Жиі қойылатын сұрақтар
ҚР "Азаматтық қорғау туралы" Заңына (12, 65-бап) және ҚР ТЖ Министрінің "Өндірістік бақылау қызметтерінің лауазымды адамдары санының нормативтерін бекіту туралы" 2025 жылғы 13 қазандағы № 447 бұйрығына сәйкес
- Саны 150-ден кем қызметкер болған кезде:
Нормаларға сәйкес, егер қауіпті өндірістік объектілерде (ҚББ) 150-ден аз адам жұмыспен қамтылса, жеке штат бірлігін енгізуге болмайды. Өндірістік бақылауға жауапты функциялар мыналарға жүктелуі мүмкін:
* Ұйым басшысының орынбасарларының бірі;
* Инженерлік-техникалық персонал (ИТР) қатарындағы жұмыс істеп тұрған қызметкер.
* Шарт: қызметкердің жоғары техникалық білімі, БҚҚ-да кемінде 3 жыл жұмыс өтілі және өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша қолданыстағы аттестациясы болуы тиіс.
- Саны 150-ден 500-ге дейін қызметкер:
Заң және № 447 бұйрық функцияларды толық емес жұмыс істейтін қызметкерлерге жүктеуге тыйым салады. Ұйым міндетті:
* Жеке штат бірлігін бөліңіз;
* Өндірістік бақылаудан басқа міндеттерді орындамайтын босатылған маман тағайындалсын.
- 500-ден астам қызметкер болған жағдайда:
Ұйым өндірістік бақылаудың дербес қызметін құруға міндетті. Бұл өз басшысымен және мамандарымен штаттық бөлімшенің (бөлімнің) болуын білдіреді, олар үшін бұл қызмет жалғыз негізгі жұмыс болып табылады.
Өндірістік бақылау қызметі (ӘКК) мамандарының санына қойылатын нормативтік талаптар Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген және 2026 жылы міндетті болып табылады.
ҚР "Азаматтық қорғау туралы" Заңына (12, 65-бап) және ҚР ТЖ Министрінің "өндірістік бақылау қызметтерінің лауазымды адамдары санының нормативтерін бекіту туралы" 2025 жылғы 13 қазандағы № 447 бұйрығына сәйкес (2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді) мынадай нормативтер белгіленген:
1. Қызметкерлер санына тәуелділік
Бақылауды ұйымдастыру түрі қауіпті өндірістік нысандарда жұмыс істейтін қызметкерлердің жалпы санына тікелей байланысты:
150-ден аз жұмыскер: өндірістік бақылауға жауапты адамның функцияларын ұйым басшысының орынбасарларының бірі немесе арнайы тағайындалған лауазымды адам орындай алады (қоса атқаруға рұқсат етіледі).
150-ден 500-ге дейін жұмысшы: ұйым тек өндірістік бақылаумен айналысатын жеке (босатылған) маман тағайындауға міндетті.
500-ден астам қызметкер: ұйым өндірістік бақылаудың дербес қызметін (ӘКК) құруға міндетті.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамамен өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы жұмыстарды жүргізу құқығына бұрын берілген аттестатты қайта ресімдеу рәсімі белгіленбеген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес заңды тұлға атауының өзгеруі қайта ұйымдастыру деп танылмайды және заңды тұлғаның құқықтары мен міндеттерінің өзгеруіне әкеп соқпайды.
Осылайша, атауы өзгергенге дейін заңды тұлғаға берілген өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы жұмыстарды жүргізу құқығына арналған аттестат атауы өзгергеннен кейін де, атауының өзгеруіне байланысты заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгенін (қайта тіркелгенін) растайтын құжатты қоса бере отырып қолданылады.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамада көзделген өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды, жұмыскерлерді даярлау, қайта даярлау өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын білу деңгейін қолдау мақсатында жүргізіледі және Заңда және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы құқықтық актілерде белгіленген өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары көлемінде жүзеге асырылады.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 79-бабы қауіпті өндірістік объектілердің және өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері жөніндегі өзге де ұйымдардың мамандарын, жұмыскерлерін даярлау, қайта даярлау тәртібін айқындайды, өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында даярлануға жататын адамдарды және қайта даярлауды талап ететін жағдайларды айқындайды.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы кәсіптік даярлау және қайта даярлау тәртібін белгілемейді, сол сияқты даярлау рәсіміне және кәсіптік қызметке дайындығын айқындауға қойылатын талаптарды белгілемейді.
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес ұйымның жұмыс істеуі мен дамуы үшін кәсіптік даярлаудың, қайта даярлаудың және біліктілікті арттырудың қажеттілігі мен көлемін жұмыс беруші айқындайды.
"Білім туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кәсіптік даярлау білім алушылардың белгілі бір жұмыс түрін орындау үшін қажетті жаңа немесе өзгертілген кәсіптік дағдыларды жедел меңгеруіне бағытталған.
Кәсіптік даярлықтың нысанын, мазмұны мен көлемін жұмыс беруші тиісті кәсіп бойынша қолданыстағы білім беретін оқу бағдарламаларының негізінде айқындайды.
Осылайша, кәсіптік қызмет саласында кадрлар даярлау және біліктілік беру мәселелері, оның ішінде білім беру бағдарламалары бойынша даярлау және қайта даярлау мәселелері өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы жұмыс түрлеріне жатпайды, сондықтан өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамамен реттелмейді.
Жабдықты пайдалануға рұқсат алу қажеттілігінің жоқтығы туралы осындай негіздемені алу талап етілмейді.
Тендерге қатысатын жабдықты (техникалық құрылғылар, материалдар, өлшеу құралдары, жеке қорғану құралдары, кабельдік өнім және т.б.) қауіпті өндірістік объектілерде қолдануға рұқсат алу қажеттілігінің болмауы үшін негіз болып табылады.) "азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 74-бабының нормалары болып табылады, оған сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде қолдануға рұқсат тек технологияларға және қауіпті техникалық құрылғыларға беріледі.
Осыған байланысты, қолданыстағы заңнама нормалары туралы қызметтерге Тапсырыс берушілермен түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажет.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 76-бабына сәйкес декларацияны әзірлеуді қауіпті өндірістік объектіні пайдаланатын ұйым дербес жүзеге асырады.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 74-бабына сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде технологияларды, қауіпті техникалық құрылғыларды қолдануға рұқсаттар Қазақстан Республикасының аумағында барлық нарық субъектілері үшін қолданылады және оларды қайта алу талап етілмейді.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамаға сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде техникалық құрылғыларды, материалдарды, өлшеу құралдарын, жеке қорғаныс құралдарын, кабельдік өнімді, оның ішінде жарылыстан қорғалып орындалған және т.б. қолдануға рұқсат алу талап етілмейді.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 74-бабына сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде қолдануға рұқсат тек технологиялар мен қауіпті техникалық құрылғыларға ғана беріледі.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамамен өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы жұмыстарды жүргізу құқығына аттестаттың қолданылу мерзімін ұзарту рәсімі белгіленбеген.
Аттестаттың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін, сіз заңнамада белгіленген тәртіппен жаңа аттестат алуға, яғни өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында жұмыстар жүргізу құқығына аттестат алу рәсімінен қайтадан өтуге құқылысыз.
"Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 72-бабына сәйкес аттестаттауға құқық беретін мынадай жұмыс түрлері жатады:
1) өнеркәсіптік қауіпсіздікке сараптама жүргізу:
- қауіпті техникалық құрылғылар;
- қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын технологиялар, техникалық құрылғылар, материалдар – құрылыс материалдарын қоспағанда);
- заңды тұлғалардың өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында жұмыстар жүргізу құқығына аттестат алу кезінде мәлімделген жұмыс түрлеріне, өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарына сәйкестігіне;
- "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында сараптамаға жататын жобалық құжаттар.
2) өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды, жұмыскерлерді даярлау, қайта даярлау;
3) жарылыс жұмыстары саласында сараптама жүргізу;
4) газ тұтыну жүйелеріне техникалық қызмет көрсетуді жүргізу;
5) лифтілерді, эскалаторларды, траволаторларды, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі адамдарға (мүгедектерге) арналған көтергіштерді монтаждауды, оларға техникалық қызмет көрсетуді, техникалық диагностикалауды, техникалық куәландыруды және жөндеуді жүргізу арқылы қамтамасыз етіледі.