Жиі қойылатын сұрақтар

Конкурсқа қатысу үшін ұсынатын құжаттар Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 18 тамыздағы № 422 бұйрығымен бекітілген үміткерлерді іріктеу және ғылыми тағылымдамадан өту Қағидаларының (бұдан әрі – Қағидалар) 9-тармағында көрсетілген.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033308

Конкурсқа қатысу үшін үміткерлер әкімшіге – «Халықаралық бағдарламалар орталығы» Акционерлік қоғамына (бұдан әрі – Әкімші) мына құжаттарды ұсынады:

1) жұмыс органы бекітетін нысан бойынша ғылыми тағылымдамадан өтуге арналған конкурсқа қатысу үшін үміткердің толтырылған сауалнамасы;

2) жұмыс органы бекітетін нысан бойынша жұмыс орнының сақталуы шартымен жұмыс берушінің ғылыми тағылымдамадан өтуге арналған өтінімі;

3) паспорт және жеке куәліктің түпнұсқалары мен көшірмелері (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

4) ғылым докторы, ғылым кандидаты ғылыми дәрежесінің, сондай-ақ философия докторы (РhD), бейіні бойынша доктор, магистр дәрежесінің болуы туралы құжаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады). Шетелдік білім беру ұйымында оқыған жағдайда білімі туралы құжатты тану туралы куәлігі не «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабының 8-тармағында белгіленген ерекшеліктер ескеріліп білімі туралы құжатты тану туралы өзге де құжаты;

5) осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес жасалып, жұмыс беруші бекітетін және тізімге кіретін, тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйыммен келісілген, қазақ немесе орыс тілдеріне нотариалды куәландырылған аудармасы бар ғылыми тағылымдамадан өту бағдарламасы;

6) еңбек қызметін растайтын құжаттың түпнұсқалары мен көшірмелері, сондай-ақ осы Қағидаларға сәйкес талап етілетін еңбек қызметі кезеңінде аударылған міндетті зейнетақы жарналары туралы үзінді (түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

7) осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес белгіленген ең төменгі талаптарға сәйкес келетін нәтижесімен қазақ тілінен емтихан тапсырғаны туралы жарамды ресми сертификаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқасы салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

8) осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес белгіленген ең төменгі талаптарға сәйкес келетін нәтижесімен шет тілінен емтихан тапсырғаны туралы жарамды ресми сертификаттың түпнұсқасы және көшірмесі (түпнұсқасы салыстырып тексерілгеннен кейін үміткерге қайтарылады);

9) «Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ 175/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) бекітілген № 072/у нысаны бойынша медициналық анықтама (шетелге шығатындар үшін);

10) ғылыми зерттеулердің бағыттарын, ғылыми тағылымдамадан өту мерзімін, құнын (есеп-қисабы толық жазылған) көрсете отырып, үміткерді тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйымның шартсыз шақыруын (қаржылық жағдайларды қоспағанда) растайтын құжаттардың нотариалды куәландырылған қазақ немесе орыс тіліндегі аудармаларымен бірге көшірмелері;

11) ғылыми нәтижелердің тізімі (Web of Science (Веб оф сайнс), Scopus (Скопус) халықаралық дерекқорларында индекстелетін кемінде бір мақаласы немесе шолуы) немесе бұйрықпен бекітілген және (немесе) Ғылыми басылымдар тізбесінің 1-тізіміне немесе 2-тізіміне енгізілген отандық немесе шетелдік ғылыми басылымдарда кемінде 1 мақаласы және (немесе) жұмыс беруші бекітетін Derwent Innovations Index (Дервент иновейшн индекс) халықаралық өтінімі;

12) ғылым саласындағы уәкілетті орган берген аккредиттеу туралы жарамды ресми куәліктің көшірмесі;

13) үміткер құжаттарын өзі тапсыра алмаған жағдайда өкілге нотариалды куәландырған сенімхаты.

Үміткер ғылыми тағылымдамадан өту конкурсына қатысу үшін үміткердің сауалнамасының үлгілік нысанын толтыру кезінде осы Қағидалардың ережелерімен танысқандығын растайды.

Мысалы:

Мен Хельсинки университетінен (Финляндия Республикасы) ғылыми тағылымдамадан өту мүмкіндігі және университеттің жұмыс істейтін ғылыми зертханалары туралы ақпарат қамтитын хат алдым. Осы хатты тағылымдамаға қабылдайтын шетелдік ұйымның шартсыз шақыруы ретінде Әкімшіге ұсына аламын ба?

Жоқ, өйткені Қағидалардың 2-тармағына сәйкес, ғылыми тағылымдамадан өту үшін ұсынылатын жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің жетекші шетелдік ұйымдарының, ғылыми орталықтардың және өзге де ұйымдардың тізіміне кіретін шетелдік ұйымда тағылымдамадан өтуге ресми шақыру болып табылады. Шартсыз шақыруда ғылыми тағылымдамадан өту мерзімдері және тағылымдамаға ақы төлеу туралы шарттары көрсетілуі тиіс.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» (Бұдан әрі – Қағида) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 5-тармағы 2) тармақшасына сәйкес, осы Қағидаларға 4-қосымша бойынша жеке зертхана болған жағдайда сертификатталған немесе аттестатталған (аккредиттелген) зертхана куәлігі, зертхананың паспорты.

Зертхананы жалға алған кезде – зертхананы жалға алу шарты, сертификатталған немесе аттестатталған (аккредиттелген) зертхананың куәлігі, зертхананың паспорты.

Егер зертхана талап етілмейтін болса жүзеге асырылатын ғылыми қызмет түріне зертхана талап етілмейтіндігі туралы түсіндірме (еркін нысанда) беріледі.

Ескертпе: зертханалардың болуы туралы мәліметтер толтырылғанға дейін аккредиттелетін ұйым зертханалар мен жабдықтар туралы деректерді «Е-lab» модуліндегі Ұлттық инновациялық жүйенің «бірыңғай терезесі» (бұдан әрі – ҰИЖ БТ) цифрлық жүйесіне енгізеді.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626

Мысалы:

«Айтас» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің (бұдан әрі – ЖШС) меншігінде өз зертханасы жоқ, бұл ретте жұмыстарды жүргізу үшін оларға зертхана қажет. ЖШС, «Жалын» ЖШС-нің сертификаттталған (аккредиттелген) зертханасын жалға алды. «Жалын» ЖШС жалға берген зертхана туралы деректерді «Е-lab» модуліндегі ҰИЖ БТ-ның «бірыңғай терезесі» цифрлық жүйесіне енгізе отырып, зертхананы сертификаттау куәлігін және зертхананың паспортын қоса ұсынды.

Осылайша «Айтас» ЖШС аккредиттеуден өту үшін талап етілетін құжаттармен бірге жалға алған зертхана құжаттарын, аталған қызметті беруші Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігіне ұсынды.

Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру, сондай-ақ гранттық қаржыландыру қаражаты есебінен жүзеге асырылатын шығыстардың түрлері, оның ішінде жабдықтарды, материалдарды және өзге де тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу тәртібі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығымен бекітілген Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларының 25-тармағында айқындалған.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033613

Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу тәртібі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 26 қарашадағы № 538 бұйрығымен бекітілген Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларының 1-тармағында белгіленген.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035417

Мысалы:

Алматы қаласындағы ғылыми-зерттеу институтының зерттеу тобы гранттық қаржыландыру нысанында бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын ғылыми жобаны іске асыруда. Жобада көзделген ғылыми зерттеулерді орындау үшін зертханалық микроскопты, химиялық реактивтерді және мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді сатып алу қажет.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 26 қарашадағы № 538 бұйрығымен бекітілген Бюджет қаражаты есебінен іске асырылатын ғылыми зерттеулер мен ғылыми жұмыстарды орындау үшін ғылыми-зерттеу институттары мен жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларына сәйкес, ғылыми-зерттеу институты белгіленген бәсекелестік сатып алу тәртібін сақтай отырып, аталған тауарларды гранттық қаржыландыру қаражаты есебінен сатып алуға құқылы.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 20 қарашадағы № 529 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми әдептің үлгілік қағидаларының» 3-тарауының 6-тармағының 16) тармақшасына сәйкес, https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035392 ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері биоэтика жөніндегі комиссияның оң қорытындысы болған кезде биомедициналық зерттеулер жүргізеді.

Мысалы, Алматы қаласындағы медициналық университеттің ғалымдары Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурсы бойынша жеңіп алынған грант аясында пациенттердің қатысуымен қант диабетін емдеудің жаңа әдісінің тиімділігін бағалау жөнінде зерттеу жүргізуді жоспарлап отыр. Аталған зерттеу адамның қатысуымен жүргізілетіндіктен және биомедициналық зерттеулерге жататындықтан, зерттеуді бастамас бұрын зерттеушілер зерттеу материалдарын Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің биоэтика жөніндегі комиссияның қарауына ұсынуға міндетті. Комиссияның оң қорытындысын алғаннан кейін ғана олар зерттеуді жүргізуге кірісуге құқылы.

«Үміткерлерді іріктеу және ғылыми тағылымдамадан өту қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 18 тамыздағы № 422 бұйрығының 31-тармағына сәйкес ғылыми тағылымдамадан өту үшін қабылдаушы шетелдік ұйымды ауыстыру мүмкіндігін қарастыру мақсатында «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамына келесі растайтын құжаттарды қоса бере отырып, өтінішті ұсыну қажет: қабылдаушы ұйымның жаңартылған шақыру хаты, жұмыс берушінің қолдаухаты, түсіндірме жазба және жаңартылған шығыстар сметасы.

Талап етілетін құжаттар ұсынылғаннан кейін өтініште көрсетілген мәселе Ғылыми тағылымдамадан өтуге конкурс жеңімпаздарының өтініштерін қарау жөніндегі комиссияның кезекті отырысында қаралатын болады.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033308

Мысалы:

Мен, Қарлығаш, Columbia University университетінде (Америка Құрама Штаттары) ғылыми тағылымдамадан өтетін боламын. Ғылыми тағылымдамадан өту үшін шетелдік ұйымды (университетті) ауыстыра аламын ба?

Иә, «Ғылыми тағылымдама» бағдарламасы шеңберінде ғылыми тағылымдамадан өту үшін қабылдаушы шетелдік ұйымды ауыстыру мәселесін қарастыру мақсатында Сізге «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамына құжаттардың толық топтамасын ұсыну қажет.

Инновациялық гранттар берудің басым бағыттары «Инновациялық гранттар берудiң басым бағыттарын айқындау туралы» Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 17 қыркүйектегі № 339/НҚ бұйрығымен айқындалған.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000021265

Мысалы, Астана қаласындағы А. деген азаматтың кәсіпорындағы өндірістік процесті автоматтандыруға бағытталған робототехника саласындағы инновациялық жобасы бар. Робототехника басым бағыттарға жатады ма және инновациялық грант алу конкурсына қатыса ала ма?

Иә, робототехника басым бағыттарға жатады, сондықтан азамат А. инновациялық гранттар берудің белгіленген қағидаларына сәйкес конкурсқа қатысуға өтінім бере алады.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» (Бұдан әрі – Қағида) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 2 тарау 11-тармағына сәйкес заңды немес жеке тұлғаларға берілген аккредиттеу туралы куәліктің бұрын қағаз түрінде берілген нұсқасы жоғалған жағдайда, көрсетілетін қызметті алушы осы Қағидалардың 11-қосымшасына сәйкес нысанда Ұлттық инновациялық жүйенің «бірыңғай терезесі» (бұдан әрі – ҰИЖ БТ) арқылы мемлекеттік қызмет көрсетушіге өтініш жолдайды.

Аккредиттелген субъектілер тізілімінде көрсетілетін қызметті алушы туралы мәліметтер болған кезде, көрсетілетін қызметті беруші (Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі – бұдан әрі Министрлік) бұрын белгіленген қолданылу мерзімін сақтай отырып, 5 (бес) жұмыс күні ішінде аккредиттеу туралы куәліктің телнұсқасын береді.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626

Мысалы:

«Жалын» ЖШС (бұдан әрі – ЖШС) ұйымға берілген аккредиттеу куәлігінің қағаз нұсқасын жоғалтып алды. ЖШС Қағиданың 11-қосымшасы негізінде аккредиттеу куәлігінің жоғалуына байланысты, куәліктің сериясын (нөмірін) және жарамдылық мерзімін көрсете отырып өтініш берді. Министрлік келген өтінішке байланысты мәліметтерді тексеріп, ЖШС-нің аккредиттеу туралы куәлікті бұрын алғандығы нақтыланған соң, оның қолданылу мерзімін сақтай отырып аккредиттеу куәлігінің телнұсқасын берді.

«Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығының 5-қосымшасына сәйкес, https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033613, өтінімнің аннотациясында жоба мақсатының, өзі зерттеуге бағытталған проблемалардың, зерттеулер жүргізудің негізгі тәсілдерінің, күтілетін нәтижелердің, зерттеулер нәтижелерінің ғылыми ұйымдардың және олардың ұжымының, ғалымдардың ғылыми-техникалық әлеуеті (оның ішінде – кадрлық) мен бәсекеге қабілеттілігіне әсер ету деңгейінің, зерттеу нәтижелерінің практикалық маңыздылығының, яғни олардың коммерцияландыруға немесе Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық дамуының өзекті міндеттерін шешу үшін өзге сапада қолданылуға әзірлігі деңгейінің қысқаша сипаттамасы қамтылады. Аннотация көлемі 600 сөзден аспауы керек.

Мысалы, Тараз қаласының университеттерінің бірі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті жариялаған ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыру конкурсына қатысуға өтінім берді. Алайда өтінімді конкурстық құжаттамаға сәйкестігін тексеру кезінде «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» Акционерлік қоғамы өтінімді қабылдамады, себебі аннотация көлемі 900 сөзден астам болды.

«Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ) сәйкес (бұдан әрі – Заң) https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103, мемлекеттік бюджеттен ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті қаржыландыру конкурстық негізде гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру нысанында жүзеге асырылады.

Заңның 36-бабына сәйкес гранттық қаржыландыруға арналған конкурсқа «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес ғылым саласындағы уәкілетті орган ұсынатын ғылыми аккредиттеу болған кезде ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері (оның ішінде жеке тұлғалар) қатысуға құқылы.

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626

Гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсты өткізу тәртібі, мерзімдері мен рәсімдеріне қойылатын талаптар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 қаулысымен бекітілген, Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларында айқындалған.

Гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға конкурс жариялау жөніндегі ақпарат Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің (бұдан әрі – Комитет) сайтында орналастырылады.

www.sci.gov.kz

Мысалы, Астана қаласының зерттеушісі К. жоспарланған жұмыстардың мақсаты, міндеттері, өзектілігі, жаңалығы, ғылыми-практикалық маңыздылығы мен орындылығын негіздей отырып, ғылыми, ғылыми-техникалық зерттеулерді ұсынатын, болжамды ғылыми-техникалық жұмыстың мазмұнын қамтитын, Арал теңізінің проблемаларын шешу үшін тасқын суларды бұру бойынша еріген суларды пайдалану жөніндегі ғылыми жобаны дайындады. Ол оны белгіленген тәртіппен Комитетке гранттық қаржыландыру шеңберінде конкурсқа қатысуға өтінім түрінде берді. Ұсынылған құжаттар жарияланған конкурстың конкурстық құжаттамасының талаптарына сәйкес келді және Ұлттық ғылыми кеңестің қарауына берілді.