Жиі қойылатын сұрақтар
Салықтық жеңілдіктер мен шегерімдерді алу үшін хабарламалар беру тәртібіне сәйкес субъектілер ғылым саласындағы уәкілетті органға өтінім береді. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035329 Уәкілетті органнан хабарлама алу үшін ұсынылатын құжаттар автоматтандырылған ақпараттық жүйеде (бұдан әрі – ААЖ) бірыңғай папкаға қалыптастырылады. Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды (әрі қарай – ҒЗТКЖ) жүзеге асыруға арналған шығыстарды растау үшін өтініш беруші ААЖ ға мынадай құжаттарды береді:
1) жобаның ақпараттық картасын;
2) ҒЗТКЖ жүргізуге арналған техникалық тапсырманың (техникалық ерекшеліктің) көшірмесін;
3) ҒЗТКЖ жүргізуге орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісінің көшірмесін (бар болса);
4) ҒЗТКЖ нәтижесін өндіріске енгізу актісінің көшірмесін;
5) мәлімделген ҒЗТКЖ жүргізу кезінде алынған, қолданылу мерзімі расталған өнеркәсіптік меншік объектісіне қорғау құжатының көшірмесін;
6) ҒЗТКЖ жүргізуге, оның ішінде жылдар, салық кезеңдері бойынша бөлінген, қосылған құн салығын көрсете отырып, тікелей және ілеспе шығыстар бойынша нақты шығыстардың сметасын береді.
Мысалы, хабарламаны алу үшін құжаттарды тапсырған кезде ҒЗТКЖ нәтижесін өндіріске енгізу актісінің көшірмелерінің болуы қажет пе?
Ия, ҒЗТКЖ шығындарын растау үшін бұл құжат міндетті болып табылады.
Ғылыми жоба немесе өнертабыс идеясының авторына қаржылық қолдау үшін:
1. Ғылыми-практикалық маңыздылығын негіздей отырып, идеяны/өнертабысты ғылыми жоба түрінде ресімдеу. 6 (TRL 6) төмен емес технологиялық дайындық деңгейі туралы құжаттық растау қажет
2. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметтің аккредиттелген субъектісі болу;
3. Ағымдағы конкурстың конкурстық құжаттамасының талаптарына сәйкес келу;
4. Барлық қажетті құжаттар өтінім түрінде ресімделсін және конкурстарға қатысу үшін белгіленген тәртіппен конкурс жариялаған уәкілетті органға немесе салалық уәкілетті органға, сондай-ақ ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыруды гранттық қаржыландыру конкурсына жібереді. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103#z457
Мысалы, ғылыми жоба идеясының авторы өнертабысқа және оны өндіріске енгізуге қандай қаржылық қолдау ала алады?
Авторға гранттық немесе бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурстарына ғылыми жұмысты ұсынуға болады. Конкурстың шарттары мен талаптары туралы мәліметтермен Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің (www.gov.kz) және Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығының (www.ncste.kz) ресми ресурстарында танысуға болады.
«Ғылым және технологиялық саясат туралы» ҚР Заңның 31-бабына сәйкес (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103#z430), көтермелеу мақсатында ғылым мен техниканы дамытуға үлес қосқан ғылыми ұйымдар мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының ғалымдары, ғылыми қызметкерлері:
- Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын Ғылым және техника саласындағы Қазақстан Республикасының мемлекеттік сыйлығын алуға ұсынылуы;
- үздік ғылыми зерттеулері мен жұмыстары, ғылым саласындағы аса зор жетістіктері үшін жыл сайынғы сыйлықтарды алуға ұсынылуы;
- республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 2000 еселенген мөлшерінде «Үздік ғылыми қызметкер» жыл сайынғы сыйлығын алуға ұсынылуы мүмкін.
Мысалы, ғылыми қызметкер, оның пікірінше, білімнің бір саласында жаңа бағыт ашқан монографиялар мен ғылыми жұмыстарға ие бола отырып, әл-Фараби атындағы Ғылым мен техника саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын алуға құжаттар бере алатынын нақтылай алғысы келеді.
Иә, құжаттарды тапсыра алады. Толығырақ келесі сілтеме арқылы танысуға болады https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000993.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 бұйрығымен бекітілген Басшылар, мамандар және өзге де қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығының 794-тармағына сәйкес (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000022003), ғылыми ұйымның бас директор, ұйымның директорының біліктілігіне қойылатын келесі талаптар қарастырылған:
кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм және мамандығы бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл болуға тиіс, доктор, ғылым кандидаты, философия докторы (PhD) немесе бейіні бойынша доктор ғылыми дәрежесі (немесе дәрежесі) болған кезде ғылыми-педагогикалық кемінде 3 жыл жұмыс өтілі.
Мысалы,өтініш беруші зерттеу зертханасы бастығының біліктілік талаптарымен танысқысы келеді. Өтініш беруші adilet.zan.kz. сайтқа кіруі кіріп, 44-параграфты ашады, онда зерттеу зертханасы бастығының лауазымына қойылатын талаптар берілген, атап айтқанда: кадрлар даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі және маман лауазымдарында мамандығы бойынша кемінде 3 жыл жұмыс өтілі көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті (бұдан әрі – Комитет) ғылыми қызметтің негізгі нәтижелерін жариялау үшін ұсынатын ғылыми басылымдардың тізбесі (бұдан әрі – Комитет басылымдарының тізбесі) ғылыми журналдардан қалыптастырылады және оны Комитет бекітеді. Оны көбінесе ВАК тізімі деп атайды.
Ғылыми журналды Комитет басылымдарының тізбесіне енгізу үшін журнал ғылыми қызметтің нәтижелерін жариялау үшін ұсынылатын басылымдар тізбесіне енгізу үшін ғылыми басылымдарға қойылатын талаптарға (бұдан әрі – Ғылыми басылымдарға қойылатын талаптар) сәйкес келуі тиіс (https://www.gov.kz/memleket/entities/quality/activities/directions?lang=kk).
Әр түрлі уақыт кезеңдерінде Комитет басылымдарының тізімінде әр түрлі журналдар болды.
Комитет сайтында «қызмет» қойындысында басылымдар тізімінің 4 нұсқасын табуға болады:
- Комитеттің 2012 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі басылымдарының тізбесі;
- Комитеттің 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі басылымдарының тізбесі;
- Комитеттің басылымдар тізімі 1 қаңтар 2021-27 маусым 2024;
- Комитет басылымдарының өзекті тізімі, Қазіргі уақытта жарамды.
Журнал көрсетілген тізімдердің біріне кіруі мүмкін, ал екіншісіне кірмеуі мүмкін.
Мысалы, «Қазақстан ғылымының жаңалықтары» журналы 2012 жылғы 31 желтоқсанға дейін Комитет басылымдарының тізіміне енгізілген, бірақ Комитет басылымдарының өзекті тізбесіне кірмейді.
Сондықтан осы тізімдердегі журналдарды Сіз жарияланған мақалаңыздың кезеңіне байланысты іздеуіңіз керек.
Ғылым саласындағы негізгі заңнамалық актілер келесілер: «Ғылым және технологиялық саясат туралы» 2024 жылғы 1 шілдедегі ҚР Заңы https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103; «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығы; «Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 7 қарашадағы 517 бұйрығы; «Еңбекақы төлеу базалық қаржыландыру шеңберінде жүзеге асырылатын жетекші ғалымдарға қойылатын талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 17 желтоқсандағы № 573 бұйрығымен және басқаларымен.
Мысалы, ғылыми қызметкер келесі сұрақпен жүгінді: ол граннтық қаржыландыру конкурсына қатысу үшін құжаттарын жолдауға жоспарлайды. Қандай заңнамалық актіде оған ақпаратты алуға болады? Ақпаратты ол Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығынан алады.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы № 196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларының 12-тармағына сәйкес аккредиттеу туралы куәліктің мерзімі өткенге дейін тоқтатылады.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626
Тоқтату мынадай жағдайларда:
1) заңды тұлға қайта ұйымдастырылған (бiрiктiру, қосу, бөлу, бөлiп шығару, қайта құру) немесе таратылған;
2) куәліктің қолданысын тоқтату туралы субъектінің жазбаша өтініші болған;
3) аккредиттеу туралы куәлікті алған жеке тұлға қайтыс болған (белгілі бір салада жұмыспен байланысты субъектінің арнайы құқықтан айырылуына негіз болған соттың әрекетке қабілетсіз деп тану туралы шешімі заңды күшіне енген).
Мысалы:
ЖШС аккредиттеу туралы куәлікті қайта рәсімдеу үшін қайта құру туралы хаттамадан үзінді көшірмесін ұсынды. Қағидалардың 12-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған жағдайларда аккредиттеу туралы куәлік мерзімі өткенге дейін өзінің қолданылуын тоқтатады.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 7 қарашадағы № 517 бұйрығымен бекітілген. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035344
Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу қағидаларының 1-тарауы, 2-тармағының 16-тармақшасына сәйкес регламенттеледі.
Қаржыландырудың сұралатын сомасының негізділігін бағалау бойынша сарапшы – Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын, экономика және бизнес мамандықтарының топтары бойынша жоғары білімі, сондай-ақ мамандығы бойынша кемінде он жыл жұмыс өтілі бар, ғылыми, ғылыми-техникалық жобалар мен бағдарламалардың сұралып отырған қаржыландыру көлемінің негізділігін бағалау үшін тартылатын және осы бағалау бойынша қорытынды беретін жеке тұлға.
Мысалы, халықаралық қатынастар мамандығы бойынша жоғары білімі бар, жұмыс өтілі 5 жыл жеке тұлға осы бағытта сарапшы бола алатынын білгісі келеді. Жоқ, мүмкін емес, өйткені ол мамандық пен жұмыс өтіліне сәйкес келмейді.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығына өзгерістер енгізу және «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 25 шілдедегі №335 бұйрығының күші жойылды деп тану туралы 2026 жылғы №63 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларының 7-тармағына сәйкес;
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2600037976/links
Электрондық түрде – astanahub.com платформасында
Мысал, ұйымның аккредиттеу туралы куәлігінің мерзімі өткен жоқ, ол 2026 жылдың желтоқсанында аяқталады. Осыған қарамастан, көрсетілетін қызметті алушы 2025 жылғы қарашада құжаттарды қайта аккредиттеуге жібереді. Бұл ұйымға құжаттарды аккредиттеу мерзімі өткеннен кейін тапсыру ұсынылады, өйткені куәлік әлі бір жылға жарамды.
Аккредиттеу туралы куәлік жоғалған жағдайда куәліктің телнұсқасын беріледі.
Телнұсқаны беру:
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығына өзгерістер енгізу және «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 25 шілдедегі №335 бұйрығының күші жойылды деп тану туралы 2026 жылғы №63 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларының 11-тармағына сәйкес
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2600037976/links
Электрондық түрде – astanahub.com платформасында.
Мысал: Жоғалуына байланысты ұйым телнұсқа беру туралы өтініш берді. Құжаттар топтамасының талаптарға сәйкестігі қаралып, телнұсқа берілді. Бұл ретте телнұсқа жаңа 5 жылға берілмейді, бұрын берілген қолдану мерзімімен беріледі.