Бірлескен зейнетақы аннуитетін қалай алуға болады?

Ол үшін сізге қажет:

• осы қызметті ұсынатын өмірді сақтандыру компанияларының веб-сайттарын мұқият зерттеңіз;
• сақтандырушыны таңдау;
• Басқа тұтынушылардың пікірлерін талдаңыз.

Сақтандыру ұйымынан оның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің лицензиясы бар-жоғын тексеру қажет. Мұны қаржылық реттеушінің интернет-ресурсында жасауға болады.

Шарттың талаптарын мұқият оқып шығыңыз.

Шарт үш данада жасалады: салымшы, сақтандыру компаниясы және БЖЗҚ үшін.

Зейнетақы аннуитеті шартының жасалғаны туралы ол жасалған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде БЖЗҚ-ға хабарлау қажет және ол барлық қаражатты сақтандыру компаниясына аударады. Яғни, енді сіз және сіздің жұбайыңыз немесе жақын туысыңыз зейнетақы емес, сақтандыру төлемін алатын болады. Ал сақтандыру компаниясы қаржы құралдарына инвестициялау арқылы сақтандыру сыйлықақысын басқаратын болады.

Яғни, енді сіз және сіздің жұбайыңыз немесе жақын туысыңыз тек зейнетақы ғана емес, сонымен қатар қосымша аннуитеттік төлемдер де аласыз. Бұл ретте сақтандыру компаниясы қаражатты қаржы құралдарына инвестициялау арқылы сақтандыру сыйлықақысын басқарады. Аннуитеттік төлемдер зейнеткерлікке шыққанға дейін басталуы мүмкін, бұл қосымша тұрақты кірісті қамтамасыз етеді. Зейнетақы төлемдері тағайындалғаннан кейін олар жалғасады және зейнетақымен қатар төленеді.

Сақтандыру компаниясын өзгертуге құқығыңыз бар, бұл шарт жасалғаннан кейін екі жылдан кейін ғана жасалуы мүмкін, немесе егер сіз Қазақстан азаматы болмасаңыз және басқа елге тұруға көшсеңіз және сізде бұл растайтын құжаттар болса.

Зейнетақы аннуитетін сатып алу бойынша қосымша сұрақтарыңыз болса, Fingramota Online мобильді қосымшасы арқылы Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне хат жазуыңызға болады .

• Бірлескен зейнетақы аннуитетінің басты артықшылығы – бір сақтанушыны ғана емес, сонымен бірге зейнетақы аннуитеті шартын өзі жасасу үшін зейнетақы жинақтары жеткіліксіз екінші сақтанушыны да өмір бойы төлемдермен қамтамасыз ететін бірлескен зейнетақы аннуитетін сатып алу үшін екі ерлі-зайыптылардың немесе жақын туыстарының зейнетақы жинақтарын біріктіру мүмкіндігі.
• Күйеуі немесе әйелі немесе жақын туысы қайтыс болған жағдайда, шарттың екінші қатысушысы сақтандыру төлемдерін кесте бойынша алуды жалғастырады.
• Неке бұзылған жағдайда сақтанушылардың әрқайсысы кесте бойынша сақтандыру төлемдерін алуды жалғастырады.
• Егер ерлі-зайыптылардың (жақын туыстарының) бірі Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге тұрақты тұруға кеткен жағдайда немесе шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам болса, онда ол сатып алу сомасын алуға құқылы, ал екінші сақтандырылушы кесте бойынша сақтандыру төлемдерін алуды жалғастырады.

«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодекске сәйкес ата - аналар, асырап алушылар, балалар, оның ішінде асырап алынғандар, сондай-ақ ата-анасы бір және ата-анасы бөлек ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер, ата, әже, немерелер барлар жақын туыстар болып табылады.

Зейнетақы аннуитеті шарттарын жасасуға құқығы бар сақтандыру ұйымдарында міндетті түрде зейнетақы аннуитеттік сақтандыру сыныбы бойынша қызметті жүзеге асыруға осындай лицензия болуға тиіс. Сіз сақтандыру компаниясынан шарт жасасар алдында лицензияның болуы мен жарамдылығы туралы ақпаратты сұрата аласыз немесе тиісті мәліметтерді Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің "сақтандыру секторы"бөліміндегі ресми сайтында өз бетіңізше тексере аласыз.

ЖЗҚ сіздің зейнетақы жинақтарыңыздың жай күйі туралы ақпаратты онлайн алудың бірнеше тәсілдерін ұсынады:

- БЖЗҚ сайтындағы жеке кабинет: БЖЗҚ ресми сайтында тіркелу (enpf.kz), сіз өзіңіздің жинақтарыңыз, жарналар тарихы, инвестициялық кіріс және басқа операциялар туралы ақпаратқа қол жеткізе аласыз.

- БЖЗҚ мобильді қосымшасы: смартфондарға арналған мобильді қосымша кез келген уақытта сіздің зейнетақы жинақтарыңыздың жай-күйін бақылауға мүмкіндік береді.

Бірлескен (ерлі-зайыптылық) зейнетақы аннуитеті – зейнетақы аннуитетін алу үшін ерлі-зайыптылардың немесе жақын туыстарының зейнетақы жинақтарын біріктіруге мүмкіндік береді.

Егер ерлі-зайыптылар немесе жақын туыстардың бірінде зейнетақы аннуитетін алуға жеткілікті зейнетақы жинақтары болмаса, ал екіншісінде артық болса, онда бірлескен зейнетақы аннуитеті олардың екеуіне де зейнеткерлік жасқа толғаннан кейін лайықты демалысқа ресми шығуды күтпестен өмір бойы төлем алуға мүмкіндік береді.

Қазақстанда зейнеткерлік жас ерлер үшін 63 жасты, әйелдер үшін 2026 жылы 61 жасты құрайды. (2028 жылға дейін – 61 жас, 2031 жыалдан бастап – 63 жас). Бірақ сіз зейнеткерлік жасқа жетуді күте алмайсыз және зейнетақы аннуитетін рәсімдей аласыз.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында (БЖЗҚ) жеткілікті зейнетақы жинақтары болған кезде ортақ белгіленген зейнетақы жасына жеткенге дейін бірлескен зейнетақы аннуитеті шартын жасасуға болады. Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің нормаларына сәйкес зейнетақы аннуитеті шартын жасасу құқығы 55 жастан бастап ер адамдарда, 53 жастан бастап әйелдерде, ал міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) төленетін адамдар үшін — 50 жастан бастап туындайды.

Сондай-ақ, кейінге қалдырылған зейнетақы аннуитеті бар, оны 45 жастан бастап (МКЗЖ есебінен жинақ қалыптастыру кезінде 40 жастан бастап) жасауға болады, бірақ төлемдер кейінірек басталады.

Алайда, зейнетақы аннуитетін сатып алу мүмкіндігі салымшының жынысы мен жасына, сондай-ақ заңнамада белгіленген шарттарға байланысты мөлшері айқындалатын жинақтаудың жеткіліктілігіне байланысты болады. Мүгедектігі бар адамдарды және зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істейтін қызметкерлерді қоса алғанда, азаматтардың жекелеген санаттары үшін зейнетақы аннуитеті шартын жасасудың жеңілдікті талаптары көзделген.

Мысалы , ерлі-зайыптылардың, 55 жастағы ерлі-зайыптылардың 15 миллион теңге және 10 миллион теңге зейнетақы жинақтары бар. Бұл ретте, ағымдағы күні ағымдағы қаржы жылына белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 пайызын ай сайынғы төлейтін зейнетақы аннуитетінің ең төменгі құны күйеуі үшін 10 миллион теңгені, әйелі үшін 12.6 миллион теңгені құрайды. Бұл мысалда әйелдің жинақ сомасы жеке зейнетақы аннуитеті шартын жасасу үшін жеткіліксіз.

Жинақтарды біріктіру және сақтандыру жарнасы 25 миллион теңгені құрайтын бірлескен зейнетақы аннуитеті шартын жасау арқылы ерлі-зайыптылардың әрқайсысы кейінгі төлемдерді жыл сайынғы индексациялауды ескере отырып, өмір бойы ай сайынғы 39 320 теңге көлемінде төлемдерді ала алады.

Бірлескен зейнетақы аннуитеті шартын жасау кезінде шарттың жеке талаптары, оның ішінде сақтанушылардың біреуінің қайтыс болуына қарамастан жарамды болатын жеке төлемдердің мөлшері мен кестесі айқындалады.