
Нарықтық қатынастар, жұмыс берушілер мен қызметкерлердің құқықтық сауаттылығының жеткіліксіздігі жағдайында еңбек қатынастарын реттеу мәселелері маңызды мәнге ие. Осы мақсатта Басқармада еңбек қатынастарын бақылау бөлімі жұмыс істейді.
Бөлімнің негізгі міндеттері:
1. облыстың ұйымдары мен кәсіпорындарында тексеру нысанында жүзеге асырылатын еңбек заңнамасының сақталуын мемлекеттік бақылау:
а)жоспардан тыс (жеке және заңды тұлғалардың өтініштері бойынша);
б) жоспарлы (бекітілген жыл сайынғы тексеру жоспарына сәйкес).
2. жұмыс беруші мен қызметкерлердің өкілдері арасында жасалған ұжымдық шарттарды есепке алу және мониторингілеу.
Бөлім жұмысшылар мен жұмыс берушілер арасындағы еңбек қатынастарына қатысты мәселелерді қарастырады, атап айтқанда:
1. еңбек шартын жасасу, өзгерту, бұзу;
2. еңбек тәртібі, еңбек тәртібі (тәртіптік жаза қолдану тәртібі);
3. жұмыс уақыты, демалыс уақыты;
4. нормалау және еңбекке ақы төлеу (үстеме жұмыс, мереке және демалыс күндеріндегі жұмыс, түнгі уақыт, лауазымдарды қоса атқарған кезде еңбекке ақы төлеу-Қызмет көрсету аймағын кеңейту);
5. кепілдіктер және өтемақы төлемдері;
6. тараптардың материалдық жауапкершілігі, сондай-ақ еңбек заңнамасында көзделген басқа да мәселелер.
ҚР Еңбек кодексінің 91 бабына сәйкес, жыл сайынғы ақылы еңбек демалысын беру кезіндегі еңбек өтіліне мыналар қосылады:
1) нақты жұмыс істелген уақыт;
2) жұмыскер нақты жұмыс істемеген, бірақ оның жұмыс орны (лауазымы) мен жалақысы толық немесе ішінара сақталған уақыт;
3) жұмыскер еңбекке уақытша қабілетсіздігіне байланысты нақты жұмыс істемеген уақыт, оның ішінде жүктілігіне және босануына байланысты демалыста болған уақыт;
4) жұмыскер жұмысына қайта алыну алдында нақты жұмыс істемеген уақыт.
ҚР Еңбек кодексінің 90-бабының 2-тармағына сәйкес жыл сайынғы ақылы еңбек демалысының жалпы ұзақтығын есептеу кезінде жыл сайынғы ақылы қосымша еңбек демалыстары жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысына қосылады.
Яғни, жұмыс беруші ақы төленетін жұмыс уақыты үшін қосымша ақы төленетін еңбек демалысын беруге міндетті.
Жұмыс беруші еңбек шарты тоқтатылған күні жұмыскердің еңбек қызметін растайтын құжатты беруге міндетті.
Еңбек шарты тоқтатылған кезде жұмыс берушіден жұмыскерге тиесілі сомаларды төлеу ол тоқтатылғаннан кейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі.