25 февраля 2026

Дау түрі: салық даулары

Салық төлеушінің санаты: дара кәсіпкер

Салық түрі: ЖТС

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган): ТС есептеудің аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментін (бұдан әрі – Мемлекеттік кірістер органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «W» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, Мемлекеттік кірістер органы «W» Компаниясына 01.10.2021ж. 30.09.2024ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша 53 458,4 мың теңге сомасында төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын (ЖТС) және 25 552,1 мың теңге сомасында өсімпұлды, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды ҚҚС) сомасы 79 649,5 мың теңге және өсімпұл 25 945,4 мың теңге.

«W» Компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің 238-бабының 1-тармағын, 242-бабының 3-тармағын, 263-бабының 1-тармағын, 369-бабының 1-тармағының 1) тармақшасын, 400-бабының 1-тармағының 1), 2) тармақшаларын бұзу шағым жасалған салық сомасын және тиісті өсімпұл сомасын есептеу үшін негіз болып табылады 25.12.2017ж. (Салық кодексі) шегерімнен «R» Компаниясымен, «Q» Компаниясымен, «SH» Компаниясымен, «A» Компаниясымен, «AP» Компаниясымен, «K» Компаниясымен, «ZT» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша есептен ЖТС және ҚҚС бойынша шығыстар алынып тасталды, сондай-ақ кірісті төмендету және жоғарылату шегерімдер бойынша шығыстарды төмендету және жоғарылату (қорлар бойынша, еңбекақы төлеу бойынша, сыйақылар бойынша, МӘСҚ, МӘСҚ аударымдары бойынша, салықтар бойынша) ҚҚС бойынша салық салынатын айналымды төмендету 01.10.2021ж. және 30.09.2024ж. дейін.

«W» Компаниясы шағымынан келіп шығатыны, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылға «R» Компаниясы бойынша техниканы жалға алу қызметінің құны 2 678,6 мың теңге, ҚҚС 321,4 мың теңге сомасында шығыстар шегерімнен негізсіз алып тасталды.

«W» Компаниясы шағымында 2022 жылға «Q» Компаниясы бойынша шығыстар шегерімнен шығарылғаны көрсетілген, ЖТС бойынша декларацияда 2022 жылға көлік қызметінің құны 12 500,0 мың теңге, ҚҚС 1 500,0 мың теңге сомасында, меншікті немесе жалға алынған көлік құралдарының болмауы себебінен, бөгде тасымалдаушыларды тартуды растайтын құжаттар ұсынылмаған.

Бұдан басқа, «W» Компаниясы шағымда 2023 жылы «SH» Компаниясынан 37 946,4 мың теңге сомасына «Қазақстан бойынша көлік тасымалдары» қызметтері бойынша шығыстар шегерімнен шығарылғанын көрсетеді ҚҚС 4 553,6 мың теңге, «А» Компаниясы 8 928,6 мың теңге сомаға, ҚҚС 1 071,4 мың теңге, «Q» Компаниясы бойынша 22 767,9 мың теңге сомаға, ҚҚС 2 732,1 мың теңге, жалпы сомасы 74 196,4 мың теңге, ҚҚС 8 903,6 мың теңге.

Шағымда көрсетілген жеткізушілермен салықтық тексеру барысында өзара есеп айырысуларды растау/растамау үшін қарсы тексерулер жүргізілмегені атап өтілді. Аталған өнім берушілер бойынша шығыстарды шегеруден шығару кезінде Департамент олар бойынша мәмілелерді тану және заңды тұлғаларды тіркеу/қайта тіркеу туралы сот шешімдерінің жоқтығын, қарсы тексерулерге сұрау салулардың жіберілмегенін ескермеген, осыған байланысты «W» Компаниясы есептеу үшін негіз жоқ деп есептейді.

«W» Компаниясы шағымда салықтарды есептеуді негіздейтін мән-жайлар мен дәлелдемелердің заңсыз және 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің нормаларына сәйкес келмейтінін атап көрсетеді.

Салық кодексінің 4-бабына сәйкес салық салу принциптеріне міндеттілік, айқындылық, салық салудың әділдігі, салық төлеушінің адалдығы, салық жүйесінің бірлігі және Қазақстан Республикасының салық заңнамасының жариялылығы принциптері жатады.

Шағымнан келіп шығатыны, жоғарыда айтылған фактілер мен мән-жайлар Департамент тарапынан 21.10.2025ж. тексеру нәтижелері туралы хабарлама бойынша салықтарды негізсіз есептегенін, салықтық тексеру заң талаптарын өрескел бұза отырып жүргізілгенін айғақтайды.

«W» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексінің 242-бабы 3-тармағына сәйкес шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде нақты жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.

Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағына сәйкес ҚҚС сомасы, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ егер осы тармақтың 1) -2) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.

Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алған жағдайда - онда қосылған құн салығы бөлінген және өнім беруші салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірі көрсетілген мынадай құжаттардың бірінде көрсетіледі.

Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес, тауарлар импорты жағдайында - Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасына сәйкес ресімделген тауарларға арналған декларацияда және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасымен, бірақ Қазақстан Республикасының бюджетіне төленген және кедендік рәсімнің шарттарына сәйкес қайтаруға жатпайтын салық сомасынан артық емес немесе өтініште тауарларды әкелу және жанама салықтардың төленгені туралы, бірақ Қазақстан Республикасының бюджетіне төленген және қайтаруға жатпайтын салық сомасынан аспайтын өтініштерді (өтініштерді) табыс етеді.

Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізу міндеті жүктелген тұлғалар үшін - бухгалтерлік құжаттаманы; тексерудің стандартты файлы - осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін; осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін - бастапқы есепке алу құжаттары; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.

Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіред.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.

Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.

Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз, сондай-ақ электрондық тасығыштардағы бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуы тиіс, онда басқалармен қатар операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты тұлғалардың лауазымдарының атауларын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оны (оны) ресімдеудің дұрыстығы көзделген.

Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар кіріс алуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылуы, сондай-ақ басшы және бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен оған уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталуы тиіс болған жағдайда, ҚҚС бойынша шегерімге және есепке жатқызылуға жатады. Бұл ретте, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

«W» Компаниясы қызметінің негізгі түрі - дүкендерден тыс өзге де бөлшек сауда. Электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінің (ЭШФ АЖ) деректері бойынша «W» Компаниясы дүкендерден тыс пакеттермен (майка), ораммен, вафельді жаймамен, шүберекпен өзге де бөлшек сауданы, европалеттерді, дәке, сүрту матасын, қолғаптарды және басқаларды өткізуді жүзеге асырады.

Тексерілетін кезеңде негізгі сатып алушылар «L» Компаниясы, «MC» Компаниясы, «ТР» Компаниясы, «М-KZ» Компаниясы, «HC» Компаниясы, «АТ» Компаниясы, «LK» Компаниясы, «D» Компаниясы, «АС» Компаниясы болып табылады.

Салықтық тексеру актісінде салықтық тексеру барысында 14.01.2025ж., 30.06.2025ж., 11.09.2025ж. талаптар қойылғаны көрсетілген.

Сондай-ақ, салықтық тексеру актісінде салықтық тексеруге «SH» Компаниясымен, «А» Компаниясымен, «ZT» Компаниясымен, «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар, 2023 жылғы айналым-сальдо ведомосы (ШЖҚ) және 1С Бухгалтерияға қолжетімділік ұсынылмағаны көрсетілген.

Салықтық тексеру нәтижелері бойынша шағымда көрсетілген дәлелдерге сәйкес «R» Компаниясымен, «Q» Компаниясымен, «SH» Компаниясымен «А» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар мен ҚҚС шегерімнен алып тасталды.

1. «R» компаниясына қатысты

Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылғы шығыстар шегерімнен 2 678,6 мың теңге сомасында және 2021 жылғы 4-тоқсандағы есептен ҚҚС алынып тасталды. «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 321,4 мың теңге сомасында (техниканы жалға алу).

Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен жүргізілді.

Негізгі қызмет түрі - тұрғын үй ғимараттарын салу.

«R» Компаниясы заңды мекен-жайы бойынша жоқ салық төлеушілер тізіміне енгізілді (салықтық тексеру актілері 10.07.2017ж., 26.08.2020ж., 18.11.2022ж., 27.12.2022ж., 17.01.2023ж., 23.01.2023ж., 25.01.2023ж., 20.03.2023ж., 05.05.2023ж., 25.05.2023ж., 02.06.2023ж, 17.08.2023ж., 24.10.2023ж., 21.11.2023ж., 16.04.2024ж., 02.08.2024ж., 12.12.2024ж.

«R» Компаниясы 01.07.2012 жылдан бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрған. 29.11.2022ж. дейін, ҚҚС бойынша есептен шығарылды 29.11.2022ж. қайта тіркеуді жарамсыз деп тану себебі бойынша.

«R» Компаниясы 29.03.2022ж. «MMK» Компаниясына қосылу жолымен қайта ұйымдастырылды.

Салықтық тексеру барысында 14.01.2025ж., 30.06.2025ж., 11.09.2025ж. талаптар қойылды.

Салықтық тексеруге және шағымды қарау барысында «R» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар (техниканы жалға алу шарты, орындалған жұмыстардың актілері, салыстыру актілері, тауар-көлік жүкқұжаттары, жол парақтары, орындалған жұмыстар мен шығындардың құны туралы анықтамалар, уақытты есепке алу ведомосы және басқалар) берілмеген.

«R» Компаниясы ЭШФ АЖ ЭШФ-ға 16.08.2023ж.

«R» Компаниясындағы ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес жеткізушілер «KTQ» Компаниясы болып табылады, 3 931,1 мың теңге сомасына өзара есеп айырысу, 471,7 мың теңге сомасына ҚҚС (кабель, гофра, сым) және 3 215,1 мың теңге сомасына өзара есеп айырысу «В» Компаниясы сомасы 385,8 мың теңге (бас бөлу қалқаны).

ЭШФ АЖ деректері бойынша 22.11.2021 жылғы «ЭШФ жазып берген тұлғаның Т.А.Ә.» Қ.А.Ә. көрсетілген, ал тіркеу деректеріне сәйкес бюджетпен жұмыс жөніндегі жауапты қызметкер С.М.

Осылайша, 2021 жылға 2 678,6 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау. және ҚҚС есебінен 2021 жылғы 4-тоқсанға 321,4 мың теңге сомасында «R» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте ЖТС мен ҚҚС-ты тиісті есептеу негізделген болып табылады.

2. «Q» Компаниясына қатысты

Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2022-2023 жылдардағы шығыстар шегерімнен шығарылды. 32 267,9 мың теңге сомасында және «Q» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 2022 жылғы 4-тоқсанға, 2023 жылғы 1-тоқсанға, 2023 жылғы 3-тоқсанға есептегендегі ҚҚС 4 232,1 мың теңге сомасында (көлік қызметтері).

Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен жүргізілді.

Негізгі қызмет түрі - сүт өнімдерін, жұмыртқа мен тағамдық майларды және майларды көтерме саудада сату.

«Q» Компаниясы заңды мекен-жайы бойынша жоқ салық төлеушілер тізіміне енгізілді (30.05.2023ж., 09.06.2023ж., 11.12.2023ж., 01.02.2024ж., 24.05.2024ж., 13.06.2024ж., 13.08.2024ж., 21.08.2024ж., 12.09.2024ж., 28.10.2024ж. салықтық тексеру актілері).

«Q» Компаниясы 04.04.2021ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрған. 11.10.2024ж. дейін, ҚҚС бойынша есептен шығарылды 11.10.2024ж. орналасқан жері бойынша болмауы себебінен.

«Q» Компаниясының ЭШФ АЖ ЭШФ-ға 26.01.2024ж.

СЕӨС АЖ сәйкес:

- 2022-2023жж. КТС бойынша декларациялар (н.100.00) нөлдік мәндермен ұсынылған.

- 2022-2023жж көлік құралдары салығы, жер салығы, мүлік салығы бойынша декларациялар (н.700.00) ұсынылмаған.

Тиісінше, «Q» Компаниясының мүлкі мен көлік құралдары жоқ.

ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес Компанияда «Q» жеткізушілері жоқ.

Салықтық тексеруге «W» Компаниясы 02.12.2022ж. (бұдан әрі - Шарт) және 28.12.2022 жылғы орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері. сомасы 14 000,0 мың теңге, 02.03.2023ж. сомасы 10 000,0 мың теңге, 01.08.2023ж. 15 500,0 мың теңге сомасына «Қазақстан Республикасы бойынша көліктік-экспедициялық қызметтер көрсету».

«Q» Компанияның Шартында бұдан әрі «Экспедитор», «W» Компаниясы «Тапсырыс беруші» деп аталады.

Шарттың 2.2-тармағына сәйкес әрбір жүк жөнелтуге Тапсырыс беруші ұсынатын шартқа жазбаша қосымша (өтінім) ресімделетінін атап өткен жөн. Факс немесе электрондық пошта арқылы қабылданған өтінімдер жарамды деп есептеледі. Өтінімде көрсетілген шарттар басым болып табылады.

Бұдан басқа, Шарттың 3.1-тармағында Экспедитормен алдын ала ауызша уағдаластықтан кейін Тапсырыс беруші тапсырыс-өтінімді жазбаша түрде жіберетіні көзделген. Өз кезегінде Экспедитор тапсырыстың орындалуын жазбаша растайды.

Шарттың 3.2-тармағында өтінімде: жүкті тиеу уақыты мен орны; тиеу және түсіру мекенжайы; тасымалдау кезінде жүкті сақтау үшін ерекше жағдайларды немесе сақтық шараларын талап ететін жүк және оның ерекше қасиеттері, оның қауіптілік дәрежесі туралы мәліметтер; тиеудің (түсірудің) ерекше шарттары.

Шарттың 4.1.1-тармағында Тапсырыс берушінің тасымалдау үшін Шарттың 3.2-тармағында көрсетілген барлық қажетті ақпаратты хабарлау міндеті көрсетілген.

Шарттың 4.2.1-тармағында Экспедитордың тауар-көлiк жүкқұжаттарын және өзге де көлiк құжаттарын және жүкке арналған басқа да қажеттi құжаттаманы ресiмдеу мiндетi көрсетiлген.

Шарттың 4.2.5-тармағы Экспедитордың мiндетi үшiншi тұлғалар алдындағы азаматтық жауапкершiлiктi сақтандырудың болуын қамтамасыз ету және сақтандырудың басқа да түрлерi көрсетiлген.

Шарттың 6.1-тармағында екі данадағы шот және орындалған жұмыстар (қызметтер) актісі тасымалдау үшін ақы төлеуге негіз болып табылатыны атап өтілген. Экспедитор ақы төлеу шотын осындай тасымалдауға келiсiлген Тапсырыс-өтiнiм бойынша тасымалдың аяқталу фактiсi бойынша ұсынады.

Шарттың 8.1-тармағында Шарттың қолданылу мерзімі 31.12.2023ж.

Салықтық тексеру барысында және шағымды қарау барысында жазбаша түрде тапсырыс-өтінім, жүкке арналған сақтандыру, тауар-көлік жүкқұжаттары және өзге де көлік құжаттары ұсынылмағанын атап өткен жөн.

Осылайша, 2022-2023 жылдарға 32 267,9 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау. және ҚҚС есебінен 2022ж. 4-тоқсанына, 2023ж. 1-тоқсанына, 2023ж. 3-тоқсанына 4 232,1 мың теңге сомасында. «Q» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте ЖТС мен ҚҚС тиісті есептеу негізделген болып табылады.

3. «SH» компаниясына қатысты

Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылғы шығыстар шегерімнен шығарылды. 37 946,4 мың теңге сомасында және 2023 жылғы 2-тоқсандағы есептен ҚҚС. «SH» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 4 553,6 мың теңге сомасында (Қазақстан бойынша көлік тасымалдары).

Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен жүргізілді.

Негізгі қызмет түрі - қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментін көтерме саудада сату.

«SH» Компаниясы заңды мекен-жайы бойынша жоқ салық төлеушілердің тізіміне енгізілген (12.05.2023ж., 08.11.2023ж., 23.10.2024ж. салықтық тексеру актілері).

«SH» Компаниясы 23.03.2023ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрған. 20.12.2023ж. дейін, ҚҚС бойынша есептен шығарылды 20.12.2023ж. орналасқан жері бойынша болмауы себебінен.

«SH» Компаниясы 23.10.2023ж. СЕӨС АЖ сәйкес:

- 2022-2023 жж. КТС бойынша декларациялар (н.100.00) нөлдік мәндермен ұсынылған.

- 2022-2023жж көлік құралдары салығы, жер салығы, мүлік салығы бойынша декларациялар (н. 700.00) ұсынылмаған.

Тиісінше, «SH» Компаниясының мүлкі мен көлік құралдары жоқ.

ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «SH» Компаниясының жеткізушісі «L» Компаниясы болып табылады, 56 149,7 мың теңге сомасында өзара есеп айырысу, 6 738,0 мың теңге сомасында ҚҚС (полипропилен қапшықтары, полипропилен таспасы, стрейч-пленка, бояу, құбырлар, профильдер).

Салықтық тексеру барысында 14.01.2025ж., 30.06.2025ж., 11.09.2025ж. талаптар қойылды.

Салықтық тексеруге және шағымды қарау барысында «SH» Компаниясы өзара есеп айырысулары бойынша бастапқы құжаттар (шарт, орындалған жұмыстардың актілері, салыстыру актілері, тауар-көлік жүкқұжаттары, жол парақтары, орындалған жұмыстар мен шығындардың құны туралы анықтамалар, уақытты есепке алу ведомосы және басқалар) ұсынылмаған.

Осылайша, 37 946,4 жылға 2022- 2023 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау. 4 553,6 жылдың 2 тоқсанына 2023 мың теңге сомасындағы есептен ҚҚС. «SH» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте ЖТС мен ҚҚС тиісті есептеу негізделген болып табылады.

4. «А» компаниясына қатысты

Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылғы шығыстар шегерімнен шығарылды. 8 928,6 мың теңге сомасында және 2023 жылғы 2-тоқсандағы есептен ҚҚС. «А» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 1 071,4 мың теңге сомасында (ҚР ішінде жүк тасымалдау).

Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен жүргізілді.

Негізгі қызмет түрі - қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментін көтерме саудада сату.

«А» Компаниясы заңды мекен-жайы бойынша жоқ салық төлеушілер тізіміне енгізілді (салықтық тексеру актілері 13.12.2022ж., 14.06.2023ж., 15.06.2023ж., 09.08.2023ж., 13.10.2023ж., 06.11.2023ж., 22.01.2024ж., 18.03.2024ж., 24.07.224ж., 19.08.2024ж., 18.10.2024ж).

«А» Компаниясы ЭШФ АЖ ЭШФ-ға 13.03.2024ж.

«А» Компаниясы 04.06.2021ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрған. 24.11.2023ж. дейін, ҚҚС есебінен 24.11.2023ж. орналасқан жері бойынша болмауы себебінен.

СЕӨС АЖ сәйкес:

- КТС бойынша декларация (н.100.00) 2023ж. ұсынылмаған.

- ҚҚС бойынша декларация (н.300.00) 2023 жылғы 2-тоқсанда нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған.

- 2022-2023жж. көлік құралдары салығы, жер салығы, мүлік салығы бойынша декларациялар (н. 700.00) ұсынылмаған.

Тиісінше «А» Компаниясының мүлкі мен көлік құралдары жоқ.

ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «А» Компаниясындағы жеткізуші «ХВ» Компаниясы (құрылыс материалдары) болып табылады, оның тіркелуі 12.11.2021ж. бастап жарамсыз деп танылды. 26.11.2024ж.

Салықтық тексеру барысында 14.01.2025ж., 30.06.2025ж., 11.09.2025ж. талаптар қойылды.

Салықтық тексеруге және шағымды қарау барысында «А» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар (шарт, орындалған жұмыстардың актілері, салыстыру актілері, тауар-көлік жүкқұжаттары, жол парақтары, орындалған жұмыстар мен шығындардың құны туралы анықтамалар, уақытты есепке алу ведомосы және басқалар) берілмеген.

Осылайша, 2023 жылға 8 928,6 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау. 1 071,4 жылдың 2 тоқсанына 2023 мың теңге сомасындағы есептен ҚҚС. «А» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша және көрсетілген бөлікте ЖТС мен ҚҚС тиісті есептеу салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.

Осылайша, Салық кодексінің 242-бабы 3-тармағының және 400-бабы 1-тармағының нормаларын ескере отырып, «R» Компаниясымен, «Q» Компаниясымен, «SH» Компаниясымен, «А» Компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шегерімдер мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастау және салық тексерулер негізді болып табылады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.

 

25 февраля 2026

Даудын түрі: салықтық даулар

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС, ҚҚС

 Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС, ҚҚС есептелген сомасы туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - мемлекеттік кірістер органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «L» компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2023ж. бастап 31.12.2023ж. дейін кезеңіне салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселелері бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС) 39 173,7 мың теңге сомасында, өсімпұл 12 251,9 мың теңге сомасында, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 15 248,5 мың теңге сомасында, өсімпұл 690,0 мың теңге сомасында есептеу туралы хабарлама шығарылды.

«L» компаниясы Мемлекеттік кірістер органының (МКО) қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС, ҚҚС есептеу бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.

Салықтарды есептеу үшін Компанияның 25.12.2017 жылғы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексінің 242, 400-баптарын бұзуы негіз болды. (25.12.2017ж. Салық кодексі) нәтижесінде шығыстар мен ҚҚС «А» дара кәсіпкермен (ЖК) өзара есеп айырысу бойынша есепке жатқызылды.

МКҚ-ның осы тұжырымымен «L» компаниясы «А» ДК 26.04.2024ж. Мемлекеттік кіріс органдары анықтаған жоғары тәуекел дәрежесі бар бұзушылықтарды жою туралы хабарламаға (бұдан әрі-камералдық бақылау хабарламасы) түсініктеме берілгендігіне байланысты келіспейді.

«L» компаниясы 25.12.2017ж. Салық кодексінің 96-бабының нормасын келтіреді, оған сәйкес «А» ДК 200.00н. қосымша салық есептілігін тапсыру туралы түсініктеме береді.

Осыған байланысты, «L» компаниясының пікірінше, осындай даулар тиісті шешімдер шығарылған соттарды қараудың мәні болды.

«L» компаниясы «А» ДК бойынша салықтық тексеру актісінде жазылған мән-жайлардың қызметке қатысы жоқ және «L» компаниясын жауапкершілікке тарту үшін негіз бола алмайды деп есептейді.

Шағымнан келіп шығатыны, «А» ДК салықтық тексеру актісіне сәйкес 19.06.2024ж. 24.10.2024ж. орналасқан жері бойынша жоқ, ҚҚС бойынша есептен шығарылды, алайда «А» ДК қарсы тексеру актісі бойынша тексеруге төлем тапсырмалары, шарт, салыстыру актісін ұсынады.

Бұл ретте мемлекеттік кірістер органы «А» ДК қатысты нөлдік көрсеткіштері бар салық есептілігін табыс ету бөлігінде 25.12.2017ж. Салық кодексінде көзделген шараларды қабылдамады, осылайша, контрагенттің бұзушылықтары салықтық тексеру қорытындылары және «L» компаниясының атына бұзушылықтарды ұсыну үшін негіз болып табылады.

«L» компаниясы 25.12.2017ж. Салық кодексінің 242, 264, 400, 403-баптарының нормаларын келтіреді соларға сәйкес шығыстарды шегерімдер мен ҚҚС алып тастау сот белгілеген мәміленің жалған фактісі болған кезде жүргізіледі.

Сондай-ақ, «L» компаниясы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының  жылғы Нормативтік қаулысының 07.01.2016ж. №6 1-тармағын келтіреді және аталған тармақта мәніссіз мәміле түсінігі жоқ екенін, бұл ретте ҚР Азаматтық кодексінің 157-бабының ережелерін ескере отырып, ҚР заңнамалық актілерінде тексеру актісінде көрсетілген мәмілелердің мәніссіздігі көзделмегенін атап көрсетеді.

Осылайша, «L» компаниясы мәміленің жарамсыздығы туралы салықтық тексеру қорытындылары болжам болып табылады деп есептейді, бұл ретте қарсы тексеру актісінде мәмілелердің жарамсыздығын тану, жалған шот-фактураларды жазып бергені үшін жауапкершілікке тарту туралы сот актілері келтірілмеген.

Компанияның «L» дәлелдерін тексеріп, МКО ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 242-бабы 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және Салық кодексінің 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.

Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес есепке жатқызылған қосылған құн салығының сомасы Салық кодексі осы баптың 1)-4) тармақшаларында көрсетілген, егер олар салық салынатын өткізу айналымы мақсаттары үшін пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, алынған тауарлар, жұмыстар, қызметтер үшін төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы болып танылады.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өту қажет. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.

Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 6-тармағына сәйкес 28.02.2007ж. (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіреді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні көзделген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайту және барлық операциялар мен оқиғаларды бухгалтерлік жазбаларда көрсету қамтамасыз етілуге тиіс.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағында бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтитыны айқындалған. Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 1-бабының 2-тармағымен бастапқы eceпкe алу құжаттары (бұдан әрi - бастапқы құжаттар) - бухгалтерлiк есеп жүргiзуге негiз болатын, операцияның немесе оқиғаның жасалу фактiсiнiң және оны жасауға берiлген құқықтың қағаз және электрондық жеткiзгiштегi құжаттық растамасы.

Осылайша, тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге арналған шығыстардың сомаларын шегерімдерге және ҚҚС есепке жатқызуға қосу операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде, егер бұл шығыстар осы шығыстарды өндіруге бағытталған болса, жүзеге асырылады, табыс және салық салынатын айналым мақсаттары үшін пайдаланылады немесе пайдаланылады. Бұл ретте бастапқы бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу Бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес жүзеге асырылады, оның ішінде операция немесе оқиға фактісін есепке алады.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 179-бабы 2-тармағының 5) тармақшасымен шағымда шағым беруші адам өзінің талаптарын және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетілуге тиіс екендігі анықталса, шағым беруден бас тартылады. Салық кодексінің 25.12.2017ж. көрсетілген бабының 5-тармағымен шағымға: салық төлеуші (салық агенті) өзінің талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар, іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса беріледі.

МКО «А» ДК мекенжайына 26.04.2024ж. камералдық бақылау хабарламасы жіберілгенін, ол бойынша хабарламаны орындалмаған деп тану туралы шешім шығарылғанын көрсету қажет.

«А» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылғы шығыстар шегерімнен сомасы 195 868,9 мың теңге, 2023 жылғы 3, 4 тоқсандағы есептен ҚҚС 15 248,5 мың теңге сомасында шығарылды.

«А» ДК 02.04.2015ж. бастап ДК ретінде тіркелген, қызмет түрі 15.08.2017ж. - 11.10.2023ж. стоматологиялық қызмет 50%, өзге де жеке қызметтер көрсету 25%, қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда 25%, 12.10.2023ж. жылжымалы құрамды жөндеу жөніндегі қызмет 67%, басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де көлік құралдары мен жабдықтарды жөндеу 33%.

«А» ДК 02.04.2015ж. бастап 31.08.2023ж. дейін оңайлатылған декларация негізінде шағын бизнес субъектілері үшін арнайы салық режимін қолданады. 01.09.2023ж. бастап салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданады, 31.08.2023ж. бастап ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрған, 24.10.2024ж. ДК орналасқан жерде болмауы себебінен есептен шығарылды.

«L» компаниясы мен «А» ДК арасында 24.05.2023ж. қызмет көрсету шарты жасалды, оған сәйкес Мердігер («А» ДК) осы шартта және оған қосымшаларда айтылған шарттарда жөндеу жұмыстарын орындау жөнінде өзіне міндеттеме алады.

Орындалған жұмыстардың актілеріне сәйкес «А» ДК жұмыстардың (қызметтердің) мынадай түрлерін орындайды: УГП-230 МПТ-4 күрделі жөндеу бойынша қызметтер, МПТ-4 кран қондырғысын жөндеу бойынша жұмыстар, ЯМЗ-238 қозғалтқышын орнату және іске қосу-жөндеу бойынша қызметтер, редукторды жөндеумен МПТ-4 доңғалақ жұбының монтаждау бөлшектеу жұмыстары, МПТ-4 барлық кабельдері мен автоматтарын бөлшектеумен және монтаждаумен электрді жөндеу, күрделі жөндеу бойынша қызметтер МПТ-4 күштік генераторын (промопорларды), МПТ-4 салонын қаптау жөніндегі жұмыстарды, ЯМЗ-240 қозғалтқышын, электр қозғалтқышын, Р42 рациясын, СМ-2 электр бөлігін және т.б. күрделі жөндеуді, сондай-ақ босату жүкқұжаттарына сәйкес тауарлық-материалдық қорларды бір жаққа жеткізеді (ТМҚ) жалпы сомасы 211 117,4 мың теңге, оның ішінде ҚҚС сомасы 15 248,5 мың теңге.

Өзара есеп айырысуды салыстыру актісінің деректері бойынша жұмыстар мен ТМҚ үшін төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жолымен 31.12.2024ж. өзара есеп айырысу сальдосы «А» ДК пайдасына 0,11 теңге сомасын құрайды.

25.12.2017ж. Салық кодексінің 143-бабының 2 -тармақтарына сәйкес салық органы осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, аталған салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында оған қатысты салық органы кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізетін салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды қарсы тексеру болып табылады.

Қарсы тексеру кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты қосалқы болып табылады.

Салықтық тексеру жүргізу барысында «А» ДК-да қарсы салықтық тексеру (30.10.2025ж. қарсы тексеру актісі) жүргізілді, оның нәтижелері бойынша «А» ДК-ның «L» компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша құжаттар ұсынылғаны анықталды: түсіндірме, қызмет көрсету шарты, салыстыру актісі, төлем тапсырмалары, ЭШФ.

Бұл ретте, қарсы тексеру актісінде «А» ДК-ның шағын бизнес субъектілері үшін 2013 жылдың 2-жартыжылдығы үшін оңайлатылған декларация (н.910.00), жеке табыс салығы бойынша декларация (н.220.00) 2023 жылы болғаны көрсетілген. нөлдік мәндермен ұсынады, сондай-ақ қызметкерлерге табыстың есептелуін көрсетпейді.

Сондай-ақ, «А» ДК-да 11.09.2024ж. орналасқан жері бойынша орындалмаған хабарламасы бар, банк шоттары бойынша шығыс операциялары тоқтатылды, сондай-ақ ҚҚС бойынша тіркеу есебінен 24.10.2024ж. шығарылған.

Осылайша, қарсы тексеру актісі бойынша талдау және ұсынылған құжаттар нәтижелері бойынша қызмет көрсету фактісінің жасалу дұрыстығы расталмағаны анықталды, бұл мәміле жасау ықтималдығының төмендігін көрсетеді.

Тақырыптық тексеру барысында көлік құралдары салығы, мүлік және жер салығы бойынша декларация (н. 700.00) 2023ж. «А» ДК ұсынылмаған, яғни автокөлік құралдары, активтер меншігінде жоқ. ЭШФ АЖ мәліметтері бойынша 2023 ж. «А» ДК үй-жайды жалға алу қызметін сатып алмайды.

Дербес шот бойынша АЖ деректері және ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларация (ф.200.00) бойынша 2023 жылғы 3-тоқсанда көрсетілуге тиіс. «А» ДК 8 қызметкерді көрсетеді, оның ішінде міндетті зейнетақы жарналарының есептелген сомасы 198,0 мың теңге, әлеуметтiк аударымдар түсiмдерi 62,3 мың теңге сомасын құрайды, қызметкерлердiң кiрiстерiнен мiндеттi әлеуметтiк медициналық сақтандыруға жарналар 39,0 мың теңге сомасын құрайды6 мың теңге төлем көзінен салық салынатын табыстардан ЖТС 16,5 мың теңге, әлеуметтік салық 41,1 мың теңге сомасында, алайда салық төлеу, сондай-ақ жеке тұлғалар бойынша бюджеттен тыс қорларға аударымдар мен жарналар жоқ, осыған байланысты жеке шоттар бойынша берешек есептеледі.

Жеке шоттардың және ЖТС және әлеуметтік салық бойынша декларацияның деректері бойынша (200.00 н.) 2023ж, 4 тоқсанда (кезекті, қосымша) жеке тұлғалардың табыстарынан салықтарды, бюджеттен тыс қорларға аударымдар мен жарналарды есептеу мен төлеу жүргізілмеген.

Баяндалғанды негізге ала отырып, «А» ДК салық және аударымдар, бюджеттен тыс қорларға жарналар бойынша салық агенті ретінде кәсіпкерлік қызметтен түскен кірістерден және қызметкерлердің кірістерінен бюджетке салықтарды есептеу және төлеу жөніндегі міндеттемелерін орындамағаны жөн.

Сондай-ақ 31.03.2015ж. №241 бұйрығымен бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу ережесінің 27-тармағына сәйкес ҚМЖ-ны қоспағанда, орындалған жұмыстарды (көрсетілген қызметтерді) қабылдау-беру үшін Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің бұйрығымен (бұдан әрі - № 241 Ереже) нысан №562 бұйрықпен бекітілген орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актісі қолданылады, ол шаруашылық операциясын жасау фактісін растау үшін орындаушымен жасалады.

№562 бұйрықпен бекітілген бастапқы есепке алу құжаттарының нысандарына сәйкес орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актісінде (Р-1 нысаны) техникалық ерекшелікке, тапсырмаға, жұмыстарды (көрсетілетін қызметтерді) орындау кестесіне сәйкес олардың кіші түрлері бөлінісінде жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) атауы болуы тиіс.

Бұл ретте №241 Ереженің 23-тармағында бастапқы құжаттарды уақтылы және сапалы ресімдеуді, оларды бухгалтерлік есепте көрсету үшін белгіленген мерзімде беруді, сондай-ақ олардағы деректердің дұрыстығын осы құжаттарды жасаған және қол қойған тұлғалар қамтамасыз ететіні көзделген.

Бұл жағдайда «А» ДК «L» компаниясының атына жазып берген орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері бір жолда көрсетілген және орындалған жұмыстардың/көрсетілген қызметтердің нақты сипатын ашпайды.

Осылайша, ҚР заңнамасында белгіленген талаптарды бұза отырып, «А» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша жоғарыда көрсетілген орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері жұмыстарды орындау/қызметтерді көрсету фактісін растау үшін негіз ретінде қаралмайды.

23.12.2025ж. «L» компаниясы шағымға: АДМ №233 автомотрисасының арнайы жылжымалы құрамын күрделі жөндеуге қояр алдында жоқ бөлшектер мен тораптарға 03.07.2023ж. актіні, тиеу-тасымалдау МПТ-4 мотовозына күрделі жөндеу жүргізгеннен кейін металл сынықтарын сақтауға жауап беретін 21.07.2023ж. актіні қоса береді. және т.б., алайда осы құжаттар «А» ДК мен «L» компаниясы арасындағы 24.05.2023ж. қызмет көрсету шарты бойынша жұмыстардың орындалғанын куәландырмайды, демек, «L» компаниясының мекенжайына жұмыстарды растау үшін негіз бола алмайды.

Баяндалған фактілерді ескере отырып, «А» ДК-мен өзара есеп айырысу бойынша құжаттар операциялардың жасалу фактісін растауға жеткілікті негіз болып табылмайды және бухгалтерлік есепте осы операциялардың барабар көрсетілуін қамтамасыз етеді және тиісінше ҚР салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз бола алмайды.

Сондай-ақ, Мемлекеттік кірістер комитетінің ақпаратына сәйкес (13.01.2026ж. хат) МКО-ға 31.12.2025ж. «К» компаниясы  «L» компаниясымен жасалған шарттар бойынша мәліметтерді ұсыну туралы сұраныс жолданды.

«К» Компаниясы 08.01.2026ж. сатып алу жөніндегі тендер кезеңінде «L» компаниясына қосалқы мердігерді тарту туралы ақпарат берілмегенін хабарлайды (тендерлік өтінімдерде қосалқы мердігердің тартылмағаны көрсетілген). Осыған байланысты «L» компаниясын тендер кезеңінде мәлімделмеген жұмыстарды орындау бойынша қосалқы мердігерлік ұйымдарды тарту заңсыз болып табылады деп пайымдайды.

Баяндалғанның негізінде, 25.12.2017ж. Салық кодексінің, Бухгалтерлік есеп туралы заңның 242, 400-баптарының нормаларын ескере отырып, «А» ДК-мен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстар шегерімінен және ҚҚС шегерімінен алып тастау бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.

 

25 февраля 2026

Дау түрі: салықтық даулар

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: резидент еместің табысынан төлем көзінен ұсталатын КТС

ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «М» компаниясынан шағым алды.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, салық органы «М» компаниясына 01.01.2023ж. бастап 31.12.2023ж. бойынша салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі мен уақтылы төленуі мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 3 251,8 мың теңге сомасында ҚҚС және 1 016,5 мың теңге сомасында өсімпұл, 54 196,4 мың теңге залалды азайтылған мөлшерінде шығын сомасы туралы хабарлама шығарылды.

 «М» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімін толығымен жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.

 Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің 242-бабының 1, 3-тармақтарын және 400-бабының 1-тармағын бұзу шағым жасалған салық сомасын, тиісті өсімпұл сомасын есептеу және залалды азайту үшін негіз болып табылады. (Салық кодексі) нәтижесінде «М» компаниясы 2023 жылғы 1-тоқсаннан бастап 2023 жылғы 4 тоқсан бойынша іс жүзінде қызмет көрсетусіз «И» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 27 098,2 мың теңге сомасындағы шығыстар және 3 251,8 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімге негізсіз жатқызылды.

Салық органының осы қорытындыларымен «М» компаниясы «И» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша растайтын құжаттар: орындалған жұмыстар актілері, шарттар, ақы төлеу жөніндегі құжаттар, салыстыру актісі тексеруге ұсынылғандықтан келіспейді. Жұмыстар іс жүзінде жүргізілгендіктен, «М» компаниясы ҚҚС есептеуді негізсіз деп есептейді.

«М» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексінің 242-бабы 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.

Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.

Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес тауарларды алушы есепке жатқызатын ҚҚС сомасы, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын жұмыстарды, қызметтерді алынған тауарлар, жұмыстар мен қызметтер үшін төленуге тиіс ҚҚС сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ, егер осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.

Салық кодексінің 400-бабына сәйкес ҚҚС есепке жатқызу үшін шот-фактура негіз болып табылады.

Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

Бұл ретте Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбалардың бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекітілуін және барлық операциялар мен оқиғалардың бухгалтерлік жазбаларда көрсетілуін қамтамасыз етуге тиіс.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.

Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.

Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығы қамтылуға тиіс.

Осылайша, тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар сомасын және ҚҚС сомасын шегерімге жатқызу осы шығыстар кіріс алуға бағытталған және олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын жағдайда операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу Бухгалтерлік есеп туралы заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.

Қаралатын жағдайда, салық тексеруінің нәтижелері бойынша 01.01.2023ж. 31.12.2023ж. дейін іс жүзінде қызмет көрсетудің болмауына байланысты «И» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 27 098,2 мың теңге сомасындағы шығыстар және 3 251,8 мың теңге сомасындағы есептен ҚҚС шегерімдерінен шығарылды.

«М» компаниясы мен «И» компаниясы арасында көлік қызметін көрсетуге шарттар жасалды.

Салық тексеруіне ұсынылған орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілеріне және электронды шот-фактураларға сәйкес «И» компаниясы 2023 жылы «М» компаниясының атына жалпы сомасы 27 098,2 мың теңгеге, оның ішінде ҚҚС сомасы 3 251,8 мың теңгеге көлік қызметтерін көрсетті.

Салыстырып тексеру актісіне сәйкес 01.12.2023ж. бастап 10.01.2024ж. дейін жалпы сомасы 20 000,0 мың теңгеге кассалық кіріс ордерлері бойынша төленді.

Айта кету керек, тексеру барысында «И» компаниясында «М» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 01.01.2023ж. бастап 31.12.2023ж. дейін қарсы тексеру жүргізу туралы сұрау салу жіберілді.

Ұсынылған жауапта «И» компаниясының басшысы мен құрылтайшысының өтінішіне сәйкес оның «И» компаниясының қаржы-шаруашылық қызметіне қатысы жоқ екені көрсетілген (өтініш қоса беріледі).

СЕӨЖ АЖ деректері бойынша «И» компаниясының көлік құралдары жоқ. Полиция департаментінің хатына сәйкес «И» компаниясының көлік құралдары жоқ.

ЭШФ АЖ деректері бойынша «И» компаниясында оның атына көлік қызметтерін көрсеткен жеткізушілердің жоқтығы анықталды.

Сондай-ақ «М» компаниясы салықтық тексеруге «И» компаниясы көлік құралдарының болуын растайтын құжаттарды, көлік қызметтерін көрсету кестесін, жүру бағыттары мен тасымалдау шарттарын ұсынбаған.

Салықтық тексеру актісіне сәйкес «И» компаниясы заңды мекенжайы бойынша жоқ.

Салық органы «И» компаниясының атына 01.01.2021ж. 29.02.2024ж. «Тауарларды өткізу, жұмыстар мен қызметтер көрсету бойынша нақты айналым жасауды анықтау мақсатында шот-фактуралар жазып берілгеннен кейін электрондық нысанда жүргізілген камералдық бақылау нәтижелері бойынша Сіз ЭШФ-да көрсететін қаржы-шаруашылық операциялардың оларды жүзеге асыру ықтималдығы төмен екені анықталды» 39 ЭШФ-ны көрсете отырып. Хабарлама орындалмады.

20.05.2024ж. «И» компаниясы электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесіндегі электрондық нысандағы шот-фактуралардың үзінді көшірмесін шектеді.

Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, салықтық тексеруге ұсынылған «И» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар толық және шынайы ақпаратты қамтамасыз ете алмайтыны, сондай-ақ операцияларды көрсету үшін бухгалтерлік жазбаларды барабар нығайту, тиісінше, салық кодексінің ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС-ты есепке жатқызу үшін негіз болып табылатыны жөн Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасы.

Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 27 098,2 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден және 3 251,8 мың теңге сомасындағы есептен ҚҚС алып тастау негізделген болып табылады.

Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.

25 февраля 2026

Даудың түрі: салықтық даулар

Салық төлеуші ​​санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «А» компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2022ж. бастап 31.12.2023ж. дейін салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 141 082,6 мың теңге сомасында КТС және 55 020,7 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.

«А» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 25.12.2017ж. Кодексінің 190, 242-баптарын бұзылып, «А» ДК-мен өзара есеп-айырысулар бойынша 705 412,8 мың теңге шығыстар 2022-2023 жж. шегерімге жатқызылды, бұл шағым жасалған соманы және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады.

Салық органының осы қорытындысымен «А» компаниясы салықтық тексеру нәтижелері бойынша бастапқы бухгалтерлік құжаттармен расталған «А» ДК-мен өзара есеп-айырысулар бойынша 2022-2023жж. үшін 705 412,8 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімнен негізсіз алып тасталғандықтан келіспейді.

«А» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексінің 242-бабы 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын кірісті айқындау кезінде Салық кодекспен.

Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.

Егер осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оларды тану күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.

Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізу міндеті жүктелген тұлғалар үшін - бухгалтерлік құжаттаманы; тексерудің стандартты файлы - осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін; осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін - бастапқы есепке алу құжаттары; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.

Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есептің деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіреді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.

Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.

Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз, сондай-ақ электрондық тасығыштардағы бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуы тиіс, онда басқалармен қатар операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты тұлғалардың лауазымдарының атауларын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оны (оны) ресімдеудің дұрыстығы көзделген.

Осылайша, салық төлеушiнiң шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша шығыстар кiрiс алуға бағытталуы, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтер немесе салық төлеушiнiң бұйрығымен осыған уәкiлеттiк берiлген қызметкер қол қойған тиiстi құжаттармен расталуы шартымен шегерiмге жатқызылуға тиiс.

Қаралып отырған жағдайда салықтық тексеру нәтижелері бойынша қызметтерді сатып алу бойынша (Ресей Федерациясы нарығының конъюнктурасын зерттеу және жүкті автомобильмен тасымалдауды ұйымдастыру) «А» ДК-мен өзара есеп-айырысу бойынша 2022 жылға
301 902,8 мың теңге, 2023 жылға 403 510,0 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімнен алынып тасталды.

Төлем қолма-қол ақшасыз есеп-айырысу жолымен жүргізілді.

Негізгі қызмет түрі: Автомобиль жүк көлігінің қызметі.

«А» ДК Мемлекеттік кірістер басқармасында 01.08.2023ж. бастап тіркелген.

«А» ДК орналасқан жері бойынша жоқ, бұл 15.08.2024ж. салықтық тексеру актісімен расталады.

СЕӨС АЖ сәйкес:

- 1-2 жылдың 2022 жартыжылдығында шағын бизнес субъектілері үшін жеңілдетілген декларацияда қызметкерлер жоқ.

«А» ДК қатысты ЭШФ АЖ-де электрондық шот-фактуралардың үзінділерін шектеу түріндегі салықтық әкімшілендіру шарасы қолданылғанын көрсету қажет.

Шешімге сәйкес 14.08.2024ж. камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдары анықтаған тәуекел дәрежесі жоғары бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны орындамағаны үшін хабарламаның қосымшасында басқа сатып алушылармен бірге «А» компаниясымен өзара есеп-айырысулар көрсетілген, алайда хабарламаны орындау мақсатында «А» ДК растайтын құжаттармен түсініктеме де бермеген не жазып берілген электрондық шот-фактура кері қайтарып алынбаған.

Сондай-ақ, ЖТС бойынша декларацияда (ф.200.00) 2022-2023 жылдар үшін 200.05-қосымшада көрсетілуге тиіс. «А» компаниясының қызметкері болып табылатын «А» ДК көрсетілген.

25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 143-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес салық органы осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, аталған салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында оған қатысты салық органы кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізетін салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды қарсы тексеру болып табылады.

Қарсы тексеру кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты қосалқы болып табылады.

Қаралып отырған жағдайда, Мемлекеттік кірістер басқармасына 15.09.2025ж. «А» ДК-ның «А» компаниясымен өзара есеп айырысуы бойынша қарсы салықтық тексеру жүргізу үшін сұраныс жолданған.

11.11.2025ж. «А» компаниясы мен «А» ДК арасындағы өзара есеп-айырысулар тексеруге ұсынылған құжаттардың толық көлемде құжатпен дәлелденбеуіне, электрондық шот-фактураларды жазып беруге шектеу қойылды

Сондай-ақ, «А» компаниясына қатысты 25.08.2025ж. жоспардан тыс тақырыптық салықтық тексеру тағайындау туралы бұйрықты, 10.09.2025ж. жоспардан тыс тақырыптық салықтық тексеру тағайындау туралы нұсқаманы заңсыз деп танудан бас тарту және күшін жою туралы Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының (СМАС) 03.12.2025 жылғы шешімі шығарылғанын көрсету қажет.

03.12.2025ж. СМАС-тың шешімінен талап қоюшысының «А» ДК контрагенті 14.08.2024ж. Салық кодексінің 120-1-бабы тәртібінде Мемлекеттік кірістер басқармасының шешімімен белгіленген электрондық шот-фактураларды жазып беруге шектеу қойылды. Талапкерде электрондық шот-фактураларды жазып беру мүмкіндігі шектелген контрагентпен өзара есеп айырысулардың болу фактісі Салық кодексінің 142-бабы 1-тармағы 3-2) тармақшасының тікелей қолданысына жатады.

Демек, сот мемлекеттік кірістер органдарының аталған контрагентпен мәмілелер бойынша шегерімдерді қолданудың және КТС бойынша салық міндеттемесін сақтаудың заңдылығын тексеру мақсатында талапкерге қатысты тақырыптық салықтық тексеру тағайындау үшін жеткілікті негіздері бар екенін анықтады.

Ресей Федерациясы нарығының 2022 жылғы нарықтық конъюнктурасын зерттеу бойынша 301 902,8 мың теңге сомасына көрсетілетін қызметтерді сатып алуға қатысты нарықтың нарықтық конъюнктурасын зерттеу үшін сұраныс пен ұсынысты, баға серпінін, бәсекелестік деңгейін, өндіріс, сауда көлемін және басқа да факторларды зерделеу қажет екенін көрсету қажет.

Бұдан басқа, «Бүркіт» АЖ деректері бойынша 2022 жылы «А» ДК Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасын кесіп өтпегенін, демек, «А» ДК Ресей Федерациясы нарығының нарықтық конъюнктурасын зерделеу және зерттеу үшін Ресей Федерациясына бармағанын көрсету қажет.

Салықтық тексеруге мынадай құжаттар ұсынылған: 23.08.2021ж. шарт, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілері, «Ресей, Қазақстан және ТМД елдерінің 2022 жылғы нарығын, логистикалық қызметтерін талдау» есебі, қызметтер құнының есептері.

Сондай-ақ, үстеме тексеру барысында «А» ДК 28.10.2025ж. онда «А» ДК өзі Ресей Федерациясы нарығының нарықтық конъюнктурасын зерттеу бойынша қызметтер көрсеткені көрсетілген. Барлық қызметтерге бір шарт жасалды.

Сондай-ақ, түсіндірмеде «А» ДК «А» компаниясында логист болып есептелгені көрсетілген.

ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «А» ДК-да 2022 жылғы Ресей Федерациясы нарығының конъюнктурасын зерттеу бойынша жеткізушілер жоқ.

Жоғарыда көрсетілгендей, «А» ДК СЕӨС АЖ сәйкес 2022 жылдың 1-2 жартыжылдығында шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияда қызметкерлер көрсетілмеген, сонымен қатар, нарық конъюнктурасын зерттеу үшін маркетологтар, талдаушылар, сарапшылар мен консультанттар қажет, бұл ретте, талдаумен айналысатын жоғарыда көрсетілген қызметкерлерсіз бизнестің нарықта тиімді бағдарлануы мүмкін емес, бұл бәсекеге қабілеттіліктің төмендеуіне алып келеді.

2023 жылға жүктерді автомобильмен тасымалдауды ұйымдастыру үшін көрсетілетін қызметтерді сатып алуға қатысты 01.01.2023ж. бастап 31.12.2023ж. дейін «А» ДК 31.01.2023ж. шарт бойынша «А» компаниясының атына жүкті автомобильмен тасымалдауды ұйымдастырғаны үшін жалпы айналым сомасы 403 510,0 мың теңгеге 12 дана электрондық шот-фактура жазылды.

ЭШФ АЖ деректері бойынша «А» компаниясы теміржолдарға вагондарды ұсыну бойынша қызметтер көрсететінін, бұл ретте жүкті автомобильмен тасымалдау бойынша қызметтер көрсетуге ресімделген шот-фактуралар жоқ екенін көрсету қажет.

«А» компаниясы мен «А» ДК арасындағы шартта Тасымалдаушы («А» ДК) Жөнелтушінің («А» компаниясы) Өтінімдері бойынша ұсынылған жүктерді тасымалдауды жүзеге асыруға және оларды жүктерді алуға заңды тұлғаларға (Алушыларға) беруге, ал Жөнелтуші ақы төлеу міндеттенетіні. Жөнелту/межелі пункттерін, жүктің сипаттамасын, тасымалдау мерзімдерін, құнын және өзге де елеулі шарттарды Жөнелтуші әрбір нақты жүк тасымалы бойынша Өтінімде көрсетеді.

Тауар-көлік жүкқұжаттарында жүк туралы мәліметтер, атап айтқанда жүкпен жүретін құжаттар толтырылмаған, сондай-ақ жүкті алушының тегі мен аты-жөні жоқ, олардың орнына осы жолға «А» ДК қол қояды.

Сондай-ақ, салық тексеруіне және шағымға қорларды басқа жаққа жіберуге жүкқұжаттар ұсынылмаған.

Бұдан басқа, ЭШФ АЖ деректері бойынша «А» компаниясынан «қыш тақтайшалар», «кесу материалдары», «мотор майы», сүректен жасалған 8 дана ағаш жоңқасы плиталары, «гипс плиталары», 8 құрама жүктер өңделмеген майлау майы, сәндік-безендіру» және «құрама жүк», «қағаз, картон, қағаз массасынан жасалған бұйымдар, қағаз, картон, қағаз массасынан жасалған бұйымдар», «өңделмеген майлайтын майлар», «пластмассадан жасалған бұйымдар, сым», «табақты шыны», «құрама жүк», «тағамдық тұз және полиэтилен пленкасы», «өңделмеген майлау майы, электродтар», «сынықтар», «ІЖҚ плиталары», «тері, жібек және синтетикаға арналған құрама жүк пен жуу пастасы», «құрама жүк, шатырлық мастика және рубероид» атауымен тауарларды сатып алу жоқ.

Өтiнiмдерде орындалған жұмыстардың сипаттамасы да жоқ, көрсетiлген қызметтердiң нақты сипаты ашылмайды, өйткенi оларда жүктiң нақты көлемi, кiмнiң жүгi, кiмнiң алушы және осы көрсетiлген қызмет Компанияның «А» табыс алуымен қалай байланысты екендiгi туралы мәлiметтер жоқ.

Орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісінің атауында нақтылаусыз «жүк тасымалдау» ғана көрсетілген.

Бұл ретте, жүк тасымалдау процесi - бұл бағытты жоспарлауды, көлiктi таңдауды, тиеудi, тасымалдауды және түсiрудi ұйымдастыруды, сондай-ақ құжаттарды ресiмдеудi және барлық кезеңдерде жүктiң қауiпсiздiгiн бақылауды қамтитын кешендi логистикалық операция екенiн көрсету керек.

Сондай-ақ, «А» ДК-ның 28.10.2025ж. түсіндірмесінде жүкті тасымалдау жеке тұлғалардың жалға алған автомобильдерінде жүзеге асырылғаны көрсетілген. Барлық қызметтерге бір шарт жасалды. Көлік жүргізушілерін таныстары арқылы таптым. «А» компаниясында логист болып есептелді. Салық төлеушiлерден түскен 705 412,8 мың теңге сомасындағы кiрiс декларацияда есiнде жоқ.

«А» ДК СЕӨС АЖ деректері бойынша 2023 жылдың 1-2 жартыжылдығында шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияда 2 қызметкер көрсетілген.

Бұл ретте жүктерді тасымалдау үшін жүкті жеткізудің барлық процесін ұйымдастыратын және орындайтын қызметкерлер (жүргізушілер, жүк тиеушілер, экспедиторлар, операторлар, логистер) қажет.

ЭШФ АЖ деректеріне сәйкес «А» ДК-да 2023 жылға жүк тасымалдау үшін жеткізушілер жоқ.

Сондай-ақ «А» ДК СЕӨС АЖ деректері бойынша мүлік салығы, көлік құралдары салығы, жер салығы бойынша декларация (н. 700.00) 2022-2023жж. Тиісінше, өзара есеп-айырысуды жүргізу кезеңінде «А» ДК-да көлік құралдары болмаған.

Осылайша, «А» ДК-мен жасалған мәмілелер жалған белгілерге ие, яғни жұмыстарды нақты орындаусыз және қызметтерді көрсетусіз құжатпен ресімделген, тиісінше 2022-2023жж. «А» ДК-мен өзара есеп-айырысу бойынша шығыстар. 705 412,8 мың теңге сомасында шегерімнен алып тастауға жатады.

Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «А» ДК-мен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар (шарттар, келісімшарттар, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері) операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасының салық заңнамасы.

Жоғарыда баяндалғанның негізінде «А» ДК-мен өзара есеп-айырысулар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау және көрсетілген бөлікте КТС тиісті есептеу салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.

25 февраля 2026

Ағымдағы жылғы 23 ақпанда Қаржы министрлігінің Әдеп жөніндегі уәкілі Кәмшат Арыстанбекова Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру, ішкі мемлекеттік аудит және мемлекеттік қазынашылық комитеттерінің қызметкерлері үшін мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп және қоғамдық кеңістіктегі коммуникация мәселелеріне арналған семинар өткізді.

Семинар аясында сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен қызметтік мінез-құлыққа қойылатын талаптарды сақтау мәселелері талқыланды. Мемлекеттік қызметшілердің құмар ойындар мен бәс тігуге қатысуына жол бермеу қажеттілігі, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға немесе бедел тәуекелдеріне әкеп соғуы мүмкін кез келген әрекеттерден алшақ болу маңыздылығы атап өтілді.

Кездесу барысында мемлекеттік қызметшілердің әлеуметтік желілердегі мінез-құлық әдебіне ерекше көңіл бөлінді. Сондай-ақ Әдеп жөніндегі уәкіл күнделікті қызметте туындайтын үлгілік жағдайларды келтірді.

23 января 2026

Кедендік даулар

Заңды тұлға

Кедендік құнды төмендету

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «Z» компаниясынан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) қосылған құн салығын (бұдан әрі – ҚҚС) есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.

Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы «өздігінен жабысатын жапсырмалар» тауарларының кедендік құны туралы мәлімделген мәліметтердің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 34 421,20 мың теңгеге хабарлама шығарылды.

«Z» компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, кеден органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

Шағымда 01.07.2020 ж. «Z» компаниясының «M» компаниясымен (Ирландия) ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды, оның ішінде «W» операциялық жүйелерін сатып алуға 01.07.2020 жылғы келісімшарт (бұдан әрі – Жаһандық әріптестік туралы келісім) жасасқаны айтылған.

«М» компаниясы Жаһандық әріптестік туралы келісімін интернет желісі арқылы бағдарламаларды іске қосу үшін қажетті электрондық кілттерді беру арқылы орындады. Бағдарламалар да, кілттер де жеке жеткізгіштерде берілмеген.

Өз кезегінде «Z» компаниясы алынған электрондық кілттер үшін «M» компаниясының пайдасына «M» компаниясының инвойстары негізінде лицензиялық төлемдерді (роялти) жүзеге асырды.

«М» компаниясы төлеген роялти бойынша ҚҚС есептеу «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Салық кодексі) 369-бабының 1-тармағының 2-тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Салық кодексінің 369-бабының 1-тармағының 2-тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 373-бабына сәйкес бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде қосылған құн салығын төлеуші жасайтын салық салынатын айналым болып табылады.

Салық кодексінің 373-бабының 1-тармағына сәйкес бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналым, егер осы баптың 2-тармағында өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасы өткізу орны болып танылатын бейрезидент өтеулі негізде орындаған жұмыстарды, көрсеткен қызметтерді қосылған құн салығын төлеуші сатып алған кезде олар осы Кодекске сәйкес қосылған құн салығы салуға жататын, қосылған құн салығын осындай төлеушінің бейрезиденттен жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша айналымы болып табылады.

2022 жылы Жаһандық әріптестік келісімге сәйкес «M» компаниясы «Z» компаниясына жалпы сомасы 595 мың АҚШ долларына ЭЕМ бағдарламаларына 5 мың электрондық кілт (лицензия) берді ((инвойстар 05.04.2022ж. 178,5 мың АҚШ доллары сомасына және 05.06.2022ж. 416,5 мың АҚШ доллары сомасына).

2022 жылы бейрезиденттердің көрсетілетін қызметтері бойынша салық салынатын айналым 264 294,84 мың теңгені құрады (оның ішінде 2-тоқсанда 84 387,66 мың теңге, 3-тоқсанда 179 907,18 мың теңге). Бұл айналымдар 2022 жылдың 2 және 3-тоқсанына ҚҚС бойынша салық декларацияларында көрсетілген. Осы айналымдар бойынша есептелген ҚҚС (БСК 105104) «Z» компаниясы бюджетке 20.05.2022ж. төлем тапсырмаларымен 10 126 мың теңге сомасында, 23.08.2022ж. 21 588,86 мың теңге сомасында төледі.

«M» компаниясынан алынған лицензиялардың түпнұсқалығын көзбен шолу үшін «Z» компаниясы «C» компаниясынан (Чехия, 02.09.2022ж. тауарларға арналған декларация (бұдан әрі - ТД), 29.08.2022ж. инвойс) 0,8 мың АҚШ доллары сомасына 3,5 мың дана көлемінде арнайы голографиялық жапсырмалар сатып алды. Тауар импорты шартсыз, қойылған инвойс негізінде жүргізілген. Кедендік құнды айқындауды декларант әкелінетін тауарлармен жасалатын мәміле құнының әдісі бойынша (1-әдіс) роялти құнын есепке алмай жүргізді, өйткені 3,5 мың лицензияға ҚҚС салық декларациясында көрсетіліп, Салық кодексінің 373-бабына сәйкес төленді.

13.01.2025ж. кедендік тексеру актісінде (бұдан әрі – Тексеру актісі) көрсетілген  жапсырмалардың кедендік құны «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі - Кеден кодексі) 67-бабы 1-тармағының 7-тармақшасына сәйкес жапсырмаларын мәлімделген құнға (0,8 мың АҚШ доллары) роялти құнының (416,5 мың доллар)  қосу жолымен айқындалуға тиіс екендігі туралы дәлелдер, жапсырмалардың функционалдық мақсатына қайшы келеді.

Бұл жапсырмаларда қандай да бір жеке сәйкестендіру белгілері жоқ, магниттік немесе электрондық ақпарат тасығыш болып табылмайды, әріптік, цифрлық, штрих кодтары, QR-коды жоқ. Сондай-ақ жапсырмалар бағдарламаларды белсендіру үшін қажетті электрондық кілттермен немесе ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды пайдалануға арналған лицензияның түпнұсқалығын растайтын электрондық цифрлық белгілермен ешқандай байланысы жоқ.

Басқаша айтқанда, ЭЕМ-ді пайдалану үшін жапсырма емес, компьютер керек. Компьютері жоқ жапсырма - бұл лицензияны қажет ететін тауар емес, басып шығарылған өнім.

Салық кодексінің 7-баптың 3-тармағына сәйкес ешкімге де сол бір кезең үшін сол бір салық салу объектісі бойынша салықтың сол бір түрімен, бюджетке төленетін төлемнің сол бір түрімен қайтадан салық салуға болмайды.

Тексеру барысында 2022 жылы «М» компаниясының бағдарламалық жасақтамасына берілген барлық лицензиялар саны бойынша (5 мың дана) ҚҚС төлеу бойынша дәлелдемелер ұсынылды. Алайда, Тексеру актісінде және тексеру нәтижелері туралы хабарламада 3,5 мың лицензияға 23 562,07 мың теңге мөлшерінде қосымша ҚҚС, 10 859,13 мың теңге мөлшерінде ҚҚС бойынша өсімпұл есептелді, олар бір кезеңде бір нысанға қайта ҚҚС салуға байланысты заңсыз болып табылады.

«Z» компаниясы өз шағымында Салық кодексінің 2-бабының 3-тармағында Салық кодексі мен Қазақстан Республикасының басқа да заңдарының арасында қайшылық болған кезде салық салу мақсатында Салық кодексінің нормалары қолданылатынына назар аударады.

Баяндалғанның негізінде «Z» компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.

СЭҚ қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Кеден кодексінің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына кедендік бақылауды жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындаудың және мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны көзделген.

Қаралып отырған жағдайда «Z» компаниясы 02.09.2022ж. ТД бойынша ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастыра отырып және 29.08.2022ж. жалпы құны 0,8 мың АҚШ доллары есебінен тауардың инвойсы негізінде әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдісті (1-әдіс) мәлімдеп «өздігінен жабысатын жапсырмалар» тауарларын әкелуді жүзеге асырды.

Әкелінетін тауарлардың мәміле құнының әдісі (1-әдіс) бойынша кедендік құнын анықтау роялти төлеуді есепке алмастан жүзеге асырылды.

«Z» компаниясы ұсынған «W» түпнұсқалық белгісінің фотосуреті жапсырманың голографиялық белгісі және БЖ түпнұсқалығын растайтын «W» белгісі бар тікбұрышты нысанды білдіретінін көрсетеді. «M» компаниясының бағдарламалық өнімдерін дараландыру құралы болып табылады.

Кеден кодексінің 6-тарауы «Кедендік құн» ережелері 1994 жылғы Тарифтер және сауда жөніндегі бас келісімнің (1994 жылғы ГАТТ) VII бабында және 1994 жылғы Тарифтер және сауда жөніндегі бас келісімнің (бұдан әрі - Келісім) VII бабын қолдану жөніндегі келісімде белгіленген жалпы қағидаттар мен ережелерге негізделген.

Келісімнің 8-бабының (с) тармақшасына сәйкес 1-баптың ережелеріне сәйкес кедендік құнды айқындау кезінде импортталатын тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға бағаланатын тауарларға жататын роялти мен лицензиялық төлемдер қосылады, мұндай роялти мен төлемдер ic жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға қандай шамада енгізілмесе, сатып алушы бағаланатын тауарларды сату шарты ретінде тікелей немесе жанама төлеуге тиіс.

Кеден кодексінің 66-бабына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміленің құны болып табылады, яғни осы тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі – ЕАЭО) кедендік аумағына әкету үшін сату кезінде олар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын Кедендік кодекстің 67-бабына сәйкес толықтырылған баға болып табылады.

Кеден кодексінің 67-бабына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құнын олармен жасалған мәміленің құны бойынша айқындау кезінде осы тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға әкелінетін тауарларға қатысты және осы тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға енгізілмеген мөлшерде, әкелінетін тауарларды ЕАЭО-ның кедендік аумағына әкету үшін сату шарты ретінде сатып алушы тікелей немесе жанама түрде жүргізген немесе жүргізуге тиіс роялтиді, патенттер, тауар белгілері, авторлық құқықтар үшін төлемдерді қоса алғанда, зияткерлік меншік объектілерін пайдаланғаны үшін лицензиялық және өзге ұқсас төлемдер қосымша есепке жазулар қосылады.

2016 жылғы 15 қарашадағы №20 Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының Ұсынымымен бекітілген Зияткерлік меншік объектілерін пайдаланғаны үшін лицензиялық және өзге де осыған ұқсас төлемдерді әкелінетін тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге тиіс бағаға қосу туралы ереженің  (бұдан әрі – Ереже) 7-тармағына сәйкес егер лицензиялық төлемдер әкелінетін тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төлеуге жататын бағаға енгізілмеген және бағаланатын (әкелінетін) тауарлардың ақысын төлеуге арналған шоттан бөлек төленген жағдайда, лицензиялық төлемдерді осы тауарлардың кедендік құнына енгізу қажеттігі туралы мәселені шешу кезінде мынадай түйінді факторларды назарға алу қажет:

- лицензиялық төлемдер бағаланатын (әкелінетін) тауарларға жата ма (бұдан әрі – 1 шарт);

- лицензиялық төлемдерді төлеу бағаланатын (әкелінетін) тауарларды сатудың шарты болып табыла ма (бұдан әрі – 2 шарт).

Мәселен, «Z» компаниясының қызметі оның ішінде компьютерлер мен перифериялық жабдықтар өндірісі болып табылады.

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – ҚР АК)
961-бабының 1-тармағына сәйкес интеллектуалдық меншiк құқығының объектiлерi:

• интеллектуалдық шығармашылық қызметтiң нәтижелерi;
• азаматтық айналымға қатысушыларды, тауарларды, жұмыстарды немесе қызмет көрсетулердi дараландыру құралдары болып табылады.

Сондай-ақ, ҚР АК-нің 961-бабының 3-тармағының 1 және
2-тармақшаларына сәйкес азаматтық айналымға қатысушыларды, тауарларды, жұмыстарды немесе қызмет көрсетулердi дараландыру құралдарына фирмалық атаулар және тауарлық белгiлер (қызмет көрсету белгiлерi) жатады.

ҚР АК-нің азаматтың немесе заңды тұлғаның шығармашылық интеллектуалдық қызметтiң нәтижелерiне және оларға теңестiрiлген заңды тұлғаны дараландыру құралдарына, жеке немесе заңды тұлғаның өзi орындайтын жұмысының немесе қызметiнiң өнiмдерiне (фирмалық атау, тауарлық белгi, қызмет көрсету белгiсi және т.б.) ерекше құқығы танылады.

Осылайша, шығармашылық интеллектуалдық қызметтiң нәтижелерi мен ерекше құқықтардың (интеллектуалдық меншiктiң) объектiсi болуы мүмкiн даралану құралдарын пайдалануды үшiншi жақтар, құқық иеленушiнiң келiсiмiмен ғана жүзеге асырылады.

«Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I Заңының 1-тармағына сәйкес Заң санаткерлiк меншiк саласында ғылым, әдебиет және өнер туындыларын (авторлық құқық), қойылымдарды, орындаушылықты, фонограммаларды, эфирлiк және кабельдiк хабар тарату ұйымдарының хабарларын (сабақтас құқықтар) жасауға және пайдалануға байланысты туындайтын қатынастары реттейдi.

Заңның 7-бабының 1-тармағының 12) тармақшасына сәйкес авторлық құқық объектiлерi ЭЕМ-ге арналған бағдарламалар болып табылады.

2020 жылғы 1 шілдеде «Z» компаниясы «M» компаниясымен
2020 жылғы 25 мамырдағы Жаһандық әріптестік келісімге Қазақстандық толықтыру (бұдан әрі - Қазақстандық толықтыру) жасады, оған сәйкес «Z» компаниясы GPA-ға сәйкес «M» бағдарламалық қамтамасыз етулеріне қолжетімділік жөніндегі Жаһандық әріптестік келісімнің қатысушысы болады.

Сондай-ақ «M» компаниясы «M» корпорациясының еншілес кәсіпорны бола отырып, 2022 жылғы 1 ақпандағы хатпен «Z» компаниясының қазіргі уақытта «M» корпорациясының Жаһандық әріптестік келісіміне (GPA шарттары) сәйкес бағдарламалық өнімдерді таратуға лицензиясы бар екенін растайды.

Жоғарыда көрсетілген келісімдерді жасай отырып, «Z» компаниясы роялти төлеуге ұсынылған шоттарға сәйкес «M» компаниясының пайдасына роялти сомасын төлеуге міндеттенеді.

Қазақстандық қосымша шарттарына сәйкес:

«M» компаниясы «M» корпорациясымен, «M» компаниясының аффилиирленген компанияларымен және олардың тиісті лицензиарларымен бірлесіп, барлық авторлық құқықтарды, патенттік құқықтарды және лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз етуге арналған барлық өзге де заттық құқықтарды немесе зияткерлік меншік құқықтарын сақтайтынына келіседі.

- GPA-дағы «роялтиге» немесе «Өнім үшін сыйақыға» сілтеме жасау кезінде күмән тудырмау үшін «M» компаниясына тиесілі және «Z» компаниясы Өнімдерді белгілі бір үшінші тұлғаларға ұсынудың айрықша емес шектеулі құқықтары үшін қарсы ұсыну ретінде төлеуге тиіс роялтиді бағдарламалық қамтамасыз етуге қатысты білдіреді. «Өнім үшін сыйақы» қызметтеріне қатысты «M» компаниясына тиесілі және «Z» компаниясының «M» компаниясы көрсететін қызметтері үшін қарсы ұсыну ретінде «Z» компаниясы төлеуге тиіс сыйақыны білдіреді. Барлық төлемдерді «Z» компаниясы GPA-ға прайс-парақта көрсетілген сомалардың негізінде есептелген «M» компаниясы ұсынған шоттарға сәйкес жүзеге асыруға тиіс.

3,5 мың дана мөлшердегі өнімдерге (лицензияларға) «M» компаниясы 2022 жылғы 20 шілдеде «Z» компаниясы «M» компаниясының атына төлеген 416,5 мың АҚШ доллары сомасына инвойстар қойды.

Екінші деңгейдегі банк ұсынған мәліметтер, сондай-ақ «M» компаниясының мекенжайына өнімдер үшін ақы төленгенін растайды.

Жаһандық әріптестік келісімде айтылған ұғымдарға сәйкес:

- «түпнұсқалық белгілері» COA, GML сияқты немесе қосымша шарттарда басқаша көрсетілгендей осы өнімге қатысты жапсырмалар мен түпнұсқалықтың сандық белгілерін білдіреді;

- «M» немесе «GML» бағдарламалық жасақтамасының түпнұсқалық жапсырмасы» «M» корпорациясы өнімнің цифрлық кілттерін пайдаланатын Өнімдер үшін тағайындаған түпнұсқалық сертификатын білдіреді;

- «Өнімнің цифрлық кілті» немесе «DPK» белгілі бір өнімдерді белсендіру мақсаттары үшін «M» корпорациясы ұсынған өнімнің цифрлық кілтін білдіреді;

- «Авторландырылмаған тарату» Өнімдердің, Өнім кілттерінің немесе Түпнұсқалық жапсырмалардың таралуын білдіреді:

(a)     Клиенттік жүйеден бөлек (ұрлықты немесе форс-мажорлық жағдайлардан ерекшеленетін шығындарды қоса алғанда);

(b)     тиісті Өнім үшін тиісті лицензиясы жоқ құрылғымен;

(c)     Өнімге лицензияның қолданылу мерзімі өткеннен кейін;

(d)     OPD-ге сәйкестік болмаған кезде; немесе

(e)     қолданылатын Қосымша шарттарда көзделген қандай да бір географиялық шектеулерден тыс.

«Z» компаниясы жинақталатын компьютерлерде «W» операциялық жүйесін орнатады, орнатылған бағдарламалық қамтамасыз етудің түпнұсқалығы корпустың алынбайтын бөлігінде орналасқан GML жапсырмасымен расталады.

Жаһандық серіктестік туралы келісіміне сәйкес: «Z» компаниясы өнім берушілер мен компания арасында Түпнұсқалық жапсырмаларды беру кезінде Түпнұсқалық жапсырмаларды жоғалтудың немесе бүлдірудің барлық тәуекелдерін өзіне алады. «Z» компаниясы барлық Түпнұсқалық жапсырмалар мен Өнім кілттерінің орналасқан жері туралы нақты есептерді қадағалауы және қолдауы тиіс.

Жаһандық әріптестік келісімнен түпнұсқа белгілерін (жапсырмаларды) авторландырылмаған пайдалануға және таратуға тыйым салынады, түпнұсқалықтың барлық белгілерінің орналасқан жері туралы нақты жазбалар бақыланады және жүргізіледі.

Бұдан басқа, «M» сайтындағы мәліметтерге сәйкес түпнұсқа «M» (GML) бағдарламалық жасақтамасының жапсырмасы жаңа құрылғыларда болуы тиіс, алдын ала орнатылған немесе лицензияланған «W-8», «W-8.1», «W-10», «W-11» кәсіби нұсқалары бар және/немесе «Кәсіби W» өніміне лицензиясы бар, бірақ алдын ала орнатылған «Кәсіби W-7» ОЖ қамтиды. Бұл құрылғылардың «Кәсіби W-8» лицензиясы бар, бірақ бұл ОЖ әдепкі қалпы бойынша орнатылмаған. Бұл құрылғыларда GML жапсырмасы болуы тиіс. 

Осылайша, Ережеге сәйкес мынадай шарттар орындалады:

- 1-шарт: «Z» компаниясы импорттаған тауарлар - «өздігінен жабысатын жапсырмалар» өнімдер үшін түпнұсқалылық сертификаттары болып табылатын, өнімнің цифрлық кілттерін пайдаланатын және бағдарламалық қамтамасыз етумен тығыз «W» лицензиясының нақты дербес компьютерде бар екенін куәландыратындықтан, бұл ретте, шын мәнінде, зияткерлік меншік объектісін тасымалдаушы рөлін атқарады, осылайша әкелінетін тауарды бағдарламалық қамтамасыз етудің құрамдас бөлігі бола отырып, авторлық құқық объектісіне қатысты болса, бағдарламалық қамтамасыз етудің неғұрлым жоғары коммерциялық құндылығын қалыптастырады, тиісінше пайдалану үшін лицензиялық төлемдер төленуге тиіс кедендік құнды айқындауға әсер етеді;

- 2-шарт: Жаһандық әріптестік туралы келісімге сәйкес «Z» компаниясы ғана жапсырмаларды және тек қана жапсырмалардың авторландырылған жеткізушісінен сатып ала алады. Осылайша, жапсырмаларды «M» өнімдерін сатып алуға лицензиясы бар және осы өнімдер үшін лицензиялық төлемдер (роялти) төлейтін компаниялар ғана сатып алады

Жаһандық әріптестік келісімге сәйкес тек «Z» компаниясы ғана жапсырмаларды және тек қана жапсырмалардың авторландырылған өнім берушісінен (-лерінен) сатып ала алады. Осылайша, жапсырмаларды «M» өнімдерін сатып алуға лицензиясы бар және осы өнімдер үшін лицензиялық төлемдер (роялти) төлейтін компаниялар ғана сатып алады.

Жоғарыда айтылғандардың негізінде, «Z» компаниясы төлеген роялти сомасы Ережені ескере отырып, Кеден кодексінің 67-бабының
7-тармақшасының және Келісімнің 8-бабының негізінде тауарлардың кедендік құнына енгізуге жатады, осыған байланысты кедендік тексеру нәтижелері бойынша ҚҚС-ты есептеу заңды болып табылады.

Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды. 

23 января 2026

Дау түрі: салық даулары

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «А» компаниясынан корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу мәселелері бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің тексеру нәтижелері туралы хабарламасына қатысты шағым түсті.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2022ж. 31.12.2023ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша 20 220,3 мың теңге сомасында КТС және 7 661,9 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.

«А» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

Шағымнан келіп шығатыны, жұмыс көлемінің ұлғаюына байланысты «А» компаниясы оларды «К» Компаниясымен жасалған шартта белгіленген мерзімде өз бетінше орындай алмады және жұмыстарды орындау үшін «В» Кәсіпкері тұлғасындағы қосалқы мердігер ұйымды тартуға мәжбүр болды.

Шағымда «А» Компаниясы шарт бойынша жұмыстарды толық орындағаны, оның ішінде «В» Кәсіпкердің қосалқы мердігерлік ұйымының қатысуымен және «К» Компаниясының Тапсырыс берушісі тарапынан шағымдар түспегені, төлем толық көлемде жүргізілгені көрсетілген.

Сондай-ақ шағымнан келіп шығатыны, «В» Кәсіпкердің Шартта көрсетілген жөндеу жұмыстарын орындауға дәрменсіздігін растайтын қандай да бір іс-әрекеттер, оның ішінде мәмілелер бойынша бастапқы құжаттарды бағалау жүргізбеген және «В» Кәсіпкердің дәрменсіздігі туралы болжамдардан басқа ешқандай дәлелдер бермеген.

Осылайша, «А» компаниясы осы шағымды қарауды және тексеру нәтижелері туралы хабарламаны толығымен алып тастауды сұрайды.

 Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, «А» Компаниясы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 242-бабының 1, 3-тармақтарын бұза отырып, 25.12.2017ж. (Салық кодексі) шегерімге 2022-2023 жылдарға 109 911,3 мың теңге сомасындағы және «В» Кәсіпкермен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар жатқызылды.

Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.

Салық кодексінің 242-бабы 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын кірісті айқындау кезінде, Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, шегерімге жатады кодекспен.

Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.

Егер осы бапта және Салық кодексінің 243 - 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оларды тану күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.

Бұл ретте барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны жазып беру Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Салық кодексінің 412-бабы 12-тармағына сәйкес шот-фактура салық төлеушінің бұйрығымен оған уәкілетті қызметкердің қолымен расталуы мүмкін. Бұл ретте бұйрықтың көшірмесі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушылардың көзбен шолып танысуы үшін қолжетімді болуға тиіс.

Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізу міндеті жүктелген тұлғалар үшін - бухгалтерлік құжаттаманы; тексерудің стандартты файлы - осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін; осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін - бастапқы есепке алу құжаттары; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.

Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіреді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.

Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.

Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз, сондай-ақ электрондық тасығыштардағы бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуы тиіс, онда басқалармен қатар операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты тұлғалардың лауазымдарының атауларын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оны (оны) ресімдеудің дұрыстығы көзделген.

Осылайша, салық төлеушiнiң шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша шығыстар кiрiс алуға бағытталған және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған, сондай-ақ салық төлеушiнiң басшысы мен бас бухгалтерi немесе оған уәкiлеттiк берiлген қызметкер қол қойған тиiстi құжаттармен расталған жағдайда шегерiмге жатқызылуға тиiс.

Қаралып отырған жағдайда 08.08.2022ж. «К» Компаниясы мен «А» Компаниясы арасында Жұмыстарды сатып алу туралы шарт (Шарт-1) жасалды. 1-Шарт талаптары бойынша «А» Компаниясы екі қалада тағанды крандарды күрделі жөндеу бойынша қызметтер көрсетуге міндеттенеді. Жұмыстардың жалпы құны 46 368,0 мың теңгені құрайды.

28.10.2022ж. тараптар жалпы сомасы 58 773,0 мың теңгеге 1-шартқа қосымша келісімді (1-келісім) келісті. 1-келісімге №1 қосымшадан келіп шығатыны, «А» Компаниясы үш қалада және екі станцияда 5 тіреуіш крандарды жөндеу бойынша қызметтер көрсетеді.

05.12.2022ж. тараптар 64 545,3 мың теңге сомасына 1-шартқа екінші қосымша келісімді (Келісім-2) келісті, онда сондай-ақ үш қалада және екі станцияда 5 төрт тағанды крандарды жөндеу туралы көрсетіледі.

16.05.2023ж. «К» Компаниясы мен «А» Компаниясы арасында Жұмыстарды сатып алу туралы шарт (Шарт-2) жасалды. 1-Шарт талаптары бойынша «А» Компаниясы «Р» қаласында тоқты кранды күрделі жөндеу бойынша қызметтер көрсетуге міндеттенеді. Жұмыстардың жалпы құны 22 488,5 мың теңгені құрайды.

27.09.2023ж. тараптар жалпы сомасы 32 786,9 мың теңгеге 2-шартқа қосымша келісім (3-келісім) келісті. Келісімнің № 1-қосымшасынан келіп шығатыны, «А» Компаниясы «С» станциясында төрт тағанды кранды жөндеу бойынша қызметтер көрсетеді.

«А» Компаниясы «К» Компаниясының атына көрсеткен жұмыстар құнының қорытынды сомасы 224 961,7 мың теңгені құрайды.

Шарт-1 және Шарт-2 4.1.5-тармақтарында тендерлік өтінім құрамында мәлімделген білікті мамандардың жұмысты орындағаны туралы көрсетілген. Сондай-ақ 4.3.6-тармақта тендерлік өтінім құрамында тендер кезеңінде өнім беруші көрсеткен қосалқы мердігерлерге (бірлесіп орындаушыларға) жиынтығында жұмыстардың ¼ көлемінен (құнынан) аспайтын қосалқы мердігерлікке (бірлесіп орындауға) беру көрсетілген.

Ұсынылған құжаттарға сәйкес, «А» Компаниясы 01.11.2022ж. сомасы 62 244,8 мың теңге және 03.04.2023ж. 54 100,0 мың теңге сомаға «В» Кәсіпкермен шарттар жасалды. Жоғарыда көрсетілген шарттарға техникалық ерекшелікке сәйкес жөндеу жұмыстары «В» Кәсіпкері жасайды. Бұл ретте, осы техникалық ерекшеліктер шағымға қоса берілмеген.

Жоғарыда баяндалғаннан, «А» Компаниясы 1-шарттың және 2-шарттың 4.3.6-тармағына сәйкес қосалқы мердігерлерге құны 56 240,4 мың теңгеден аспайтын жұмысты беруге құқығы болды, ал іс жүзінде «В» Кәсіпкер жалпы сомасы 113 811,3 мың теңгеге ЭШФ жазып берген (жалпы сомасы 4 ЭШФ жазып берген) сомасы 3 900,0 мың теңге, онда айналым жасау күні 2024 жыл болып табылады).

«А» Компаниясы ұсынған жеке табыс салығы және әлеуметтік салық жөніндегі декларацияларды талдау нәтижесінде (200.00-н.), «В» Кәсіпкері 2022 жылдың 1 тоқсанынан бастап «А» Компаниясының қызметкері болып табылатыны анықталды. 2023 жылғы 1 тоқсан бойынша.

Бұдан басқа, «А» Компаниясы мен «В» Кәсіпкердің салық есептілігі бір IP-мекенжайдан ұсынылғаны анықталды.

Жоғарыда көрсетiлген фактiлер көрсетiлген кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң ықтимал аффилиирленуi және шаруашылық қызметiнiң өзара тәуелдiлiгi туралы куәландырады, бұл тараптардың өзара қарым-қатынастарының формальды сипатының белгiсi болып табылады.

ҚР БСАЖ мәліметтеріне сәйкес «В» Кәсіпкер жеке кәсіпкер ретінде 27.10.2022ж. тіркелген.

СЕӨС АЖ деректері бойынша Кәсіпкер «В» ұсынған шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияларда (н. 910.00), 2022 жылдан бастап. 2023 жылға дейін. кәсіпкерде жұмысшылар жоқ. Салық есептілігінің басқа нысандары Кәсіпкер «В» табыс еткен жоқ.

Кәсіпкердің атына ЭШФ жазып берілмегенін, яғни кәсіпкердің тауарлар мен қызметтерді жеткізушілері жоқ екенін атап өткен жөн.

Салықтық тексеру жүргізу шеңберінде «А» компаниясымен өзара есеп айырысуды растау бойынша «В» Кәсіпкерге қатысты қарсы салықтық тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша 20.10.2025ж.

Үстеме тексеру барысында Кәсіпкер «В» -ге жазбаша түсініктеме берді, одан жұмысшылар жұмыс орындарында жалданғаны, ал ақы төлеу қолма-қол ақша қаражатымен жүргізілгені, бұл ретте растайтын құжаттар (чектер, ведомостар) жоқ, ал 01.11.2022 жылғы Қызмет көрсету шарттарының 2.1.4-тармақтарына сәйкес. және 03.04.2023ж. «В» Кәсіпкердің өзі орындауға міндетті.

Түсіндірмеде мамандандырылған техниканың қажеттілігі жоқтығы көрсетілген, өйткені жұмыстарды орындау үшін кілттер жиынтығы жеткілікті.

Сондай-ақ, «В» кәсіпкері қажетті материалдар мен қосалқы бөлшектерді Серіктестік ұсынғанын, ал жұмыстар әртүрлі қалаларда көрсетілгенін, алайда нақты елді мекендерді, нысандар мекен-жайларын және жөндеу жұмыстары орындалған шарттарды көрсету қиынға түскенін түсіндірді.

Осылайша, қарсы тексеру нәтижелері бойынша «В» Кәсіпкердің мәлімделген жұмыс көлемін өз бетінше орындау үшін қажетті еңбек, техникалық және материалдық ресурстары жоқ екені анықталды, онда өзара есеп айырысулар расталмаған.

Жоғарыда баяндалғандардың барлығы «В» Кәсіпкерде жұмыс күшінің және материалдық ресурстар көлемінің болмауына байланысты тиісті экономикалық қызмет нәтижелеріне қол жеткізу үшін экономикалық қажетті жағдайлардың болмауын ескере отырып, операцияларды нақты жүзеге асырудың мүмкін еместігін куәландырады.

Баяндалған фактiлер мен мән-жайларды ескере отырып, Кәсiпкердiң «В» ЖК-мен өзара есеп айырысуы бойынша бастапқы құжаттар толық және дұрыс ақпаратты қамтамасыз ете алмайтыны, сондай-ақ операцияларды көрсету үшiн бухгалтерлiк жазбаларды барабар нығайту тиiсiнше Қазақстан Республикасының салық және бухгалтерлiк заңдарының ережелерiне сәйкес шығыстарды шегерiмге жатқызу үшiн негiз болып табылмайтыны жөн.

Осылайша, Салық кодексінің 242-бабы 1, 3-тармақтарының нормаларын ескере отырып, 2022 жылғы шығыстарды шегеруден алып тастау. сомасы 55 881,3 мың теңге және 2023 жылға 54 030,0 мың теңге сомасында «В» Кәсіпкермен өзара есеп айырысу бойынша негізделген болып табылады.

Қазақстан Республикасы Әкімшілік іс жүргізу кодексінің 73-бабына сәйкес «А» Компаниясының атына алдын ала шешім жіберілді, оған әкімшілік рәсімге қатысушы жазбаша қарсылық берді. «А» Компаниясының қарсылығында баяндалған дәлелдер шешім шығару кезінде қаралды.

Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.

23 января 2026

Дау түрі: салықтық даулар.

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға.

Салық түрі: ҚҚС.

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi (бұдан әрi - уәкiлеттi орган) «М» компаниясынан бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын қосылған құн салығының (ҚҚС) асып кету сомасы туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан анықталғандай, мемлекеттік кірістер органы 01.10.2024ж.-31.03.2025ж. кезеңге қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы сомаларының дұрыстығын растау мәселелері бойынша «М» компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, нәтижесінде есепке жатқызылатын, қайтаруға расталмаған, бюджетке төленуге жатпайтын, есептелген салық сомасынан асып кеткен қосылған құн салығының (ҚҚС) асып кету сомасы туралы 114 843,6 мың теңге сомасында хабарлама шығарылды.

«М» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

ТБЖ қолдану нәтижелері бойынша, сондай-ақ «Жеткізушілер бойынша пирамида» талдамалық есебін қалыптастыру нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты анықталған бұзушылықтардың болуы ҚҚС сомасының асып кетуін растамауға негіз болды.

«М» компаниясы бұл қорытындылармен келіспейді, себебі салықтық тексеру актісінде бұзушылықтар анықталған (ҚҚС төлеу бойынша міндеттемелер орындалмаған) және қайтаруға 27 652,1 мың теңге мөлшерінде ҚҚС асып кеткен сомасы расталмаған 56 тікелей өнім беруші көрсетілген. Бұл ретте, «М» компаниясы көрсетілген 6 өнім беруші бойынша салықтық тексеру аяқталған күнге бұзушылықтар жойылғанын, осыған байланысты 5 082,7 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кеткен сома қайтарылуға жататынын атап көрсетеді.

Бұдан әрі, «М» компаниясының шағымынан келіп шығатыны, «Жеткізушілер бойынша пирамида» талдамалық есебін қалыптастыру нәтижесінде 87 191,5 мың теңге мөлшерінде ҚҚС сомасына 37 тікелей жеткізушінің келесі деңгейдегі жеткізушілері бойынша бұзушылықтар анықталды.

Шағымда «М» компаниясы Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 04.12.2024ж. №798 бұрығымен бекітілген Ірі салық төлеушілер мониторингіне қатысушылардың тізбесіне жататынын, демек, Салық кодексінің 434-бабы 2-тармағын орындау үшін ҚҚС асып кетуін қайтарудың оңайлатылған тәртібін қолдануға құқығы бар.

«М» компаниясы шағымда мемлекеттік кірістер органы Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 19.03.2018 жылғы 54 бұйрығымен бекітілген Қосылған құн салығының асып кеткен сомасының дұрыстығын растау мақсатында қосылған құн салығының асып кетуін қайтару және тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану ережесінің № 391 (бұдан әрі - № 391 Қағидалар) талаптарын бұзғанын атап көрсетеді, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағы 2) тармақшасының және Қағидалардың 52-тармағының ережелері «Пирамида» талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды тікелей өнім берушілер жойған жағдайда олардың нормаларына сәйкес қолданылмайды.

«М» компаниясының дәлелдерін тексеріп, мемлекеттік кіріс органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексінің 152-бабында қосылған құн салығының асып кеткен сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу ерекшеліктері көзделген.

Салық кодексінің 152-бабы 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының асып кеткен сомасының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеру:

осы Кодекстің 432-бабының 1 және 2-тармақтарын қолдануына байланысты салықтық өтініш;

қосылған құн салығы бойынша декларацияда көрсетілген қосылған құн салығының асып кеткен сомасын қайтару туралы талап (бұдан әрі - қосылған құн салығының асып кеткен сомасын қайтару туралы талап).

Қаралатын жағдайда, «М» компаниясы 2025 жылдың 1тоқсанына ҚҚС бойынша декларацияда (н.300.00) көрсетілген 130 669,2 мың теңге сомасында ҚҚС асып кеткен сомасын 01.10.2024 кезеңінен бастап 31.12.2024ж. дейін қайтару туралы талап қойды.

Салық кодексінің 152-бабы 11-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері «Пирамида» талдамалық есебі болып табылады.

Бұл ретте, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша тақырыптық тексеру аяқталған күні «Пирамида» есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС асып кетуін қайтару жүргізілмейді.

Тәуекелдерді басқару жүйесін қолдана отырып, ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару тәртібін Салық кодексінің 137-бабының 2-тармағына, 429-бабының 10-тармағына және «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленген №391 қағидалар белгілейтінін атап өткен жөн.

№ 391 қағидалардың 38-тармағына сәйкес тәуекелдерді басқару жүйесі салық төлеушілерді айқындау мақсатында тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде АЖ пайдалана отырып ҚҚС асып кетуін растау мақсатында осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес тәуекел дәрежесінің критерийлері бойынша баллдарды берудің автоматтандырылған есебі негізінде тәуекел дәрежесін айқындайды «Пирамида» талдамалық есебі қалыптастырылатын және оңайлатылған тәртіппен қайтарылуға жататын ҚҚС асып кеткен сомасын айқындау кезінде тәуекел аймағындағы салық төлеушілер санатына жатқызылған салық төлеушілер санатына жатқызылады.

Бұл ретте, №391 қағидалардың 39-тармағында салық төлеушінің өзінің заңсыз іс-әрекеттерінен пайда алу тәуекелін айқындау үшін салық пайдасын (салықтық үнемдеуді) алу және салық төлемдерін азайту мақсатында жариялауға жатпайтын құпия ақпарат болып табылатын өлшемдер, оның ішінде тәуекел дәрежесін (деңгейін) бағалау жүргізілген салық төлеушіге қолданылатыны белгіленген.

№391 қағидалардың 43-тармағына сәйкес, егер тәуекел дәрежесінің критерийлерін пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша баллдардың жиынтық қорытындысы Комитет белгілеген балл шегінен асып кетсе, осындай салық төлеушілер бойынша «Пирамида» есебі қалыптастырылмайды.

Бұл ретте, №391 қағидалардың 45-тармағына сәйкес осы Қағидалардың мақсаттарына сәйкес «Пирамида» есебі салық төлеуші ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) АЖ мәліметтерін, сондай-ақ уәкілетті мемлекеттік органдардан, жергілікті атқарушы органдардан, уәкілетті тұлғалардан алынған мәліметтерді, сондай-ақ басқа да құжаттарды және (немесе) салық төлеушінің қызметі туралы мәліметтер.

«Пирамида» есебі қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын айқындау және мынадай тәуекелдерді анықтау мақсатында қалыптастырылады:

салық міндеттемелерін орындамау тәуекелі;

жеткізушілердің салықтарды төлеуден жалтару схемаларын қолдану тәуекелі.

Әрбір салық кезеңі үшін көрсетілетін қызметті алушы мен әртүрлі деңгейдегі өнім берушілер арасындағы өзара есеп айырысулардың жиынтық кестесі «Пирамида» есебін қалыптастыру нәтижесі болып табылады.

Бұл ретте, №391 қағидалардың 46-тармағына сәйкес жеткізушінің салық есептілігі мәліметтерін және АЖ мәліметтерін салыстыру нәтижесінде анықталған алшақтықтар, сондай-ақ бюджетке ҚҚС есептеу және төлеу бойынша салық міндеттемелерінің орындалмауын (толық орындалмауын) көрсететін басқа да мәліметтер танылады.

№391 қағидалардың 52-тармағында тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушілерде «Пирамида» есебінің нәтижелері бойынша салық заңнамасын бұзушылықтар анықталғаны, ҚҚС асып кеткен сомасының дұрыстығын растау талапта көрсетілген сомалар шегінде жүргізілетіні көзделген (немесе) мынадай фактілерді ескере отырып, бірақ олармен шектелмей, салық заңнамасын бұзушылықтар анықталған тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілерге келетін ҚҚС асып кеткен сомасына азайтылған салықтық өтініште:

1) өнім берушіде ҚҚС бойынша салық есептілігінде көрсетілген мәліметтер және (немесе) өнім берушінің жазып берілген шот-фактуралары бойынша электрондық шот-фактуралар АЖ (бұдан әрі - ЭШФ) мәліметтері арасында салыстыру кезінде анықталған өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету;

2) өнім берушіде ҚҚС бойынша салық есептілігінде көрсетілген мәліметтер және (немесе) өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шот-фактуралар тізілімінде көрсетілген мәліметтер мен сатып алушының сатып алған тауарлары, жұмыстары, көрсетілетін қызметтері бойынша шот-фактуралар тізіліміндегі мәліметтер арасындағы алшақтықтар;

3) ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған, оның ішінде таратылған, әрекетсіз, банкрот тұлғамен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС сомасын есепке жатқызу - Салық кодексінің 85-бабына сәйкес мұндай тұлға ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылған күннен бастап;

4) заңды күшіне енген сот шешімінің негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызу;

5) ақталатын негіздер бойынша және ақталмайтын негіздер бойынша қысқартылғандарды қоспағанда, басшысына (құрылтайшысына) қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 216 және 245-баптарында көрсетілген құқық бұзушылықтар бойынша қылмыстық істі Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізілімінде тіркеу фактісі бар өнім берушімен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызу Қылмыстық кодекстің 245-бабы бойынша негіздер бойынша;

6) осы Қағидалардың 47-тармағында көзделген тәуекелдер анықталған өнім берушімен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызу;

7) есептелген ҚҚС сомаларын төлеу бойынша салық міндеттемесін орындамаған өнім берушімен өзара есеп айырысу бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызу.

Салық кодексінің 152-бабы 10-тармағына сәйкес тақырыптық тексеру жүргізу барысында салық органы «Пирамида» талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда жеткізушілердің атына Салық кодексінің 114-бабы 2-тармағының 10) тармақшасында көзделген хабарламаны жібереді.

Бұл ретте, егер тексерілетін салық төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушісі басқа салық органында орналасқан жері бойынша тіркеу есебінде тұрса, тақырыптық тексеруді тағайындаған салық органы тиісті салық органына осындай жеткізушілердің талдамалық есепті талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою бойынша Салық кодексіне сәйкес шаралар қабылдау туралы сұрау салу жібереді « Пирамида».

Қарастырылып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, тәуекел дәрежесінің критерийлері бойынша баллдардың автоматтандырылған есебі жүргізілді, бұл ретте баллдардың жиынтық қорытындысы 142,0 баллды құрады, бұл балл шегінен (350 балл) аспады, тиісінше «Пирамида» талдамалық есебі қалыптастырылды.

Тексерілетін кезеңде қалыптастырылған «Пирамида» талдамалық есебіне сәйкес 56 тікелей жеткізуші бойынша ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген сатылған тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша ҚҚС сомалары арасында айырмашылықтар анықталған бұзушылықтар анықталды (н.300.00) және жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомасымен, сондай-ақ бюджетке ҚҚС есептеу және төлеу бойынша салық міндеттемелерін орындамаумен байланысты осы жеткізушілердің тіркелген орны бойынша мемлекеттік кірістер органдарына сұрау салу жіберілді.

Салықтық тексеру актісінде көрсетілгендей, салықтық тексеру аяқталған сәтте 16 тікелей жеткізуші ҚҚС бойынша салық есептілігінің қосымша нысандарын ұсыну, ЭШФ қайтарып алу және ҚҚС төлеу арқылы бұзушылықтарды жойды: «А» компаниясымен, «К» компаниясымен, «Е» компаниясымен, «С» компаниясымен, «L» компаниясымен, «R» компаниясымен, «G» компаниясымен, «S» компаниясымен, «B» компаниясымен, «Y» компаниясымен, «Z» компаниясымен, «Т» компаниясымен, «F» компаниясымен, «М» компаниясымен, «P» компаниясымен, «X» компаниясымен.

Сәйкесінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 40 тікелей жеткізуші бойынша 4 148 144,8 мың теңге сомасына б9зушылы0тар жойылмаған. Осыған байланысты, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 27 652,1 мың теңге мөлшерінде қайтаруға жатпайтын ҚҚС ең аз сомасы анықталды.

№391 қағидалардың 47-тармағына сәйкес жеткізушілердің салық төлеуден жалтару схемаларын қолдану тәуекелімен тауарларды іс жүзінде жеткізусіз, жұмыстарды орындамай, қызметтерді көрсетусіз ҚҚС сомаларын есепке алуға құқық алу мақсатында мәмілелер жасасуды көрсететін белгілердің болуы танылатынын атап өту қажет.

Мұндай белгілерге әртүрлі деңгейдегі жеткізушілердің болуы жатады:

Салық кодексінің 120-1-бабына сәйкес электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактуралардың үзінді көшірмесі шектелген;

заңды күшіне енген сот шешімінің негізінде оларды тіркеу (қайта тіркеу) жарамсыз деп танылған;

Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 216-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізілімінде тіркелу фактісі бар;

сот жарамсыз деп таныған мәмілелер.

Салық кодексінің 120-1-бабының 1-тармағына сәйкес салық органдары тәуекел дәрежесі жоғары бұзушылықтар бойынша белгіленген мерзімде орындалмаған және (немесе) камералдық бақылау нәтижелері бойынша салық органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама орындалмаған деп танылған жағдайда электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық шот-фактуралардың үзінділерін шектеуді жүргізетінін көрсету қажет.

Қаралатын жағдайда, тексерілетін кезеңде қалыптастырылған «Пирамида» есебіне сәйкес, кейінгі деңгейлердегі жеткізушілер бойынша 821 346,2 мың теңге сомасында ҚҚС бойынша бұзушылықтар анықталды, сатып алынған және өткізілген тауарлар бойынша ЭШФ мәліметтерін талдауға негізделген ТБЖ негізінде, ЭШФ-да көрсетілетін қаржы-шаруашылық операциялардың оларды жүзеге асыру ықтималдығы төмен екені айқындалды, бұл ретте салықтық тексеру нәтижелері бойынша қайтарылуға расталмаған ҚҚС-ның ең аз сомасы - 87 191,5 мың теңгені құрады.

Бұл ретте, Салық кодексінің 158-бабы 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес тақырыптық тексеру актісінде талаптары бұзылған Қазақстан Республикасы заңнамасының тиісті ережелерін көрсете отырып, анықталған алшақтықтар егжей-тегжейлі сипатталған (тақырыптық тексеру актісінің 2.10-тармағы).

Шағымды қарау барысында Мемлекеттік кірістер комитетіне 27.11.2025ж. «М» компаниясы жеткізушілерінің ЭШФ АЖ ЭШФ жазып беруді шектеу туралы анықталған бұзушылықтар бойынша нәтижелерді растау туралы.

01.12.2025 жылғы жауапқа сәйкес, Мемлекеттік кірістер комитеті келесі деңгейлердегі 15 жеткізуші бойынша ЭШФ АЖ ЭШФ үзіндісін шектеу туралы анықталған бұзушылықтар бойынша («F» компаниясы, «T» компаниясы, «Q» компаниясы, «М» компаниясы, «N» компаниясы, «К» компаниясы, «В» компаниясы, «А» компаниясы, «Z» компаниясы, «R» компаниясы, «С» компаниясы, «Р» компаниясы, «Е» компаниясы, «Н» компания) 25 тікелей жеткізушілер бойынша нәтижелерді растаған жоқ («P» компаниясы, «L» компаниясы, «I» компаниясы, «С» компаниясы, «К» компаниясы, «D» компаниясы, «А» компаниясы, «S» компаниясы, «Z» компаниясы, «B» компаниясы, «E» компаниясы, «R» компаниясы, «F» компаниясы, «G» компаниясы, «H» компаниясы» , «J» компаниясы, «M» компаниясы, «N» компаниясы, «O» компаниясы, «Q» компаниясы, «T» компаниясы, «U» компаниясы, «V» компаниясы, «W» компаниясы, «X» компаниясы, «Y» компаниясы, «Z» компаниясы, «С» компания, «B» компаниясы). Осы жеткізушілер бойынша 50 897,9 мың теңге сомасында ҚҚС асып кетуі қайтарылуға жатады.

Баяндалғанды ескере отырып, 50 897,9 мың теңге сомасында ҚҚС сомасының асып кетуі қайтарылуға жатады, осыған байланысты қайтаруға расталмаған жалпы 114 843,6 мың теңге сомасынан 63 945,7 мың теңге сомасында ҚҚС қайтаруға жатпайды.

Осылайша, Салық кодексінің 152-бабы 1 және 12-тармақтарының және №391 қағидалардың нормаларын ескере отырып, ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған 50 897,9 мың теңге сомасындағы бұзушылықтардың болуына байланысты ҚҚС асып кетуін қайтаруға растамау салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізсіз болып табылады.

 

23 января 2026

Дау түрі: салық даулары

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС, ҚҚС

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС және ҚҚС есептеу бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «O» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2022 ж. бастап 31.12.2022 ж. дейінгі кезең үшін салықтардың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша тақырыптық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 2 820,5 мың теңге сомасында ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарының түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (КТС), және 1 327,9 мың теңге өсімақы және 1 692,3 мың.теңге сомасында Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС), 1 081,6 мың.теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды

«O» Компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағымға жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.

25.12.2017ж. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 190, 242 және 400-баптарын бұзу шағымданған соманы есептеу үшін негіз болып табылды.

Салық органының осы тұжырымдарымен "O" Компаниясы келіспейді және "I" Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастауды негізсіз деп санайды.

Шағымнан "I" Компаниясына Салық кодексінің 120-1-бабында көзделген шектеулер қолданылғаны шығады.

"O" компаниясының пікірінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша "I"компаниясымен өзара есеп айырысуларға күмән келтірілді.

"I" компаниясына тәуекел дәрежесі жоғары хабарлама қойылды, ол орындалмады.

Шағымда "I" Компаниясы тауарларды (61,522 тонна көлемінде И-95 автомобиль бензині) сатып алу бойынша қызметтер ұсынылғаны атап өтілді. Сондай-ақ барлық бастапқы құжаттар "I" Компаниясымен жасалған мұнай өнімдерін жеткізу шарты, 2022ж. арналған өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, 1330 шот бойынша айналым-сальдо ведомосы, 1330 шот карточкасы, жанар-жағармай материалдарының түсуі бойынша есеп, банктік шоттан үзінді көшірмелер, электрондық шот-фактура (ЭШФ), тауарға арналған электрондық ілеспе жүкқұжат, қорларды бір жаққа босатуға арналған жүкқұжат, құю актісі, резервуарды 3 жақты жалға алу тұралы шарты   ұсынылды.

"O" Компаниясының дәлелдерін тексеріп, Мемлекеттік кірістер органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексіне сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің 242 – бабының 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары осы бапта және Салық кодексінің 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.

Бұл ретте шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерілуге тиіс.

Егер осы бапта және Салық кодексінің 243 – 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану күнін қоса алғанда, оларды тану халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.

Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының есепке жатқызылатын ҚҚС сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында, сондай-ақ егер осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса пайдаланылады немесе пайдаланылады.

Салық кодексінің 400-бабына сәйкес шот-фактура ҚҚС-ты есепке жатқызу үшін негіз болып табылатынын атап өткен жөн.

Бұл ретте барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны жазып беру Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізу бойынша міндет жүктелген тұлғалар үшін – бухгалтерлік құжаттаманы; тексерудің стандартты файлы - жеке тұлғалар үшін, осы файлды өз еркімен ұсынатын тұлғалар үшін-бастапқы есепке алу құжаттары; салықтық нысандар; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.

Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.

Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.

Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.

Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуға тиіс, мұнда басқалармен қатар операция жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолдарын көрсету және оның дұрыстығы көзделген (оның) ресімдеу.

          Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар табыс алуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылуы тиіс, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен осыған уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталған жағдайда, ҚҚС бойынша шегерімдерге және есепке жатқызылуға жатады. 

          Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша
"I" Компаниясы тауарларды сатып алу бойынша 14 102,7 мың теңге сомасында шығыстар 2022ж. шегерімдерден және 1 692,3 мың.теңге сомасында 2022ж. 1 тоқсан үшін ҚҚС есебінен алып тасталды (61,522 тонна көлемінде И-95 автомобиль бензині).

           Бұл ретте "O" Компаниясы "I" Компаниясымен жасалған 05.10.2021ж. бастап мұнай өнімдерін жеткізу шартын ұсынды, 2022ж. өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, 1330 шоты бойынша айналым-сальдо ведомосы, 1330 шот карточкасы, жанар-жағармай материалдарының түсуі бойынша есеп, банктік шоттан үзінді көшірмелер, электрондық шот-фактура (ЭШФ), тауарға электрондық ілеспе жүкқұжат (ТНТ), қорларды бір жаққа босатуға арналған жүкқұжат, 06.01.2022 ж. төгу актісі , 23.11.2021ж. 3-тарап резервуарды жалдау шарты.

          Төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысу арқылы жүзеге асырылады.

          ҚР СЭБЖ сәйкес "I" Компаниясы қызметінің негізгі түрі - басқа отынмен көтерме сауда болып табылады.

          "I" Компаниясы 05.05.2016 ж. бастап салық органында тіркеу есебінде тұрады.  

Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптары мен осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетілетінін атап өту қажет.

Бұл ретте, " O " Компаниясы шағымға дәлелдемелер ретінде растайтын құжаттардың көшірмелерін қоса берді.

          Жоғарыда айтылғандардан "O" Компаниясының "I" Компаниясымен өзара есеп айырысуы тиісті құжаттармен (шарт, өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, айналым-сальдо ведомосы, шот карточкасы, жанар-жағармай материалдарының түсуі бойынша есеп, банк шотынан үзінді көшірмелер, ЭШФ, СНТ, қорларды тарапқа босатуға арналған жүкқұжат, төгу актісі, резервуарды жалдау шарты), тауардың шығу тегі ("P" Компаниясы -
"I" Компаниясы - "O"Компаниясы) белгіленді.

          Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, "I" Компаниясынан тауарды (АИ-95-К4 бензині) сатып алу жөніндегі шығыстар 2022ж. шегерімдерге және 2022ж. 4 тоқсан, 2023ж. 1, 2 тоқсан үшін есепке жатқызылуға тиіс.

          Осылайша, "I" Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша есептен шығыстар мен ҚҚС шегерімдерінен алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС және ҚҚС тиісті есептеу негізсіз болып табылады.

 

23 января 2026

Дау түрі: салық даулары

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: КТС

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС есептеудің аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментін (бұдан әрі – Мемлекеттік кірістер органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «N» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы «N» компаниясына салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, зейнетақы қорына түсетін түсімдерді, 01.01.2019 жылдан бастап әлеуметтік аударымдардың түсімдерін есептеудің дұрыстығы мен уақтылылығы мәселесі бойынша тақырыптық тексеру жүргізді. 31.12.2022ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы ұйымдарынан түсетін 286 794,9 мың теңге сомасында және 45 927,8 мың теңге өсімпұлды қоспағанда, ірі кәсіпкерлік субъектілері - заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды.

«N» Компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.

1. КТС есептеуге қатысты

Салық кодексінің 173-бабын және «Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 2, 3, 10-баптарын бұзу шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. 217 017,5 мың теңге сомасында.

Салық органының осы қорытындысымен «N» Компаниясы келiспейдi, өйткенi F, С Компанияларымен жасалған заем шарттары бойынша сыйақы түрiндегi кiрiс мөлшерi негiзсiз ұлғайтылды.

«N» Компаниясы нарықтық бағаны анықтау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 12.03.2009 жылғы №292 қаулысына сәйкес Bloomberg және Eikon Refinitiv деректерін пайдалану туралы шағымда атап өткен. дұрыс емес, өйткені «N» Компаниясы қаржы ұйымы болып табылмайды, бұл заңды тұлғаны тіркеу туралы анықтамамен расталады, оған сәйкес «N» Компаниясы өзге де құрылыс-монтаждау жұмыстарын көрсетеді.

Бұдан басқа, «N» Компаниясы №292 қаулы Bloomberg және Eikon Refinitiv деректерін қаржы ұйымдары болып табылмайтын компаниялардың қарыздар беру жөніндегі қызметтеріне нарықтық бағаларды айқындау үшін пайдалануды көздемейді және бұл жағдайда осы көздерді қолдану заңсыз, өйткені олар «N» Компаниясы жатпайтын қаржы ұйымдарының қызметтерін бағалауға арналған.

Сондай-ақ «N» Компаниясы топішілік қарыз бойынша нарықтық ставканы айқындау үшін ВВ облигациялары бойынша кірістілік ставкасын қолдану әдіснамалық тұрғыдан дұрыс емес болып табылады, өйткені облигациялар мен заемдар - әртүрлі қаржы құралдары және олардың ставкалары салыстыруға келмейді.

Компанияның «N» дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді. Салық кодексінің 173-бабына сәйкес салық органдары Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында көзделген тәртіппен және жағдайларда мәмілелер бойынша трансферттік баға белгілеу кезінде бақылауды жүзеге асырады.

Заңның 3-бабының 1-тармағына сәйкес (2019-2022жж. редакциясында) трансферттік баға белгілеу кезіндегі бақылау Қазақстан Республикасының аумағында жасалған халықаралық іскерлік операциялар және халықаралық іскерлік операциялармен тікелей өзара байланысты мәмілелер бойынша жүзеге асырылады.

Заңның 2-бабының 31) тармақшасына сәйкес (2019-2022жж. редакциясында) тауарларды сатып алу-сату бойынша экспорттық және (немесе) импорттық мәмілелер халықаралық іскерлік операциялар болып табылады; тараптарының бірі қызметін Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құрмай жүзеге асыратын резидент емес болып табылатын жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету жөніндегі мәмілелер; Қазақстан Республикасы резиденттерінің Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде тауарларды сатып алу-сату, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету бойынша жасалған мәмілелері.

Осылайша, резидент емеске заемдар беру халықаралық іскерлік операциялар болып табылатындықтан, осы мәмілелер трансферттік баға белгілеу кезінде бақылауға жатады.

Заңның 10-бабының 1-тармағында тексеру жүргізу барысында баға диапазонын ескере отырып, мәміле бағасының нарықтық бағадан ауытқу фактісі анықталған кезде уәкілетті органдар осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген тәртіппен салық салу объектілеріне және (немесе) салық салуға байланысты объектілерге түзету жүргізетіні белгіленген.

Сондай-ақ Заңның 10-бабы 5-тармағының 1) тармақшасында салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді түзету салық салуда жеңілдігі бар мемлекетте тіркелген қатысушылармен мәмілелер бойынша ақпарат көзінде көрсетілген орташа мән ретінде айқындалған мәміле бағасы нарықтық бағадан ауытқыған кезде жүргізілетіні көрсетілген.

Салықтық тексеру актісінде «N» Компаниясы өзара байланысты тараптармен «N» Компаниясы қарыз беруші болып табылған, ал өзара байланысты тараптар қарыз алушы болып табылған резидент еместермен шарттар жасасқаны көрсетілген.

Салықтық тексеру актісінде мәмілелерді талдау барысында баға диапазонын ескере отырып, нарықтық бағаға сәйкес келмейтін қарыздар, сыйақы ставкасы анықталғаны көрсетілген.

Сондай-ақ, «N» Компаниясы бейрезиденттермен мәміле бағасының нарықтық бағадан ауытқуы анықталған заемдар шартын жасады:

- «N» Компаниясы мен F арасындағы 20.02.2021ж. 30 000 000 АҚШ доллары сомасына.

- «N» және F Компаниясы арасындағы (М елінде тіркелген) 08.01.2021ж. 20 000 000 АҚШ доллары сомасына және қарызды ұзарту туралы 02.02.2022 жылғы келісім, онда сома 20 200 000 АҚШ долларына дейін түзетілген.

- «N» және F Компаниясы арасындағы (М елінде тіркелген) 25.02.2022ж. 40 000 000 АҚШ доллары сомасына.

- «N» Компаниясы мен С (К-да тіркелген) арасындағы 17.12.2020 жылғы шарт. 40 000 000 АҚШ доллары сомасына.

Заңның 12-бабына сәйкес нарықтық бағаны айқындау үшін салыстырмалы бақыланбайтын баға әдісі пайдаланылды. Сондай-ақ, Заңның 1-бабының 18-тармағына сәйкес сыйақының нарықтық ставкасын айқындау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 12.03.2009 жылғы Қаулысына сәйкес нарықтық бағалар туралы ресми танылған ақпарат көздері болып табылатын Bloomberg, сондай-ақ Eikon Refinitiv деректері пайдаланылды. №292 «Нарықтық бағалар туралы ресми танылған ақпарат көздерінің тізбесін бекіту туралы».

C-мен жасалған қарызға қатысты сыйақының нарықтық ставкасын айқындау кезінде түзету бағалар диапазонының шегінде жүргізілді.

F-мен жасалған қарыздарға қатысты, өйткені осы компания М елінде тіркелген, ол салық салуда жеңілдігі бар мемлекеттер тізбесіне енгізілген (Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 08.02.2018ж. №142) Заңның 5-бабының 10-тармағына сәйкес түзету Bloomberg ақпарат көзінде көрсетілген орташа мән бойынша жүргізілді.

Осылайша, мәміле бағасының нарықтық бағадан ауытқу фактілері анықталды:

- 20.02.2021ж. «N» Компаниясының деректерi бойынша: 14.04.2021ж. - 13.04.2022ж. кезеңi үшiн жылдық проценттiк ставка 1% деңгейiнде белгiленген. 14.04.2022ж.-31.12.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка 1,5% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 283 762,8 мың теңге.

Салық тексеруінің деректері бойынша: 14.04.2021ж.-31.12.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка 2,813% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 652 108,2 мың теңге.

Ауытқу 368 345,4 мың теңгені құрайды.

- 08.01.2021ж. «N» Компаниясының деректері бойынша: 04.02.2021ж.-03.02.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка 1% деңгейінде белгіленген. 04.02.2022-31.12.2022 жылдардағы кезең үшін жылдық пайыздық ставка 1,5% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 213 847,6 мың теңге.

Салық тексеруінің деректері бойынша: 04.02.2021ж.-31.12.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка 3,709% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022 ж. 634 676,6 теңге.

Ауытқу 420 829,0 мың теңгені құрайды.

- 25.02.2022ж. 40 000 000 АҚШ долларына.

«N» Компаниясының деректері бойынша: 30.03.2022ж.-31.12.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка. 1,5% деңгейінде белгіленген. 2022 жылға сыйақы түріндегі табыс сомасы 213 166,6 мың теңге.

Салық тексеруінің деректері бойынша: 30.03.2022ж.-31.12.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка 2,929% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 416 243,5 мың теңге.

Ауытқу 203 076,7 мың теңгені құрайды.

- 17.12.2020ж. шарт бойынша «N» Компаниясының деректері бойынша: 20.01.2021ж. - 20.01.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка. 1% деңгейінде орнатылған. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 86 663,8 мың теңге.

Салық тексеруінің деректері бойынша: 20.01.2021ж.-20.01.2022ж. кезеңіндегі жылдық пайыздық ставка. 2,10% деңгейінде белгіленген. 2021ж. сыйақы түріндегі кіріс сомасы, 2022ж. 179 500,0 мың теңге.

Ауытқу 92 836,2 мың теңгені құрайды.

2021ж.-2022ж. түзетуге жататын ауытқулар сомасының жиыны 1 085 087,3 мың теңгені құрады, есептелген КТС 217 017,5 мың теңге сомасын құрады, оның ішінде: 2021 жылы - 93 036,6 мың теңге, 2022 жылы - 123 980,9 мың теңге.

Осылайша, «Трансферттік баға белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабы 5-тармағының 1) тармақшасын ескере отырып, 2021-2022 жж. Салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС негізделген болып табылады.

2. төлем көзінен ұсталатын КТС есептеуге қатысты

Салық кодексінің 1, 16, 645, 646-баптарын бұзу шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады, 2022 жылдың 1 тоқсаны үшін төлем көзінен 69 777,4 мың теңге сомасында ұсталатын КТС есептелді.

Салық органының осы қорытындысымен «N» Компаниясы келiспейдi, өйткенi дивидендтер түрiндегi кiрiстердi тану бөлiгiнде салық заңдарының талаптарына сәйкес келмейдi, өйткенi мәмiле шарттары дивидендтер ретiнде сараланатын кiрiстер үшiн белгiленген белгiлерге жатпайды.

«N» Компаниясы тексеру трансферттік баға белгілеу мәселелері бойынша тағайындалған деп есептейді. Қазақстан Республикасының 1-1 жылғы «Трансферттiк баға белгiлеу туралы» Заңының 05.07.2008-бабына сәйкес осы заңды реттеудiң мақсаты халықаралық iскерлiк операцияларда мемлекеттiк кiрiстiң ысырабын болдырмау болып табылады. Бұл осы заң шетелдік ұйымдардың кірістерін емес, қазақстандық компаниялардың кірістерін айқындау тәртібін реттейтінін білдіреді.

Тиісінше, трансферттік баға белгілеу мәселелері бойынша тексеру шеңберінде төлем көзінен ұсталатын КТС «Трансферттік баға белгілеу туралы» Заңның реттелуіне жатпайды және тексеру нысанасы бола алмайды.

Компанияның «N» дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 1-бабы 1-тармағының 16) тармақшасына сәйкес акционер, қатысушы, құрылтайшы немесе олардың өзара байланысты тарапы заңды тұлғадан:

- тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің нарықтық бағасы мен осындай тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің акционерге, қатысушыға, құрылтайшыға немесе олардың өзара байланысты тарапына өткізілген бағасы арасындағы оң айырма;

- тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің нарықтық бағасы мен осындай тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің акционерден, қатысушыдан, құрылтайшыдан немесе олардың өзара байланысты тараптарынан сатып алынған бағасы арасындағы теріс айырма.

Салық кодексінің 16-бабы 1-тармағының 16) тармақшасында көрсетілген оң немесе теріс айырма Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында көзделген тәртіппен салық салу объектілерін түзету кезінде айқындалады.

Салық кодексінің 1-бабының 2-тармағына сәйкес мынадай шарттардың біріне не бірнешеуіне сәйкес келетін өзара қатынастары бар жеке және (немесе) заңды тұлғалар өзара байланысты тараптар болып танылады:

1) бір тұлға Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес басқа тұлғаның үлестес тұлғасы болып танылады;

2) бір тұлға екінші тұлғаның ірі қатысушысы болып табылса;

3) тұлғалар шартпен байланысты болса, соларға сәйкес олардың бiреуi екiншiсi қабылдайтын шешiмдердi айқындауға құқылы;

4) заңды тұлға басқа заңды тұлғаның ірі қатысушысының немесе лауазымды адамының бақылауында болса;

5) бір заңды тұлғаның ірі акционері, ірі қатысушысы немесе лауазымды адамы басқа заңды тұлғаның ірі акционері, ірі қатысушысы не лауазымды адамы болып табылса;

6) заңды тұлға басқа заңды тұлғамен бірлесіп үшінші тұлғаның бақылауында болса;

7) тұлға өзінің үлестес тұлғаларымен бірлесіп заңды тұлғаның не осы тармақтың 2) - 6) тармақшаларында көрсетілген заңды тұлғалардың қатысу үлестерінің 10 және одан да көп процентін иеленеді, пайдаланады, оларға билік етеді;

8) акционерлік қоғамның тәуелсіз директорын қоспағанда, жеке тұлға осы тармақтың 2) - 7) тармақшаларында көрсетілген заңды тұлғаның лауазымды тұлғасы болып табылады;

9) жеке тұлға ірі қатысушының не заңды тұлғаның лауазымды адамының жақын туысы не жекжаты (жұбайының (зайыбының) аға-інісі, апа-сіңлісі, ата-анасы, ұлы немесе қызы) болып табылады.

Баяндалғанның негізінде ірі қатысушы деп осы тармақтың мақсатында акционерлік қоғамдарды қоспағанда, заңды тұлғаның мүлкіндегі үлесі 10 және одан да көп пайызды құрайтын қатысушы түсініледі.

Заңды тұлғаны бақылау деп заңды тұлға қабылдайтын шешімдерді айқындау мүмкіндігі түсініледі.

Осылайша, С және «N» Компаниясы Салық кодексінің 1-бабы 2-тармағының 2) және 6) тармақшаларына сәйкес өзара байланысты тараптар болып танылады.

Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 16) тармақшасына сәйкес салық салу объектілерін түзету кезінде туындайтын дивидендтерге салық салу кезінде табысты төлеу деп табысты айқындау түсініледі. Бұл ретте кірісті төлеу күні есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызы болып табылады.

Сондай-ақ Салық кодексінің 646-бабының 5) тармақшасына сәйкес резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден алатын табыстарына мынадай ставкалар бойынша төлем көзінен салық салынуға жатады, оның ішінде құн өсімінен түскен табыстар, дивидендтер, сыйақылар, роялти - 15 пайыз.

Осыған байланысты, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2021 жылы өзара байланысты тараптар бойынша түзетілген табыс 465 182,8 мың теңге сомасын құрайды. Салық кодексінің 645-бабы 7-тармағына сәйкес төлем күні 31.03.2022ж.

Қаралып отырған жағдайда есептеуге жататын 2022 жылғы 1-тоқсандағы дивидендтер сомасы 465 182,8 мың теңгені құрайды. Төлем көзінен ұсталатын КТС сомасы 465 182,8 * 15% = 69 777,4 мың теңгені құрайды.

Осылайша, Салық кодексінің 1-бабының 2-тармағын және 645-бабының 7-тармағы екінші бөлігін ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша төлем көзінен ұсталатын КТС 2022 жылғы 1-тоқсан үшін есептеу негізделген болып табылады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.