1. "Қазақстандықтардың әл - ауқатын арттыруға бағытталған орнықты экономикалық өсу" ұлттық жобасы (ҚР 2021 жылғы 12 қазандағы №730 ПП) шеңберінде Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің алдына шикізаттық емес экспортты 2 есе - $ 41 млрд дейін ұлғайту міндеті қойылды.

Қойылған міндетті шешу үшін ҚР Сауда және интеграция министрлігі "сыртқы сауданың жалпы көлеміндегі шикізаттық емес экспорттың үлесі"көрсеткіші бойынша бірқатар кешенді шаралар қабылдайтын болады.

Мәселен, олардың бірі - экспорттаушыларды қолдаудың қаржылық шаралары шеңберінде өнімді сыртқы нарықтарға жылжытуға және тасымалдауға жұмсалған шығындарды өтеу көзделеді.

Екінші критерий экспорттаушыларды қолдаудың қаржылық емес шаралары болады, оған сауда-экономикалық миссиялар жүргізу, ұлттық стендтер ұйымдастыру, экспорттаушылар үшін оқыту жүргізу, кәсіпкерлер үшін экспорт бойынша талдау жүргізу кіреді.

________

2. Сондай-ақ, 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба (2021 жылғы 12 қазандағы №728 ҚР өп) шеңберінде биржалық сауда бағыты бойынша ведомство сұйытылған мұнай газының, бензиннің, дизель отынының, реактивті қозғалтқыштар мен битумға арналған отынның, сондай-ақ көмірдің тауарлық биржалары арқылы өткізу үлесін арттыру бойынша бірден бірнеше міндеттерді жүзеге асырады.

Бұл көрсеткіштерге қол жеткізу биржалық сауданы жетілдіруге және дамытуға бағытталған "кейбір заңнамалық актілерге биржалық сауданы дамыту және жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Заңының жобасында көзделген

Заң жобасына сәйкес тауар биржалары негізгі үш бағыт бойынша дамитын болады:

-Тауар биржалары қызметінің талаптарын ұлғайту және ашықтығын арттыру (жарғылық капиталды ұлғайту, тауар биржаларының екі деңгейлі жүйесін енгізу, тауар биржалары мен биржалық саудаға қатысушылардың қаржылық тұрақтылығына қойылатын талаптарды белгілеу, биржалық сауданың бірыңғай қағидаларын бекіту).

-Биржалық сауданы дамыту үшін бәсекелес орта мен жағдайлар жасау (брокерлер мен дилерлерді бірыңғай аккредиттеуді белгілеу, олардың бірнеше тауар биржаларына қатысуына тыйым салуды бір мезгілде алып тастау, клиенттердің биржалық сауда-саттыққа делдалдарсыз бір жолғы келушілер ретінде қатысуына қол жеткізуі, тауарлар мен Сауда-саттықты секциялар бойынша бөлу).

-Биржалық сауда көлемін ұлғайту (секция түріне және жасалған мәмілелер көлеміне қарай сараланған мөлшерлемелер белгілеу, биржада мәмілелердің өздерін жасасуды да, шарттардың орындалуын да сақтандыру құралын енгізу).

Әзірленген заң жобасы 2025 жылға қарай биржалық сауда көлемінің 5,6 трлн-ға дейін өсуін болжайды. теңге жылына (2020 жылы-1,4 трлн. жалпы көтерме сауда көлеміндегі биржалық сауда үлесін 14% – ға дейін ұлғайту (2020 жылы-3%).

Заңнамаға көрсетілген толықтыруларды енгізу биржалық сауданың қолжетімділігін жақсартуға және көлемін ұлғайтуға, жаңа, оның ішінде шетелдік әріптестерді тартуға, бәсекелес ортаны құруға, табиғи бағаларды белгілеуге, биржалық мәмілелердің ашықтығын қамтамасыз етуге көмектеседі. Осының бәрі бірге орнықты және бәсекеге қабілетті отандық биржалық саланы қалыптастырады.

___________

3. Бұдан басқа, "Қазақстандықтардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған орнықты экономикалық өсу" ұлттық жобасы шеңберінде (12.10.21 ж.ҚР 730 ПП) Қазақстанда сынақ зертханаларының жалпы санының 30% - ын жаңғырту көзделген.

Көрсеткішке қол жеткізу үшін бірқатар кешенді шаралар қабылданатын болады.

Осылайша, 2021 жылы 2 бағыттан тұратын зертханалық базаны жаңғырту үшін жағдай жасау жөніндегі кешенді жоспар әзірленді (зертханалық базадағы нүктелі "олқылықтарды" әдіснамалық анықтау және зертханалық базаны жарақтандыру тетіктері).

Зертханалық базаны жаңғырту нарықты импорттық өнімді қоса алғанда, сапасыз және қауіпсіз емес өнімдерден қорғауға, сондай-ақ өндірілетін өнімнің ҚР-ға сенімді экспортына ықпал ететін болады, өйткені халықаралық талаптарға сәйкес келетін толыққанды сынақтар басқа елдердің тиісті танылуын қамтамасыз етеді.

_________

4. "Қазақстандықтардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған орнықты экономикалық өсу" ұлттық жобасы шеңберінде (12.10.21 ж.ҚР 730 ПП) Қазақстанда сынақ зертханаларының жалпы санының 30% - ын жаңғырту көзделген.

Көрсеткішке қол жеткізу үшін бірқатар кешенді шаралар қабылданатын болады.

Ол үшін сәйкестікті бағалау жөніндегі Халықаралық ұйымдарға қатысу арқылы Қазақстанның сәйкестікті бағалаудың ұлттық жүйесінің интеграциясын тереңдету және кеңейту жөніндегі жұмыс жоспарланған.

Саудадағы техникалық кедергілерді азайту жөніндегі стратегиялық міндетті іске асыру, сондай-ақ отандық өнімнің кедергісіз экспорты үшін жағдайлар жасау үшін ҚР аккредиттеу жөніндегі органы халықаралық ұйымдардың техникалық комитеттерінің жұмысына белсенді қатысатын, аккредиттеу жөніндегі халықаралық және өңірлік ұйымдардағы толық құқылы мүше мәртебесін қолдайтын және растайтын болады. Сондай-ақ менеджмент жүйесін жақсартуға ықпал ету, әдістемелерді игеру бойынша бағалаушылардың біліктілігін арттыру және аккредиттеу саласында шетелдік сарапшылардың бағалау жүргізу практикасын қолдану.

Бұдан әрі әлемдік жетекші практикаға сәйкес аккредиттеудің жаңа схемалары (бағыттары), оның ішінде ғылымның, бизнес пен технологиялардың жаңа бағыттарын дамытуды қамтамасыз ететін зертханалары жоқ экономика секторларында енгізілетін болады.

____________

5. Бұдан бұрын хабарланғандай, бейінді министрлік кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба (2021 жылғы 12 қазандағы №728 ҚР ПП) шеңберінде сауданың заманауи форматтарын, оның ішінде өндірушіден тұтынушыға дейінгі толық циклді инфрақұрылымды қалыптастыру міндетін іске асырады.

Бұл бағыттағы жұмыс басталып та кетті.

Біріншісі, стационарлық емес сауда объектілері жаңғыртылатын болады.Бұл шаралар өркениетті сауда деңгейін арттыруға, салықтық әкімшілендіруді жақсартуға және көлеңкелі сауданы қысқартуға мүмкіндік береді.

Екіншіден, тиімді жұмыс істейтін сауда-логистикалық және тарату жүйесін құру, атап айтқанда 24 кто-дан тұратын ұлттық тауар өткізу жүйесін құру көзделеді.Жалпы, ҒТК құру өндіріс сатысында да, оны бөлу және өткізу сатыларында да өзара байланысты проблемаларды кешенді шешуге мүмкіндік береді.

Үшіншіден, трансшекаралық хабтарды дамытудың бірыңғай стратегиясы қабылданады және трансшекаралық сауданың 5 орталығы құрылады/жаңғыртылады.Бүгінде Өзбекстанмен шекарада "Орталық Азия" ХТО құру басталды. Ресей, Қытай, Қырғызстан және Иранмен сыртқы шекараларда осындай орталықтар құру және жаңғырту жоспарда бар.