Жиі қойылатын сұрақтар
Жұмыс істейтін жастарға арналған жалға берілетін тұрғын үй бағдарламасының мақсаты жастарға жеке тұрғын үй сатып алу немесе бастапқы жарнаны жинақтау мақсатында қаражат жинауға мүмкіндік беру болып табылады. Осы бағдарламаны іске асыру Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2019 жылғы 29 тамыздағы № 318 бұйрығымен регламенттеледі (https://adilet.zan.kz/rus/docs/V1900019319). Шара уақытша сипатта болды, бұл туралы бағдарламаға қатысушылар хабардар болып, тиісті шарттарға қол қойды. Жалға берілетін пәтерлерді жастарды жекешелендіруге беру жөніндегі талап қолданыстағы заңнамаға қайшы келеді. Бағдарламаға қатысушыларды қосымша әлеуметтік қолдау мақсатында әкімдіктер «Отбасы банк» АҚ-мен бірлесіп өңірлік ипотекалық бағдарламаларға (Алматы жастары, Елорда жастары және Қамқор) арнайы квота енгізе отырып, жеңілдетілген ипотекалық несиелендіруді іске асыруда. Жеңілдетілген кредит бойынша базалық шарттар: бастапқы жарна -10%, қарыз мөлшерлемесі – 5%, қарыз сомасы – 19 жылға дейінгі мерзіммен 20 млн.теңгеге дейін құрайды. Бұл қолдау шарасы бағдарламаның барлық қатысушыларына қол жетімді. Негізгі шарт-банк арқылы төлем қабілеттілігін растау. Жеңілдікті кредиттер алу үшін жергілікті атқарушы органдардан тиісті жолдама алып, «Отбасы банк» АҚ-ға жүгіну қажет.
Жобаларды іске асыру үшін қаржылық қолдауды «Тәуелсіздік ұрпақтары» гранттық бағдарламасына қатысу арқылы алуға болады – бұл талантты және белсенді жастарды қолдауға бағытталған мемлекеттік бастама. Негізгі мақсат - елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпал ететін түрлі салалардағы жаңа және қолданыстағы бастамаларын қолдау. «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын беру тәртібі «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2023 жылғы 17 шілдедегі № 283-НҚ бұйрығымен айқындалады (https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300033114). Ережеге сәйкес конкурсқа 14 жастан 35 жасқа дейінгі (34 жылды қоса алғанда) Қазақстан Республикасының азаматтары қатыса алады. Гранттар алты негізгі бағыт бойынша беріледі:
- ғылым - басым секторлардағы жаңа ғылыми зерттеулер мен жобаларды қолдау;
- мәдениет - Қазақстанның мәдени мұрасын насихаттау және халықтық дәстүрлер мен өнерді дамыту;
- Ақпараттық технологиялар - жаңа IT-шешімдер мен стартаптарды әзірлеу;
- экономиканың басым секторларында жаңа бизнес - идеяларды бизнес-іске асыру;
- медиа - жастар үшін танымдық, пайдалы және қызықты мазмұн жасау;
- волонтерлік - әлеуметтік және ерікті бастамаларды қолдау.
Өтінімдер электронды түрде қабылданады және мыналарды қамтуы тиіс:
- конкурстық өтінім;
- жобаның сипаттамасы;
- бейнематериал (60 секундқа дейін) немесе презентация (10 слайдқа дейін);
- шығындар сметасының жобасы;
- зияткерлік меншік туралы мәліметтер (бар болса);
- жеке куәліктің немесе туу туралы куәліктің көшірмесі.
Ереженің 24-тармағына сәйкес:
Уәкілетті орган конкурс қорытындылары туралы хаттамаға қол қойылғанға дейін 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде конкурс қорытындылары туралы хаттама жобасын уәкілетті органның интернет-ресурсында жариялайды.
Үміткер конкурс қорытындылары туралы хаттаманың жобасы уәкілетті органның интернет-ресурсында жарияланған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде конкурс қорытындылары туралы хаттама жобасына қарсылық (бар болса) ұсынады.
Қарсылықтар келіп түскен жағдайда, олар қаралғаннан кейін 5 (бес) жұмыс күні ішінде конкурс қорытындылары туралы хаттамаға қатысып отырған конкурстық комиссияның мүшелері қол қояды.
Әр жеңімпаз 3 миллион теңге көлемінде грант алады. Жобаны іске асыру мерзімі-бір жылдан аспайды. 2024 жылы 1284 өтінім берілді, оның 897-сі байқауға жіберілді. Іріктеу қорытындысы бойынша 30 жоба қаржыландырылды. «Тәуелсіздік ұрпақтары» бағдарламасы жергілікті жерлерде жастар бастамаларын қолдау үшін өңірлік гранттар беруді қоса алғанда, 2029 жылға дейін іске асырылуы жоспарлануда.
Бүгінгі таңда 112 отбасын қолдау орталығы жұмыс істейді. Орталықтар аудандарда және қалалардағы аудандарда жергілікті атқарушы органдардың жанынан халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту мәселелері бойынша құрылады.
Орталықтар:
1) неке мен отбасын сақтау, отбасылық жанжалдарды шешу жөніндегі шараларды іске асыру;
2) өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарды (отбасыларды) қолдаумен қамту жөніндегі жұмысты үйлестіру;
3) өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарға (отбасыларға) әлеуметтік, заңдық және психологиялық қолдау көрсетуге жәрдемдесу;
4) тұрмыстық зорлық-зомбылық белгілері бар адамдарға бір айға дейінгі мерзімге уақытша тұру мүмкіндігімен қолдау көрсету;
5) Мемлекеттік отбасы саясатының бағыттары мен шаралары туралы ақпараттық-түсіндіру жұмысын;
6) Жергілікті атқарушы органдармен, ұйымдармен, еріктілермен, консультативтік-кеңесші органдармен мемлекеттік отбасылық саясатты іске асыру, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың профилактикасы мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау;
7) Мемлекеттік отбасы саясатының үрдістерін мониторингілеу және талдау;
8) Халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі жергілікті атқарушы органның үйлестіруімен өз құзыреті шегінде білім беру, денсаулық сақтау, ішкі істер органдарының қатысуымен өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарды (отбасыларды) ерте анықтау және оларға қолдау көрсетуді ұйымдастыру жөніндегі мобильдік топтардың жұмысын ұйымдастыру;
9) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрмыстық зорлық-зомбылықтың профилактикасы жөніндегі өзге де шараларды іске асыру.
Аталған мәселелер бойынша өтініш берушілерге отбасын қолдау орталықтарында жан-жақты көмек көрсетіледі. Әрбір нақты жағдайда өтініш берушілер тұрғылықты жері бойынша орталықтарға жіберіледі.
Қазақстан Республикасының «Мәдениет туралы» Заңына сәйкес креативті индустриялар деп жеке және заңды тұлғалардың креативті қызметінің нәтижелерін жасау, шығару, қайта жаңғырту және жаппай тарату жөніндегі индустриялар түсініледі.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің құзыретіне дарынды балаларға халықаралық байқауларға қатысуына немесе шетелдегі шығармашылық ұйымдарда оқуына қаржылық қолдау көрсету қарастырылмаған. Мұндай мәселелер бойынша жергілікті атқарушы органдарға немесе демеушілік, сондай-ақ мәдениет және өнер саласындағы дарынды жастарды қолдау бағдарламаларын іске асыратын білім беру қорларына ұйымдарға жүгіну ұсынылады.
Білім беру гранттары (Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 31 тамыздағы №443 бұйрығы) бекітілген «Жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға арналған білім беру гранттарын тағайындау қағидаларына» сәйкес конкурс негізінде бөлінеді.
Белгіленген тәртіпке сәйкес, (Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 26 шілдедегі №357 бұйрығы) жоғары білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына қабылдау кезінде мемлекеттік білім беру тапсырысы көлемінен келесі квоталар бекітілген:
-бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар азаматтар, бала кезінен мүгедектер, мүгедек балалар үшін – 2 пайыз;
-басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, сондай-ақ Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне теңестірілген жеңілдіктері бар ардагерлер үшін – 0,2 пайыз;
-ауылдық жастар үшін, ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуын айқындайтын білім беру бағдарламалары бойынша – 35 пайыз;
Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын қазақ ұлтының өкілдері үшін – 4 пайыз;
-жетім балалар және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, сондай-ақ кәмелет жасына толғанға дейін ата-анасынан айырылған немесе олардың қамқорлығынсыз қалған Қазақстан Республикасының азаматтары үшін – 1 пайыз;
-Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерге қоныс аударатын ауыл жастары үшін – 3 пайыз;
-төрт және одан да көп кәмелетке толмаған баланы тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан балалар үшін – 5 пайыз;
-кемінде үш жыл толық емес отбасы мәртебесі бар отбасылардан шыққан балалар үшін – 3 пайыз;
бала кезінен мүгедек балаларды, бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан балалар үшін – 2 пайыз;
-әскери міндетті шақырту бойынша белгіленген мерзімді әскери қызметін өтеген Қазақстан Республикасы азаматтары үшін – 2,5 пайыз.
Қосымша ақпаратты тиісті оқу орнының қабылдау комиссиясынан немесе оқу бөлімінен алуға болады.
Егер білім беру гранты босатылған жағдайда (мысалы, студенттің оқудан шығуына немесе басқа оқу орнына ауысуына байланысты), ол белгіленген тәртіпке сәйкес қайта бөлінуі мүмкін (Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 31 тамыздағы №443 бұйрығымен бекітілген «Бакалавр» немесе «магистр» дәрежесін беру арқылы жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруге арналған білім гранттарын тағайындау қағидаларына сәйкес).
Босатылған грантты тағайындау туралы шешімді жоғары оқу орны студенттердің академиялық үлгерімін, әлеуметтік жағдайын және басқа да критерийлерді ескере отырып қабылдайды.
Толық ақпарат алу және өтінім беру үшін тиісті оқу орнының қабылдау комиссиясына немесе оқу бөліміне жүгіну қажет.
- Сіз шағым бере аласызмазмұн, интерфейс, басқа пайдаланушылар немесе платформаның өзіне.
- Қалай өтініш беру керек?Беру ережелерін платформаның өзі белгілейді, бірақ форма түсінікті болуы керек және мәселені сипаттауға мүмкіндік береді.
- Жауапты қашан күту керек?Платформа 20 күнтізбелік күн ішінде шешімді түсіндіре отырып жауап беруге міндетті.
Онлайн-платформада шағым беру мүмкіндігі болмаған жағдайда, Сіз «E-Otinish» жүйесі арқылы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігіне жүгіне аласыз, ол өз кезегінде шағым берудің тиісті тетігін ұйымдастыру үшін онлайн-платформа әкімшілігін хабардар етеді.
Егер бұқаралық ақпарат құралдары шындыққа жанаспайтын және сіздің ар-намысыңызға, қадір-қасиетіңізге немесе іскерлік беделіңізге нұқсан келтіретін ақпаратты жариялаған болса, сіз құқығыңыз бар:
- Осы БАҚ-тан бас тартуды талап етіңіз.
- Егер БАҚ бас тартса-сотқа жүгіну.
Талап қою мерзімі-мұндай мәліметтер жарияланған күннен бастап 1 жыл.
Азамат моральдық зиян мен шығынның орнын толтыруды талап ете алады
Заңды тұлға шығындарды өтеуді талап ете алады.
Егер сіздің кәсіби құқықтарыңыз бұзылса, мысалы:
- Сіз ақпаратты таратуға мәжбүр боласыз,
- Сізге ақпарат таратуға тыйым салынады,
- сіздің заңды кәсіби қызметіңізді орындауға кедергі келтіретін жағдайлар жасалады,
- немесе сіз өз жұмысыңызды орындау мүмкіндігінен толық айырылсаңыз – мұндай әрекеттер Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 158-бабына жатқызылуы мүмкін..
Мұндай жағдайларда өз құқықтарыңызды қорғау үшін құқық қорғау органдарына хабарласуға құқығыңыз бар.