Al-Farabi - „drugi nauczyciel” po Arystotelesie

Al-Farabi - „drugi nauczyciel” po Arystotelesie

Al- FARABI

Al-Farabi, wybitny uczony, lekarz  i muzyk, jeden z pierwszych filozofów świata islamu. Nazywany „Drugim Nauczycielem” po Arystotelesie filozofii, urodził się w 870 roku w miejscie Farab, położonym u zbiegu rzeki Arys w Syr Darya - dzielnicy Otyrar w południowym Kazachstanie w regionie współczesnego Kazachstanu.

W wiekach IX-X. Miasto Farab było ważnym centrum politycznym, kulturalnym i handlowym, kluczowym punktem szlaków karawanowych Wielkiego Jedwabnego Szlaku, który łączył średniowieczną Europę i Azję. W związku z tym miasto miało własne instytucje edukacyjne, takie jak madrasy, które przyciągały podróżników i badaczy. Al-Farabi  uzyskał podstawę wiedzy naukowej w Farab, gdzie mieszkał do 20 roku życia, gdzie również miał okazję zapoznać się z dziełami filozoficznymi i naukowymi biblioteki Otrar, która zdaniem niektórych badaczy jest uważana za najbogatszą w tym czasie i drugą na świecie pod względem liczby książek i rękopisy po słynnej bibliotece w Aleksandrii.

Później wyjechał do Buchary i Samarkandu i dalej do Bagdadu, gdzie mieszkał przez wiele lat. W Bagdadzie spędził najbardziej twórcze czasy swojego życia Bagdad w tych czasach był kulturalnym i politycznym centrum kalifatu arabskiego. Ostatnie lata życia spędził w Syrii  w Aleppo i Damaszku. Wszystkie te miasta znajdowały się na Wielkim Jedwabnym Szlaku, co przyczyniło się do wieloaspektowego rozwoju myśliciela i jego znajomości około 70 języków i dialektów (biegle władał językami tureckim, arabskim, greckim, perskim, o czym świadczy jego praca i różne dialekty wschodnie).

Al-Farabi miał okazję zapoznać się z dziełami Arystotelesa, Platona i innych starożytnych greckich filozofów, w związku z którymi był nazywany „drugim nauczycielem” po Arystotelesie. Farabi pisał komentarze na temat dzieł Arystotelesa i Platona, jak również swoje traktaty etyczno-politytyczne, najbardziej znane są to : Księga zdobycia szczęścia, Państwo doskonałe,  Perły Mądrości, Kompendium praw Platona, Społeczność religijna doskonała,Wielka księga muzyki”.

W swoich rozważaniach starał się pogodzić filozofię Platona i Arystotelesa. Często uznaje się, że to właśnie Al-Farabi stworzył podstawy filozofii muzułmańskiej. Nawet Awicenna przyznał, że tylko dzięki komentarzowi Al-Farabiego mógł pojąć Metafizykę Arystotelesa.

Dzieła Al-Farabiego miały wpływ na rozwój na myśli polityczne na wschodzie i zachodzie. Nazwa al-Farabi mocno wpisała się w historię światowej nauki i kultury. Jego prace, mające duży wpływ na renesans europejski, stały się łączącym mostem dla zbliżenia kultur i filozofii Zachodu i Wschodu. Al-Farabiego uznaje się za twórcę politycznej filozofii islamu.

W Europie już w XII-XIII wieku dzieła al-Farabiego zaczęto tłumaczyć na łacinę i hebrajski, a w latach 1930–1932 w Paryżu opublikowano tłumaczenie na język francuski pierwszej części Wielkiej Księgi Muzyki, opublikowane przez francuskiego uczonego barona Rudolpha d'Herlange. W języku polskim dostępne są tłumaczone przez polskiego arabistę Józefa Bielawskiego platonizujące dzieła polityczne Al-Farabiego - Państwo doskonałe) i Polityka.

Podczas wizyty do Syrii w listopadzie 2007 r. Pierwszy prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew zlecił przeznaczenie niezbędnych środków finansowych na odbudowę mauzoleum Al-Farabi, a także na budowę światowego centrum historycznego i kulturalnego Al-Farabi w stolice Syrii, Damaszku.

W 1991 roku jednemu z największych Uniwersytetów państwowych w Kazachstanie nadano nazwę imienia Al-Farabi.

W 2020 roku 1150 lecie Al-Farabi jest obchodzone w Kazachstanie na szczeblu państwowym.