Жиі қойылатын сұрақтар
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында жол-құрылыс жұмыстарының сапасы мынадай деңгейлерді қамтитын бес сатылы бақылау жүйесі шеңберінде қамтамасыз етіледі:
1.Мердігердің Сапа қызметі-шарт талаптарына сәйкес құрылыс материалдарына кіріс бақылауын, сондай-ақ зертханалық сынақтар нәтижелерінің өзінің өндірістік зертханасы базасында белгіленген талаптарға сәйкестігін бақылауды жүзеге асырады.
2.Техникалық қадағалау қызметі-Тапсырыс берушінің мүдделерін объектіде білдіреді және "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес құрылыс нормалары мен ережелерінің сақталуын бақылауды жүзеге асырады.
3.Авторлық қадағалау қызметі-Орындалатын жұмыстардың жобалық шешімдерге сәйкестігін бақылауды қамтамасыз етеді. Авторлық қадағалау қызметі "Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен (34-бап), сондай-ақ ҚР ҚН реттеледі 1.03-00-2011 "авторлық қадағалауды жүргізу тәртібі".
4."Жол активтері сапасының ұлттық орталығы" РМК - "құрылыс кезінде жұмыстар мен материалдардың сапасына сараптама жүргізуді ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 305 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға сәйкес орындалатын жұмыстардың сапасын және қолданылатын материалдардың сапасын тәуелсіз іріктеп бақылауды, сондай-ақ автожолдарды аспаптық тексеруді жүзеге асырады жол активтері сапасының ұлттық орталығы автомобиль жолдарын реконструкциялау, жөндеу және күтіп ұстау".
5.Тапсырыс берушінің Сапа қызметі-жобаның іске асырылу барысына жалпы бақылауды, құрылысқа барлық қатысушылардың іс-қимылдарын үйлестіруді, сондай-ақ "автомобиль жолдары туралы" Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі №245 Заңы негізінде қабылдау актілеріне сәйкес орындалған жұмыстарды қабылдауды жүзеге асырады. НҚА - "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына қосымша сілтемелер; ҚР ҚН 1.03-00-2011 "авторлық қадағалауды жүргізу тәртібі"; Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 305 "жол активтері сапасының ұлттық орталығының автомобиль жолдарын салу, реконструкциялау, жөндеу және күтіп ұстау кезінде жұмыстар мен материалдардың сапасына сараптама жүргізуді ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы "бұйрығы.
Қазақстан Республикасында 2025 жылға қарай өңірлер мен халықаралық шекаралар арасындағы негізгі аумақтарды қамтитын ақылы автомобиль жолдарының кең желісі бар. жалпы ұзындығы 4760 км. Жаңа ақылы учаскелер пайдалануға берілген сайын ақылы жолдардың ұзындығы артады. Бұл учаскелерге I техникалық санаттағы жолдар да (жылдамдығы жоғары автомобиль жолдары), сондай-ақ II және III санаттағы жолдар кіреді. Алғашқы ақылы учаскелер 2013 жылы енгізілді, содан бері ақылы жолдар желісі біртіндеп кеңейді.
I санаттағы негізгі ақылы учаскелер (жылдам автомобиль жолдары)
Астана – Щучинск»;
«Астана – Теміртау»,
«Алматы – Қорғас»
«Алматы – Қонаев»,
«Көкшетау-Петропавл»
«Балқаш-Бурылбайтал»
«Қостанай – Троицк»
«Қостанай-Денисовка»
«Таразды айналып өту»
«Қызылорда – Арал»
«Ақтөбе-Орынург»
II және III санаттағы жолдар
«Павлодар-Қалбатау»
«Бейнеу – Ақжігіт»
«Орал – Самара»
«Тараз – Қайнар»
«Шымкент-Қызылорда»
«Шымкент-Тараз»
«Қонаев – Талдықорған»
«Шымкент-Ташкент»
«Щучинск – Көкшетау»
«Автомобиль жолдары туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі N 245 Заңының 5-1-баптарына сәйкес автомобиль жолдарын (учаскелерін) ақылы негізде пайдалану туралы шешімдер:
1) автомобиль көлігінің барлық түрлері үшін 1-техникалық санаттағы халықаралық және республикалық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары (учаскелері);
2) 2-техникалық санаттағы халықаралық және республикалық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары (учаскелері) автомобиль көлігінің барлық түрлері үшін немесе тек жүк автомобиль көлігі үшін;
3) жүк автомобиль көлігіне арналған 3-техникалық санаттағы халықаралық және республикалық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары (учаскелері);
4) астананың және республикалық маңызы бар қалалардың көшелері.
Толық тізім мен ақылы бөлімдер бойынша ағымдағы деректер ақылы жол операторының https://www.qaj.kz ресми сайтында берілген.
Автомобиль жолдары комитеті автомобиль жолдары және жол қызметі саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асырады, ол халықаралық және республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын салу, реконструкциялау, жөндеу, күтіп ұстау, диагностикалау, паспорттау және аспаптық тексеру жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыру және қаржыландыру қағидаларын әзірлеу мен бекітуді көздейді.
Қазақстанда республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын салуды, реконструкциялауды, ағымдағы, орташа және күрделі жөндеуді мынадай ұйымдар жүзеге асырады:
«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы» АҚ – бұл халықаралық және республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын басқаруға жауапты ұлттық оператор.
«ҚазақАвтодор» РМК – жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарын күтіп ұстау және ағымдағы жөндеу.
«ҚаздорҒЗИ» АҚ – ғылыми-зерттеу институты, жол құрылысы саласындағы ұлттық нормалар мен ережелерді әзірлеу.
«Автомобиль жолдары туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі №245 Заңының 13-бабына сәйкес облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдары облыстардың және аудандардың жергілікті атқарушы органдарының коммуналдық меншігі болып табылады және олардың қарауында болады.
Осыған байланысты облыстық және аудандық маңызы бар жолдардағы жұмыстардың барлық түрі тиісті жергілікті атқарушы органдардың (Әкімдік) құзыретіне жатады.
Жалпы ұзындығы 217 шақырым құрайтын «Атырау-Астрахань» автомобиль жолын реконструкциялау 2018 жылдың соңында республикалық бюджет қаражаты және ХҚИ қарыздары есебінен басталып «Лянкяран жол Тикинти», «TodiniCostruzioni Generali S. p.a», «Ant Insaat Maden Sanayi A. S», және «Сине Мидас Строй» компаниялары тартылған. Қозғалыс 80 шақырым бойы жаңа жабын бойынша ашылды, учаске бойынша жұмыстарды аяқтау ағымдағы жылы жоспарланған.
ҚХР ЭксИмБанк қарызы есебінен 2019 жылы жалпы ұзындығы 363 шақырым құрайтын «Қарағанды – Балқаш» учаскесін қайта жаңартуды іске асыру басталды, онда «CITIC Construction» компаниясы іске қосылды. Бүгінгі таңда қозғалыс 281 шақырымға ашық, 2023 жылдың қорытындысы бойынша учаскенің барлық кезеңінде қозғалыс ашу жоспарлануда. Жобаның толық аяқталуы 2024 жылы жоспарланған.
2022 жылдың қорытындысы бойынша республикалық маңызы бар автожолдардың нормативтік жағдайдағы үлесі 91% - ды және жергілікті маңызы бар жолдардың үлесі 85% - ды құрады.
2022 жылдың қорытындысы бойынша I және II-техникалық санаттағы жолдардың үлесі 35% (8,6 мың км) құрайды
2023 жылға II техникалық санаттағы автожолдардың 2,5 мың шақырымына ақылы жол енгізу жоспарланған.
Анықтамаүшін:«Қызылорда-Арал», «Ақтөбе-Орал», «Ақтөбе-Орынбор», «Ақтау-Шетпе-Бейнеу-Ақжігіт», «Павлодар-Семей», «Орал-Саратов», «Көкшетау-Петропавл», «Астана-Атбасар», «Павлодар-Омбы», «Семей- Қалбатау» (2,5 мың км).
Бұдан басқа, бүгінгі күні 1 айға және 1 жылға (365 күн) абонементтер ресімдеу мүмкіндігімен көлік құралдарының барлық түрлері үшін абоненттік төлем енгізілді.
2023 жылы ақылы учаскелер бойынша жол жүру үшін болжамды алымдар шамамен 30 млрд. теңгені құрайтын болады.
Қазіргі уақытта республика бойынша ұзындығы 2,2 мың шақырым автожолдардың 11 ақылы учаскесі жұмыс істейді, олар 2013-2021 жылдар аралығында кезең-кезеңімен енгізілді.
Анықтамаүшін:
2013 жылы - «Астана-Щучинск» (211шқ.);
2019 жылы - «Астана-Теміртау», «Алматы - Қонаев», «Алматы - Қорғас» (682шқ.);
2021 жылы - «Астана-Павлодар», «Қонаев - Талдықорған», «Тараз - Қайнар», «Шымкент - Қызылорда», «Шымкент - Тараз», «Шымкент - Ташкент», «Щучинск - Көкшетау» (1 479щқ.).
2022 жылдың қорытындысы бойынша алымдар сомасы шамамен 25 млрд.теңгені құрады.
Анықтама үшін:
- ақылы учаскелерді жөндеуге және ұстауға-7,5 млрд. теңге;
- бағдарламалық-аппараттық кешенді ұстауға - 5,2 млрд. теңге;
- ақы алу жүйесі үшін жол-пайда лану техникасы мен жабдықтарын сатып алуға-6,5 млрд. теңге;
- қосылған құн салығы және корпоративтік табыс салығы - 2 млрд. теңге;
- басқа шығыстарға-3 млрд. теңге (инвестордың операциялық шығыстары бойынша резерв – 1,7 млрд. теңге және дебиторлық берешек бойынша резерв (пайдаланушылар) – 1,3 млрд);
- республикалық бюджетке аударылды-256 млн.теңге.
2022 жылдың қорытындысы бойынша жаңа ақылы учаскелер енгізілмеді.