Президенттің төрағалығымен төтенше жағдай жөніндегі жедел штабтың отырысы өтті

Қазіргі уақытта барлық тиісті құрылымдар белсенді жұмыс істеп жатыр. Су тасқынынан бірнеше аймақ қатты зардап шекті. Бірқатар өңірлерде су тасқыны деңгейі артып келеді. Бұл табиғи апат. Үлкен жұмыс күтіп тұр. Біз бірігіп, табиғи апатты ортақ күшпен жеңуіміз керек. Басқа жол жоқ. Су тасқыны салдарын жою бойынша нақты шаралар қабылданып жатыр. Төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізіліп жатыр. Менің тапсырмам бойынша облыс әкімдері белсенді әрекет етіп жатыр. Үлкен жұмыс атқарылуда,-деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы су тасқыны жағдайы күрделі болып қала беретінін атап өтіп, бұрын мұндай көлемдегі су тасқыны болмағанын айтты. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, осындай жағдай 1994 жылы болған, алайда қазіргі су тасқыны сол кездегіден ауқымды болды.

Мен су тасқынынан зардап шеккен аймақтарды қарап шықтым, апат пен залалдың ауқымын көрдім. Адамдардың мүлкі, инфрақұрылымы судан қатты зардап шекті. Жолдар мен көпірлерді су шайып кетті. Енді ең маңызды міндет - негізгі мәселелер шешілгеннен кейін қайта құру. Мен Үкіметке жаңа типтік үйлер салу немесе қолданыстағы үйлерді қайта құру бойынша арнайы жоспар дайындауды тапсырдым. Менің ойымша, біз бұл мәселелерді шеше аламыз. Айтып өткенімдей, жағдай қиын.  Үкіметтің, республикалық штабтың басшылығымен облыс әкімдері бұл міндетті орындай алады деп ойлаймын, ― деді Тоқаев.

Президент облыс бойынша болжамды бағалаулар пессимистік және су тасқыны жағдайының нашарлауына дайындалу қажет екенін атап өтті.

Бұл табиғи құбылыс екенін бәріміз түсінеміз. Қардың көп еруі және жердің терең қатуы салдарынан топырақтың ылғалдануы орын алып, мұз қабығы пайда болды. Содан кейін жылыну, қардың еруіне әкелген жауын-шашын. Өкінішке орай, биыл бұл жағдайлардың барлығы бірге жұмыс істеді. Біз сабақ алуымыз керек. Су тасқыны кезеңіне жыл сайынғы дайындық жазғы-күзгі кезеңде басталып, жұмыстың үш бағытын қамтуы тиіс. Ең алдымен, бұл болжамды-аналитикалық сипаттағы шаралар. Гидрометеорологиялық қызмет болжамды деректерді мұқият талдап, алдағы су тасқыны кезеңінде жағдайдың даму сценарийлерін қалыптастыруы қажет,-деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы су тасқынының теріс әсерінің алдын алуға және жоюға бағытталған ұйымдастырушылық-профилактикалық, инженерлік-техникалық және жедел шараларды жүргізудің маңыздылығын атап өтті.

Қазір еліміздің проблемасы-тиісті профильдегі кадрлардың жетіспеуі. Қазіргі жағдай осы мәселені әшкереледі. Бір кездері біз білім беру саласында осы бағытты уысымыздан шығарып алдық. Қазір қайтуымыз керек, гидротехниктерді, ирригаторларды және сумен қандай да бір түрде байланысты барлық мамандарды шұғыл түрде дайындау керек, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент Үкіметке, уәкілетті органдарға және облыс әкімдеріне қысқа мерзімде жаңа тұрғын үй салуды және жөнделуі тиіс үйлерді қалпына келтіруді қамтамасыз етуді; коммуналдық және әлеуметтік инфрақұрылымды тезірек қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдауды; су тасқыны болған өңірлерде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері мен бірінші кезекте қажет тауарларға баға белгілеуді бақылауды тапсырды.

Мемлекет басшысы жануарлардың жаппай қырылуына байланысты қиындаған эпидемиологиялық жағдайға жеке тоқталды.

Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы уақытта су тасқынына қарсы профилактикалық іс-шараларға басымдық беруді тапсырды.

Көктемгі кезеңде өзендердің қауіпті учаскелерінде қарды шығару, мұзды қопсыту және ұсақтау, еріген су ағындарын қалыптастыру және басқа да қажетті іс-шаралар алдын ала жүргізілуі тиіс. Жазғы-күзгі кезеңде өзендердің арналарын уақтылы тазалауды, түбін тереңдетуді және түзетуді, қолда бар қуаттылықты арттыруды және автомобиль және темір жолдардың астында жаңа су өткізу құрылымдарын салуды қамтамасыз ету. Қорғаныс құрылыстары мен арық каналдарын салу керек. Бұл Республикалық штабқа және жалпы Үкіметке жүктеледі, - деді Мемлекет басшысы.

Ол сондай-ақ су көлемі көп өзендерді реттеу үшін су қоймаларын салудың маңыздылығын атап өтті, соның арқасында көктем-жаз кезеңінде шаруашылыққа қажетті су қорын сақтау мүмкіндігі болады.

Табиғи және техногендік апаттардың алдын алу үшін Төтенше жағдайлар министрлігіне орталық және жергілікті атқарушы органдарға бақылауды жүзеге асыру құқығын беру қажет. Мұны заңнамамен бекіту керек, - деп тапсырды Президент.

Сонымен қатар, Қасым-Жомарт Тоқаев төтенше жағдайларға арналған іс-қимылдардың бірыңғай алгоритмін әзірлеу қажет деп санайды. Оның пікірінше, бұл құжат төтенше жағдай режимін жариялаудан бастап залалды өтеуге және мүлікті қалпына келтіруге дейінгі барлық құзыретті органдардың міндеттері мен іс-әрекеттерін нақты қамтуы тиіс.

Отырыс барысында Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиев, Премьер-Министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев, Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Арынов, Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов, "Қазгидромет" РМК Бас директоры Данара Әлімбаева баяндама жасады.