Жиі қойылатын сұрақтар
ҮЕҰ Дерекқоры - үкіметтік емес ұйымдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету және жұртшылыққа олар туралы ақпарат беру мақсатында, сондай-ақ мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыру шеңберінде пайдалану, гранттар ұсыну және сыйлықақылар беру үшін қалыптастырылатын ақпараттық дерекқор.
«Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 9-бабының 1-тармағына сәйкес, құдайға құлшылық ету, діни әдет-ғұрыптар мен рәсімдер үшін қажетті, сондай-ақ діни нышанның элементтері бар заттар, бұйымдар мен атрибуттар, дiни мақсаттағы заттар болып табылады.
Осыған орай Заңның 6-бабына сәйкес, бұл заттар дінтану сараптамасының объектілеріне жататындықтан оларға дінтану сараптамасы жүргізіледі. Дінтану сараптамасының нәтижесі бойынша заттың діни қатыстылығын анықтайтын хат дайындалады.
Біріншіден, қоғамдағы міндетті мектеп формасын сақтауға қатысты мемлекеттің заңнамалық нормаларына тоқталған жөн. Қазақстан Республикасы Конституциясының 22-бабына сәйкес «Әркімнің ар-ождан бостандығына құқығы бар». Бұл ретте, осы бапта жазылғандай, «Ар-ождан бостандығы құқығын жүзеге асыру жалпы адамдық және азаматтық құқықтар мен мемлекет алдындағы міндеттерге байланысты болмауға немесе оларды шектемеуге тиіс».
Конституциялық және өзге де заңнамалық нормаларға сүйене отырып, «Білім туралы» Заң осы саладағы тиісті құқықтық қатынастарды анықтайды. Атап айтқанда, «Білім туралы» Заңның 47 және 49 баптары оқушылардың мектеп формасын міндетті түрде сақтауын және ата-аналардың мектеп формасын сақтауды қамтамасыз ету міндетін бекітеді.
Осыған орай, ҚР Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 14 қаңтардағы «Орта білім беру ұйымдары үшін міндетті мектеп формасына қойылатын талаптар туралы» бұйрығы қолданыстағы заңнама нормаларына сәйкес әзірленген.
Сондықтан бұл сенушілердің құқықтарын бұзу болып табылмайды.
«Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 3-бабының 1-тармағына сәйкес мемлекет дін мен діни бірлестіктерден бөлінген. Діни бірлестіктердің қызметі заңға қайшы келмеген жағдайда, мемлекет діни бірлестіктердің қызметіне араласпайтындығы көрсетілген.
Осы орайда, мешіт имамдарын қызметке тағайындау, ескерту, сөгіс жариялау, оларды орнында қалдыру және қызметінен босату мәселелері Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас Мүфтидің тікелей құзыретіне жататындығын мәлімдейміз.
ҚР «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Заңына сәйкес шетелдік азаматтарды діни бірлестіктердің қызметіне қатысуға шақырмас бұрын, миссионер өкілдiк ететін дiни бiрлестiктің шет мемлекеттің заңнамасы бойынша ресми тiркелгендігін куәландыратын заңдастырылған немесе апостиль қойылған құжаты, сонымен қатар қажеттілігіне қарай азаматтарды елімізде тіркелген діни бірлестіктердің арнайы шақыруы болу шарттары көрсетілгендігін мәлімдейміз.
Ақпаратқа қол жеткізу саласындағы мәселелер Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі жанындағы қоғамдық мүдделерді қорғау мақсатында жұмыс істейтін консультативтік-кеңесші органның – Ақпаратқа қол жеткізу мәселелері жөніндегі комиссияның отырыстарында қаралады.
Құрамына Парламент депутаттары, мемлекеттік органдар, «Атамекен» ҰКП және қоғамдық ұйымдар өкілдері кіретін комиссия отырыстары тоқсан сайынғы негізде өткізіледі (министрліктің Facebook парақшасында онлайн-трансляциясымен).
Қорытындысы бойынша ақпарат иеленушілер, оның ішінде мемлекеттік органдар үшін тиісті ұсынымдар әзірленеді.
Ақпаратқа қол жеткізу құқығы заңсыз шектеуге Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін («Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңның 18-бабы).
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстің 2021 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енгеніне байланысты әкімшілік актілерге, әкімшілік әрекеттерге (әрекетсіздікке) шағым жасау аталған Кодекстің ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады.
Осылайша, шағым әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды тұлғаға беріледі. Бұл ретте, өтініш беруші әкімшілік рәсімге қатысушы ретінде шағым жасалатын мемлекеттік органның әрекетіне (әрекетсіздігі) шағым беруі қажет.
Өз кезегінде, әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік орган, лауазымды адам шағым келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей оны және әкімшілік істі шағымды қарайтын органға (жоғары тұрған әкімшілік орган, лауазымды адам) жібереді. Егер, жоғары тұрған әкімшілік орган, лауазымды адам болмаған жағдайда, әкімшілік актіге, әкімшілік әрекетке (әрекетсіздікке) сотқа шағым жасалуы мүмкін, бұл туралы әкімшілік іс бойынша шешім қабылдау кезінде әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік орган әкімшілік рәсімге қатысушыға хабар береді.