БҚДА СҚО ДЕПАРТАМЕНТІ 2025 ЖЫЛҒЫ ҚЫЗМЕТІНІҢ НӘТИЖЕЛЕРІН ҚОРЫТЫНДЫЛАДЫ
Солтүстік Қазақстан облысы бойынша БҚДА департаментінің басшысы Марлен Хамзин 2025 жылғы қызметі туралы баяндады.
Астық қабылдау кәсіпорнының ескертуін орындамауына байланысты ТОО «Астык Орда Север» бойынша Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау заңнамасын бұзу деректері бойынша тергеу жүргізілді. Тиісті тергеу нәтижесінде кәсіпорын 881 265 теңге көлемінде айыппұл салынатын әкімшілік жауапкершілікке тартылды (ҚР ӘҚБтК 159-бабы, 3-1 бөлімі).
Қазіргі уақытта Петропавл қаласындағы Оңтүстік-Орал теміржолы бөлімшесі — АҚ «Ресей темір жолдары» филиалы бойынша метрологиялық қызмет көрсету (тексеру үшін бақылау жүгі беру) саласында монополиялық жоғары баға белгілеу белгілері бойынша ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 174-бабының 1-тармақшасына сәйкес тергеу аяқталуға жақын.
Есепті кезеңде Департамент 10 нарықты талдау жұмыстарын аяқтады, оның ішінде:
2 000 м²-ден асатын сауда желілері мен сауда объектілері арқылы азық-түлік өнімдерін бөлшек сату;
бидай ұнын өндіру және көтерме сату;
2024 жылғы бензин және дизель отынының бөлшек саудасы;
АИ-92/93, АИ-95, АИ-98 маркалы бензин және дизель отынының көтерме сату (бастапқы және екінші сатылым);
құс етін көтерме сату;
бидай нанын өндіру және көтерме сату;
тіркелетін пошта жіберілімдерін (бандерольдер мен посылкалар) жөнелту қызметтері;
вагондық электронды таразыларды метрологиялық қызмет көрсету;
электр энергиясын коммерциялық есептеу жүйелерін (электросчетчиктерді) қабылдау (пломбалау) қызметтері;
күнбағыс майын (рафинадталған және рафинадталмаған) көтерме сату.
Сонымен қатар нарықты талдау жүргізілуде:
2025 жылғы 15 қыркүйекке дейінгі кезеңде бензин және дизель отынының көтерме сату нарығы;
2025 жылғы 25 қарашаға дейінгі кезеңде сұйытылған мұнай газын көтерме және бөлшек сату нарығы;
2024 жыл және 2025 жылғы қаңтар–қазан кезеңінде лифт қызметтерін (лифттердің техникалық қызмет көрсету) нарығы.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, мемлекеттік кәсіпорындардың қызмет түрлерін антимонополиялық органмен келісусіз жасау және/немесе өзгерту тыйым салынады. Осыған байланысты 1 және 3 қалалық емханаларға, М. Жұмабаев ауданының аудандық ауруханасына, Тайыншы көпсалалы ауданаралық ауруханасына ескерту жолданып, ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 192-бабын бұзу фактілерін тоқтатып, жарғылық құжаттарды сәйкес ету қажет екендігі айтылды.
Ұқсас ескерту Шал ақын ауданының әкімдгінің атына де жолданды, КММ «Талапкер» қызмет ету түрлерін келісу мәселесі бойынша.
Жыл сайын монополияға қарсы орган бекіткен кестеге сәйкес мемлекеттік кәсіпорындардың қызмет түрлерін келісусіз жүзеге асыру мониторингі жүргізіледі. 2025 жылы мониторингке облыс бойынша 58 мемлекеттік кәсіпорын қамтылды.
Алдын алу шарасы ретінде «жұмсақ құқық» институты қолданылады, яғни ескертулерді тергеусіз енгізу. Есепті кезеңде 24 ескерту жолданды, олар нарық субъектілерінде бәсекелестікті қорғау заңнамасының бұзылу белгілерін анықтады.
Атап айтқанда, өңірдегі 22 астық қабылдау кәсіпорнына монополиялық үстемдік белгілері бар екендігі туралы ескертулер жіберілді. Олар өз қызметінде әртүрлі тарифтерді негізсіз белгілеу арқылы өз пайдасына әрекет етті.
Сондай-ақ, ТОО «Вавиот-Азия» шағымы бойынша АҚ «СевКазРЭК»-ке жеке электр энергиясын есептегіш құралдарын шектеу фактісі бойынша ескерту жолданды.
Нарық субъектілерінің көпшілігі, бір хлеб қабылдау кәсіпорнын қоспағанда, ескертулерді толық орындады.
Монополияға қарсы орган базасында аймақтық «Кедергілер кеңесі» жұмыс істейді — бұл кәсіпкерлер, «Атамекен» ҰКП және азаматтық қоғам өкілдерінің қатысуымен краудсорсинг алаңы. Кеңес шеңберінде бәсекелестікті дамыту және өңірдегі бизнес-климаты жақсарту бойынша ұсыныстар қалыптастырылады.