөніндегі Ұлттық консультативтік комитеттің ұсынысы бойынша тұтас жасушалы вакциналармен салыстырғанда бағасы едәуір қымбат болғанына қарамастан, құрамында жасушасыз көкжөтел компоненті бар АКДС вакциналарына көшуді жүзеге асырған жалғыз ел болып табылады.
Сонымен қатар, АКДС вакцинасы біріктірілген бес және алты компонентті вакциналардың бөлігі болып табылады, иммундау кезінде бір уақытта бірнеше инфекциялардан қорғаныс қалыптасады. Сонымен қатар, бала үшін психоравма қаупі және иммундаудан кейін қолайсыз көріністердің даму қаупі азаяды.
Вакциналарды сақтайтын және тасымалдайтын (жеткізушілердің қоймалары), иммундауды жүргізетін ( емханалар, ауруханалар, дәрігерлік амбулаториялар, ауылдық учаскелік ауруханалар, ФАП-лар) барлық ұйымдар эпидемиологиялық маңызы жоғары объектілерге жатады және жылына кемінде 2 рет тұтынушылардың құқықтарын қорғау Комитетінің аумақтық органдарының тексеруіне жатады. Сақтау мен тасымалдаудың барлық кезеңдерінде вакциналар суық тізбектің талаптарын сақтай отырып тасымалданады(яғни +2-ден +8 градусқа дейінгі температурада суықта).
Вакциналарды сақтайтын барлық орындарда (қоймаларда) арнайы тоңазытқыш жабдықтары (камералар, бөлмелер, тоңазытқыштар, мұздатқыштар) болады, онда күніне екі рет оңтайлы температуралық режим сақталуы тексеріледі.
Барлық егу кабинеттері (қаладағы да, ауылдағы да) вакциналарды сақтауға арналған тоңазытқыштармен және вакциналарды тасымалдауға арналған термоконтейнерлермен қамтамасыз етілген.
- тамақтанар алдында қолды жуу;
- термиялық өңдеуге жатпайтын жемістерді ағынды сумен жуу;
- ішу үшін тек қайнаған немесе бөтелкедегі суды пайдалану;
- тез бұзылатын өнімдерді тоңазытқыштарда сақтау;
- кондитерлік өнімдерді тек дүкендерден алу, сапасы мен қауіпсіздігін растайтын құжаттың болуына назар аудару;
- үй жағдайында дайындалған консерві (ет, құс, балық, саңырауқұлақ) өнімдерін белгісіз адамдардан сатып алмау;
- тағамның түрі, түсі, иісі және тағы басқа белгілері күмән тудыратын болса, мұндай тағамды мүлдем пайдаланбау.
Микробтармен және олардың токсиндерімен, яғни адамнан адамға берілмейтін улармен ластанған тамақ өнімдерін тұтыну нәтижесінде пайда болатын ауру.
Тағамнан уланудың жалпы белгілері?
Жедел, кенеттен басталуы, тез жазылуы, бір мезгілде белгілі бір адамдар тобында аурудың басталуы, жедел қысқа ауруы, аурудың белгілі бір тағаммен байланыстылығы, тамақтан улануға себеп болған өнімді алып тастағаннан кейін аурудың тоқтауы.
Сібір жарасы – адамға көп жағдайда сырқаттанған ауылшаруашылық малдан жұғатын аса қауіпті жұқпалы ауру. Ауру карбункул түріндегі терінің зақымдалуымен, безгегімен, интокикациямен, кейде сепсистің дамуымен сипатталады.
Біздің облыс сібір жарасын жұқтыру қаупі бар аумақта орналасқан. Облыс аумағында 87 стационарлық қолайсыз пункт, 99 топырақтық ошақтары сібір жарасы бойынша тіркелген және паспортталған, яғни, кез-келген уақытта аурудың даму қаупі бар. Соңғы 10 жылда облыста сібір жарасының 2 ошағы Еңбекшіқазақ, Қарасай аудандарында тіркелді.
Аурудың қоздырғышы-Bacillus anthracis микробтық таяқшалары қоршаған орта факторларына өте төзімді, себебі микробтық таяқшаларында капсула мен споралар бар болғандықтан топырақта ондаған жылдар бойы сақталады.
Адамдарға сібір жарасы ауырған малдарды сою, терісін сыпыру, етін жіліктеу, тамаққа пайдалану жүнін өндеу кезінде жұғады.
Сібір жарасының алдын алу шаралары:
- ветеринариялық анықтамасыз ауыл шаруашылығы жануарларын союға немесе сатуға болмайды;
- ет өнімдері мен басқа да мал шаруашылығы өнімдерін олардың қауіпсіздігін растайтын құжаттары бар арнайы белгіленген сауда орындарынан сатып алу қажет.
- аурудың алғашқы белгілері пайда болған кезде дереу дәрігерге қаралу қажет.
Санитариялық-қорғаныш аймағы – арнайы мақсаттағы аймақтарды, сондай-ақ елді мекендегі өнеркәсіптік ұйымдар мен басқа да өндірістік, коммуналдық және қоймалық объектілерді жақын маңдағы қоныстану аумақтарынан, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстардан оларға қолайсыз факторлардың әсерін бәсеңдету мақсатында бөліп тұратын аумақ;
Санитариялық ажырау- СҚА режимі бар және химиялық, биологиялық және физикалық әсерден гигиеналық нормативтермен белгіленген мәндерге дейін төмендетуді қамтамасыз ететін объектіден ең аз қашықтық. Санитариялық алшақтықты белгілеу кезінде әуе кемелерінің ұшып көтерілу және қону, ғарыш аппараттарын ұшыру аймағында ұшудың стандартты маршруттары бойындағы санитариялық алшақтықтарды қоспағанда, санитариялық алшақтықты негіздеу жобасын әзірлеу талап етілмейді.
Иә, мүмкін. Объектілердің СҚА түпкілікті белгіленген мөлшерлерін өзгерту (азайту) СҚА жобасының құрамына қойылатын талаптарға сәйкес әзірленген СҚА жобасына санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды алу жолымен және оның негізінде жүзеге асырылады:
1) қауіптіліктің I және II сыныптарындағы объектілерге арналған халықтың денсаулығы мен өмірі үшін тәуекелді бағалау және жүйелі үздіксіз (бір жылдың ішінде) (кемінде үш жыл) заттық зерттеулер (әрбір ингредиентке жеке нүктеде кемінде күнтізбелік 50 (елу) күн зерттеу) және өлшеулер материалдары бойынша объектінің СҚА шекарасында және одан тыс жерлерде атмосфералық ауаның химиялық, биологиялық ластану және атмосфералық ауаға физикалық әсер ету деңгейін сақтау; қауіптіліктің III, IV және V сыныптарындағы объектілерге арналған заттық зерттеулер (әрбір ингредиентке жеке нүктеде кемінде күнтізбелік 30 (отыз) күн зерттеу) және өлшеулер деректері бойынша (кемінде үш жыл); 2) тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің атмосфералық ауадағы ластаушы заттардың фондық концентрациясын есепке алу;
3) СҚА шекарасындағы атмосфералық ауаға физикалық әсер ету деңгейлерін нормаланатын көрсеткіштерге дейін өлшемдермен растау;
4) объектілердің құрамы мен бейінін өзгерту;
5) өмір сүру ортасына әсер ету деңгейлерін қысқартуға бағытталған озық технологиялық шешімдерді, тиімді тазарту құрылыстарын және басқаларды енгізу негізінде жүзеге асырылады.
ҚР ДСМ 2022 жылғы 11 қаңтардағы «Адамның өмір сүру ортасы мен денсаулығына әсер ету объектілері болып табылатын объектілердің санитариялық-қорғаныш аймақтарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» № ҚР ДСМ-2 бұйрығына сәйкес 1-ші қауіптілік класындағы объектілер үшін СҚА-ның ең төменгі мөлшері 1000 метрді, екіншісі үшін-500 м, үшіншісі үшін-300 м., төртінші және бесінші үшін-100 және 50 м. нақты объектілердің қауіптілік кластары белгіленген.
Объектінің СҚА шекараларында (оның ішінде СҚА белгіленетін объектінің аумағы) объектінің қызметкерлеріне қызмет көрсету және оның қызметін қамтамасыз ету үшін ғимараттар мен құрылыстар орналастырылады.