Егер адам жоғалып кетсе

Адамдардың жоғалуына келесі себептер әсер етуі мүмкін:

• отбасылық жанжалдар мен кикілжіңдер;
• өз әрекеттері үшін жауапкершіліктің болмауы;
• алкогольге, есірткіге немесе құмар ойындарға тәуелділік;
• қаңғыбастыққа бейімділік.

Медициналық себептер:

• адам көшеде өзін жайсыз сезініп, ауруханаға түсуі мүмкін;
• психикалық аурулары немесе есте сақтау қабілеті бұзылған адамдар үйінен алыс жерде қалып қойып, өзінің аты-жөнін немесе мекенжайын ұмытып қалуы мүмкін.

Қылмыстық себептер:

• азаматтың хабар-ошарсыз кетуі ретінде жасырылған кісі өлтіру және басқа да қылмыстар.

Іздеу барысында келесі тәсілдерді пайдалануға болады:

• арнайы интернет-сервистер арқылы іздеу;
• еріктілерді (волонтерлерді) тарту.

Алайда іздеу жұмыстарын неғұрлым тиімді әрі орталықтандырылған түрде полиция жүргізеді:

• әлеуметтік желілерде іздеу бағдарларын жариялау (қалалық парақшаларда, арнайы топтарда);
• ақпаратты бөлісу туралы өтініш жасау;
• жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарына жүгіну;
• бағдарларды тарату үшін волонтерлерді тарту.

Сондай-ақ медициналық мекемелерді тексеру және түрлі мәліметтерді зерделеу қажет. Ішкі істер органдарының қызметкерлері іздестіру іс-шараларын үйлестіріп, қажет болған жағдайда оларды түзетіп отыруы тиіс.

Егер деменциямен немесе психикалық ауытқулармен ауыратын адам жоғалса, келесі әрекеттерді орындау қажет:

• полицияға хабарлау;
• медициналық мекемелерге қоңырау шалу;
• оның жиі баратын орындарын тексеру;
• серуендегенді ұнататын жерлерін қарау;
• іздеуге еріктілер ұйымдарын тарту.

Жоғалған адамның психикалық ауытқуы бар екендігі туралы полиция қызметкерлерін міндетті түрде ескерту қажет, өйткені кейбір жағдайларда мұндай адамдар өздеріне де, айналасындағыларға да қауіп төндіруі мүмкін.

Адамның орналасқан жерін қосулы ұялы телефон арқылы анықтауға болады. Әрбір мобильді құрылғының жеке IMEI-коды болады. IMEI-кодты арнайы

онлайн-сервистер арқылы тексеруге болады

Абоненттің орналасқан жері туралы мәліметтер мен қоңыраулардың егжей-тегжейі жеке ақпарат болып табылады, сондықтан оларды алу үшін арнайы сот рұқсаты қажет.

Егер адам шетелде жүрген кезінде жоғалып кетсе, полицияға және Сыртқы істер министрлігіне (елшілікке) жүгіну қажет. Елшілік жоғалған адам болған елдің құзыретті органдарына сұрау салып, туыстарымен байланыста болып, келіп түскен ақпаратты жеткізіп отырады.

Адам жоғалған жағдайда ең алдымен «102» нөміріне хабарласып немесе жақын жердегі полиция бөлімшесіне барып, полицияға хабарлау қажет.

Полицияға келесі мәліметтерді беру маңызды:

• жоғалған адамның анкеталық деректері;
• нақты жасы;
• ерекше белгілері (меңдері, тыртықтары, татуировкалары);
• қандай жағдайда жоғалып кеткені туралы мәліметтер.

Егер бала жоғалса, полицияға дереу хабарласу қажет.

Полиция қызметкерлері адамның қанша уақыттан бері жоқ екеніне немесе қай жерде жоғалғанына қарамастан арызды қабылдап, тіркеуге міндетті.

Жоғалған адам туралы арыз беру үшін ешқандай уақыттық шектеу жоқ.

Сонымен қатар іздестіру бөлімшелеріне жоғалған адамның достары, әріптестері, жұмыс орны, жиі баратын орындары және әдетте жүретін бағыттары туралы мәліметтер беру қажет.

Хабар-ошарсыз кеткен адамдарды мынадай топтарға бөлуге болады:

• егде жастағы адамдар;
• психикалық аурулары бар адамдар;
• ата-анасының бақылауынан қашып кеткен кәмелетке толмағандар;
• интернаттар мен балалар үйлерінен кеткен балалар;
• елсіз жерде жоғалған балықшылар;
• денесін су ағысы алып кеткен және табылмаған суға кеткен адамдар;
• қолжетімділігі қиын жерлерде (жертөлелерде, электр қалқандарында, қалалық коммуникациялар коллекторларында және т.б.) қаза болған адамдар.

Сондай-ақ адамдар табиғи апаттар кезінде де жоғалып кетуі мүмкін.

Бұл нақты жағдайға және адамның әдеттегі мінез-құлқына байланысты.

Жоғалып кетудің алғашқы белгісі – адамның жақындарының назарынан тыс қалып, әдеттегі әрекеттерінен ауытқуы. Мысалы:

• дүкенге шығып кетіп, қайта оралмауы;
• жұмыстан шығып, үйіне уақытында келмеуі;
• сабақтан кейін үйіне қайтпауы;
• межелі жеріне жетпеуі.

Басқа белгілер:

• ұзақ уақыт бойы байланысқа шықпауы;
• қоңырауларға, SMS хабарламаларға және әлеуметтік желілердегі хабарламаларға жауап бермеуі;
• достары мен туыстары оның қайда екенін білмеуі;
• жұмыс орнында болмауы;
• құжаттары, ақшасы мен жеке заттарының үйде қалуы;
• үй жануарларының қараусыз қалуы;
• көлігінің әдеттегі орнында болмауы.

Осындай кез келген жағдай полицияға іздестіру туралы арыз беруге негіз бола алады.

Егер кәмелетке толмаған бала жоғалса

Ата-аналар келесі ережелерді ұстануы керек:

• баланың достары, қызығушылықтары мен хоббилері туралы білу;
• оның қайда және кіммен жүретінін бақылау;
• үйге қайту уақытын алдын ала келісу;
• ұялы телефонда ата-аналар мен полицияның нөмірлерін «жедел теру» қызметіне енгізу;
• балаға өзінің аты-жөнін және үй мекенжайын жаттату;
• жеке қауіпсіздік шаралары туралы үнемі түсіндіру жұмыстарын жүргізу;
• төтенше жағдайда кімнен көмек сұрауға болатынын түсіндіру;
• баланың телефонына оның орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік беретін қосымшаларды орнату.

Егде жастағы адамдар үшін

Келесі ережелерді сақтау ұсынылады:

• үйде денсаулық жағдайына және қабылдайтын дәрі-дәрмектеріне қатысты медициналық құжаттардың көшірмелері болуы тиіс;
• зейнеткер жиі баратын орындар туралы хабардар болу қажет;
• көршілерінің байланыс деректерін білу және олармен ерекше жағдайлар туралы дереу хабарласу жөнінде келісу керек;
• егер егде адамның деменция белгілері байқалса, оның қалтасында, сөмкесінде немесе әмиянында аты-жөні мен жақындарының байланыс деректері жазылған жазба болуы тиіс;
• мұндай мәліметтерді киімнің ішкі жағына да тігіп қоюға болады.

Сонымен қатар, адам жоғалған жағдайда ең алдымен полицияға арызбен жүгіну қажет екенін еске саламыз.