Наурызбай ауданы әкім аппараты

Наурызбай батыр (1706-1781)

Аты аңызға айналған ержүрек батырларымыздың бірі, XVIII ғасырдағы Қазақ елінің жоңғарларға қарсы ұлт-азаттық соғысындағы көрнекті қаһарманы — Шапырашты Наурызбай Құттымбетұлы.

Құттымбетұлы Наурызбай 1706 жылы Жетісу жерінде, Алатаудың баурайында дүниеге келген. Бұл кезде Ӏле, Талас, Алатау мен Қаратау аралығындағы қазақ пен қырғыз жоңғарларға тәуелді еді. Батырдың көзін ашқаннан естігені батырлар туралы жырлар, аңыз әңгімелер болып, теңдессіз бай рухани ортада өсті. Екінші жағынан елге үстемдігін жүргізген басқыншы жаудың зорлығы мен зомбылығын да көрді. Мұның өзі жүрегінде оты бар жасты туған елін, атамекенін жаудан азат ету туралы арманға жетеледі, батыр болуға құлшындырды.

Наурызбай батырдың өмірі туралы бүгінгі күнгі деректерде Шапырашты Наурызбай, Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай бабаларымыз Абылай хан айналасындағы бас батырлар қатарында бағаланады. Бұқар жырау осы үш тұлғаның жанындағы мынадай ірі батырларды атайды: Шақшақұлы Жәнібек, Сіргелі Қара Тілеуке, Қарақалпақ Қылышбек, Текеден шыққан Сатай мен Бөлек, Қаумен, Дәулет, Жәпек, Сеңкібай, Шойбек, Таңсыққожа, Мәмбет, Молдабай, Есенқұл және басқалар.

Әдеби-тарихи деректер мен ел есінде сақталған аңыз-әңгімелер Наурызбай батырдың бүкіл халықтың ықыласына бөленіп, мақтанышқа айналуы 1727-1731 жылдардың шамасы екендігіне мензейді. Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қатарынан бірнеше рет қатты соққы беріп, ақыры үлкен жеңіске жетуі осы уақытқа сәйкес келеді. Алатау етегінде жоңғарлардың Шамалған, Қаскелең, Боралдай секілді атышулы батырлары өлім табатын сұрапыл шайқастарда Наурызбай бабамыз ересен ерлік көрсетеді. Қозыбасыда қалың қол бастап, бас батыр атағына ие болады.

Аңызға айналған батырларымыздың бірі де бірегей хас батыры бүгінгі ұрпақтың жадында жатталып, ерлік істері ел есінде мәңгі сақталады. Оның айғағы батыр атында қасиетті қазақ жерінде небір даңғылдар мен көшелер, аудан мен қалалар, қала берді өмірге келген балалардың аттары да Наурызбай батыр бабамыздың есімімен аталуы деп білеміз.

 Наурызбай ауданының эмблемасы

Эмблеманың атауы: «Наурызбай ауданы»

Авторы:Суретші Ерік Байқұлбаев (Алмалы, Жетісу, Әуезов аудандары эмблемаларының авторы);

Кеңесшілері:Қанат Ускенбай–тарих ғылымдарының докторы, Қазақстан тарихшылар қауымдастығы мүшесі;Оралжан Масатбаев – ХАА академигі(Халықаралық ақпараттандыру академиясы);

Эмблеманың сипаттамасы (әрбір элементіне жеке-жеке):Эмблеманың негізінде мәңгілікті, бірлік пен татулықты және ілгерілеуді білдіретін шеңбер бейнеленген;

«Наурызбай ауданы» мен «Алматы» жазуларының арасындағы орнамент аудан құрылысын білдіретін «керілген кең кереге» іспеттес;

Наурызбай батырдың ескерткіші – Отансүйгіштікті және батыр бабаларымыздың тау тұлғасын көрсетеді.

Қызғалдақ – Тәуелсіздік жолында төгілген қан мен терден туындаған, кең байтақ қасиетті қазақ жерін жаудан қорғаған батыр бабаларды өскелең ұрпақтың есіне әрдайым түсіріп отырады;

Асқар таулар мен қыраттар - Наурызбай ауданының географиялық орнын, яғни Алатаудың бөктерінде бой көтерген жаңашыл, биікке бой түзеген жаңа аудан екенін еске салады;

Шұғылалы Күн сәлесі – жаңа күннің басталуын және жаңаша гүлденіп, көркейген 8-ші ауданның құрылғанын паш етеді;

Қыран құс – сұлулық символы, ерлік пен еркіндіктің , билік пен байлықтың, жарқын болашаққа деген парасат пайымы.

(І.Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясында Наурызбай батырдың иығына қонған қыран құсы туралы айтылады)