Жиі қойылатын сұрақтар

Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларына (Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2019 жылғы 15 наурыздағы № 108 бұйрығы) сәйкес субсидия көлемі тиісті айға арналған қаржыландыру жоспарында көзделген бюджеттік қаражат көлемінен асқан жағдайда, мұндай өтінімдер бойынша субсидияларды төлеу өтінімдердің келіп түскен күніне сәйкес кезектілік тәртібімен келесі айда жүзеге асырылады.

Ағымдағы қаржы жылында өтінімдерді қанағаттандыру үшін бюджет қаражаты жеткіліксіз болған жағдайда, субсидия алуға мақұлданған өтінімдер қосымша бюджет қаражаты бөлінген кезде және (немесе) қаражатты субсидия түрлері арасында қайта бөлу есебінен төленеді.

Ал ағымдағы қаржы жылында қосымша бюджет қаражаты бөлінбеген жағдайда, күту тізіміне енгізілген өтінімдер бойынша субсидиялар төлеу келесі қаржы жылында (жылдарында) жүзеге асырылады.

«Ветеринария туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі N 339 Заңының 24-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасында ветеринариялық препараттарды және жемшөп қоспаларын өндіруге, әкелуге, өткізуге және пайдалануға, сандық сынақтарды жүргізу үшін қажетті өндіру, әкелу жағдайларын қоспағанда, оларды мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ғана рұқсат етіледі.

Еуразиялық экономикалық одақ комиссиясының 18 маусымдағы № 210 шешімімен бекітілген «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасында және Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында ветеринариялық бақылауды (қадағалауды) жүзеге асырудың бірыңғай тәртібі туралы ереженің» 3.13-тармағына сәйкес (бұдан әрі - № 21). Ереже), ветеринарияда қолдануға арналған жемшөп қоспаларын Одақтың кедендік аумағына әкелу, тасымалдау (тасымалдау) мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары тіркеген жағдайда жүзеге асырылады.  Мүше мемлекеттер ветеринариялық мақсаттағы жемшөп қоспаларын тіркеу нәтижелерін өзара мойындайды.

Одақтың кедендік аумағына әкелуге және ветеринариялық мақсатта химиялық және микробиологиялық жолмен синтезделген жемшөп қоспаларын бір мүше мемлекеттен екіншісіне тасымалдауға (тасымалдауға) ветеринариялық сертификатсыз рұқсат етіледі, олар өндірушінің өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін растайтын құжатымен қоса беріледі. Сондықтан ірі қара малға арналған жемшөп қоспасын импорттау үшін Қазақстан Республикасында немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерде мемлекеттік тіркеуден өту қажет.

Мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 23 қаңтардағы №7-1/31 бұйрығымен бекітілген «Ветеринариялық препараттарды және жемшөп қоспаларын мемлекеттік тіркеу қағидаларына» сәйкес жүзеге асырылады.

Өніміңізге мемлекеттік тіркеуден өту үшін сіз жаңа ветеринариялық препаратқа нормативтік-техникалық құжаттаманың рұқсатын алуыңыз керек және өніміңізді мақұлдау немесе тіркеу сынауынан өтуіңіз керек. жемшөп қоспаларына нормативтік-техникалық құжаттаманы бекіту Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 2 қарашадағы № 7-1/625 бұйрығымен бекітілген «Жаңа және жетілдірілген ветеринариялық препараттар мен жемшөп қоспаларына нормативтік-техникалық құжаттаманы бекіту қағидалары» негізінде жүзеге асырылады. Сіздің өніміңізді мақұлдау және тіркеу сынағы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 24 қарашадағы № 7-1/611 бұйрығымен бекітілген «Ветеринариялық препараттар мен жемшөп қоспаларын бекіту және тіркеу сынақтарын жүргізу қағидалары» негізінде жүзеге асырылады.

Ереженің 5.2 тармағына сәйкес экспорттаушы импорттаушы елдің ветеринариялық заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті. Бұл ретте Еуразиялық экономикалық одақ комиссиясының 2010 жылғы 18 маусымдағы № 317 шешімімен бекітілген «Ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарларға қойылатын бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптардың» 35-тарауы (бұдан әрі – Бірыңғай ветеринариялық және санитариялық-эпидемиологиялық талаптар) Талаптар) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелуге және/немесе мүше мемлекеттер арасында тасымалдауға рұқсат етілетін жануарлардың жұқпалы аурулары жоқ фермалардан шыққан жануарлардан алынатын шикізаттан өндірілген жемшөп пен жемшөп қоспаларын: -  ірі қара малдың губка тәріздес энцефалопатиясы және қой скрапиясы – ХЭБ Кодексінің талаптарына сәйкес республика аумағында; - шошқаның африкалық обасы – ел аумағында немесе аудандастыруға сәйкес әкімшілік аумақта 3 жылға; - жылқы обасы, тері зиянкестері – соңғы 24 ай ішінде аудандастыруға сәйкес ел аумағында немесе әкімшілік аумақта; - шошқаның классикалық обасы – республикада немесе аудандастыруға сәйкес әкімшілік аумақта соңғы 12 ай ішінде оларда соңғы үш айдан кем емес уақыт сақталды; - қой-ешкінің шешек ауруы – соңғы 6 ай ішінде шаруашылық аумағында; - сібір жарасы – шаруашылық аумағында соңғы 20 күн ішінде; - жылқы тұмауы – соңғы 21 күн ішінде республика аумағында, аудандастыруға сәйкес әкімшілік аумақта немесе вирустың инактивациялануын қамтамасыз ететіндей емделген; - құс тұмауы - соңғы 12 ай ішінде шаруашылықтың аумағында болған немесе соңғы 21 күн ішінде осындай шаруашылықтың аумағында сақталған немесе вирустың инактивациясын қамтамасыз ететіндей емделген; - Ньюкасл ауруы - соңғы 12 ай ішінде елде немесе союға дейінгі аймақтандыруға сәйкес әкімшілік аумақта; - орнитоз (пситтакоз) - шаруашылықта соңғы 6 айда.

Күйіс қайыратын малдың протеиндері ХЭБ кодексінде ұсынылған заттарды қоспағанда, жем және жемшөп қоспаларын өндіру үшін пайдаланылмайды. Мал азығын өндіруге арналған шикізат мал союдан алынған және өлгеннен кейін ветеринариялық-санитариялық тексеруден өтуге тиіс. Азық пен жемшөп қоспаларын өндіру кезінде пайдаланылатын шикізат кемінде 133 градус Цельсий (271,4 градус Фаренгейт) температурада кемінде 20 минут бойы 3 бар (42,824 пси) қысымда өңделуі немесе белгіленген микробиологиялық қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін баламалы термиялық өңдеу жүйесі арқылы өңделуі керек. Азық пен жемшөп қоспаларының құрамында сальмонелла, ботулиндік токсин (ылғалдылығы 14%-дан жоғары консервілер үшін), энтеропатогенді және анаэробты микрофлора болмауы керек. Бактериялардың жалпы саны 1 г-да 500 мың микроорганизмдерден аспауы керек.

Сондай-ақ, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қолданатын реттеу шаралары тізбесінің 1-қосымшасына сәйкес, жануарларды азықтандыру үшін пайдаланылатын өнімдерді Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелу кезінде ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарларға қойылатын бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарға сәйкес, олар әкелуге рұқсатпен және ветеринариялық сертификатпен бірге жүруі тиіс, онда бақылаудағы тауарды айналымға шығарған кәсіпорынның нөмірі және (немесе) атауы көрсетілуі қажет.

Қағиданың 3.7-тармағына сәйкес, бақыланатын тауарларды әкелу кезінде және Одақ шегінде бір мүше мемлекеттің аумағынан екінші мүше мемлекеттің аумағына тасымалдаудың бүкіл кезеңі ішінде тасымалдау кезінде ветеринариялық сертификаттары болуы тиіс. Кеден одағы комиссиясының 2011 жылғы 7 сәуірдегі № 607 «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына үшінші елдерден әкелінетін бақыланатын тауарларға Бірыңғай ветеринариялық сертификаттардың нысандары туралы» шешіміне сәйкес ЕЭК кедендік аумағына ЕЭК кедендік аумағына әкелінетін жануарлардан алынатын жемшөп пен жемшөп қоспаларына ветеринариялық сертификат 35 нысандағы анықтама (қоса беріледі).

«Тасымалданатын (тасымалданатын) объектілердің экспортына, импортына және транзитіне рұқсат беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 9 желтоқсандағы № 16-04/647 бұйрығының 6-тармағына сәйкес тиісті аумақтағы эпизоотиялық жағдайды бағалауды ескере отырып, жеке тұлғалардан заңды өтініш алуға және портал арқылы рұқсат беруге міндетті. қозғалудың күтілетін басталуына дейін тиісті аумақтағы эпизоотиялық жағдайды бағалауды ескере отырып, тасымалданатын (тасымалданатын) объектілерді әкелу.

Ереже ауыл шаруашылығы жануарларын ұстайтын барлық жеке және заңды тұлғаларға қолданылады.

Ауыл шаруашылығы жануарларын ұстау кезінде иелері:

1) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 29 маусымдағы бұйрығымен бекітілген Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларға (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11940, № 57 болып тіркелген) сәйкес жануарларды ветеринариялық рәсімдерге еркін жеткізуге міндетті. жануарлар ауруларының алдын алуды және тасымалданатын объектілердің (жануарлар, өнімдер мен жануарлардан алынатын шикізат) қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) ережелер;

2) ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) ережелерге сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларын ұстауға, өсіруге және пайдалануға;

3) Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру қағидаларының талаптарына сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді қамтамасыз етеді;

4) ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) ережелердің талаптарына сәйкес аумақты, мал шаруашылығы ғимараттарын, жемшөпті, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты сақтауға және қайта өңдеуге арналған құрылыстарды ұстауға;

5) ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздік мақсатында жануарларды уақтылы вакцинациялауды және диагностикалауды қамтамасыз етеді.

6) жергілікті атқарушы органдардың ветеринария саласындағы қызметін жүзеге асыратын бөлімшелерін, сондай-ақ ветеринария саласындағы мамандарды (ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдар бөлімшелерінің қызметкерлерін) хабардар етуге: Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2018 жылғы 28 желтоқсандағы 2018-қосымшасының № 2018 бұйрығына сәйкес малдың өлгені, бірнеше жануарлардың бір мезгілде ауыруы немесе олардың әдеттен тыс мінез-құлықтарының өлгені, түсік түсірілген немесе өлі туылған ұрықтың табылуы туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2018 жылғы 28 желтоқсандағы бұйрығына сәйкес жануардың өлуі анықталған кезден бастап 24 сағаттан аспайтын мерзімде. (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2018 жылы 29 желтоқсанда №18117 болып тіркелді). Жануарларды қораларға орналастыру келесі стандарттарға сәйкес жүзеге асырылады:

Ірі жануарларға (түйе, жылқы, ірі қара, бұдан әрі – ірі жануарлар) – бір жануарға 3 м2;

Сонымен қатар, ірі жануарларға арналған қораларға байлаулар орнатылады.

Қаламдар биіктігі бар металл конструкциялардан жасалған:

ірі жануарлар үшін - кемінде 1,5 м;

Азық пен құрама жемді сақтауға арналған бөлек қоршалған аумақ.

Жануарларды ұстау кезеңінде қораптар таза болуы керек.

Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі «Ветеринария туралы» Заңы ешбір аумақта мал ұстауға тыйым салмайды.

Ветеринариялық препараттар мен жемшөп қоспаларын сақтауға арналған үй-жайларға қойылатын талаптар Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің № 7-1/848 бұйрығымен бекітілген Ветеринариялық препараттарды, жемшөп пен жемшөп қоспаларын өндіретін, сақтайтын және өткізетін ұйымдарға қойылатын ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарда көрсетілген. ветеринариялық препараттарға арналған жағдайлар (сақтау температурасы, бөлме ылғалдылығы және т.б.) ветеринариялық препаратты қолдану жөніндегі нұсқаулықта сипатталған және бұл сақтау шарттары сақталуы тиіс.

«Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабына сәйкес температура мен ылғалдылықты өлшейтін құралдар салыстырып тексеруден және калибрлеуден өтуі тиіс. Еден, қабырғалар мен төбе жууға болатын және дезинфекцияланатын материалдардан жасалған болуы керек.

Жарықтандыру, температура, ылғалдылық және желдету бөлменің мақсатына сәйкес болуы және сақтау кезінде ветеринариялық препаратқа тікелей немесе жанама теріс әсер етпеуі керек. Дезинфекция, дератизация, дезинсекция және дератизация бойынша ұйымдармен келісім-шарттар міндетті болып табылады.

Тіркелген ауыл шаруашылығы техникасының бар-жоғы туралы мәліметтер ұсыну мәселесіне қатысты жоғарыда көрсетілген сұрау салуды қарап, келесіні хабарлайды.

«Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес, мемлекеттік техникалық инспекция – Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, оларға тіркемелерді, оның ішінде арнайы жабдық орнатылған тіркемелерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиорациялық және жол-құрылыс машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды мемлекеттік тіркеуді және мемлекеттік техникалық қарап-тексеруді жүзеге асыру, тиісті құжаттар мен мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгілерін бере отырып жүргізілетін қызмет.

Заңның 7-бабы 2-тармағының 2-1) тармақшасына және 4-тармағының 2-1) тармақшасына сәйкес, агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы мемлекеттік техникалық инспекцияны жүзеге асыру облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының (бұдан әрі – ЖАО) құзыретіне жатады.

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 наурыздағы № 4-3/267 бұйрығымен бекітілген Тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, оларға тіркемелерді, оның ішінде арнайы жабдық орнатылған тіркемелерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиорациялық және жол-құрылыс машиналары мен механизмдерін, жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды мемлекеттік тіркеу қағидаларының (бұдан әрі – Қағидалар) 4-тармағына сәйкес, ЖАО машиналарды тіркеуді, уақытша тіркеуді, қайта тіркеуді және тіркеу есебінен шығаруды жүзеге асырады.

Сонымен қатар, Қағидалардың 19-тармағына сәйкес, ЖАО тіркелген машиналар және олардың меншік иелері бойынша жүргізілген тіркеу әрекеттері туралы анықтамалар мен өзге де жазбаша ақпаратты ұсынады.        Қағидалардың 28 және 29-тармақтарына сәйкес, машиналар жеке тұлғалардың тұрақты тұрғылықты жері немесе уақытша болатын жері бойынша (тұрақты тіркеуі болмаған жағдайда – уақытша тұру мерзіміне), не жеке тұлға жеке кәсіпкер ретінде тіркелген жағдайда – орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органында, заңды тұлғалардың – олардың заңды мекенжайы бойынша, ал заңды тұлғалардың филиалдарының – заңды тұлғаның жазбаша рұқсатымен филиалдардың орналасқан жері бойынша тіркеледі.

Машиналар сенімгерлік басқаруға, шаруашылық жүргізуге, сондай-ақ жалдау, лизинг, ипотека, қарыз шарттарына сәйкес берілген тұлғалардың атына мемлекеттік тіркеу жүргізілген жағдайда, тіркеу әрекеттері тиісті шарттарға қатысушының (қатысушылардың) жазбаша келісімімен жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, қолданыстағы заңнама шеңберінде ЖАО тіркелген техникаға шектеулер мен ауыртпалықтар салуға байланысты функцияларды жүзеге асыратынын атап өткен жөн.

 Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, сұрау салуда көрсетілген мәселе бойынша тиісті жергілікті атқарушы органға жүгінуіңізді сұраймыз.        

 

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – ҚР АК) 339-бабының 1-тармағына сәйкес мiндеттеме негiзiнде несие берушiге тиесiлi құқықтың (талап етудiң) ол мәмiле (талап етудi беру) бойынша басқа адамға берiлуi; немесе ол құқық заң құжатының негiзiнде басқа адамға ауыстыруы мүмкiн..

Несие берушiнiң талап етудi басқа адамға беруiне жол берiледi, себебi ол заң құжаттарына немесе шартқа қайшы келмейдi. (ҚР АК 345-бабының 1-тармағы). Несие берушi құқықтарының басқа адамға ауысуы үшiн, егер заң құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, борышқордың келiсiмi талап етiлмейдi (ҚР АК 339-бабының 2-тармағы). ҚР АК 339-бабының 3-тармағына сәйкес егер несие берушi құқықтарының басқа адамға ауысқаны жөнiнде борышқорға жазбаша түрде хабарланбаса, жаңа несие берушi осыдан туындайтын өзiне қолайсыз салдарға тәуекел етедi. Бұл жағдайда бастапқы несие берушiге мiндеттеменi орындағаны тиiстi несие берушiге орындағаны болып табылады.

ҚР АК 341-бабына сәйкес, егер заң құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, бастапқы несие берушiнiң құқығы жаңа несие берушiге құқықтың ауысуы кезiнде болған көлемде және сондай жағдайларда ауысады. Атап айтқанда, жаңа несие берушiге мiндеттеменi орындауды қамтамасыз ететiн, сондай-ақ басқа да құқықты, соның iшiнде алынбаған сыйақыға (мүддеге) құқықты талап етуге байланысты құқықтар ауысады.

Талап етудi басқа адамға берген несие берушi оған талап ету құқықтарын куәландыратын құжаттарды беруге және талапты жүзеге асыру үшiн маңызы бар мәлiметтердi хабарлауға мiндеттi. (ҚР АК 342-бабының 2-тармағы).

Сонымен бірге, «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 34-бабының 14-тармағында банк, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым банктік қарыз шарты бойынша құқықты (талап етуді) үшінші тұлғаға берген кезде, қарыз алушының құқық (талап ету) берілген үшінші тұлғамен құқықтық қатынастарына Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен банктік қарыз шарты шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулердің күші қолданылады.

Өзіне құқық (талап ету) берілген үшінші тұлғаның Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен банктік қарыз шарты шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулерді бұзуы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

Осылайша, банктік қарыз шарты бойынша банктің құқықтарын (талаптарын) үшінші тұлғалардың пайдасына беруге Қазақстан Республикасы заңнамасының және банктік қарыз шартының талаптарын сақтай отырып жол беріледі. Бұл ретте, банктік қарыз шарты бойынша банк құқығының (талап етуінің) үшінші тұлғаға өту талаптары қамтылған шартты жасасу кезінде банктік қарыз шарты бойынша қарыз алушының ережесі өзгермейді.

Қағидаларға сәйкес агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне кредит беру, сондай – ақ ауыл шаруашылығы жануарларын, техникасы мен технологиялық жабдығын сатып алуға лизинг кезінде сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау шарты (бұдан әрі-субсидиялау шарты) қаржы институты мен қарыз алушы арасында жасалған қарыз шартының негізінде қаржы институты, қарыз алушы және жұмыс органы арасында жасалады.

Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, жаңа кредитордың пайдасына қарыз шарты бойынша банктің құқықтарын (талаптарын) берілгеннен кейін субсидиялау шарты бойынша қаржы институтының (банктің) құқықтарын (талаптарын) басқаға беру тиісті басқаға беру шартын жасасу арқылы жүргізілетінін хабарлаймыз.

Бұл ретте Қағидалардың 12-тармағына сәйкес қарыз шартының талаптары өзгерген жағдайда, (осы Қағидалардың 5-тармағының екінші бөлігінде, 9-тармағының төртінші бөлігінде және 12-тармағының үшінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда) бұрын мақұлданған және есептелген субсидиялар сомасы ұлғайтылмайды, субсидиялау мерзімі ұзартылмайды.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 41-бабының 1-тармағына сәйкес тұлғалардың дара кәсiпкерлiктi жүзеге асыруы ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердi ауыл шаруашылығы өнiмiн өндiру үшін пайдалануға, сондай-ақ осы өнiмдi қайта өңдеумен және өткiзумен тығыз байланысты еңбек бiрлестiгi шаруа немесе фермер қожалығы деп танылады.

Кодекстің 43-бабы 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында шаруа немесе фермер қожалығының басшысы жеке және заңды тұлғалармен қатынастарда шаруа немесе фермер қожалығының мүдделерін білдіруге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған азаматтық-құқықтық мәмілелерді жүзеге асыруға құқылы екендігі көзделген.

Кодекстің 43-бабы 4-тармағының 3) тармақшасына сәйкес шаруа немесе фермер қожалығының мүшелері шаруа немесе фермер қожалығының басшысы ауысқан жағдайда, ортақ өтінішпен бұл туралы шаруашылықты тіркеген органдарға шаруа немесе фермер қожалығының басшысы хабарлауға міндетті.

«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 1-тармағында егер нормативтiк құқықтық актiлердiң өздерiнде немесе оларды қолданысқа енгiзу туралы актiлерде өзгеше ескертілмесе, барлық нормативтiк құқықтық актiлер тiкелей қолданылады барлық нормативтік құқықтық актілер тікелей қолданылатыны көзделген.

«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 11-бабының 2-тармағына сәйкес қолданысқа енгізілген нормативтiк құқықтық актiлердi қолдану үшiн қандай да болсын қосымша нұсқаулар талап етiлмейдi.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2018 жылғы 26 қазандағы № 436 бұйрығымен бекітілген Агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне кредит беру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын, техникасы мен технологиялық жабдығын сатып алуға лизинг кезінде сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау қағидаларына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу орынды емес, себебі жоғарыда көрсетілген нормаларды талдау кезіңде қарыз алушыны ауыстыру жағдайлары қолданыстағы заңнамамен реттелетіні анықталды.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі - ҚР КК) 41-бабының 2-тармағына сәйкес шаруа немесе фермер қожалығы нысандарында болуы мүмкін:

1) кәсіпкерлік қызмет ортақ бірлескен меншік базасына негізделген отбасылық кәсіпкерлік нысанында жүзеге асырылатын шаруа қожалығы;

2) өзіндік кәсіпкерлікті жүзеге асыруға негізделген фермер қожалығы;

3) бірлескен қызмет туралы шарт негізінде ортақ үлестік меншік базасында жай серіктестік нысанында ұйымдастырылған фермер қожалығы нысандарында болуы мүмкін.

Шаруа немесе фермер қожалығы басшысының қайтыс болуына байланысты субсидиялау шарттарындағы қарыз алушыларды ауыстыру туралы мәселені шаруа немесе фермер қожалығының нысанына байланысты қарауға болады.

ҚР КК 41-бабы 2-тармағының 1 және 3) тармақшаларына сәйкес бірлескен қызмет туралы шарт негізінде жай серіктестік нысанында ұйымдастырылған шаруа немесе фермер қожалығы бірнеше мүшеден тұрады.

ҚР АК 46-бабының 1-тармағына және ҚР АК 224-бабының 1-тармағына сәйкес шаруа қожалығының мүлкі, егер оның мүшелерінің арасындағы шартта өзгеше белгіленбесе, оларға бірлескен меншік құқығымен тиесілі болады.

Бірлескен қызмет туралы шарт негізінде жай серіктестік нысанында ұйымдастырылған фермер қожалығының мүлкі оның мүшелеріне ортақ үлестік меншік құқығымен тиесілі болады.

ҚР ПК 42-бабының 1-тармағында он сегіз жасқа толған, әрекетке қабілетті Қазақстан Республикасының азаматы, шаруа немесе фермер қожалығының басшысы бола алады деп көрсетілген.

Бұл ретте, PK Кодексінің 43-бабы 4-тармағының 3) тармақшасына сәйкес шаруа немесе фермер қожалығының басшысы ауысқан жағдайда, оның мүшелері бұл туралы шаруашылықты тіркеген органдарға жалпы өтінішпен хабарлайды.

Осылайша, егер шаруа немесе фермер қожалығын бірнеше мүше құрса, онда шаруа немесе фермер қожалығының басшысын оның мүшелері сайлайды.

Демек, шаруа немесе фермер қожалығының басшысы қайтыс болған жағдайда, шаруа немесе фермер қожалығының мүшелері өзара келісім бойынша шаруа немесе фермер қожалығының басқа мүшесін шаруа немесе фермер қожалығының басшысы деп тануы мүмкін.

ҚР КК 43-бабы 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес шаруа немесе фермер қожалығының басшысы жеке және заңды тұлғалармен қатынастарда оның мүдделерін білдіреді, ҚР заңдарында тыйым салынбаған азаматтық-құқықтық мәмілелерді жүзеге асырады.

Осыған байланысты, шаруа немесе фермер қожалығының жаңа басшысы ҚР заңдарында тыйым салынбаған кез келген азаматтық-құқықтық мәмілелерді жүзеге асыруға, оның ішінде шаруа немесе фермер қожалығы басшысының қайтыс болуына байланысты қарыз алушыны ауыстыру бөлігінде жоғарыда көрсетілген қағидалар шеңберінде субсидиялау шартына қосымша келісімге қол қоюға құқылы.

«Соттардың мұрагерлік туралы заңнаманы қолдануының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2009 жылғы 29 маусымдағы № 5 нормативтік қаулысының 29-тармағында егер шаруа немесе фермер қожалығын құру туралы шартта осындай қожалық мүшелеріне мұрагерлерді қабылдау көзделсе, онда шаруа немесе фермер қожалығы жалпы жиналысы мүшелерінің келісімімен осындай қожалықтың қайтыс болған мүшесінің мұрагері мұрагерлік үлесінің шегінде мүшелікке қабылдануы мүмкін деп көрсетілген.

Шаруа немесе фермер қожалығының мүлкі осындай қожалық қызметі тоқтатылған жағдайда ғана мұрагерлер арасында бөлінуі мүмкін.

ҚР КК 41-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес фермерлік шаруашылықты бір тұлға құра алады. Бұл жағдайда бұл адам фермер қожалығының жалғыз мүшесі және оның басшысы болып табылады.

ҚР АК 46-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 224-бабының 1-тармағына сәйкес бірлескен қызмет туралы шарт негізінде жай серіктестік нысанында ұйымдастырылған фермер қожалығының мүлкі оның мүшелеріне жеке меншік құқығымен тиесілі болады.

Шаруашылықтың басшысы мен жалғыз мүшесі қайтыс болған жағдайда, мұрагер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мұра қабылдағаннан кейін субсидиялау шартында қарыз алушыны ауыстыру жүзеге асырылуы мүмкін.

1082-бапқа сәйкес шаруа немесе фермер қожалығының мүшесі қайтыс болған жағдайда мұра жалпы ережелер бойынша ашылады.

Бұл ретте, мұраның құрамына мұра қалдырушыға тиесілі мүлік, сондай-ақ оның қайтыс болуына байланысты қолданылуы тоқтамайтын құқықтар мен міндеттер кіреді (PK АК 1040-бабының 1-тармағы).

Мұра ашылу күнінен бастап алты ай ішінде мұра қабылдануы мүмкін (ҚР АК 1072-2-Б.1-т.).

Мұрагерлікке құқық туралы куәлік мұра ашылған күннен бастап алты ай өткеннен кейін беріледі. Өсиет бойынша да, заң бойынша да мұрагерлік кезінде, егер нотариуста куәлік берілуін сұраған адамдардан басқа тиісті мүлікке не бүкіл мұраға қатысты басқа мұрагерлер туралы анық деректер болмаса, куәлік аталған мерзім өткенге дейін де берілуі мүмкін (ҚР АК 1073-бабының 2-тармағы).

Осылайша, ҚР АК 1040 п 1038 нормаларына сәйкес қайтыс болған азаматтан басқа адамдарға тиесілі мүлік, сондай-ақ оның қайтыс болуына байланысты қолданылуы тоқтамайтын құқықтары мен міндеттері ауысады.

Бұл ретте, қайтыс болған азаматтың мұрасы басқа адамдарға әмбебап құқық мирасқорлығы талаптарымен, егер ҚР АК 6-бөлімінің ережелерiнен өзгеше туындамаса, бiрыңғай тұтас нәрсе ретiнде және бiр-ақ мезгiлде ауысады.

ҚР АК 1072-бабының 4-тармағында қабылданған мұра, оны iс жүзiнде қабылдаған уақытқа қарамастан, сондай-ақ мұрагердiң мұраға қалдырған мүлiкке құқығы мемлекеттiк тiркелуге тиiстi болғанда, мұндай құқықтың мемлекеттiк тiркелген кезiне қарамастан, мұраның ашылған күнiнен бастап мұрагерге тиесiлi деп танылады..

ҚР АК 1042 - бабының 2-тармағына сәйкес мұра қалдырушының қайтыс болған күнi, ал оны қайтыс болған деп жариялаған кезде, егер сот шешімінде басқа күн көрсетiлмесе, азаматты қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешiмi күшiне енген күн мұраның ашылу уақыты болып табылады.

Қазақстан Республикасының ішінде бақылаудағы тауарларды өткізу "Астана ветсервис" ШЖҚ КМК беретін ветеринариялық анықтама болған кезде жүзеге асырылады.

Жеке пайдалану үшін тасымалданатын иттер мен мысықтардың орнын ауыстыру, клиникалық тексеру жүргізу туралы құзыретті органның белгісі болған жағдайда, ветеринариялық анықтамамен сүйемелденеді.