Жиі қойылатын сұрақтар
Нормативтік есептеу 2 жағдайда жүргізіледі:
- Жеке газ есептегішінің болмауы.
- Жеке газ есептегішінің аралық тексеру мерзімінің өтуі.
Әрбір тұрмыстық газ есептегішінің өзіне тән тексеру мерзімі бар, аралық тексеру уақыты газ есептегіш құралдың паспортына көрсетілген және әдетте 5 жылдан 10 жылға дейін болады. Көрсетілген мерзім аяқталғаннан кейін, есептеу жеке газ есептегішінің көрсеткіштері бойынша емес, бекітілген тұтыну нормаларына негізделіп жүргізіледі. Есептегіштің иесі газ есептегішін тексеру үшін лицензиясы бар тиісті ұйымдарға жүгінуі тиіс.
Қазақстан Республикасының Энергетика министрінің 2014 жылғы 3 қарашадағы № 96 бұйрығымен бекітілген «Тауарлық және сұйытылған мұнай газын бөлшек саудада өткізу және пайдалану қағидаларын бекіту туралы» қағидасының 46-тармағына сәйкес, тұрмыстық тұтынушының кінәсі бойынша дәлелді себептерсіз қатарынан екі есеп айырысу кезеңі ішінде есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алу мүмкін болмаған кезде жеткізуші тұрмыстық тұтынушының есепке алу аспабының нақты деректері бойынша кейіннен қайта есептей отырып, тұрмыстық тұтынушыға тұтынудың қолданыстағы нормалары бойынша есеп айырысу жүргізеді.
Қазақстан Республикасының «Тауарлық және сұйытылған мұнай газын бөлшек саудада өткізу және пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 4-тараудағы 51-тармаққа сәйкес, есептеу құралдарының техникалық қызмет көрсетуі және тексерілуі есептеу құралдарының иесі тарапынан жүзеге асырылады. Есепке алу аспаптарын ұстауды, оларға техникалық қызмет көрсетуді және салыстырып тексеруді есепке алу аспабының меншік иесі жүзеге асырады. Меншік иесімен шарт бойынша есепке алу аспаптарына техникалық қызмет көрсетуді газ тарату ұйымы, топтық резервуарлық қондырғының иесі немесе өзге де мамандандырылған ұйым жүргізуі мүмкін. Сонымен қатар, 52-тармаққа сәйкес, есептеу құралдарын тексеру межелік тексеру уақытына сәйкес, мемлекеттік өлшемдер жүйесінің тізілімінде көрсетілген мерзімдер бойынша, техникалық реттеу және метрология саласындағы уәкілетті орган бекіткен ережелерге сәйкес жүргізіледі. Сондай-ақ, құралдардың дәлдігіне күмән болған жағдайда, тексеру мүдделі тараптардың бірі берген өтініш негізінде жүзеге асырылады.
Есептеу құралдарының тексерілуі Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 маусымдағы № 53-II «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы» Заңына сәйкес жүргізіледі. Өлшем құралдары келесі түрлермен тексеріледі: бастапқы, мерзімді, кезектен тыс, инспекциялық және сараптамалық. Мерзімді тексеру пайдаланудағы өлшем құралдарына жүргізіледі. Газ есептегішінің тексеру мерзімі газ есептегішінің паспортында көрсетілген, ол тұтынушыда сақталады. Әрбір газ есептегішінің тексеру мерзімі өзіндік, аралық тексеру уақыты газ есептегішінің паспортында көрсетілген.
Қазақстан Республикасының «Газ туралы және газбен қамтамасыз ету туралы» Заңының 19-бабының 1-тармағына сәйкес, Газ тұтыну жүйелерінің және газ жабдығының иелері олардың тиісті техникалық жай-күйін және қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті.
Газ тұтыну жүйелерін және газ жабдықтарын техникалық қызмет көрсету коммуналдық-тұрмыстық және тұрмыстық тұтынушылар үшін газ тарату ұйымымен немесе өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында жұмыс жүргізуге аттестатталған тәуелсіз мамандандырылған ұйыммен стандартты шартты жасасу арқылы жүзеге асырылады.
Сонымен қатар, газ жабдықтарын техникалық қызмет көрсету қызметтері бәсекелестік ортада жүзеге асырылады, және тұтынушы Қазақстан Республикасының өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамасына сәйкес өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы жұмыстарды жүргізу құқығына аттестатталған, газ тұтыну жүйелеріне техникалық қызмет көрсететін кез келген ұйыммен шарт жасасуға құқылы.
Шарт шеңберінде Орындаушы коммуналдық-тұрмыстық және тұрмыстық тұтынушылардың газ тұтыну жүйелері мен газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 12 қарашадағы №117 бұйрығымен бекітілген үлгілік шартқа сәйкес, тұтынушының газ жабдықтарына сапалы әрі уақытылы техникалық қызмет көрсетуге міндетті.Сәйкесінше, тұтынушы осы ұйымнан үлгілік шартта көзделген қызметтердің сапалы көрсетілуін талап етуге құқылы. Шарт бойынша міндеттемелер тиісінше орындалмаған жағдайда, тұтынушы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес аттестатталған кез келген басқа газ тұтыну жүйелеріне техникалық қызмет көрсететін ұйыммен шарт жасасуға немесе аттестация берумен айналысатын төтенше жағдайлар департаментіне Орындаушының әрекетсіздігіне шағымдануға құқылы.
Қазақстан Республикасының «Газ туралы және газбен қамтамасыз ету туралы» Заңының 11-бабының 1-тармағына сәйкес (бұдан әрі – Заң), Қазақстан Республикасының аумағын газдандыру Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасына сәйкес жүзеге асырылады. «Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасын дайындау қағидаларын бекіту туралы» қағидаларының 3 тармағына сәйкес өңірлік газдандыру схемаларын облыстар, республикалық маңызы қалалар, астананың әкімдіктері қалыптастырады.
Сонымен қатар, Заңның 11-бабының 4-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемасы тұрмыстық және коммуналдық-тұрмыстық тұтынушылардың тауарлық газды, оның ішінде сұйытылған табиғи газды қайтадан газға айналдыру процесінде алынған газды пайдалануының басымдығы ескеріле отырып әзірленеді.
2025 жылғы 25 ақпандағы №143 электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі-қағидалар) 65-тармағына сәйкес тараптардың келісімі бойынша электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін дербес алуға және оларды тұтынушының энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымға беруіне жол беріледі. Электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алу кезінде тұтынушы жіберген қателерді энергия беруші (энергия өндіруші) және (немесе) энергиямен жабдықтаушы ұйым олардың анықталуына қарай түзетеді.
Қағидалардың 64-тармағына сәйкес электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алу мүмкін болмаған кезде және егер бұл ретте тұтынушы өзі пайдаланған электр энергиясының мөлшері туралы мәліметтерді дербес ұсынбаса, тұтынуды есептеу алдыңғы кезеңдегі электр энергиясының орташа тәуліктік шығысы бойынша жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2017 жылғы 23 қазандағы № 356 бұйрығымен (бұдан әрі – Шарт) бекітілген Электрмен жабдықтаудың үлгілік шарттарының 6-тармағына сәйкес коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алуды сатушының немесе энергия беруші ұйымның өкілдері 21-00 сағаттан кешіктірмей жүргізеді. Электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйелерін пайдалану кезінде көрсеткіштерді қашықтан алуға кез келген уақытта жол беріледі.
Есептеуді бұзу фактілері анықталған жағдайда есептеуді қайта есептеуді жүзеге асыру үшін уәкілетті орган Ұлттық экономика министрлігіне жүгіну қажет.
Жылу энергиясын пайдалану қағидаларының 10 және 11-тармақтарына сәйкес (Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 211 бұйрығы) объектілерді (мысалы, жаңа үйді, дүкенді немесе өзге ғимаратты) жылу желілеріне қосу энергия беруші немесе энергия өндіруші ұйым беретін техникалық шарттар негізінде жүзеге асырылады.
Маңызды:
Техникалық шарттар көппәтерлі үйлерде тұратындардан басқа барлық тұтынушыларға беріледі (бұл жағдайда қосылуды құрылыс салушы ұйымдастырады).
Техникалық шарттарды алу үшін сізге:
- Еркін нысанда өтініш беру;
- Тұтыну түрлері бойынша жылу жүктемелерінің сипаттамаларын толтыру;
- Құжаттармен энергия беруші ұйымға жүгіну.
Ұйым өтінішті қарайды және қосылу параметрлерін, мерзімдері мен талаптарын көрсете отырып, техникалық шарттарды береді.
Маңызды:
Қажет болған жағдайда энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым Ереженің 13-тармағында көрсетілген жылумен жабдықтау мәселелеріне қатысты тұтынушының қосымша деректерін талап етеді.
«Жылу энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1-тармағына сәйкес жылу энергетикасы объектілерін, жылу өндіруші және жылу тасымалдаушы субъектілерді пайдалану және техникалық жай-күйі бойынша жылу энергетикасы саласындағы мемлекеттік бақылауды (бұдан әрі-мемлекеттік бақылау) ҚР Энергетика министрлігінің мемлекеттік энергетикалық қадағалау мен бақылау Комитеті, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады. Бақылау субъектілер қызметінің Қазақстан Республикасының жылу энергетикасы саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Заңға сәйкес қашықтықтан бақылау және тексеру, сондай-ақ тергеп-тексеру нысанында жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) 60 және 66-тармақшаларына сәйкес электр энергиясының сапасын төмендетуге кінәлі адам электр энергиясының бөлшек сауда нарығы субъектісіне келтірілген залалды өтейді.
Энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым электрмен жабдықтауды тоқтатады, тұтынушыға бұзушылық туралы еркін нысанда акт жасайды және мынадай бұзушылықтар кезінде қайта есептеуді жүргізеді:
4) КЕП дискісін жасанды тежеу;
5) КЕП көрсеткіштерін бұрмалайтын айлабұйымдарды орнату, КЕП жұмысына, ток трансформаторларына араласу.
Қайта есептеу максималды жүктеме негізінде жүзеге асырылады, бірақ техникалық шарттарға сәйкес рұқсат етілген қуаттан аспайды.
Сондай-ақ 58-тармаққа сәйкес энергия беруші немесе энергия өндіруші ұйым Тұтынушының кінәсінен электр энергиясы сапасының көрсеткіштері энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымның және басқа да тұтынушылардың электр қондырғыларының жұмыс істеуін бұзатын мәндерге дейін төмендеген жағдайларда алдын ала ескертусіз тұтынушыға электр энергиясын толық беруді тоқтатады;
Электрмен жабдықтау шартының талаптарын немесе осы Қағидалардың талаптарын бұзғаны үшін ажыратылған тұтынушы оны қосуды энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым бұзушылықтың жойылғанын және қосқаны үшін көрсетілетін қызметке ақы төленгенін растайтын құжаттарды қоса бере отырып, тұтынушы өтініш жасағаннан кейін 1 (бір) жұмыс күні ішінде жүргізеді
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тұтынушыларды электрмен жабдықтау бөлшек сауда нарығында электрмен жабдықтауға арналған шарт бойынша электр энергиясын сатуды энергиямен жабдықтаушы ұйым жүзеге асырады. Бұл ретте энергиямен жабдықтаушы ұйым энергия беруші ұйымдармен электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерге шарт жасасады.
Электрмен жабдықтау шартын жасасу үшін тұтынушы энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымға техникалық шарттардың орындалуы және электр қондырғыларына кернеу беруге дайындығы туралы хабарлама (еркін нысанда) және осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша электрмен жабдықтау шартын акцептеу туралы өтініш жібереді:
1) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кондоминиумның басқару объектісі органының төрағасы мен тұтынушы арасында жасалған электр желілерінің теңгерімдік тиесілігін және тараптардың пайдалану жауапкершілігін ажырату актісінің көшірмесін кондоминиум құрамындағы тұтынушылар үшін электр энергиясын тұтыну үшін тұрмыстық қажеттіліктер үшін электрмен жабдықтауға шарт жасасатын тұтынушылар ұсынады;
3) мемлекеттік тіркеу туралы анықтаманың көшірмесі (заңды тұлғалар үшін), Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тізілімінен үзінді көшірме (дара кәсіпкерлер үшін), жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі (жеке тұлғалар үшін);
4) ұйымның бірінші басшысын қоспағанда (заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер үшін) жеке басын куәландыратын құжатты қоса бере отырып, электрмен жабдықтау шартын жасасуға уәкілетті тұлғаға құжаттың (бұйрықтың, сенімхаттың, адамның өкілеттігін растайтын құжаттың) көшірмесі;
5) банктік деректемелерді (банктің атауы, ағымдағы шоттың№) тек заңды тұлғалар ұсынады;
6) жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар туралы анықтаманың немесе құқық белгілейтін құжаттың көшірмесі.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының 75-тармағына сәйкес көп қабатты құрылыстардағы (кіреберіс-тарату құрылғысы, кіреберістерді, аулаларды, нөмірлік шамдарды, жертөле және шатыр үй-жайларын жарықтандыруға арналған электр сымдары) үйге ортақ мұқтаж Электр қондырғыларының техникалық жай-күйі, пайдаланылуы, қауіпсіздік техникасы үшін кондоминиум объектісін басқару органына немесе қарауында тұрғын үй орналасқан тұтынушылардың немесе ұйымдардың уәкілетті тұлғаларына жүктеледі.
Үйге ортақ КЕП-тың сақталуы мен тұтастығын сақтағаны үшін кондоминиум объектісін басқару органына немесе тұтынушының уәкілетті тұлғасына жүктеледі.
Үйге ортақ мұқтаждарға пайдаланылған электр энергиясының көлемі электр желісінің теңгерімдік тиесілігін бөлу шекарасында белгіленген есепке алу аспаптары бойынша айқындалады. Қосалқы тұтынушылардың жалпы тұтынуының жиынтық көлемін шегергенде, үйге ортақ қажеттіліктерді есепке алу құралының астынан қосылған қосалқы тұтынушылар болған кезде.
Осыған байланысты, көппәтерлі тұрғын үйдің кіреберістерінде жарықтың болмауы мәселесі бойынша сіздің үйіңіздің ПИК-не (ММБ) жүгіну қажет.