Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасында су бұру жүйелерін пайдалану мен қосылу келесі нормативтік актілермен реттеледі:
1.«Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары»
-
Елді мекендердің орталықтандырылған су бұру жүйесіне қосылу үшін тұтынушылар уәкілетті органнан рұқсат алуы керек.
-
Су бұру желілеріне заңсыз қосылу немесе рұқсат етілмеген ағызулар үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.
2.Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (ӘҚБтК)
-
326-бап: Су бұру жүйелерін пайдалану қағидаларын бұзу:
-
жеке тұлғаларға – 5 АЕК,
-
заңды тұлғаларға – 100 АЕК дейін айыппұл.
-
328-бап: Су объектілерін заңсыз ластау немесе рұқсатсыз ағызулар – 1 000 АЕК дейін айыппұл немесе қызметті 3 айға тоқтату.
-
332-бап: Су бұру желілеріне өз бетінше қосылу – 200 АЕК дейін айыппұл.
3.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі
-
325-бап: Су ресурстарын заңсыз ластау немесе дұрыс пайдаланбау елеулі залал келтірсе, кінәлі тұлғалар 5 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
4.Қазақстан Республикасының Су кодексі
-
Су бұру жүйелері қоршаған ортаға зиян келтірмей пайдаланылуы тиіс. Барлық тазарту қондырғылары бекітілген экологиялық нормаларға сай болуы қажет.
Егер су бұру жүйелерін пайдалануда заң бұзушылықтар анықталса, тұтынушылар жергілікті атқарушы органдарға немесе санитарлық-экологиялық бақылау органдарына шағымдана алады.
Қазақстан Республикасында сумен жабдықтау және су бұру нормаларын бұзғаны үшін жауапкершілік келесі нормативтік актілермен реттеледі:
1.Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (ӘҚБтК)
- 326-бап: Елді мекендердің су жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидаларын бұзу:
- жеке тұлғаларға – 5 АЕК;
- лауазымды тұлғаларға – 10 АЕК;
- заңды тұлғаларға – 100 АЕК дейін айыппұл.
- 328-бап: Су объектілерін ластау – 1 000 АЕК дейін айыппұл немесе 3 айға дейін қызметті тоқтату.
- 332-бап: Су жабдықтау желілеріне өз бетінше қосылу – 200 АЕК дейін айыппұл.
2.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі
- 325-бап: Су ресурстарын қорғау туралы заңнаманы бұзу, егер ол ауыр зардаптарға (жаппай улану, қоршаған ортаға зиян) әкелсе, айыппұл, бас бостандығын шектеу немесе 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасына әкелуі мүмкін.
3.Қазақстан Республикасының Су кодексі
- Су пайдаланудың белгіленген нормаларын және су сапасының стандарттарын сақтауды міндеттейді. Егер заң бұзушылық анықталса, мемлекеттік органдар кәсіпорындардың қызметін тоқтатып, айыппұл салып, салдарын жоюды талап ете алады.
Қазақстанда тұрмыстық қажеттіліктер үшін табиғи газ жеткізу "газбен жабдықтау туралы" 2012 жылғы 9 қаңтардағы № 540-IV Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі. Бұл заң тұтынушыларға газды өндіру, тасымалдау, тарату және жеткізу мәселелерін, соның ішінде тұрмыстық қажеттіліктерді реттейді. Осы Заңға сәйкес, газбен жабдықтаумен айналысатын ұйымдар газбен жабдықтаудың қауіпсіздігі мен үздіксіздігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ белгіленген нормаларға сәйкес келетін газ сапасының стандарттарын сақтауға міндетті. Заң сонымен қатар тұтынушылардың да, газ жеткізушілердің де құқықтары мен міндеттерін, соның ішінде міндеттемелерді дұрыс орындамағаны үшін жауапкершілікті белгілейді.
Тарифтерді ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті бекітеді.
Тарифтерді қалыптастыру қағидалары «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңының 8-бабы 6-тармағына сәйкес әзірленді.
«Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының» 1-параграфының 6-тармағына сәйкес тариф тарифтік реттеудің шығынды немесе ынталандырушы әдісімен есептеледі, ол тарифті бекітуді қоспағанда, экономикалық негізделген шығындар мен пайданы айқындау жолымен, алғаш рет құрылған, жаңа реттелетін қызмет көрсететін (жаңа реттелетін қызметтер) немесе Жаңа объектілерді сатып алатын (салатын) субъектілер үшін оңайлатылған тәртіппен бекітіледі. (немесе) егер қолданыстағы тариф бір жылдан аспайтын мерзімге тариф бекітілетін объектілер және (немесе) учаскелер бойынша бөлек бекітілсе, учаскелер.
Тарифтегі негізгі шығындар әкімшілік және өндірістік персоналдың жалақысы, материалдық шығындар, жалпы және әкімшілік шығыстар, нормативтік шығындарды өтеуге арналған шығындар, өзге де шығыстар ескеріледі.
Тарифке табиғи газдың құны кіреді.
«Қазақстан Республикасының ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағалары» Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 6 маусымдағы №210 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 31 мамырдағы №218 бұйрығымен бекітілген.
2024 жылғы 1 шілдеден бастап 2025 жылғы 30 маусымға дейінгі кезеңге Алматы өңірі мен Алматы облысы үшін ҚР ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағасы-29 873 тг. 1000 м3 үшін (ҚҚС есептемегенде);
Қазақстан Республикасында коммуналдық қызметтерді көрсету және пайдалану заңнамалық актілермен реттеледі, олардың негізгісі – «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заң болып табылады. Осы заң негізінде Қазақстан Республикасының индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің орынбасарының 29 сәуір 2020 жылғы № 249 бұйрығымен бекітілген «Коммуналдық қызметтерді ұсынудың типтік ережелері» әзірленді.
Осылайша, тұрғындарды сумен қамтамасыз ету және тұрмыстық ағынды суларының шығарын тиісті заңдар мен ережелер реттейді, бұл қызмет көрсетушілер мен тұтынушылардың құқықтары мен міндеттерін қамтамасыз етеді.
«АЖК» АҚ тұлғасында энергия беруші ұйымға трансформаторлық қосалқы станция берілген жағдайда мынадай тәртіппен жүзеге асырылады. Электр желілерін «АЖК» АҚ балансына қабылдау-беру Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізіледі. Трансформатор мен желілерді теңгерімге беру үшін электр желілерінің теңгерім ұстаушысы белгіленген тәртіппен Алматы қаласы, Манас көшесі, 24б мекенжайы бойынша «АЖК» АҚ кеңсесіне өтінішпен, құқық белгілейтін құжаттармен және электрмен жабдықтауға арналған Техникалық құжаттамамен жүгінеді.
«АЖК» АҚ персоналы берілетін электр желілеріне, трансформаторға тексеру жүргізеді және оларды «АЖК» АҚ балансына қабылдаудың экономикалық орындылығы белгіленеді. Берілетін электр желілерінің жай-күйі электр энергетикасы саласындағы нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес келуге тиіс. Нормативтік-техникалық құжаттар сәйкес келмеген немесе желілердің және трансформаторлық қосалқы станцияның техникалық жағдайы нашар болған жағдайда энергия беруші ұйым оларды сәйкестікке келтіргенге дейін бас тартуға құқылы.
Коммуналдық меншікке берілген жағдайда келесі тәртіп бойынша жүзеге асырылады.
Сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекетке беру тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 28 қыркүйектегі № 1103 қаулысымен бекітілген «сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекеттің сатып алу Ережесіне» сәйкес айқындалған.
Коммуналдық меншікке электр желілерін беру мәселесін қарау үшін келесі құжаттар тізбесін ұсыну қажет:
- жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтардың ауыртпалығының) туындауына негіз болып табылатын құжат;
- баланстық құн (заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер мүлкінің құны баланстан үзінді көшірмемен немесе бағалаушы жасаған бағалау туралы есеппен расталады);
- техникалық құжаттама (ТП төлқұжаты, схемалар және т.б.).
Өзге жағдайларда трансформаторлық қосалқы станция сот шешімі бойынша иесіз деп танылады, содан кейін әкімдігінің коммуналдық балансына беріледі.
Егер тұрмыстық техника электр тоғының кенеттен секіруінен күйіп кетсе, бірнеше қадамды орындау қажет:
-
Зардапты бағалау: Нақты қандай құрылғының істен шыққанын тексеру қажет. Құрылғының бұзылуы шынымен де токтың секіруі салдарынан болғанына көз жеткізу маңызды.
-
Энергетикалық ұйымға жүгіну: Егер бұзылу себебі токтың секіруі болса, электр энергиясын жеткізуші компанияға электр тоғының сапасы туралы мәлімдеме жіберу қажет. Олар авария болған кездегі электр энергиясының сапасын тексеру актісін ұсынуы керек.
-
Электр желісінің жағдайын тексеру: Энергетикалық ұйым электр желісінің жағдайын тексеріп, токтың секіруі немесе ауытқулары болғанын анықтайды. Егер мұндай секірулер болған болса, компания осы оқиғаның себебін көрсетіп, ақпарат беруі тиіс.
-
Жауапкершілік: Заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі N 588 Заңы, тұрмыстық техниканың бұзылуына электр энергиясын жеткізуші ұйым жауапты болуы мүмкін, егер токтың секіруі олардың кінәсінен болғаны дәлелденсе. Мысалы, желідегі құрылғылардың ақаулығы немесе басқа техникалық мәселелер салдарынан. Бұл жағдайда тұтынушы залалдың орнын толтыруды талап ете алады.
-
Қорғаушы құралдарды қолдану: Болашақта мұндай жағдайларды болдырмау үшін, токтың секіруінен қорғау үшін тұрақтандырғыштар немесе кернеуден қорғаушы құрылғылар орнату ұсынылады. Бұл құрылғылар техникаңыздың бұзылуына жол бермейді.
Егер бұзылу электр энергиясын жеткізуші ұйымның кінәсінен болса, олар залалды өтемақы төлеуге міндетті. Қажет болса, жоғалған мүлікті өтеу үшін сотқа жүгіну мүмкін.