Жиі қойылатын сұрақтар

Тарифтерді ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті бекітеді.

Тарифтерді қалыптастыру қағидалары "табиғи монополиялар туралы"ҚР Заңының 8-бабы 6-тармағына сәйкес әзірленді.

"Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының" 1-параграфының 6-тармағына сәйкес тариф тарифтік реттеудің шығынды немесе ынталандырушы әдісімен есептеледі, ол тарифті бекітуді қоспағанда, экономикалық негізделген шығындар мен пайданы айқындау жолымен, алғаш рет құрылған, жаңа реттелетін қызмет көрсететін (жаңа реттелетін қызметтер) немесе Жаңа объектілерді сатып алатын (салатын) субъектілер үшін оңайлатылған тәртіппен бекітіледі. (немесе) егер қолданыстағы тариф бір жылдан аспайтын мерзімге тариф бекітілетін объектілер және (немесе) учаскелер бойынша бөлек бекітілсе, учаскелер.

Тарифтегі негізгі шығындар әкімшілік және өндірістік персоналдың жалақысы, материалдық шығындар, жалпы және әкімшілік шығыстар, нормативтік шығындарды өтеуге арналған шығындар, өзге де шығыстар ескеріледі.

Тарифке табиғи газдың құны кіреді.

"Қазақстан Республикасының ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағалары" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 6 маусымдағы №210 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы"ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 31 мамырдағы №218 бұйрығымен бекітілген.

- 2024 жылғы 1 шілдеден бастап 2025 жылғы 30 маусымға дейінгі кезеңде Алматы өңірі мен Алматы облысы үшін ҚР ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағасы - 29 873 тг. 1000 м3 үшін (ҚҚС есептемегенде);

1. Ұлттық компанияға ұлттық электр желісін жеке және (немесе) заңды тұлғаларға иеліктен шығаруға, сондай-ақ оған үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық салуға тыйым салынады.

2. Ұлттық басқарушы холдингке нәтижесінде ұлттық басқарушы холдингке осы ұлттық компанияның дауыс беретін акцияларының сексен бес пайызынан кемі тиесілі болатын ұлттық компанияның акцияларын иеліктен шығаруға тыйым салынады.

Ескерту. Заң 3-1-баппен толықтырылды - ҚР 02.07.2014 № 225-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1.Осы Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары (бұдан әрі - Қағидалар) Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 37-1-бабының 5) тармақшасына сәйкес әзірленді және елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін (бұдан әрі - сумен жабдықтау және су бұру жүйесі) пайдалану тәртібін айқындайды.

2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) авария - сумен жабдықтау және су бұру жөніндегі көрсетілетін қызметтер көлемінің, ауыз су сапасының тоқтатылуына не айтарлықтай төмендеуіне және халықтың денсаулығына, қоршаған ортаға және жеке және заңды тұлғалардың мүлкіне залал келтіруге әкеп соққан сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің немесе жекелеген құрылыстардың, жабдықтардың, құрылғылардың зақымдануы немесе істен шығуы;

2) ауыз су - адамның ауыз су, өзге де тұрмыстық мұқтаждарын қанағаттандыруға және тамақ өнімдерін өндіруге арналған сумен жабдықтау жүйелері арқылы берілетін табиғи су немесе өңдеуден кейінгі су;

3) бақылау құдығы - тұтынушының сарқынды суларының сынамаларын іріктеп алуға және олардың көлемін есепке алуға арналған су бұру жүйесіне қосу алдындағы тұтынушының су бұру желісіндегі соңғы құдығы;

4) есепке алу аспабы - су көлемін өлшеуге арналған, нормаланған метрологиялық сипаттамалары бар, нақты шама бірлігін белгілі бір уақыт аралығы ішінде қалпына келтіретін және сақтайтын және «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 маусымдағы Заңында белгіленген тәртіппен коммерциялық есепке алу үшін қолдануға рұқсат етілген техникалық құрал

Ескерту. 21-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 173-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Уәкілетті орган тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру, тасымалдау (тасымалдау), сақтау, тиеп-жөнелту және өткізу мониторингін жүзеге асырады, ол мыналарды қамтиды:

1) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру көлемдерінің мониторингі;

2) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды тасымалдау (тасымалдау) және сақтау көлемдерінің мониторингі;

3) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өткізу, оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерге әкету және Қазақстан Республикасының аумағына әкелу көлемдерінің мониторингі;

4) көтерме және бөлшек сауда мониторингі

Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелері сұйытылған мұнай газын тасымалдауға, сақтауға, өткізуге және тұтынуға арналған газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың, газ тұтыну жүйелерінің, автогаз құю станцияларының және өзге де технологиялық объектілердің жиынтығын білдіреді.

Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің объектілері мемлекеттік немесе жеке меншікте болуы мүмкін.

Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің субъектілері:

 1) сұйытылған мұнай газын өндірушілер;

 2) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі көмірсутек шикізатын қайта өңдеу процесінде өндірілген сұйытылған мұнай газының меншік иелері;

 3) Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде өндірілген және тұтыну үшін Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген сұйытылған мұнай газының меншік иелері

4) Алып тасталды-ҚР 2021.12.30 № 96-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың және осындай объектілерді пайдалануды жүзеге асыратын автогаз құю станцияларының иелері.

Жауап:

 Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелері сұйытылған мұнай газын тасымалдауға, сақтауға, өткізуге және тұтынуға арналған газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың, газ тұтыну жүйелерінің, автогаз құю станцияларының және өзге де технологиялық объектілердің жиынтығын білдіреді.

Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің объектілері мемлекеттік немесе жеке меншікте болуы мүмкін.

Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің субъектілері:

 1) сұйытылған мұнай газын өндірушілер;

 2) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі көмірсутек шикізатын қайта өңдеу процесінде өндірілген сұйытылған мұнай газының меншік иелері;

 3) Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде өндірілген және тұтыну үшін Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген сұйытылған мұнай газының меншік иелері

4) Алып тасталды-ҚР 2021.12.30 № 96-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың және осындай объектілерді пайдалануды жүзеге асыратын автогаз құю станцияларының иелері.

Тұтынушылар электр энергиясының сапасына қатысты шағымды энергия жеткізуші компанияға бере алады, ал егер мәселе шешілмесе, Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу комитетіне (ТМРК) жүгінуге болады. НҚА: Қазақстан Республикасының «Электр энергетикасы туралы» Заңы № 170-IV 2004 жылғы 9 шілде, 10-бап «Электр энергиясының тұтынушыларының құқықтары».

Тұтынушы сапасыз электр энергиясынан туындаған шығындарды өтеу құқығына және электр энергиясының ұзақ уақыт ажыратылуына байланысты өтемақы алу құқығына ие.  НҚА: Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңы № 2320 2010 жылғы 4 мамыр, 6-бап «Тұтынушылардың тауарлар мен қызметтердің қауіпсіздігі мен сапасына құқықтары».

Тұтынушы қате есептеулер анықталған жағдайда энергия жеткізуші ұйымға қайта есептеу туралы өтініш бере алады.  НҚА: Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңы, 12-бап «Қызметтер үшін төлемді қайта есептеу».

Кәріз жүйелерін пайдалану және апатты жағдайлардың алдын алу келесі нормативтік актілермен реттеледі:

1.«Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін техникалық пайдалану қағидалары»

• Су бұру ұйымдары жүйелі түрде кәріз желілерін алдын ала тазарту жұмыстарын жүргізуге міндетті.

• Кәріз жүйелерін уақтылы жөндеу және жаңғырту қажет.

2.«Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары»

• Кәріз жүйесіне қатты тұрмыстық қалдықтар, майлар мен химиялық заттарды ағызуға тыйым салынады.

• Апат орын алған жағдайда ұйымдар жедел шара қабылдап, бітелуді жоюы тиіс.

3.Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (ӘҚБтК)

• 326-бап: Кәріз жүйелерін пайдалану нормаларын бұзу – 100 АЕК дейін айыппұл.

• 328-бап: Кәріз жүйелерін ластау және рұқсатсыз ағызу – 1 000 АЕК дейін айыппұл.

4.Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі

• Ұйымдар қоршаған ортаға зиян келтіретін ағынды сулардың ағуын болдырмауға міндетті.

• Су бұру жүйелерінде тазарту технологияларын қолдануы қажет.

 

Егер апатты жағдайлар жиі қайталанса және ұйым тиісті шара қолданбаса, тұтынушылар жергілікті атқарушы органдарға немесе экологиялық бақылау органдарына шағымдана алады.