Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасының «Газ туралы және газбен қамтамасыз ету туралы» Заңының 11-бабының 1-тармағына сәйкес (бұдан әрі – Заң), Қазақстан Республикасының аумағын газдандыру Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасына сәйкес жүзеге асырылады. «Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасын дайындау қағидаларын бекіту туралы» қағидаларының 3 тармағына сәйкес өңірлік газдандыру схемаларын облыстар, республикалық маңызы қалалар, астананың әкімдіктері қалыптастырады.
Сонымен қатар, Заңның 11-бабының 4-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасы тұрмыстық және коммуналдық-тұрмыстық тұтынушылардың тауарлық газды, оның ішінде сұйытылған табиғи газды қайтадан газға айналдыру процесінде алынған газды пайдалануының басымдығы ескеріле отырып әзірленеді.
Жылу энергиясын пайдалану қағидаларының 10 және 11-тармақтарына сәйкес (Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 211 бұйрығы) объектілерді (мысалы, жаңа үйді, дүкенді немесе өзге ғимаратты) жылу желілеріне қосу энергия беруші немесе энергия өндіруші ұйым беретін техникалық шарттар негізінде жүзеге асырылады.
Маңызды:
Техникалық шарттар көппәтерлі үйлерде тұратындардан басқа барлық тұтынушыларға беріледі (бұл жағдайда қосылуды құрылыс салушы ұйымдастырады).
Техникалық шарттарды алу үшін сізге:
1. Еркін нысанда өтініш беру;
2. Тұтыну түрлері бойынша жылу жүктемелерінің сипаттамаларын толтыру;
3. Құжаттармен энергия беруші ұйымға жүгіну.
Ұйым өтінішті қарайды және қосылу параметрлерін, мерзімдері мен талаптарын көрсете отырып, техникалық шарттарды береді.
Маңызды:
Қажет болған жағдайда энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым Ереженің 13-тармағында көрсетілген жылумен жабдықтау мәселелеріне қатысты тұтынушының қосымша деректерін талап етеді.
Қазақстан Республикасында қолданылатын МЕМСТ 32144 сәйкес электр желілеріндегі кернеудің ауытқуы аспауға тиіс:
Номиналды кернеудің ±5% және ±10% – желі түріне байланысты (бір фазалы немесе үш фазалы). Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 486 және 489 – баптарына, сондай-ақ «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Заң) сәйкес тұтынушы беретін электр энергиясы белгіленген сапа стандарттарына сәйкес келуге тиіс.
Егер сапа электр энергиясы талаптарға сәйкес келмейді (мысалы, айтарлықтай секірулер немесе кернеуді өшіру кезінде), тұтынушы келтірілген залалды өтеуге құқылы. Мұндай жағдайларда өтемақы мәселесі Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес сот тәртібімен шешіледі.
Қауіпсіздік техникасының тәртібі Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 19 наурыздағы № 222 бұйрығымен бекітілген Тұтынушылардың электр қондырғыларын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік техникасы қағидаларымен реттеледі.
Қағидалардың 1-қосымшасымен Электр техникалық (электр технологиялық) персоналдың
электр қауіпсіздігі бойынша персоналдың қабылдау топтары және оларды тағайындау шарттары бекітіледі.
Электр саласына қатысы жоқ жұмыскерлерге электр қауіпсіздігі бойынша I топты ғана бекіту қолданылады.
I топты тағайындау ауызша емтихан және (қажет болған жағдайда) қауіпсіз жұмыс әдістері бойынша алынған дағдыларды тексеру түріндегі білімді тексерумен аяқталатын мақсатты нұсқама арқылы жүзеге асырылады.
I топты тағайындауды ұйым басшысының бұйрығымен тағайындалатын III топтағы электр техникалық персонал қатарынан жұмыскер жүзеге асырады.
Лауазымдық нұсқаулықта белгіленген талаптар шеңберінде I топтың электр қауіпсіздігі бойынша рұқсатты растау үшін білімнің ең аз көлемі:
- Адам ағзасына электр тоғының қаупі туралы қарапайым білім.
- Лауазымдық нұсқаулық шеңберінде электр сымына қосу (электр розеткасы арқылы) және қорғаныс құралдарын (қаптамасын, панелін) алмай және электр ашасын, розетканы, адыратқышты, автоматты бөлшектемей тұрмыстық және кеңсе техникасын пайдалану кезінде қауіпсіздік шараларын сақтау көлемінде.
Өндірістік персоналдың І топқа жатқызылуын талап ететін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін ұйымның басшысы айқындайды.
Электр қауіпсіздігі бойынша бірінші рұқсаттама тобы ұйым персоналының электр қауіпсіздігі бойынша рұқсаттама тобы төрттен төмен болмайтын адамның бірге жүруінсіз электр қондырғыларының жанына тікелей жақындауға мүмкіндік бермейді.
Персоналдың білімін даярлау және біліктілігін тексеру Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 26 наурыздағы № 234 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының энергетикалық ұйымдарында персоналмен жұмыс істеу қағидаларына (бұдан әрі – Қағида) сәйкес жүзеге асырылады.
Қағидалардың 36-тармағына сәйкес ұйым қызметкерлері білімді біліктілік тексеруден электр қауіпсіздігі бойынша төртіншіден төмен болмайтын рұқсат тобы бар төрт адамнан кем болмайтын құрамда құрылатын ұйымның Орталық комиссиясында өтеді.
Орталық комиссия төрағасы мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау жөнiндегi мемлекеттiк органда Қазақстан Республикасы Энергетика министінің 2015 ж. 18 наурыздағы № 210 бұйрығымен бекітілген Білімге біліктілік тексерулер жүргізу қағидаларына сәйкес білімге тексеруден өткен адам тағайындалады.
Ұйымның Орталық комиссиясының құрамына ұйымның техникалық басшылары мен еңбекті қорғау қызметінің (бөлімінің) мамандары кіреді.
2016 жылғы 29 наурыздағы № 479-V «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне рұқсат беру құжаттарын қысқарту және рұқсат беру рәсімдерін оңайлату мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының заңында «Энергетикалық сараптама жүргізуге ұйымдарды аккредиттеу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі хабарлама жолдау тәртібіне ауыстырылды.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2016 жылғы 24 мамырдағы № 218 бұйрығымен энергетикалық сараптаманы жүзеге асыру жөніндегі сараптама ұйымдарының қызметіне қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) айқындалады.
Осылайша, энергетикалық сараптаманы жүргізу үшін ұйымдар санатқа байланысты Талаптардың 4, 5 немесе 6-тармақтарына сәйкес келуі керек.
Ұйымдар осы Талаптарға сәйкес келген жағдайда, тиісті санаттағы энергетикалық сараптама жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарламаны elicense.kz электрондық үкімет веб-порталы арқылы Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетіне ұсынады.
Жаңартылатын энергия көздері саласындағы жобалар әртүрлі тетіктер арқылы іске асырылады.
Қазақстан Республикасының «Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау туралы» Заңының 9-бабының 1-тармағына сәйкес,
1) осы Заңның 8-1-бабының 2-тармағында көзделген индекстеу ескеріле отырып, өзі мен қаржы-есеп айырысу орталығы арасында сатып алу-сату шартын жасасқан күні қолданыста болатын тіркелген тариф бойынша не аукциондық сауда-саттық қорытындылары бойынша айқындалған аукциондық баға бойынша электр энергиясын бірыңғай сатып алушыға;
2) Қазақстан Республикасының электр энергетикасы туралы заңнамасына сәйкес жасалған екіжақты шарттарға сай шарттық бағалар бойынша тұтынушыларға және шекті тарифтер бойынша энергиямен жабдықтаушы ұйымдарға өткізуге құқылы.
Аукциондық тетік қолданылған жағдайда, жобаларға мемлекеттік қолдау шаралары көрсетіледі. Атап айтқанда, бірыңғай сатып алушы ЖЭК электр энергиясын 20 жыл мерзімге аукциондық тариф бойынша кепілдендірілген түрде сатып алады, құрылыс кезеңіне тариф біржолғы индекстеледі және пайдалану кезеңінде тарифтің жыл сайынғы индексациясы қамтамасыз етіледі.
Сонымен қатар, Қазақстанда нетто-тұтынушы тетігі енгізілген. Бұл тетік қуаттылығы 200 кВт-қа дейінгі шағын ЖЭК қондырғыларына ие жеке тұлғалар мен ұйымдарға өндірілген электр энергиясын өз қажеттіліктері үшін пайдалануға, ал артық көлемін электр желілеріне беріп, белгіленген шекті баға бойынша сатуға мүмкіндік береді. Аталған тетік электр энергиясына жұмсалатын шығындарды азайтуға және қосымша табыс көзін қалыптастыруға жағдай жасайды.
Біртұтас электр энергетикалық жүйесіне қосылу мүмкіндігі және бос желілік қуаттардың болуы шешуші мәнге ие.
Энергия тапшылығы байқалатын өңірлерде ЖЭК жобаларын іске асыру басымдыққа ие болса, қуат профициті бар аймақтарда мұндай жобаларды орналастыру мүмкіндігі шектеулі болады.
Сонымен қатар, инфрақұрылымның дайындық деңгейі, тұтынушылар тарапынан сұраныс және жобаның экономикалық тиімділігі де ескеріледі.
Климаттық және табиғи жағдайлар, оның ішінде жел әлеуеті мен күн радиациясы, маңызды болғанымен, олар желілік және жүйелік шектеулер бағаланғаннан кейін ғана екінші кезекте қарастырылады.