Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 25 сәуірдегі № 140 бұйрығымен бекітілген Шикі газды факелде жағуға рұқсат беру қағидаларының (бұдан әрі – Қағидалар) 14 және 15-тармақтарына сәйкес, өтініш порталда тіркелген сәттен бастап ұсынылған құжаттардың толықтығы тексеріледі.
Қызмет алушымен құжаттардың және (немесе) мәліметтердің толық топтамасы ұсынылмаған жағдайда, өтінішті қабылдап тіркеген сәттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде Қағидаларға 4 қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішті одан әрі қараудан дәлелді бас тартуды дайындайды.
Көрсетілетін қызметті алушы құжаттардың және (немесе) мәліметтердің толық топтамасын ұсынған жағдайда, көрсетілетін қызметті берушінің мемлекеттік қызмет көрсетуінің жалпы мерзімі өтінішті қабылдаған және тіркеген сәттен бастап 8 (сегіз) жұмыс күнін құрайды.
ҚР «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Кодексіне сәйкес, Шикі газды факелде жағуға рұқсат беру үшін комиссия жинағы қарастырылмаған.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» 2017 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексі 146-бабының 4-тармағына сәйкес, шикі газды факелде жағуға рұқсат беру тәртібін көмірсутектер саласындағы уәкілетті орган (Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі) бекітеді.
Шикі газды факелде жағуға рұқсат беру қағидалары Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 25 сәуірдегі № 140 бұйрығымен бекітілген.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 126-бабының 1-тармағына сәйкес көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану салдарын жою жер қойнауын пайдаланушы бекіткен және осы Кодекс пен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген сараптамалардың оң қорытындысын алған жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасына сәйкес жүргізіледі.
Кодекстің 126-бабы 2-тармағының 2-тармақшасына сәйкес жер қойнауын пайдалану салдарын жою жер қойнауын пайдаланушы осы Кодекстің 114-бабында көзделген тәртіппен мемлекетке қайтаруға ниет білдірген жер қойнауы учаскесінде (оның бөліктерінде) жүргізіледі.
Көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану салдарын жою жөніндегі жұмыстарды жүргізуге қойылатын талаптар көмірсутектер саласындағы уәкілетті орган бекітетін көмірсутектерге барлау және өндіру жүргізу кезінде консервациялау және жою қағидаларында белгіленеді.
Көмірсутектерді барлау мен өндіруді және уран өндіруді жүргізу кезінде консервациялау және жою қағидаларының (Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы № 200 бұйрығымен бекітілген) (бұдан әрі - Қағидалар) 6-тармағына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы (жер қойнауын пайдалану келісімшарты бойынша оператор, сенімгерлік басқарушы) немесе жер қойнауын пайдалану құқығы тоқтатылған тұлға (бұдан әрі – жер қойнауын пайдаланушы) консервациялау және (немесе) жою басталғанға дейін күнтізбелік он бес күн бұрын уәкілетті органға консервациялау және (немесе) жою жөніндегі жұмыстардың себебін, бастау мен аяқтаудың болжамды мерзімдерін көрсете отырып, жоспарланып отырған консервациялау және (немесе) жою туралы жазбаша хабарлама жібереді.
Қағидалардың 7-тармағына сәйкес көзделіп отырған консервациялау және (немесе) жою туралы хабарламаға қоса беріледі:
1) консервациялаудың және (немесе) жоюдың қажеттілігі туралы негіздеме;
2) көмірсутектердің немесе уранның қалған өндірілмеген қорлары, сондай-ақ өндіріс қалдықтары (соның ішінде пайдалы, зиянды және улы заттары бар қалдықтар) туралы мәліметтер;
3) бекітілген және Кодексте және басқа заңдарда көзделген сараптамалардан өткен жер қойнауы учаскелерін консервациялау және (немесе) жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасы.
Бұл ретте, Қағидалардың 8-тармағына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы консервациялау және (немесе) жою аяқталған соң, он бес күнтізбелік күн ішінде құзыретті органды ондай жұмыстар аяқталғаны туралы хабардар етеді.
Комиссия құрамын хабарламаны алған күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде әр жеке жағдай бойынша құзыретті орган бекітеді.
Одан кейін Қағидалардың 10-тармағына сәйкес консервациялау және (немесе) жою жөніндегі аяқталған жұмысты қабылдауды құзыретті орган құрған комиссия жүзеге асырады:
- жер қойнауын пайдаланушы;
- құзыретті органның өкілі;
- қоршаған ортаны қорғау, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы уәкілетті органдардың және облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органдарының өкілдері;
- жеке меншiктегі немесе ұзақ мерзiмдi пайдаланудағы жер учаскесiн жойған жағдайда – жер учаскесiнiң меншiк иесi немесе жер пайдаланушы өкілі.
Оң шешімі бар консервациялау (жою) актісіне қол қойған сәттен бастап Комиссия өз қызметін тоқтатады.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, жер қойнауын пайдаланушыға келісімшарттық аумақты қайтаруды жүзеге асыру мақсатында Кодекстің және Қағидалардың нормаларын басшылыққа алу қажет.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 126-баптың 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес көмірсутектерді барлау мен өндіруді жүргізу кезінде жер қойнауын пайдалану салдарын жою жер қойнауын пайдалану құқығы тоқтатылған жер қойнауы учаскесінде жүргізіледі.
Сондай-ақ, Кодекстің 126-бабы 3-тармағының 1-тармақшасына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы жер қойнауын пайдалану құқығы тоқтатылған күннен бастап екі айдан кешіктірмей, осы Кодексте және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасының сараптамаларын бекітуге және жүргізу үшін ұсынуға міндетті.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы № 200 бұйрығымен бекітілген «Көмірсутектерді барлау мен өндіру және уран өндіруді жүргізу кезіндегі консервациялау және жою қағидалары» (бұдан әрі - Қағидалар) 6-тармағына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы (жер қойнауын пайдалану келісімшарты бойынша оператор, сенімгерлік басқарушы) немесе жер қойнауын пайдалану құқығы тоқтатылған тұлға (бұдан әрі – жер қойнауын пайдаланушы) консервациялау және (немесе) жою басталғанға дейін күнтізбелік он бес күн бұрын уәкілетті органға консервациялау және (немесе) жою жөніндегі жұмыстардың себебін, бастау мен аяқтаудың болжамды мерзімдерін көрсете отырып, жоспарланып отырған консервациялау және (немесе) жою туралы жазбаша хабарлама жібереді.
Бұдан әрі Қағидалардың 8-тармағына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы консервациялау және (немесе) жою аяқталған соң, он бес күнтізбелік күн ішінде құзыретті органды ондай жұмыстар аяқталғаны туралы хабардар етеді.
Комиссия құрамын хабарламаны алған күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде әр жеке жағдай бойынша құзыретті орган бекітеді.
Одан кейін Қағидалардың 10-тармағына сәйкес консервациялау және (немесе) жою жөніндегі аяқталған жұмысты қабылдауды құзыретті орган құрған комиссия жүзеге асырады:
- жер қойнауын пайдаланушы;
- құзыретті органның өкілі;
- қоршаған ортаны қорғау, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы уәкілетті органдардың және облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органдарының өкілдері;
- жеке меншiктегі немесе ұзақ мерзiмдi пайдаланудағы жер учаскесiн жойған жағдайда – жер учаскесiнiң меншiк иесi немесе жер пайдаланушы өкілі.
Жоғарыда көрсетілген талаптар көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдаланудың салдарын жою жөніндегі барлық міндеттемелерді орындайтын жер қойнауын пайдаланушыларға қатысты жұмыс істейді.
Қалған жағдайлар бойынша «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодекстің 107-бабын және басқа баптарын басшылыққа алуды сұраймыз.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы № 200 бұйрығымен бекітілген «Көмірсутектерді барлау мен өндіру және уран өндіруді жүргізу кезіндегі консервациялау және жою қағидаларын бекіту туралы» 4-тармағына сәйкес «Консервациялау және (немесе) жою жобасы Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау, жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану, өндірістік қауіпсіздік, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы, жер қатынастарын реттеу саласындағы заңнамасына сәйкес келісіледі және (немесе) сараптамадан өтеді».
Сонымен бірге, жер қойнауын пайдалану саласындағы заңнамада көрсетілген жобаны көмірсутектер саласындағы уәкілетті органмен келісу көзделмегенін атап өткен жөн.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 19 қыркүйектегі № 994 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі туралы Ережеге» сәйкес Министрліктің функционалдық міндеттеріне жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасын келісу құзыретіне кірмейтінін атап өтеміз.
Осылайша, жобаны Министрлікпен келісу талап етілмейді.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» (бұдан әрі-Кодекс) Қазақстан Республикасы Кодексінің 126-бабының 1-тармағына сәйкес көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану салдарын жою жер қойнауын пайдаланушы бекіткен және осы Кодекс пен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген сараптамалардың оң қорытындысын алған жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасына сәйкес жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы №200 бұйрығымен бекітілген көмірсутектерді барлау және өндіру және уран өндіру кезінде консервациялау және жою қағидаларының (бұдан әрі - Қағидалар) 6 тармағына сәйкес жер қойнауын пайдаланушы (жер қойнауын пайдалану келісімшарты бойынша оператор, сенімгерлік басқарушы) немесе жер қойнауын пайдалану құқығы тоқтатылған тұлға (бұдан әрі – жер қойнауын пайдаланушы) консервациялау және (немесе) жою басталғанға дейін күнтізбелік он бес күн бұрын уәкілетті органға консервациялау және (немесе) жою жөніндегі жұмыстардың себебін, бастау мен аяқтаудың болжамды мерзімдерін көрсете отырып, жоспарланып отырған консервациялау және (немесе) жою туралы жазбаша хабарлама жібереді.
Қағидалардың 7 тармағына сәйкес жоспарланып отырған консервациялау және (немесе) жою туралы хабарламаға мыналар қоса беріледі:
1) консервациялаудың және (немесе) жоюдың қажеттілігі туралы негіздеме;
2) көмірсутектердің немесе уранның қалған өндірілмеген қорлары, сондай-ақ өндіріс қалдықтары (соның ішінде пайдалы, зиянды және улы заттары бар қалдықтар) туралы мәліметтер;
3) бекітілген және Кодексте және басқа заңдарда көзделген сараптамалардан өткен жер қойнауы учаскелерін консервациялау және (немесе) жер қойнауын пайдалану салдарын жою жобасы.
Осы тармақтың 1), 2), 3) тармақшаларында көрсетілген құжаттарда көмірсутектері немесе уран қорының нақты жай-күйі, жер қойнауы учаскесінің жай-күйі, жер бөлігімен шектелген жер беті туралы ақпарат толық көлемде көрсетіледі.
Қағидалардың 8-тармағына сәйкес сәйкес жер қойнауын пайдаланушы консервациялау және (немесе) жою аяқталған соң, он бес күнтізбелік күн ішінде құзыретті органды ондай жұмыстар аяқталғаны туралы хабардар етеді.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы №200 бұйрығымен бекітілген Көмірсутектерді барлау және өндіру және уран өндіру кезінде консервациялау және жою қағидаларының (бұдан әрі - Қағидалар) 19-тармағына сәйкес осы Қағидалардың 20-тармағында көзделген консервациялау және жою жоспарына сәйкес жою немесе консервациялау жүргізілетін ұңғымалардың жеке санаттарын қоспағанда, пайдаланылатын технологиялық объектілер жер қойнауын пайдаланушы бекіткен және Кодекс пен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген сараптамалардың оң қорытындысын алған технологиялық объектілерді консервациялау немесе жою жобасына сәйкес консервацияланады және (немесе) жойылады.
Бұл ретте, осы Қағидалардың 2-тарауының 7-тармағымен технологиялық объектілерді консервациялау немесе жою жобасын жер қойнауын пайдаланушы бекітеді.
Технологиялық объектілерді консервациялау және жою жоспары Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы, жер қатынастарын реттеу салаларындағы заңнамаға сәйкес келісіледі және (немесе) сараптамадан өтеді.
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне газ және газбен жабдықтау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2018 жылғы 4 шiлдедегi Заңының 1-бабы 3-тармағы 7) тармақшасына сәйкес 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап газ желісі ұйымдарын аккредиттеу процедурасын регламенттейтін, «Газ және газбен жабдықтау туралы» Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 9 қаңтардағы Заңынан 18-бап алынып тасталды.
Қазақстан Республикасының көмірсутек кен орындарын барлау және әзірлеу жөніндегі орталық комиссия туралы ереженің 20-тармағына сәйкес Энергетика министрінің 2018 жылғы 28 мамырдағы № 214 бұйрығымен бекітілген, Орталық комиссияның сараптамалық қорытындысы отырыс өткізілген күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде ресімделеді. Сараптама қорытындысының көшірмесі «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 140-бабының 9-тармағы негізінде жер қойнауын пайдаланушыға оған (сараптама қорытындысына) қол қойылған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде жіберіледі.