2026 жылдың басынан бастап Қарағанды облысының Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу бойынша жұмысты күшейтті. ӘМАТ тізбесінің кеңеюіне байланысты бизнес өкілдерімен түсіндіру шаралары жүргізілді. Бақылау жұмыстары 15% сауда үстемесінің артық белгіленуінің алдын алуға және оны жедел тоқтатуға бағытталған.
Жыл басынан бері ҚР ӘҚБтК-нің 204-4-бабы бойынша 15 кәсіпкер әкімшілік жауапкершілікке тартылды: оның ішінде 6 көтерме жеткізуші, 4 супермаркет және 5 шағын дүкен. Айыппұлдардың жалпы сомасы 934 мың теңгені құрады. Құқықбұзушылықтар сүт, күріш, тауық еті, күнбағыс майы, жұмыртқа, ұн, тұз, сондай-ақ тізімге жаңадан енгізілген әлеуметтік маңызы бар өнімдерін сату кезінде анықталған.
Қосымша, ҚР ӘҚБтК-нің 193-бабы 4-бөлігі бойынша (баға жапсырмаларының сәйкес келмеуі) 2 құқықбұзушылық фактісі тіркелді.
Мәселен, бір кәсіпкер қарақұмық жармасын сатып алу бағасы 294 теңге бола тұра, 370 теңгеден сатқан. Сауда үстемесі 26%-ды құрап, белгіленген шектен асқан.
Тағы бір жеткізуші қырыққабатты келісін 100 теңгеден сатып алып, сауда желілеріне 135 теңгеден өткізген. Сауда үстемесі 35%-ға жеткен. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде көтерме жеткізушіде де, сауда желілерінде де баға төмендетілді.
Сонымен қатар, ӘМАТ тізіміне кіретін қияр, қызанақ және алма бойынша да заңбұзушылықтар анықталды. Атап айтқанда, бір кәсіпкер алманы килограмын 300 теңгеден сатып алып, сауда желілеріне 710 теңгеден өткізген. Сауда үстемесі 136%-ды құраған.
Анықталған барлық фактілер бойынша кәсіпкерлер әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Қабылданған шаралардың нәтижесінде тұтынушылар үшін түпкілікті бағалар төмендетілді.
Қабылданған шаралар баға жағдайын тұрақтандыруға мүмкіндік берді: жыл басынан бері бірқатар позициялар бойынша бұрынғы деңгейге қарағанда төмендеу байқалды. Мысалы күріш (93,1%), тауық еті (92,0%), сүт (98,8%), алма (98,3%), тұз (92,2%) деңгейінде сақталып отыр.
Көтерме және бөлшек сауда бағаларына мониторинг, сондай-ақ электрондық шот-фактураларды талдау тұрақты негізде жалғасуда. Департамент кәсіпкерлерді заң талаптарын сақтауға, ал азаматтарды бағаны негізсіз көтеру фактілері туралы E-Otinish платформасы арқылы хабарлауға шақырады.
2026 жылдың 20 ақпанында жергілікті уақыт бойынша сағат 15:00-де Алматы қаласында Қазақстан–Италия сауда үйінің ресми ашылуы өтеді.
Бұл жаңа алаң Қазақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты дамытуға арналған институционалдық платформа болмақ.
Сауда үйі Алматы қаласы, Наурызбай батыр көшесі, 17А (Almaty Plaza) мекенжайында орналасқан. Ол Алматы, Милан және Атырау қалаларында жұмыс істеп тұрған кеңселерді біріктіретін Италия-Қазақстан сауда қауымдастығының (ACIK) жаңа іскерлік алаңы болып табылады.
Жоба екі ел арасындағы экономикалық әріптестікті нығайтып, бизнесті қолдаудың тұрақты орталығына айналуды көздейді. Сонымен қатар ол Орталық Азия мен Еуропа арасындағы өзара тиімді ынтымақтастықты ілгерілетуге бағытталған.
Сауда үйінің қызметі сауда мен инвестицияларды қолдауды, бірлескен кәсіпорындар мен өнеркәсіптік жобаларды дамытуға жәрдемдесуді, өндірістік кооперацияны кеңейтуді, технологиялар мен тәжірибе алмасуды, «Made with Italy» өнеркәсіптік ынтымақтастық үлгісін ілгерілетуді, сондай-ақ гуманитарлық және мәдени байланыстарды нығайтуды қамтиды.
Сауда үйінің инфрақұрылымында іскерлік келіссөздер мен кездесулер өткізуге арналған кеңселер, бизнес-форумдар, таныстырылымдар мен ресми іс-шараларға арналған конференц және көрме залдары, сондай-ақ өзара іс-қимылдың аралас форматтарын ұйымдастыруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық шешімдер қарастырылған.
Іскерлік өзара әрекеттестікті қосымша қолдау мақсатында алаңда Қазақстанның даму институттарының ақпараттық бұрыштары орналастырылады. Олардың қатарында Kazakh Invest, QazTrade, Kazakh Export және Kazakh Tourism бар. Бұл ұйымдар ынтымақтастық мүмкіндіктері мен мемлекеттік қолдау шаралары туралы өзекті ақпарат ұсынады.
Сауда үйінің ашылуы Қазақстанның еуропалық бағыттағы экономикалық дипломатиясын дамытудағы маңызды қадам ретінде қарастырылады және екіжақты ынтымақтастықты жаңа сапалы деңгейге шығаруға мүмкіндік береді. Аталған жоба екі ел арасындағы жоғары деңгейде қол жеткізілген келісімдердің нәтижесі болып табылады. Оның ішінде Италия Премьер-министрі Джорджия Мелонидің Астанаға ресми сапары, сондай-ақ уәкілетті мемлекеттік органдардың, даму институттарының және іскер топтардың жүйелі өзара іс-қимылы бар.
Жетісу облысында Сауда және тұтынушылардың құқықығын қорғау департаментінің араласуынан кейін әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының, оның ішінде жұмыртқаның бағасы арзандады.
Өңірде Сауда қызметі саласындағы заңнаманың сақталуын және баға реттеу талаптарының орындалуын бақылау жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Кезекті тексеру барысында жекелеген кәсіпкерлердің белгіленген нормаларды сақтамай отырғаны анықталды.
Мониторинг нәтижесінде сауда компанияларының бірі тауық жұмыртқасын өндірушіден бір данасын 50 теңгеден сатып алып, оны жиырмадан астам фирмалық дүкенінде 60–75 теңге аралығында сатқан. Сауда үстемесі 20–50%-ға дейін жетіп, рұқсат етілген шектен айтарлықтай асқан. Әкімшілік ықпал ету шаралары қолданылғаннан кейін жұмыртқа бағасы төмендетіліп, заң талаптарына сәйкестендірілді.
Заң бұзушылықтар өзге де әлеуметтік маңызы бар тауарларды сату кезінде анықталды. Жоспардан тыс тексеру барысында бір ЖШС сары майды басқа серіктестікке жеткізіп, кейін ол өнімді жеті сауда желісі мен «үй жанындағы» дүкендер арқылы 40–61% сауда үстемесімен сатқан. Бұл көрсеткіштер де белгіленген шектен едәуір жоғары болған.
«Сауда қызметін реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына сауда үстемесі өндірушінің сату бағасының 15%-ынан аспауы тиіс. Аталған талапты бұзғаны үшін ҚР ӘҚБтК-нің 204-4-бабы бойынша жауапкершілік көзделген, 2025 жылдан бастап айыппұл мөлшері күшейтілді.
Тексеру қорытындысы бойынша шаруашылық субъектілері әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл салынды. Сауда үстемелерінің сақталуын бақылау – баға тұрақтылығын қамтамасыз ету және тұтынушылардың құқықтарын қорғау бағытындағы басым міндеттердің бірі. Жыл басынан бері өңірде ҚР ӘҚБтК-нің 204-4-бабы бойынша 17 материал қаралып, жалпы сомасы 185 975 теңге айыппұл салынды.
Департамент кәсіпкерлерді заңнама талаптарын қатаң сақтауға шақырады. Әлеуметтік маңызы бар тауарлардың бағасын негізсіз көтеру немесе тауарларда баға белгілерінің болмауы фактілері анықталған жағдайда азаматтар E-Otinish платформасы арқылы ресми түрде департаментке жүгінуге құқылы.
Іс-шара барысында адалдық, әділдік, ашықтық және жауапкершілік қағидаттарына негізделген қызметтік мінез-құлық стандарттары түсіндірілді. Азаматтармен және әріптестермен кәсіби қарым-қатынас жасау, іскерлік әдеп нормаларын сақтау және мемлекеттік органдар қызметінде клиентке бағдарлану мәселелері қарастырылды.
Қатысушыларға мүдделер қақтығысының алдын алу және оны реттеу тетіктері, қызметтік өкілеттіктерді жеке мақсатта пайдалануға жол бермеу талаптары, сондай-ақ мемлекеттік мүлікті сақтау және ұтымды пайдалану қағидалары егжей-тегжейлі түсіндірілді.
Семинар барысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау, нормативтік құқықтық актілерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптама жасау және қаржылық бақылау тетіктері мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Сонымен қатар еңбек тәртібін сақтау, құмар ойындарға қатысуға тыйым салу, қоғамдық орындарда алкогольдік, есірткілік немесе өзге де масаң күйде болуға жол бермеу, мемлекеттік қызметтің зайырлы сипатын қамтамасыз ету және кемсітушіліктің кез келген түріне жол бермеу талаптары атап өтілді.
Семинар қорытындысы бойынша мемлекеттік қызметшілердің жеке жауапкершілігін арттыру, Әдеп кодексінің нормаларын мүлтіксіз сақтау және қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайту қажеттілігі ерекше атап өтілді.
Елде жыл басынан 600-ге жуық демалыс күнгі ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өткен. Бүгін Қазақстанның барлық өңірінде дәстүрлі ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті. Оған өңірдегі тұрақтандыру қорларының өнімдері шығарыла бастады.
Мәселен Ақтауда тұрақтандыру қорынан 2 тонна картоп, әрқайсысы 1 тоннадан сәбіз, пияз, қырыққабат, 1 тонна сиыр еті, 1000 литр сұйық май, 500 келі ас тұзы мен 1,5 тонна күріш, 700 келі рожки шығарылып, сатылды. Ал Атырау облысында өткен жәрмеңкеге 1,2 тонна көкөніс өнімдері, 1 тонна сиыр еті, 0,6 тонна сүт өнімдері мен 0,4 тонна құс еті тұрақтандыру қорынан шығарылған. Ұлытау облысының тұрақтандыру қорынан тұрғындарға 400 дана жұмыртқа, 1 тонна сиыр еті, 20 келі рожки, 20 келі қарақұмық, 50 келі ұн сатылды.
Қызылордада өткен жәрмеңкеде «Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының тұрақтандыру қорының өнімдері саудаланды. Онда картоп 160 теңгеден, пияз 126, сәбіз 135, қырыққабат 130, күріш 230, ұн 140, сиыр етінің келісі 2500 теңгеден сатылды.
Тұрақтандыру қорларынан бөлек жәрмеңкеге мыңға жуық отандық тауар өндірушілер мен кәсіпкерлер қатысты. Қазақстандықтарға кең тауар ассортименті ұсынылды. Мысалы, Солтүстік Қазақстан облысында өткен жәрмеңкеде жергілікті кәсіпкерлер 25 түрлі тауар түрін ұсынып, жалпы сомасы 7,7 млн теңгені құрайтын 4847 кг өнім сатқан. Ал Өскеменде өткен жәрмеңкеде кәсіпкерлер 15 тонна өнім ұсынған. Оның ішінде ет, бал және сүт өнімдері басымдыққа ие.
Ал Астана қаласындағы ауыл шаруашылығы жәрмеңкесіне жергілікті фермерлер ғана емес. Абай, Павлодар, Қарағанды және Ақмола облыстарынан келген ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері қатысты. Астанадағы жәрмеңкеде сиыр етіне сұраныс жоғары. Ет өнімдерінен сиыр еті 3300–3500 тг/кг, жылқы еті 3000–3300 тг/кг, қой еті 3500 тг/кг ұсынылған.
Жәрмеңкеде шамамен 60 тонна бакалея өнімі, 50 тонна көкөніс өнімі, 50 тонна ет өнімі, сондай-ақ көкөністер мен жемістер, ет, ұн және сүт өнімдері, табиғи шырындар, тосаптар, джемдер және басқа да өнімдер нарықтық бағадан төмен саудаланды.
Үкіметтің тапсырмасына сай алдағы аптада да өңірлерде тұрақтандыру қорларындағы өнімдерді жәрмеңкелерге шығару жалғасады.
Петропавл қаласында облыстың ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері мен қайта өңдеу кәсіпорындарының қатысуымен апта сайын тұрақты негізде ауыл шаруашылығы жәрмеңкелері өткізіледі. Жәрмеңкелер әр сенбі күні қаланың үш базарында «Алтын Арман», «Қызылжар Ақбастау» және «Дария» базарларында ұйымдастырылады.
Жәрмеңкелер аясында тұрғындарға ауыл шаруашылығы өнімдерінің 25-ке жуық түрі ұсынылады. Оның ішінде сиыр еті, шошқа еті, қой еті, құс еті, сүт өнімдері, картоп, көкөністер, ара шаруашылығы өнімдері, сондай-ақ қайта өңдеу кәсіпорындарының өнімдері бар.
Жәрмеңкелерге негізгі өнім түрлері бойынша ұсынылатын бағалар бекітілген. Атап айтқанда, жылқы еті 2800 тг/кг бағамен сатылуда. Сиыр етінің орташа бағасы 2900 тг/кг (артқы бөлігі — 3200 тг, қабырға — 2700 тг, жотасы — 2800 тг, жауырын — 3000 тг, төс еті — 2800 тг). Шошқа етінің орташа бағасы 1900 тг/кг (жота — 2000 тг, артқы бөлігі — 2100 тг, жауырын — 1900 тг, корейка мен қабырға — 1700 тг). Қой етінің орташа бағасы 2500 тг/кг (артқы бөлігі — 2900 тг, қабырға — 2100 тг). Көкөністердің бағасы 100 тг/кг деңгейінде белгіленген (картоп, қырыққабат, сәбіз, пияз), бал — 2100 тг/кг, балық (мөңке) — 300 тг/кг бағамен ұсынылды.
2026 жылғы 7 ақпанда Петропавл қаласында облыстың 6 ауданының — Айыртау, Тайынша, Шал ақын, Аққайың, Қызылжар және М. Жұмабаев атындағы ауданның ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің қатысуымен кезекті ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті.
Жәрмеңке барысында келесі өнім түрлері ұсынылды: 4 сиыр еті тұшасы, 1 шошқа еті тұшасы, 13 қой еті тұшасы, 378 кг құс еті, 2052 кг сүт өнімдері, 160 кг бал, 437 кг картоп, 100 кг сәбіз бен қызылша, 55 кг қырыққабат, 25 кг пияз, 90 кг балық, сондай-ақ 4010 дана жұмыртқа. Жалпы жәрмеңкеде 4847 кг өнім сатылып, жалпы сомасы 7,7 млн теңгені құрады.
Жылдың басынан бері Петропавл қаласының базарларында 15 ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өткізілді. Жыл басынан бері жалпы өткізу көлемі 36,3 млн теңгені құрады.
Өскемен каласындағы жәрмеңке «Алтай» көтерме-тарату орталығында өтті.
Іс-шара барысында тұрғындарға сиыр еті, қой еті, жылқы еті және шошқа еті секілді ет өнімдері кең ассортиментте ұсынылды. Жалпы сатылған өнім көлемі шамамен 15 тоннаны құрады. Өнімдер нарықтық бағамен, орташа есеппен бір килограмы 3300–3800 теңге аралығында сатылды.
Сонымен қатар тұрғындарға сүт өнімдері, жұмыртқа және бал өнімдері кең таңдауда ұсынылды.
7 ақпан Қызылорда қаласы, Тасбөгет кентінде -«Байқоңыр» ӘКК АҚ-ның, Қызылорда қаласында орналасқан ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері мен кәсіпкерлердің қатысуымен жәрмеңке ұйымдастырылды. Таңғы сағат 09:00-де басталған жәрмеңкеде аудан еңбеккерлері өндірген табиғи әрі сапалы өнімдер қала тұрғындарына базар бағасынан 15-30 пайызға төмен бағамен ұсынылды.
Жәрмеңкеге 43 тарта кәсіпкерлік субъектісі мен ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері қатысты. Жәрменкеде тұрғындар үшін 35 тоннадан астам өнімдер әкелінсе, оның ішінде тұрақтандыру қорынан 15 тоннадан астап өнімдер ұсынылды.Атап айтқанда, 8 тоннадан астам күріш, 15 тонна картоп, 5 тонна, сәбіз, 3 тонна пияз, 2 тонна ұн, 2 тонна қырыққабат, 0,5 тонна балық, 2 тонна ет, 3тонна көкөніс және 0,4 тонна бал өнімдері қолжетімді бағада сатылды.
Жәрменкеде :күріш - 230 тг/кг, ұн 160 тг/кг,сиыр еті - 2600 тг/кг, картоп – 160 тг/кг, сәбіз – 135тг/кг, пияз – 126 тг/кг, қырыққабат - 130 тг/кг, балық – 1300 тг/кг сатылды.
Сонымен қатар, жәрмеңке алаңында санитарлық талаптар сақталып, тұрғындарға қолайлы жағдай жасалды.
Астана қаласында ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтіп жатыр. Жәрмеңкеде жергілікті фермерлер мен Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен, оның ішінде Абай, Павлодар, Қарағанды және Ақмола облыстарынан келген ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің өнімдері ұсынылуда.
Жәрмеңкеде шамамен 60 тонна бакалея өнімі, 50 тонна көкөніс өнімі, 50 тонна ет өнімі, сондай-ақ көкөністер мен жемістер, ет, ұн және сүт өнімдері, табиғи шырындар, тосаптар, джемдер және басқа да өнімдер нарықтық бағадан төмен бағамен сатылуда.
Картоп 130 тг/кг-нан бастап, пияз 150 тг/кг, қырыққабат 170 тг/кг сатылуда. Ет өнімдерінен сиыр еті 3300–3500 тг/кг, жылқы еті 3000–3300 тг/кг, қой еті —3500 тг/кг ұсынылған.
Жәрмеңке демалыс күндері сағат 10:00-ден 19:00-ге дейін «Keryen Joly» СОО аумағында, Алаш тас жолы, 35Б мекенжайы бойынша өтуде.
Ақтауда «Көтерме сауда базары» аумағында ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті. Іс-шараға 97 кәсіпкер қатысып, тұрғындарға азық-түлік өнімдерінің кең ассортиментін ұсынды. Жәрмеңкеге тұрақтандыру қорынан 2 тонна картоп шығарылды.
Жәрмеңкеде ұсынылған негізгі өнімдердің бағалары: картоп – 195–210 тг/кг, сәбіз – 190 тг/кг, пияз – 150 тг/кг, қырыққабат – 190 тг/кг, қарақұмық – 300 тг/кг, күріш – 350 тг/кг, қант – 425 тг/кг, сұйық май – 930 тг/л, ас тұзы – 110 тг, жұмыртқа – 500–550 тг (10 дана), сиыр еті – 3500–3700 тг/кг.