"Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 12 қарашадағы Заңының 12-бабы 4-тармағының 9) тармақшасынасәйкес, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Мыналар:
1) осы нормативтік қаулыға 1-қосымшаға сәйкес, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары;
2) осы нормативтік қаулыға 2-қосымшаға сәйкес, Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары бекітілсін.
Ескерту. 1-тармаққа өзгерістер енгізілді – Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
2. Осы нормативтік қаулыға 3-қосымшаға сәйкес, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің кейбір нормативтік қаулыларының күші жойылды деп танылсын.
3. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Заң бөлімі заңнамада белгіленген тәртіппен:
1) осы нормативтік қаулының Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;
2) осы нормативтік қаулы Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның мерзімді баспасөз басылымдарында және "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялануға жіберілуін;
3) осы нормативтік қаулының Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің интернет-ресурсына орналастырылуын қамтамасыз етсін.
4. Нормативтік қаулының орындалуын бақылау Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің аппарат басшысына жүктелсін.
5. Осы нормативтік қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
|
Төраға |
Қ. Жаңбыршин |
| Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 17-НҚ нормативтік қаулысына 1-қосымша |
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі
есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау
жүргізу қағидалары
1-бөлім. Жалпы ережелер
1. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Мемлекеттік аудит туралы заң) 12-бабы 4-тармағының 9) тармақшасына сәйкес, сондай-ақ Халықаралық жоғары аудит органдары ұйымының (ИНТОСАИ) ISSAI 100 – 400 халықаралық стандарттарының қолайлы ережелері ескеріле отырып әзірленді.
2. Қағидалар Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің (бұдан әрі – Есеп комитеті) мемлекеттік аудит объектілерінің тиісті жылға арналған тізбесін қалыптастыру, сыртқы мемлекеттік аудитті жоспарлау, жүргізу, оның қорытындылары бойынша құжаттарды ресімдеу, қаржылық бақылауды жүзеге асыру, сапа бақылауын жүргізу, сыртқы мемлекеттік аудиттің нәтижелері бойынша Есеп комитетінің аудиторлық қорытындысында берілген ұсынымдардың және Нұсқамалардың орындалуын мониторингтеуді және бақылауды ұйымдастыру, аудиторлық іс-шара нәтижелерінің бұқаралық ақпарат құралдарында жария етілу және мемлекеттік аудит материалдарын есепке алу тәртібін айқындайды.
Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
3. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) аудиторлық рәсімдер – аудиторлық іс-шара барысында оны жүргізу бағдарламасына сәйкес жүзеге асырылатын, аудиторлық іс-шара мақсаттарына қол жеткізу үшін қажетті іс-қимылдар;
2) аудиторлық іс-шара – мемлекеттік аудиттің қорытындысы бойынша аудиторлық есептер мен аудиторлық қорытындыларды дайындауға, жүргізуге, ресімдеуге бағытталған іс-қимылдар кешені;
3) қаулы – Есеп комитетінің аудиторлық қорытындыны бекітетін құжаты;
4) мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау материалдары – мемлекеттік аудитті жүргізу үшін қажетті құжаттар, сондай-ақ оның нәтижелері бойынша жасалған құжаттар және қоса беріліп отырған аудиторлық дәлелдемелер;
5) мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау объектілері – мемлекеттік органдар, мемлекеттік мекемелер, квазимемлекеттік сектор субъектілері, сондай-ақ бюджет қаражатын алушылар (бұдан әрі – мемлекеттік аудит объектілері);
6) мемлекеттік аудитор – мемлекеттік аудитор сертификаты бар, мемлекеттік аудитті және (немесе) қаржылық бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік әкімшілік қызметші;
7) мемлекеттік аудитордың ассистенті – бухгалтерлік есеп және аудит саласында кәсіби білімі, мемлекеттік аудитке қатысу құқығы бар мемлекеттік қызметші;
8) мемлекеттік аудиттің сапа бақылауы – мемлекеттік аудиторлардың мемлекеттік аудитті жүзеге асыру кезінде Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау стандарттарының және осы Қағидалардың талаптарын сақтауын тексеру;
9) нұсқама – анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларға итермелейтін себептерді, жағдайларды жою, сондай-ақ осы бұзушылықтарға жол берген адамдарға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылық шараларын қолдану үшін мемлекеттік аудит объектілеріне, ұйымдар мен лауазымды адамдарға жіберілетін, орындау үшін міндетті Есеп комитетінің актісі.
10) сыртқы мемлекеттік аудит – Есеп комитеті жүзеге асыратын:
бюджет қаражатының, мемлекет пен квазимемлекеттік сектор субъектілері активтерінің, байланысты гранттардың, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген қарыздардың, сондай-ақ мемлекет кепілгерлігімен, оның ішінде бюджетті атқаруға байланысты тәуекелдерді басқару жүйесіне негізделген басқа да қызмет кезінде тартылатын қарыздардың басқарылу және пайдаланылу тиімділігін;
халықтың тұрмыс жағдайлары сапасының қарқынды өсуін және елдің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ұлттық ресурстардың (қаржылық, табиғи, өндірістік, кадрлық, ақпараттық) тиімді және заңды басқарылуын талдау, бағалау және тексеру (бұдан әрі – мемлекеттік аудит).
Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
4. Сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау мемлекеттік басқару жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады және бюджет қаражатын, мемлекет пен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің активтерін пайдаланудың айқындығын, тиімділігін, жауаптылығын арттыруға бағытталған.
5. Мемлекеттік аудит Есеп комитетінің мемлекеттік аудит объектілерінің тиісті жылға арналған тізбесінің (бұдан әрі – Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесі) негізінде жүргізіледі.
Ескерту. 5-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
6. Мемлекеттік аудит туралы заңның 42-бабының 3-тармағына сәйкес, Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінде көзделмеген тексерулерді жүргізу үшін мемлекеттік органдардың сұратулары бойынша Есеп комитетінің мемлекеттік аудиторлары мен өзге де лауазымды адамдарын тартуға жол берілмейді.
Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
7. Аудиторлық іс-шараны жүргізуге тікелей басшылықты Есеп комитетінің мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты мүшесі өзіне бекітілген жұмыс бағыттары бойынша жүзеге асырады.
8. Мемлекеттік аудит тобы топ мүшелерінің мемлекеттік аудит объектілерімен үлестестігі тізімі (бұдан әрі - үлестестік тізімі) ескеріле отырып аудиторлық іс-шараны жүргізу басталғанға дейін қалыптастырылады. Үлестестік тізімі Есеп комитеті қызметкерлерінің жұбайының (зайыбының), жақын туыстарының, жақындарының жұмыс орны, олар қатысушылары, құрылтайшылары болып табылатын заңды тұлғалардың атауы, сондай-ақ сенім білдірілген тұлғалардың (мүлікті сенімгерлік басқаруға берген жағдайда) жұмыс орны туралы мәліметтерді қамтиды. Үлестестік тізімі Есеп комитетінің Төрағасы бекітеді.
Мемлекеттік аудит тобының қалыптастырылған құрамы аудиторлық іс-шараны жүргізуге қатысатын Есеп комитетінің қызметкерлерін – мемлекеттік аудит тобының жетекшісін, мемлекеттік аудиторларды және (немесе) мемлекеттік аудитордың (лардың) ассистентін (терін) (бұдан әрі – ассистент), сондай-ақ тартылған жағдайда, мемлекеттік органдардың мамандарын, сарапшыларды, мемлекеттік емес аудиторлық ұйымдарды (бұдан әрі – сарапшы) қамтиды.
Ескерту. 8-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
9. Құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы мемлекеттік аудит тобына қызметкер бекітеді, ол аудиторлық іс-шараның барлық кезеңдерінде құқықтық сүйемелдеуді жүзеге асырады және мемлекеттік аудит тобы жетекшісінің жүргізіліп жатқан мемлекеттік аудит мәселелері бойынша жазбаша сұрау салуларына (электрондық пошта бойынша) бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталған кезде заңнаманы қолдануға қатысты мемлекеттік аудит объектілеріне шықпай, жазбаша консультация береді.
Ескерту. 9-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
10. Құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімше қызметкерлерінің жазбаша консультациялары тек қойылған мәселелер шеңберінде және ұсынылған құжаттар көлемдері шегінде көрсетіледі.
11. Аудиторлық іс-шараларды жүргізу кезінде Есеп комитетінің қызметкерлері, сондай-ақ тартылатын сарапшылар Мемлекеттік аудит туралы заңда белгіленген құзыреттеріне сүйене отырып, осы Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабын және осы Қағидаларды басшылыққа алады.
12. Есеп комитеті мемлекеттік аудиттің мынадай типтерін жүзеге асырады:
1) тиімділік аудиті – мемлекеттік аудит объектісінің қызметін тиімділік, үнемділік, өнімділік және нәтижелілік тұрғысынан бағалау және талдау;
2) сәйкестік аудиті – мемлекеттік аудит объектісінің Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын, сондай-ақ оларды іске асыру үшін қабылданған квазимемлекеттік сектор субъектілерінің актілерін сақтауын бағалау, тексеру;
3) қаржылық есептілік аудиті – мемлекеттік аудит объектісі қаржылық есептілігінің, бухгалтерлік есебінің және қаржылық жай-күйінің анықтығын, негізділігін бағалау.
13. Мемлекеттік аудиттің типтері бойынша аудиторлық іс-шараларды жүргізудің ерекшеліктері Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес белгіленеді.
14. Есеп комитеті мемлекеттік аудит шеңберінде Мемлекеттік аудит туралы заңның 17-бабының 4-тармағында көзделген үстеме, бірлескен, қатар тексерулерді жүргізеді.
15. Мемлекеттік аудит:
республикалық бюджетті жоспарлау, қалыптастыру, бөлу, пайдалану және мемлекет пен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің активтерін пайдаланудың;
мемлекеттік, үкіметтік және бюджеттік бағдарламалардың, орталық мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының, акционері мемлекет болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың даму стратегиялары мен даму жоспарларының іске асырудың;
бюджет процесіне қатысушылардың, соның ішінде квазимемлекеттік сектор субъектілерінің, сондай-ақ басқа да бюджет қаражатын алушылардың байланысты гранттарды, мемлекет кепілгерліктері мен активтерін, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген қарыздарды, бюджеттік инвестицияларды пайдаланатын жеке және заңды тұлғалардың бюджет және өзге де заңнама нормаларын, оларды іске асыру үшін квазимемлекеттік сектор субъектілері қабылдаған актілерді сақтауының тәуекелдерін бағалау, оларды мониторингтеу, салыстыру, тексеру, бағалау және талдау арқылы жүргізіледі.
16. Есеп комитеті мемлекеттік аудиттің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктерді талдауды, жинақтап қорытуды және жүйелеуді жүзеге асырады.
2-бөлім. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін қалыптастыру
17. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін қалыптастыру Мемлекеттік аудит туралы заңның 8, 18-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.
18. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін қалыптастыру мемлекеттік аудит объектілерінің заңнама нормаларының, квазимемлекеттік сектор субъектілері актілерінің, соның ішінде бюджет қаражатын, мемлекет пен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің активтерін (бұдан әрі – актив) жоспарлауға, қалыптастыруға, бөлуге, пайдалануға байланысты нормаларының бұзушылықтарын анықтау, жою және оларға жол бермеу мақсатында, Есеп комитетінің Мемлекеттік аудит туралы заңда көзделген өкілеттіктерін іске асыру үшін жүргізіледі.
19. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесі мемлекеттік аудит объектілерінің қайталануын жою мақсатында, тиімділік аудитінің перспективалық жоспарының негізінде, мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау органдарының өзара іс-қимылы, Есеп комитетінің мемлекеттік аудит нәтижелерін тануы ескеріле отырып, кезекті жылға арналған аудиторлық іс-шараларды сапалы және тиімді жүзеге асыру үшін қалыптастырылады.
Ескерту. 19-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
20. Алып тасталды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
21. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесі Есеп комитетінің Интеграцияланған ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі – ЕК ИАЖ) қалыптастырылады.
Ескерту. 21-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
22. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін қалыптастыру үшін Есеп комитетінің мүшелері мемлекеттік аудит объектілерінің тәуекелдерін бағалауды және қосымша көздерден алынатын деректер мен сұрау салуларды ескере отырып, Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылаудың бірыңғай дерекқорының (бұдан әрі – Бірыңғай дерекқор) негізінде жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қазанынан кешіктірмей, Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің жобасына ұсыныстарын осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ЕК АИЖ-да аудиторлық іс-шараны жүргізуге өтінім (бұдан әрі – Өтінім) түрінде дайындайды.
Ескерту. 22-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
23. Есеп комитетінің мүшелері мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшемен бірлесіп, Өтінімді жасау кезінде мемлекеттік аудит объектілерін және мемлекеттік аудитпен қамтылатын бюджет қаражаты мен активтердің болжамды көлемін, аудиторлық іс-шараның атауын, өз бағыттары бойынша мемлекеттік аудиттің типтері мен тексеру түрлерін, аудиторлық іс-шараның әрбір кезеңін жүргізу мерзімдерін, сондай-ақ мемлекеттік аудиторлардың қажетті санын ескере отырып, ассистенттерді және сарапшыларды тартудың қажеттілігін айқындайды.
Ескерту. 23-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
23-1. Есеп комитетінің Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің жобасын қалыптасыру кезінде:
1) мыналар:
Қазақстан Республикасы Президентінің және оның Әкімшілігінің тапсырмалары;
мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау саласындағы халықаралық міндеттемелер;
Есеп комитетінің жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімшесі жүзеге асыратын мемлекеттік аудит объектілерінің тәуекелдерін бағалау нәтижелері;
елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының, соның ішінде мемлекеттік басқару және экономика салалары бөлінісіндегі статистикалық деректер қарауға және есепке алуға жатады;
2) мыналар:
кезекті қаржы жылына арналған республикалық бюджеттің атқарылуы туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің және Есеп комитетінің есептерін қарау қорытындалары бойынша берілген Қазақстан Республикасы Парламентінің ұсынымдары;
құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдардың ұсыныстары;
бірлескен және қатар аудиторлық іс-шаралар жүргізу жөніндегі Шет елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарының, сондай-ақ бірлескен (қатар) аудитті жүзеге асыру бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының ұсыныстары;
бюджет қаражаты мен активтер тиімсіз жұмсалатын не болмаса Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, бюджеттік инвестициялар тиімсіз іске асырылатын белгілі бір мемлекеттік аудит объектілерінде аудиторлық іс-шаралар ұйымдастыру мәселелері туралы жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
бюджет қаражаты мен активтердің қалыптастырылуы және жұмсалуы, Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттары және бюджеттік инвестициялардың іске асырылуы барысындағы бұзушылықтар туралы бұқаралық ақпарат құралдарының мониторингілеу нәтижелері олардың орындылығы мәніне талданады.
Ескерту. Қағидалар 23-1-тармақпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
23-2. Есеп комитеті мүшесінің аудиторлық іс-шараның бағытын таңдауы мынадай өлшемшарттарға негізделеді:
аудиторлық іс-шараның бағыттарының Мемлекеттік аудит туралы заңда белгіленген Есеп комитетінің құзыреттеріне сәйкестігі;
бюджет қаражаты мен активтерді қалыптастыру және (немесе) пайдалану кезінде, сондай-ақ әлеуетті түрде теріс нәтижелерге әкеп соғуы мүмкін мемлекеттік аудит объектілері қызметінде тәуекелдердің болуы;
осы саладағы аудитке жататын және (немесе) мемлекеттік аудит объектілері пайдаланатын бюджет қаражаты мен активтердің болжамды көлеміне;
мемлекеттік аудит объектілерінде алдыңғы аудиторлық іс-шараларды жүргізу мерзімдері мен нәтижелеріне;
бюджет қаражаты мен активтердің жұмсалуының басым бағыттарына сәйкес жоспарланатын жылғы бюджеттің аудитпен қамтылуына;
аралық іске асыру қорытындылары бойынша немесе Мемлекеттік басқару жүйесінің құжаттарын іске асыруды аяқтау кезеңінде бюджет қаражаты мен активтер есебінен объектілерді пайдалануға енгізуде олардың күшін жоюға қою тиімділігін бағалау жүргізу қажеттілігіне.
Мемлекеттік аудит объектілерін іріктеу кезінде бюджеттік бағдарламаларға, бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне, квазимемлекеттік сектор субъектілеріне, тәуекелдердің жоғары және орта топтарына жатқызылған Мемлекеттік басқару жүйесінің құжаттарына басымдық беру керек.
Ескерту. Қағидалар 23-2-тармақпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
24. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше аудиторлық іс-шараларды жүзеге асыруға арналған Өтінімдердің негізінде аудиторлық іс-шараны жүргізу мерзімінің нормативін есептеуді жүзеге асырады.
Бұл ретте, мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеу жүргізу мерзімі аудиторлық іс-шараның негізгі кезеңін жүргізу мерзімінің кемінде үштен бірін қамтиды.
Ескерту. 24-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
25. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша және Есеп комитетінің аппараттық кеңесінде мақұлданған Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің алдын ала жобасын, сондай-ақ осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мемлекеттік аудит объектілерінің нақтыланған тізбесін жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 25 қазанына дейін Ішкі аудит жөніндегі уәкілетті органға (бұдан әрі – Уәкілетті орган) және облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың тексеру комиссияларына (бұдан әрі – тексеру комиссиялары) жібереді.
Есеп комитеті Төрағасының кеңесінде мемлекеттік аудит объектілерінің нақтыланған тізбесімен Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің алдын ала жобасын қарау кезінде олардың өтінімдері бойынша Есеп комитеті мүшелерінің баяндамалары тыңдалады.
Ескерту. 25-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
26. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 20 қарашасына дейін тексеру комиссияларымен және жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 10 қарашасына дейін Уәкілетті органмен хаттама жасай отырып, мемлекеттік аудит объектілерін және мемлекеттік аудитпен қамтылатын бюджет қаражаты мен активтердің болжамды көлемін келіседі, бірлескен, қатар тексеру жүргізу мәселелерін пысықтайды.
Ескерту. 26-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
27. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 20 қарашасына дейін Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің түпкілікті жобасын Уәкілетті органға және тексеру комиссияларына жібереді.
Ескерту. 27-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
28. Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің келісілген жобасы жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 10 желтоқсанына дейін Есеп комитетінің отырысында қаралады және мақұлданады. Отырысқа тараптардың келісімі бойынша Уәкілетті органның және тексеру комиссияларының бірінші басшылары шақырылады.
Ескерту. 28-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
29. Ескертулер туындаған жағдайда, Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің жобасы отырыс өткізілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде пысықталады. Мемлекеттік аудит объектілерінің тиісті жылға арналған тізбесінің жобасы Есеп комитетінің мүшелерімен және мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшемен қайта келісілгеннен кейін Есеп комитетінің Төрағасына бекітуге енгізіледі.
Ескерту. 29-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
30. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін Есеп комитетінің Интернет-ресурсына орналастыруды жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше ол бекітілген және өзгерістер (толықтырулар) енгізілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жүзеге асырады.
Ескерту. 30-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
31. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін бекіту туралы бұйрық тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде оны Электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі (бұдан әрі – ЭҚАБЖ) және (немесе) жазбаша түрде пошта арқылы Уәкілетті органға, тексеру комиссияларына, Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне, Қазақстан Республикасының Премьер-Министріне, құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органға, республикалық бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне және облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың әкімдеріне жіберу жүзеге асырылады.
Ескерту. 31-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
32. Мемлекеттік аудит объектілерінің бекітілген тізбесіне өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы бұйрық тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде) оны ЭҚАБЖ және (немесе) жазбаша түрде пошта арқылы:
1) құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органға;
2) Уәкілетті органға және тексеру комиссияларына Мемлекеттік аудит объектілерінің өзгертілген (толықтырылған) нақтыланған тізбесінің қоса берілуімен жіберу жүзеге асырылады.
Ескерту. 32-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
33. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше бекітілген Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің орындалуына тұрақты негізде мониторинг жүргізеді.
Ескерту. 33-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
34. Аудиторлық іс-шаралардың қайталануын болдырмау мақсатында, жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше Уәкілетті органның және тексеру комиссияларының мемлекеттік аудит объектілері тізбелерінің өзгерістеріне тоқсан сайынғы негізде мониторинг жүргізеді.
Ескерту. 34-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
35. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше Уәкілетті органның және тексеру комиссиясының мемлекеттік аудит объектілерінің жылдық тізбесінің шеңберіндегі аудиторлық іс-шараларының орындалуы жөніндегі ақпаратты олардың нәтижелерін талдап және жинақтап, кейіннен Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасының Парламентіне ұсынылатын Есеп комитетінің ақпаратына және есебіне енгізу үшін тоқсан сайынғы негізде сұратып отырады.
36. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесі бекітілгеннен кейін бес жұмыс күні ішінде жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшемен бірге тоқсан сайын нақтыланатын аудиторлық іс-шаралардың аяқталуын ескере отырып, отырыстар өткізудің жылдық жоспарын қалыптастырады.
Ескерту. 36-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
37. Есепті кезеңнің қорытындылары бойынша Есеп комитетінің Төрағасына Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің іске асырылуы туралы ақпарат ұсынылады.
Ескерту. 37-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
38. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмалары және (немесе) Есеп комитеті Төрағасының бастамасы бойынша, сондай-ақ мемлекеттік аудит, сапа бақылауын жүргізуге және жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшыларының қолдары қойылған және өзекті етілген Өтінімді, сондай-ақ өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізудің негізділігін растайтын құжаттарды (материалдарды) қоса бере отырып, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің қызметтік жазбасының негізінде осы Қағидалардың 54, 55-тармақтарында көзделген негіздер бойынша өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізіледі.
Ескерту. 38-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
3-бөлім. Жеке мемлекеттік аудитті жоспарлау және оны жүргізу
1-кіші бөлім. Жеке мемлекеттік аудитті жоспарлау
39. Аудиторлық іс-шараны жүргізуге дайындық оның бастапқы кезеңі болып табылады, онда:
1) мемлекеттік аудит объектілерін алдын-ала зерделеу;
2) тексеру тағайындауға актілер болып табылатын мемлекеттік аудит жүргізу жоспарын (бұдан әрі – Аудит жоспары), мемлекеттік аудит жүргізу бағдарламасын (бұдан әрі – Аудит бағдарламасы), аудиторлық іс-шараны, бірлескен және қатар тексерулерді жүргізуге тапсырманы (бұдан әрі – Тапсырма), аудиторлық іс-шараны жүргізуге арналған аудиторлық тапсырманы (бұдан әрі – Аудиторлық тапсырма) және өзге де құжаттаманы жасау жүзеге асырылады.
Ескерту. 39-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
40. Жеке мемлекеттік аудит жүргізуге дайындық Мемлекеттік аудит туралы заңның 8 және 17-баптарына, осы Қағидаларға және сыртқы мемлекеттік аудитті жүргізуді регламенттейтін өзге де құжаттарға сәйкес жүзеге асырылады.
Ескерту. 40-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
1-параграф. Мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеу
41. Мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеуді мемлекеттік аудит тобының барлық қатысушылары мемлекеттік аудит объектісіне бармай, Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпияларын қорғау жөніндегі заңнамаға сәйкес жүзеге асырылатын аудиторлық іс-шараларды қоспағанда, олардың қызметі туралы мемлекеттік аудиттің типін, тексеру түрі мен мемлекеттік аудит объектілерін, аудиторлық іс-шарамен қамтылатын қаражат және активтер көлемін, мемлекеттік аудит жүргізу мерзімдерін нақтылауға, мемлекеттік аудит мәселелерін айқындауға, соның ішінде қаражаттың жұмсалуы туралы мәліметтерде және Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 97-бабына сәйкес жүргізілген ағымдағы бақылау нәтижелерінде көзделген деректерді өзекті етуге қажетті ақпаратты жинау және талдау жолымен жүргізіледі.
Ескерту. 41-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
42. Мемлекеттік аудиттің типіне қарай мынадай көрсеткіштер айқындалады:
1) тиімділік – жоспарланған және алынған нәтижелердің оларға қол жеткізу үшін пайдаланылған ресурстар ескерілгендегі арақатынасы;
2) үнемділік – қызметтің бағаланатын нәтижелерінің тиісті сапасын сақтай отырып, осы нәтижелерге қол жеткізу үшін бөлінген ресурстардың құнын барынша азайту;
3) өнімділік – санын, сапасын және мерзімдерін ескере отырып бөлінген ресурстарды пайдалана отырып, экономика немесе жекелеген басқару саласы үшін барынша пайдалы нәтиже алу;
4) нәтижелілік – әрбір қызмет бойынша белгіленген міндеттердің іске асырылу деңгейі және тиісті қызметтің жоспарлы (тікелей, түпкілікті) және нақты нәтижелерінің арақатынасы;
5) мәнділік – мемлекеттік аудит объектісі қаржылық және шаруашылық операцияларын жасауы кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасы нормаларының, оларды іске асыру үшін қабылданған квазимемлекеттік сектор субъектілері актілерінің талаптарынан ауытқу, сондай-ақ ең жоғары жол берілетін мөлшері мемлекеттік аудит объектісі қызметінің ерекшелігіне және көрсеткіштер санатына қарай Қазақстан Республикасының мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы заңнамасына сәйкес айқындалатын, қабылданатын шешімдерге ықпал ететін өзге де қателер;
6) перспективалық – жүргізілген шығыстардың белгіленген күтілетін кезеңге қойылған мақсаттар мен міндеттерге сәйкестігі.
43. Мемлекеттік аудит объектісі туралы ақпаратты талдау негізінде алдын ала зерделеу барысында мемлекеттік аудиттің типіне және аудиторлық іс-шараның мақсатына қарай, осы Қағидалардың 42-тармағында көзделген мемлекеттік аудит көрсеткіштерін қоспағанда, мынадай көрсеткіштер айқындалады:
1) тәуекелдердің болуы мен дәрежесі – тексерілетін саладағы бюджет қаражаты мен активтерінің қалыптастырылуына және пайдаланылуына немесе мемлекеттік аудит объектісінің қаржылық-шаруашылық қызметіне теріс әсер ететін, салдарынан бұзушылықтар мен кемшіліктер болуы мүмкін қандай да бір факторлардың (іс-қимыл немесе оқиғалардың) болуын айқындау;
2) ішкі аудиттің болуы мен жай-күйі – осы мемлекеттік аудит объектісінде аудиторлық рәсімдердің көлемін жоспарлау және оларды жүргізу мақсатында, мемлекеттік аудит объектісінің қызметіндегі ол жүзеге асыратын ішкі бақылаудың тиімділігі дәрежесіне алдын ала бағалау жүргізу;
3) мемлекеттік аудиторлардың мемлекеттік аудит объектілерімен үлестес болуы – Есеп комитеті мемлекеттік аудиторларының үлестестік тізімінің деректерін зерделеу.
Ескерту. 43-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
44. Осы Қағидалардың 42 және 43-тармақтарында көрсетілген көрсеткіштер айқындалған және (немесе) басқа да арнайы көрсеткіштер әзірленген соң, аудиторлық іс-шараның мақсаттары мен мәселелері қалыптастырылады, оны жүргізу әдістері (талдау, салғастыру, бағалау, тексеру, зерттеп-қарау, аудиторлық іріктеу, мәнділік мөлшері және басқасы) айқындалады, сондай-ақ қажетті аудиторлық рәсімдердің көлемі жоспарланады.
Ескерту. 44-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
45. Мәнділіктің шекті мөлшерін, мемлекеттік аудит үшін анағұрлым маңызды болатын салалар, мемлекеттік аудит объектілерінің тәуекелдерін және ішкі аудитінің жай-күйі мен ішкі бақылау жүйесін бағалау, аудиторлық іріктеуді қолдану әдістерін айқындаудың тәртібі Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес, мемлекеттік аудиттің типіне қарай белгіленеді.
46. Мемлекеттік аудит тобы мемлекеттік аудит объектілерінің қызметін алдын ала зерделеуді аудиторлық іс-шараның негізгі кезеңін жүргізуді бастағанға дейін кемінде бес жұмыс күні бұрын аяқтай отырып, Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінде көзделген мерзімдерде жүргізеді.
47. Алып тасталды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
48. Осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес ресімделетін алдын ала зерделеу жүргізу туралы хабарлама мемлекеттік аудит объектісіне оны жүргізудің басталатын күнінен кешіктірілмей жіберіледі.
Мемлекеттік аудит объектісіне осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мәліметтер, құжаттама, ақпарат және материалдар (дәлелдемелер) ұсыну туралы талап (бұдан әрі – Құжаттар ұсыну туралы талап) жіберіледі.
Ескерту. 48-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
49. Мемлекеттік аудит тобы Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің басшылығымен аудиторлық іс-шараға дайындық кезеңі мерзімі басталғаннан бес жұмыс күні ішінде:
1) осы Қағидаларға 9-қосымшада ұсынылған мемлекеттік аудит объектісінің қызметін алдын ала зерделеу барысында зерделенетін Мәселелердің үлгі тізбесіне сәйкес мемлекеттік аудит объектілерінің қызметін алдын ала зерделеу үшін ақпарат көздеріне талдау жүргізеді;
2) қолжетімді көздерден, Бірыңғай дерекқордан ақпарат жинауды және Мемлекеттік аудит туралы заңның 21-бабына сәйкес, мемлекеттік аудит объектілеріне, лауазымды, жеке және заңды тұлғаларға Құжаттар ұсыну туралы талапты жіберуді жүзеге асырады.
Ескерту. 49-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
50. Мемлекеттік аудит объектісін алдын ала зерделеу кезінде:
1) квазимемлекеттік сектор субъектілерінің арнайы мақсаттағы аудитінің нәтижелері бойынша аудиторлық қорытынды және бюджет қаражатын, кредиттерді, байланысты гранттарды, мемлекет пен квазимемлекеттік сектор субъектілері активтерін, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген қарыздарды, сондай-ақ мемлекет кепілгерлігімен тартылатын қарыздарды пайдалану мәселелері бойынша Аудиторлық қызмет туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына және Мемлекеттік аудит туралы заңға сәйкес жүргізілетін аудит нәтижелері;
2) Есеп комитетінің жоспарланған мемлекеттік аудитімен сәйкес келетін мемлекеттік аудитпен қамтылатын мақсат, кезеңі бойынша басқа мемлекеттік аудит органдарының (тексеру немесе бақылау) аудиторлық іс-шаралары жүргізу мәселелері міндетті түрде қаралады.
Ескерту. 50-тармаққа өзгеріс енгізілді - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
51. Егер алдын ала зерделеу сатысында мемлекеттік аудит объектісінде басқа мемлекеттік аудит органы аудиторлық іс-шарамен қамтылатын мақсаты, кезеңі бойынша Есеп комитетінің аудиторлық іс-шарасымен сәйкес келетін мемлекеттік аудит жүргізу фактісі анықталса, онда мемлекеттік аудит жүргізуге жауапты болып айқындалған топ тиісті жылға арналған Есеп комитетінің мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау объектілерінің тізбесіне сәйкес міндетті түрде мемлекеттік аудит нәтижелерін тану рәсімін жүргізеді. Есеп комитетінің мемлекеттік аудит нәтижелерін тануы Мемлекеттік аудит туралы заңның 8, 19-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Ескерту. 51-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
52. Мемлекеттік аудит нәтижелерін тану қорытындылары мемлекеттік аудит нәтижелерін тану қорытындылары бойынша Есеп комитетінің сараптамалық қорытындысымен рәсімделеді. Басқа мемлекеттік аудит органы жүргізген мемлекеттік аудит нәтижелерін Есеп комитеті таныған жағдайда аудиторлық іс-шара жүргізілмейді немесе мемлекеттік аудит көлемдерін қысқарта отырып жүргізіледі. Тану нәтижелері Аудит жоспарын, Аудит бағдарламаларын, Мемлекеттік аудиторлардың аудиторлық тапсырмаларын қалыптастыру кезінде ескеріледі.
Ескерту. 52-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
53. Қолдағы бар және мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеу қорытындысы бойынша алынған деректерге жүргізілген зерделеу мен талдауға сәйкес:
1) мемлекеттік аудит нәтижелерін тану (танымау), тәуекелдерді бағалау және аудиторлық іріктеу ескеріле отырып, мемлекеттік аудиттің типіне, тексерудің түріне және мемлекеттік аудит объектілеріне, мемлекеттік аудитпен қамтылатын қаражаттың, активтердің көлеміне, кезеңіне нақтылау жүргізіледі;
2) мемлекеттік аудит объектілері – мемлекеттік аудиторлардың және олар тартылған жағдайда ассистенттердің арасында, бірлескен және қатар тексеру жүргізілген кезде мемлекеттік органдар мен мемлекеттік аудит органдары арасында бөлінеді;
3) үстеме тексеру объектілері айқындалады;
4) мемлекеттік аудитті жүргізуге тартылатын ассистенттер, сарапшылар және мемлекеттік аудиттің соларға тапсырылуы жоспарланатын нақты мәселелері айқындалады;
5) режимдік объектілерде мемлекеттік аудит жүргізілген жағдайларда, рұқсат алу мәселелері пысықталады;
6) Мемлекеттік аудит объектісі басшысының (келісімімен аудиторлық іс-шара жүзеге асырылатын лауазымды адам) міндеттерін атқару жөніндегі талапқа қосу мақсатында, аудиторлық іс-шараны жүзеге асыру үшін құжаттардың және басқа да ақпараттың тізбесі жасалады;
7) жоспарланған мемлекеттік аудитті жүргізуге қажетті ақпарат көздері айқындалады;
8) мемлекеттік аудит тобының жетекшісі мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеудің нәтижелері туралы ақпаратты осы Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасайды.
Ескерту. 53-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
54. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі:
1) басқа мемлекеттік аудит органдары мемлекеттік аудит (тексеру немесе бақылау) жүргізген және олардың нәтижелерін Есеп комитеті таныған;
2) құқық қорғау органдары құқық белгілеуші және өзге де бастапқы құжаттарды алып қойған;
3) мемлекеттік аудитті жоспарлау күніне құқық қорғау органдары тексерулер жүргізген немесе бюджеттік бағдарламалардың мақсаты және жоспарланған аудиторлық іс-шараның кезеңі бойынша басқа мемлекеттік аудит органдары жоспардан тыс аудит жүргізген;
4) аудит объектісін басқарудың басқа уәкілетті органының қарамағына берген;
5) жүргізілетін аудиторлық іс-шараның мерзімдері өзгерген кездерде тиісінше негіздей отырып, Есеп комитетінің Төрағасына аудитті, жоспарлауды және сапа бақылауын жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшілері басшыларының қолдары қойылған, өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу және (немесе) Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінен аудиторлық іс-шараны алып тастау туралы қызметтік жазба енгізеді.
Ескерту. 54-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
55. Осы Қағидалардың 54-тармағында көзделген қызметтік жазбаны қараудың қорытындысы бойынша Есеп комитетінің Төрағасы өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу және (немесе) Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінен аудиторлық іс-шараны алып тастау туралы шешім қабылдайды.
2-параграф. Аудит жоспарын, Аудит бағдарламасын,
Аудиторлық тапсырма және Тапсырмалар жасау
56. Есеп комитетінің мемлекеттік аудит нәтижелерін тануы (танымауы) ескеріле отырып, мемлекеттік аудит объектісін алдын ала зерделеудің негізінде осы Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Аудит жоспары, осы Қағидаларға 12-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Аудит бағдарламасы, осы Қағидаларға 13-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Аудиторлық тапсырмалар, мемлекеттік аудит нәтижелерін тану қорытындылары бойынша Сараптамалық қорытынды жасалады.
Ескерту. 56-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
57. Аудит жоспары мен Аудит бағдарламасының жобалары бойынша Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына және осы Қағидаларға сәйкес сапа бақылауы жүргізіледі.
Сапа бақылауын жүргізу мақсатында сапа бақылауын жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшеге мыналар:
1) мемлекеттік аудит нәтижелерін тану қорытындылары бойынша сараптамалық қорытындыны және тану жүргізілген материалдарды (тану рәсімі жүргізілген жағдайда) тіркей отырып, мемлекеттік аудит объектілерін алдын ала зерделеудің нәтижелері туралы ақпарат;
2) осы Қағидалардың 54-тармағына сәйкес Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің қызметтік жазбасы;
3) аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы және Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесімен келісілген Аудит жоспары мен Аудит бағдарламасының жобалары ұсынылады.
Аудит жоспары, Аудит бағдарламасы, Аудиторлық тапсырмалар және Тапсырмалар, Мемлекеттік аудит нәтижелерін тану қорытындылары бойынша сараптамалық қорытынды ЕК ИАЖ-да және ЭҚАБЖ арқылы қалыптастырылады.
Ескерту. 57-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
58. Аудиторлық іс-шараға (негізгі кезең) шыққанға дейін:
1) мемлекеттік аудит тобының жетекшісі жасап, оған мемлекеттік аудит жүргізуге, жоспарлауға, сапаны бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары бұрыштама қойған және Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі қол қойған Аудит жоспары төрт жұмыс күнінен кешіктірілмей Есеп комитетінің Төрағасына бекітуге енгізіледі;
2) Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит тобының қатысушылары мемлекеттік аудит объектілері бойынша жасап, мемлекеттік аудит тобының жетекшісі, мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы жинақтаған және қол қойған, жоспарлауға, сапаны бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары бұрыштама қойған Аудит бағдарламасын төрт жұмыс күнінен кешіктірмей бекітеді;
3) Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит тобының әрбір қатысушысына жеке-жеке жасалып, мемлекеттік аудиторлар, мемлекеттік аудит тобының жетекшісі, мемлекеттік аудит жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімше басшысы қол қойған Аудиторлық тапсырманы екі жұмыс күнінен кешіктірмей бекітеді;
4) Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит тобының қатысушылары жасап, мемлекеттік аудит тобының жетекшісі, мемлекеттік аудит жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты бөлімшелердің басшылары бұрыштама қойған Тапсырмаларға екі жұмыс күнінен кешіктірмей қол қояды.
Ескерту. 58-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
59. Кадр қызметі осы Қағидалардың 58-тармағының 1) тармақшасында көзделген Аудит жоспары бекітілгеннен кейін, аудиторлық іс-шараға шыққанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей, іссапарға жіберу туралы бұйрықтарды уәкілетті лауазымды адамға қол қоюға енгізеді.
Ескерту. 59-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
60. Осы Қағидалардың 58 және 59-тармақтарында көрсетілген құжаттарға қол қойылғаннан кейін Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі және мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімше Аудит жоспарын, Аудит бағдарламасын, Аудиторлық тапсырмаларды және Тапсырмаларды ЭҚАБЖ-да бір тіркеу нөмірімен тіркейді.
61. Тіркеу нөмірлері күнтізбелік жылдың бас кезінен мынадай мәндері көрсетіле отырып беріледі:
N-Ж – Аудит жоспары;
N-Б – Аудит бағдарламасы;
N-АТ – Аудиторлық тапсырмалар. Бір аудиторлық іс-шараға аудиторлық тапсырмаларға ортақ нөмір беріледі;
N-П-Т – Аудиторлық іс-шараны, үстеме, бірлескен және қатар тексерулерді жүргізуге тапсырма, мұнда N – Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне сәйкес, аудиторлық іс-шараның реттік нөмірі, П – тапсырманың реттік нөмірі;
N-ҚТ – аудиторлық іс-шараның сапасын бақылаудың қорытындысы бойынша Қайта тексеруге тапсырма.
Ескерту. 61-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
62. Екінші және кейінгі Тапсырмаларды бір аудиторлық іс-шараның шеңберінде тіркеу көрсетілген мәнге дефис арқылы реттік нөмір бере отырып (-1Т, -2-Т және т.б.), сол реттік нөмірмен (N) жүзеге асырылады.
63. Тіркелген Тапсырмаларға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген жағдайда, мемлекеттік аудит объектісі, құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті орган бір мезгілде хабардар етіле отырып, жаңа Тапсырма қабылданады.
64. Үстеме тексеру жүргізуге берілген тапсырмаға негізгі мемлекеттік аудит объектісіндегі Аудиторлық іс-шара жүргізуге тапсырманың нөміріне бөлшек қою арқылы реттік нөмір беріледі (N-1/1-Т, N-2/1-Т және тағы басқалары).
Егер үстеме тексеру жүргізу объектісі мемлекеттік аудитті жүргізу барысында айқындалса, онда тапсырманы тіркеу үстеме тексеру жүргізу объектісіне шыққанға дейін кемінде бір жұмыс күні бұрын жүзеге асырылады.
Осы Қағидалардың 63, 64-тармақтарында көрсетілген құжаттарды тіркеу оларды ЕК ИАЖ-да қалыптастырғаннан кейін жүзеге асырылады.
Ескерту. 64-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
65. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мен мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы аудиторлық іс-шараға (негізгі кезең) шыққанға дейін мемлекеттік аудит тобының қатысушыларына техникалық сабақ (нұсқама) өткізеді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау стандарттарының, Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 15 желтоқсандағы №153 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексінің (Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидалары) және Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 18-НҚ нормативтік қаулысы және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 601 бірлескен бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді тіркеу тізілімінде № 12575 болып тіркелген) Мемлекеттік аудиторлардың кәсіби әдеп қағидаларының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында техникалық оқу өткізуге (нұсқамалық) Есеп комитетінің әдеп жөніндегі уәкілі тартылады.
Ескерту. 65-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
66. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі тікелей мемлекеттік аудит объектісінде мемлекеттік аудит жүргізудің (үстеме тексеруді қоспағанда) негізгі кезеңі басталғанға дейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей, мемлекеттік аудит объектісіне осы Қағидалардың 48-тармағында көзделген нысан бойынша аудиторлық іс-шара жүргізу туралы хабарлама жібереді.
67. Аудит бағдарламасы Аудит жоспарын дамыту үшін жасалып, мемлекеттік аудит көрсеткіштерінен және оны іс жүзінде іске асыруға қажетті мәселелерден тұрады.
Ескерту. 67-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
68. Аудит бағдарламасының мәселелері аудиторлық іс-шараның қойылған мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған.
Ескерту. 68-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
69. Аудит жоспарында, Аудит бағдарламасында және Тапсырмада аудиторлық іс-шараның мақсаты Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінде көзделген мемлекеттік аудиттің тақырыбына (аудиторлық іс-шараның атауына), жүргізілетін типіне және Мемлекеттік аудит туралы заңның 12-бабының 1, 2, 3-тармақтарында көзделген мемлекеттік аудит бағыттарына сүйене отырып айқындалады.
70. Сәйкестік аудитінің бағдарламасын жасау кезінде Мемлекеттік аудит туралы заңның 12-бабының 2-тармағында көзделген бағыттарға сәйкес, соның ішінде мемлекеттік аудит объектілерінің қызметін реттейтін және регламенттейтін заңнама нормаларын, нормативтік құқықтық актілер ережелерін, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің актілерін, ұйымның белгіленген тәртібін сақтау, олардың қаржылық есептілікті жасау және ұсыну мәселелерін көрсеткен жөн.
71. Қаржылық есептілік аудитінің бағдарламасын жасау кезінде мемлекеттік аудит объектілерінің қаржылық есептілікті жасауының толықтығы мен анықтығы мәселелері енгізіледі.
Ескерту. 71-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
72. Тиімділік аудитінің бағдарламасы соның ішінде мемлекеттік аудиттің алдыңғы екі типіне – сәйкестік және қаржылық есептілік аудиттеріне негізделеді. Тиімділік аудиті бағдарламасының мәселелері оның бюджет қаражатын және активтерін пайдаланудан алынған түпкілікті әлеуметтік-экономикалық нәтижені айқындауға арналған бағытын ескереді.
73. Тиімділік аудиті бірнеше мемлекеттік аудит объектісінде жүргізілген жағдайда, мемлекеттік аудит типі аталған обьектідегі мемлекеттік аудиттің мақсатына қарай, әрбір мемлекеттік аудит объектісі бойынша көрсетіледі.
74. Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының, мемлекет акционері болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың даму стратегиялары мен даму жоспарларының іске асырылуына тиімділік аудитін жүргізу кезінде Есеп комитеті бекітетін Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарына, акционері мемлекет болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың даму стратегиялары мен даму жоспарларына бағалау жүргізу қағидаларын басшылыққа алған жөн.
75. Аудиторлық тапсырмада нақты бағдарламалық мәселелер, оларды әрбір мемлекеттік аудит объектісінде қарау мерзімдері көрсетіледі.
76. Тапсырма аудиторлық іс-шара жүргізуге құқық беретін ресми құжат болып табылады және "Тексерудi тағайындау туралы актiлердi, тексеруді тоқтата тұру, қайта бастау, оның мерзімдерін ұзарту туралы, қатысушылар құрамын өзгерту және тексеру мен оның нәтижелерi туралы ақпараттық есепке алу құжаттарын ұсыну туралы хабарламаларды тіркеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Бас прокурорының 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 13 бұйрығына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13171 тіркелген), құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органда тіркеле отырып, қатаң есептілік бланкісінде ресімделеді.
Ескерту. 76-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
77. Аудиторлық іс-шараны жүргізуге тапсырма және Үстеме (Бірлескен, Қатар) тексеруді жүргізуге тапсырма осы Қағидаларға 14-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ресімделеді.
2-кіші бөлім. Жеке мемлекеттік аудит жүргізу
1-параграф. Аудиторлық іс-шараны жүргізудің
ұйымдастырушылық негіздері
78. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне сәйкес, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің қолы қойылған Аудиторлық іс-шара жүргізуге тапсырманың болуы аудиторлық іс-шара жүргізу үшін негіздеме болып табылады.
Ескерту. 78-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
79. Әрбір мемлекеттік аудит объектісіне жеке Тапсырма ресімделеді.
79-1. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі және (немесе) оның жүргізілуіне жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы мемлекеттік аудит тобының қатысушыларын мемлекеттік аудиттің негізгі объектісіне таныстырады және оның басшысын аудиторлық іс-шараны жүргізу кезінде Мемлекеттік аудит туралы заңның 37-бабының сақталуын қамтамасыз ету туралы хабардар етеді.
Ескерту. Қағидалар 79-1-тармақпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
80. Аудиторлық іс-шараны жүргізу басталардың алдында мемлекеттік аудит объектісінің басшысына:
1) Аудиторлық іс-шара жүргізуге тапсырма;
2) мемлекеттік аудитті жүзеге асыруға уәкілетті лауазымды адамдардың қызметтік куәліктері;
3) Қазақстан Республикасында құпиялылық режимін қамтамасыз ету жөніндегі заңнамада белгіленген жағдайларда, құзыретті органның режимді объектілерде болуға арналған рұқсаты көрсетіледі.
81. Аудиторлық іс-шараны Тапсырмада көрсетілген адамдар ғана жүзеге асырады.
82. Аудиторлық іс-шара жүргізудің басталған кезі мемлекеттік аудит объектісінің лауазымды адамына (адамдарына) Тапсырманың көрсетілген күні болып табылады.
83. Мемлекеттік аудит объектісінің басшысына немесе келісімімен аудиторлық іс-шара жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға Тапсырма көрсетілген күннен бастап екінші күннен кешіктірілмей, мемлекеттік аудит тобының жетекшісі немесе мемлекеттік аудитор қол қойған, осы Қағидаларға 15-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мемлекеттік аудит объектісі басшысының (келісімімен аудиторлық іс-шара жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамның) міндеттерін атқару жөніндегі талап беріледі.
Қағидалардың осы тармағында көзделген Талапқа бөлшек арқылы тапсырманың нөмірі беріледі және көрсетілген Талаптың табыс етілген күні көрсетіледі.
Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі Талаптың бірінші данасы мемлекеттік аудит объектісінің басшысына немесе келісімімен аудиторлық іс-шара жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға қол қою арқылы беріледі. Қабылдамаған кезде мемлекеттік аудит тобының жетекшісі (мемлекеттік аудитор) Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талапты мемлекеттік аудит объектісінің кеңсесі арқылы жібереді.
Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талаптың қабылданғаны туралы белгісі бар екінші данасы мемлекеттік аудиторда қалады және Аудиторлық есепке қоса тіркеледі.
Міндеттерін атқару жөніндегі талап А4 форматының парағында жасалады.
Аудиторлық іс-шараны жүзеге асыру барысында қосымша құжаттар, материалдар, ақпарат алуға кедергі келтірілген жағдайда, оларды алу үшін, Қағидалардың осы тармағына сәйкес ресімделетін Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талап жіберіледі.
Үстеме тексеру жүргізу кезінде кедергі келтірген және қажетті құжаттарды ұсынбаған жағдайда мемлекеттік аудиторлар мемлекеттік аудит объектісіне Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқаруы жөніндегі талапты көрсетеді.
Ескерту. 83-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
84. Мемлекеттік аудит объектісінің лауазымды адамдары мемлекеттік аудит объектісіне кіргізуден бас тартқан жағдайда және (немесе) аудиторлық іс-шараны жүргізуге кедергі келтірген кезде, мемлекеттік аудитор осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мемлекеттік аудит объектісіне кіргізуден бас тарту фактісі бойынша акті және Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің (бұдан әрі – ӘҚтК) негізінде және онда көзделген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасайды.
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы тиісті хаттама құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшеде тіркеледі.
85. Осы Қағидалардың 84-тармағында көзделген жағдайда, мемлекеттік аудит тобының жетекшісі жазбаша, электрондық пошта (факс), пошта байланысы арқылы және (немесе) қолма-қол Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесіне осы фактілер туралы хабарлайды, ол осыларды жою жөнінде шаралар қабылдайды.
86. Мемлекеттік аудит объектісі мемлекеттік аудит жүргізуге кедергі келтіретін мән-жайларды жоймаған жағдайда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит жүргізуге кедергі келтіретін себептер толық жойылғанға дейін аудиторлық іс-шараны тоқтата тұру туралы Есеп комитетінің Төрағасына қолдаухат дайындайды.
87. Аудиторлық іс-шараны тоқтата тұру, ұзарту туралы шешім мемлекеттік аудит объектісін, құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органды бір мезгілде хабардар ете отырып, Есеп комитеті Төрағасының бұйрығы түрінде шығарылады.
Аудиторлық іс-шара қайта басталған кезде жаңа Тапсырма жазылып беріледі.
88. Аудиторлық іс-шараны жүргізу мемлекеттік аудит объектісінің қызметіне кедергі келтірмейді.
89. Аудиторлық іс-шараны жүргізу мемлекеттік аудит объектісінің жұмыс режиміне және күн тәртібіне сәйкес жүзеге асырылады.
90. Мемлекеттік аудиторлар мемлекеттік аудит объектісінің ақпараттық стендінде Есеп комитеті қызметкерлерінің мемлекеттік аудит объектісінде аудиторлық іс-шара жүргізіп жатқаны туралы ақпарат, сондай-ақ Есеп комитетінің сенім телефоны туралы хабарландыру іледі.
Ескерту. 90-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
91. Егер мемлекеттік аудит объектісінде басқа мемлекеттік аудит органының мақсаты, аудиторлық іс-шарамен қамтылатын кезеңі және Аудит бағдарламасында көрсетілген мәселелер бойынша Есеп комитетінің аудиторлық іс-шарасымен сәйкес келетін мемлекеттік аудит жүргізу фактісі анықталса, мемлекеттік аудиторлар Мемлекеттік аудит туралы заңның 8, 19-баптарына сәйкес, міндетті түрде мемлекеттік аудит нәтижелерін тану рәсімін жүргізеді.
Ескерту. 91-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
92. Басқа мемлекеттік аудит органы жүргізген мемлекеттік аудит нәтижелерін Есеп комитеті танымаған жағдайда, мемлекеттік аудиттің аталған объектілеріндегі аудиторлық іс-шара Аудит бағдарламасына және мемлекеттік аудиторлардың Аудиторлық тапсырмаларына сәйкес жүргізіледі.
93. Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне, Аудит жоспарына, Аудит бағдарламасына, Аудиторлық тапсырмаларға Есеп комитеті басқа мемлекеттік аудит органы жүргізген мемлекеттік аудит нәтижелерін таныған жағдайда мемлекеттік аудиттің көлемі қысқарған кезде өзгерістер енгізіледі.
Ескерту. 93-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
94. Құқық қорғау органдары мемлекеттік аудит объектісіндегі құжаттарды алып қойғанда, сарапшылар мемлекеттік аудит жүргізуден бас тартқанда, Есеп комитеті мемлекеттік аудит нәтижелерін танығанда, еңбекке қабілетсіздігіне байланысты мемлекеттік аудитор, аудиторлық топтың мүшесі ұзақ уақыт болмағанда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі немесе Тапсырмаға қол қойған лауазымды адам тіркелген Тапсырманың күшін жоюға келісім берген мемлекеттік аудит тобы жетекшісінің, мемлекеттік аудитті жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты бөлімше басшыларының қолы болған жағдайда, оның оң жақ жоғарғы бұрышына қойылатын "Тапсырманың күші жойылды" деген мәтіні бар мөртаңбаға өзінің қолын қою арқылы растай отырып Тапсырманың күшін жояды. Тапсырманың артқы бетінде (мөртаңбаның бедері деңгейінде) оның күшін жоюдың себептері және осындай шешімнің қабылданған күні көрсетіледі.
Аудит тобының мүшелерінің біреуі еңбекке қабілеттілігінен айырылған не ол ауыстырылған жағдайда аудиторлық іс-шараны аяқтаған адам тапсырмаларда көрсетілген мерзімдерге дейін аудиторлық тапсырмада бекітілген мемлекеттік аудит мәселелері бойынша оның нәтижелері туралы қол қойылған ақпаратты топ жетекшісіне, ал ол болмаған жағдайда аудит объектісінде болған мемлекеттік аудиторға ұсынады, ол аудиторлық есепке қосымша және оның нәтижелерін аудиторлық есепке қосу үшін негіз болып табылады.
Ескерту. 94-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
95. Аудиторлық іс-шара барысында Аудит бағдарламасымен қамтылмаған, бірақ толық зерделеуге қажетті мәселелер туындаған жағдайда, мемлекеттік аудитор мемлекеттік аудит тобы басшысының келісімі бойынша Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесін жазбаша түрде хабардар етеді.
Аудит бағдарламасында қамтылмаған мәселелер бойынша аудиторлық іс-шара жүргізудің орындылығы танылған жағдайда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудитордың Аудиторлық тапсырмасына толықтырулар енгізе отырып, мемлекеттік аудиторға тиісті тапсырма береді. Мемлекеттік аудит объектісі Аудит бағдарламасында қамтылмаған мәселелер бойынша материалдарды аудиторлық іс-шараны жүзеге асыратын мемлекеттік аудитор жіберген Құжаттарды ұсыну туралы талаптың негізінде ұсынады.
Ескерту. 95-тармаққа өзгеріс енгізілді - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
96. Мемлекеттік аудитті жүргізу мерзімін ұзарту қажет болған жағдайда, соның ішінде осы Қағидалардың 91 және 95-тармақтарында көзделген жағдайда, Өтінімге тиісті өзгерістер енгізіле отырып, Есеп комитетінің Төрағасы Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің жазбаша қолдаухаты 6ойынша ол аяқталғанға дейін кемінде бір жұмыс күні бұрын мерзімін ұзартады.
Ескерту. 96-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
97. Аудиторлық іс-шараны жүргізу барысында Аудит жоспарына, Аудит бағдарламасына және Аудиторлық тапсырмаларға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу:
Аудит жоспарына – Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізудің негіздемелерін көрсете отырып, мемлекеттік аудит жүргізуге, жоспарлауға және сапа бақылауына жауапты құрылымдық бөлімшелер басшыларының бұрыштамасы алынған, Есеп комитеті Төрағасының атына жазбаша қолдаухатының негізінде;
Аудит бағдарламасына – мемлекеттік аудит тобы жетекшісінің өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізудің негіздемелерін көрсете отырып, мемлекеттік аудитті жоспарлауға, жүргізуге және сапа бақылауына жауапты құрылымдық бөлімшелер басшыларының келісімі бойынша Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің атына қызметтік жазбасының негізінде;
Аудиторлық тапсырмаға – мемлекеттік аудитордың мемлекеттік аудит тобының жетекшісімен келісілген, Есеп комитеті мүшесінің атына қызметтік жазбасының негізінде немесе Аудит жоспары мен Аудит бағдарламасына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген жағдайда осы Қағидалардың 93-95-тармақтарында көзделген негіздер бойынша жүзеге асырылады.
Бұл ретте Аудит жоспарын – Есеп комитетінің Төрағасы, Аудит бағдарламасын және Аудиторлық тапсырманы – Өтінімге (қажет болғанда) бір мезгілде өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізе отырып, Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне (қажет болғанда) бір мезгілде өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізе отырып, енгізілген өзгерістер және (немесе) толықтыруларды ескеріп, аудиторлық іс-шара жүргізу мерзімін өзгертіп немесе өзгеріссіз қалдырып, келісу рәсімдерін сақтай отырып, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі қайта бекітеді.
Ескерту. 97-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
98. Аудиторлық іс-шараны жүзеге асыру кезінде аудиторлық іс-шараның қойылған мақсатына және мәселелеріне сәйкес аудиторлық дәлелдемелер қалыптастыруға қажетті нақты деректерді жинау, талдау жүргізіледі.
Нақты деректерді жинау мынадай тәсілдермен:
1) бір мезгілде;
2) үздіксіз процесс жолымен, белгілі бір уақыт аралығында;
3) аудиторлық іс-шара жүргізілетін бүкіл мерзім ішінде жүзеге асырылады.
Аудиторлық іс-шараны жүргізу барысында жиналған аудиторлық дәлелдемелер мемлекеттік аудит объектісінде анықталған құқықтық актілер, мемлекеттік аудит объектілерінің актілері бұзушылықтарының, заңнамадағы олқылықтар мен коллизиялардың, жүйелі және өзге де кемшіліктердің негіздемесі болып табылады.
Жиналған аудиторлық дәлелдемелердің негізінде аудиторлық іс-шараның нәтижелері бойынша Аудиторлық қорытындыда тұжырымдар мен ұсынымдар қалыптастырылады.
Ескерту. 98-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
99. Мемлекеттік аудиторлар іс жүзінде тауарларды жеткізу, қызметтерді көрсету және жекелеген жұмыс түрлерін (көлемін) орындау мәнінің анықтығын растау және (немесе) осыған байланысты аудиторлық дәлелдемелер жинау үшін мемлекеттік аудит объектісінің басшысы уәкілеттік берген адаммен бірге аудиторлық рәсімдерді қолдану негізінде бақылау өлшемін, тексеріп қарауды (бұдан әрі – бақылау өлшемі (тексеріп қарау)) жүргізеді.
Мемлекеттік аудит объектісінің басшылығы тапсырыс берушінің және (немесе) өнім берушінің (мердігердің) өкілдерінің және басқа да қатысы бар адамдардың толыққанды бақылау өлшемін (тексеріп қарауды) жүргізуге қажетті бақылау-өлшеу аспаптарымен қатысуын қамтамасыз ету қажеттілігі туралы жазбаша нысанда хабардар етіледі.
Ескерту. 99-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
100. Бақылау өлшемінің (тексеріп қараудың) қорытындысы бойынша осы Қағидаларға 17-қосымшаға сәйкес нысан бойынша бақылау өлшемі (тексеріп қарау) актісі екі данада ресімделіп, оған аяқталған күні қол қойылады. Қол қойылған актінің бір данасы – мемлекеттік аудиторда қалдырылады, ал екінші данасы – мемлекеттік аудит объектісіне беріледі. Бақылау өлшемінің (тексеріп қараудың) нәтижелерін мемлекеттік аудитор негізгі мемлекеттік аудит объектісінде жасалатын Аудиторлық есепте міндетті түрде көрсетеді.
101. Мемлекеттік аудит объектісінің (тапсырыс берушінің) және (немесе) өнім берушінің (мердігердің) өкілдері тарапынан бақылау өлшемі (тексеріп қарау) актісіне қол қоюдан бас тартылған жағдайда, қол қоюдан бас тартылғаны жөнінде белгі қойылады. Жүргізілген бақылау өлшемінің нәтижелерін растайтын тиісті негіздер (аудиторлық дәлелдемелер) болған жағдайда, мемлекеттік аудит объектісі (тапсырыс беруші) және (немесе) өнім беруші (мердігер) тарапынан бақылау өлшемі (тексеріп қарау) актісіне қол қоюдан бас тарту өлшем (тексеріп қарау) нәтижелерін Аудиторлық есепке енгізуден бас тартуға негіз бола алмайды.
102. Мемлекеттік аудиторлар күн сайын мемлекеттік аудит тобы жетекшісіне ауызша есеп беріп отырады, апта сайын соңғы жұмыс күнінің алдындағы күні қорғалған байланыс арналары арқылы осы Қағидаларға 18 және 20-қосымшаларға сәйкес нысан бойынша атқарылған жұмыс туралы есепті күнге толтырылған (жасалған) апта сайынғы есебін жіберіп отырады. Көрсетілген есеп осындай тәртіппен мәлімет үшін Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесіне, сондай-ақ аудиторлық іс-шараға бекітілген, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшенің қызметкеріне (леріне) ұсынылады.
Аудиторлық іс-шараға тартылған сарапшылар Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес өз жұмысының барысы туралы есеп береді.
Ескерту. 102-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
103. Мемлекеттік аудит тобының жетекшісі мемлекеттік аудиторлардың жұмысын үйлестіреді, аудиторлық іс-шара мәселелерінің толық қамтылуына мониторинг жүргізеді, аудиторлық іс-шараның жекелеген бағыттарын түзетеді, мемлекеттік аудиторлардың арасында туындайтын проблемалық мәселелерді шешеді, апта сайын аптаның соңғы жұмыс күні сағат 15-00-ге дейін қорғалған байланыс арналары арқылы мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты бөлімшенің басшысына және Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесіне осы Қағидалардың 102-тармағында көзделген нысан бойынша атқарылған жұмыс туралы есепті күнге толтырылған (жасалған) мемлекеттік аудит тобы жетекшісінің жиынтық апта сайынғы есебін талдау үшін ұсынып отырады.
Ескерту. 103-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
104. Мемлекеттік аудит тобының жетекшісі мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты бөлімшенің басшысын және Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесін мемлекеттік аудитті жүргізу барысында аудиторлық іс-шараға қатысқан мемлекеттік аудиторлардың, сарапшылардың қызметтік міндеттерін орындамау жағдайлары және атқарушылық тәртіпті, еңбек тәртібін бұзу, мемлекеттік қызметшілердің қызмет әдебін сақтамау фактілері туралы жазбаша түрде хабардар етеді.
Өз кезегінде, мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты бөлімшенің басшысы Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесімен бірге тәртіптік сипаттағы шаралар қабылдау үшін көрсетілген фактілер туралы Есеп комитетінің Төрағасына жазбаша түрде хабарлайды.
Ескерту. 104-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
105. Режимдік мекемелерде аудиторлық іс-шараларды жүргізуге байланысты құпия материалдарды зерделеу және талдау Қазақстан Республикасында құпиялылық режимін қамтамасыз ету жөніндегі қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.
2-параграф. Аудиторлық іс-шараларды жүргізуге сарапшыларды тарту
106. Есеп комитеті өз өкілеттіктері шегінде өзіне жүктелген міндеттерді орындау мақсатында, Мемлекеттік аудит туралы заңның 18-бабының 8-тармағына сәйкес:
1) мемлекеттік аудит тобының құрамына сарапшыларды енгізу;
2) сарапшыларға Аудит бағдарламасына сәйкес қызметтер көрсетуге жеке тапсырма беру жолымен сарапшыларды тартады.
107. Сарапшыларды тартудың мақсаты сапалы аудиторлық іс-шарамен қамтамасыз ету және мемлекеттік аудит нәтижелерін арнайы білімдерді қажет ететін мәселелер жөніндегі тәуелсіз сараптаманың қорытындысымен растау болып табылады.
Мемлекеттік органдардың мамандарын аудиторлық іс-шараға қатысуға жіберуге мүмкіндік болмаған не оларды жіберуден бас тартылған жағдайда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі, қажет болғанда, сынақтардың, бақылау өлшемдерінің (тексеріп қараулардың) нәтижелерін қажетті қорытындыларды алу мақсатында уәкілетті органдар мен ұйымдарға жібереді.
Сарапшылардың қорытындылары Аудиторлық есепке, анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктер тізіліміне қосылады.
Ескерту. 107-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
108. Сарапшыларды тартудың қажеттілігі Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесін қалыптастыру кезінде айқындалады.
109. Мемлекеттік органдардың мамандары жоспарланған іс-шараны, мамандардың саны мен біліктілігін, аудиторлық іс-шараның немесе сараптаманың жүргізілу мерзімі мен кезеңін көрсете отырып, мемлекеттік орган мен мекеме басшысының атына Есеп комитетінің хатының негізінде тартылады.
Ескерту. 109-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
110. Сарапшылардың көрсететін қызметтерін тиісті шарттар жасай отырып сатып алу Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасының және мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізеді. Есеп комитетінің ведомстволық бағынысты ұйымдардың қызметкерлері сарапшылар ретінде өтеусіз негізде тартылуы мүмкін.
3-параграф. Үстеме тексеруді жүзеге асыру
111. Негізгі мемлекеттік аудит объектілерінің қызметін алдын ала зерделеу барысында үстеме тексерудің ықтимал объектілері айқындалып, олар Аудит жоспары мен бағдарламасына енгізіледі.
Егер аудиторлық іс-шараны жүргізу барысында үстеме тексеру жүргізу үшін негіз туындаса, онда Аудит жоспары мен бағдарламасына өзгерістер енгізілместен, соның ішінде, жасалған азаматтық-құқықтық мәмілелердің, мемлекеттік аудит объектісінің есептеулерінің және үшінші тұлғалармен қаржылық операцияларының анықтығына, іс жүзінде жеткізілетін тауарларға, жұмыстарға және көрсетілетін қызметтерге тексеру жүргізу мүмкіндігі болмаса, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтамауына Аудиторлық тапсырмаларға тиісті толықтырулар енгізіледі.
112. Үстеме тексеру жүргізу үшін әрбір мемлекеттік аудит объектісіне осы Қағидалардың 77-тармағында көзделген нысан бойынша үстеме тексеру жүргізуге жеке Тапсырма ресімделеді және қажет болған жағдайда осы Қағидалардың 83-тармағына сәйкес Талап ұсынылады.
Ескерту. 112-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
113. Үстеме тексеру нәтижелерін ресімдеу кезінде Аудиторлық есептің нысанынан мынадай бөлімдер: мемлекеттік аудит типі, алдыңғы мемлекеттік аудит нәтижелері туралы мәліметтер алынып тасталады.
114. Үстеме тексеруді жүргізген мемлекеттік аудиторлар және тартылған сарапшылар Аудиторлық есепті екі данада жасайды және оларға қол қояды
Мемлекеттік аудитор Аудиторлық есептің екінші парағынан бастап барлық беттеріне қол қояды.
Аудиторлық есептің екінші данасы үстеме тексеру аяқталған күні мемлекеттік аудит объектісінің кіріс хат-хабарын есепке алу жүйесінде тіркеледі не болмаса хабардар етіле отырып, поштамен жіберіледі.
Ескерту. 114-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
115. Үстеме тексеру жүргізілген жағдайда, мемлекеттік аудитор оның нәтижелерін негізгі мемлекеттік аудит объектісінде жасалатын Аудиторлық есепте міндетті түрде көрсетеді.
4-параграф. Бірлескен тексеруді жүзеге асыру
116. Бірлескен тексерудің іс-шаралары осы Қағидалардың 2-бөлімінде белгіленген тәртіпке сәйкес Мемлекеттік аудит объектілері тізбесін қалыптастыру және нақтылау кезеңінде көзделеді.
Ескерту. 116-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
117. Бiрлескен тексеру жүргізуді Есеп комитеті басқа мемлекеттік аудит органдарымен және (немесе) мемлекеттік органдармен келісілген мерзімдерде бекітілген Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің негізінде тексерудің жеке түрі ретінде не жүргізілетін бірлескен аудиторлық іс-шараның шеңберінде бір мезгілде жүзеге асырады.
118. Бiрлескен тексеруді жүргізуге дайындық Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінде көзделген мерзімдерге сәйкес жүргізіледі.
119. Мемлекеттік аудит (тексеру) тобының жетекшісі және мемлекеттік аудит (тексеру) тобының қатысушылары Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға (бiрлескен тексеруге) жауапты мүшесімен бірлесіп, ақпарат жинауды жүргізеді және алдын ала зерделеудің мерзімі басталған кезден бастап, бес жұмыс күні ішінде жетіспейтін ақпаратты ұсыну жөнінде мемлекеттік аудит (тексеру) объектілеріне сұрау салу жібереді.
120. Алдын ала зерделеудің қорытындылары бойынша Есеп комитетінің мүшесі мемлекеттік аудит (тексеру) тобының жетекшісімен бірге бірлескен тексерудің Жоспарының, Бағдарламасының және Аудиторлық тапсырмалардың жобаларын жасайды, бірлескен тексеру Бағдарламасының әзірленген жобасын бірлескен тексеруді жүргізуге қатысатын мемлекеттік органдарға жібереді. Мемлекеттік аудит органдары және бірлескен тексеруді жүргізуге қатысатын мемлекеттік органдар аудиторлық іс-шара басталғанға дейін кемінде бес жұмыс күні бұрын бірлескен тексерудің Бағдарламасының жобасын келіседі.
121. Есеп комитетінің мүшесі мемлекеттік аудит (тексеру) тобының жетекшісімен бірге үш жұмыс күні ішінде мемлекеттік аудит органдарының және мемлекеттік органдардың ұсыныстарын пысықтайды, және қажет болған жағдайда, Бірлескен тексеру жоспарына, бағдарламасына, Аудиторлық тапсырмаларға түзетулер енгізеді және оларды сапа бақылауына жауапты құрылымдық бөлімшеге ұсынады.
122. Бірлескен тексеру бағдарламасында мемлекеттік аудит (тексеру) объектілері бойынша: мемлекеттік аудит (тексеру) объектісінің атауы, мақсаты, тексерудің түрі, мемлекеттік аудиттің типі, тексерумен қамтылатын кезең, тексеру жүргізу мерзімдері, бірлескен тексеру тобының құрамы, тексерумен қамтылатын қаражат пен активтер көлемі, мемлекеттік аудит көрсеткіштері, тексеру мәселелері және оларды қараудың дәйектілігі көрсетіледі.
Бірлескен тексеру бағдарламасы мемлекеттік аудит органының немесе бірлескен тексеруге қатысушы мемлекеттік органның жауапты лауазымды адамымен (электрондық немесе жазбаша хат алмасу жолымен) келісіледі және Есеп комитетінің мүшесі бірлескен тексеру басталғанға дейін кемінде екі күн бұрын Тексеру бағдарламасының типтік нысанына сәйкес оны бекітеді.
Ескерту. 122-тармаққа өзгеріс енгізілді - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
123. Бірлескен тексеруді жүргізу үшін Есеп комитетінің және мемлекеттік аудит органдарының немесе мемлекеттік органдардың өкілдерінен ортақ бірлескен немесе тараптардың әрқайсысының жеке аудит (тексеру) тобы құрылады, олардың қатысушыларын мемлекеттік аудит (тексеру) объектілері және бюджет деңгейлері бойынша бөлу тараптардың келісімімен Есеп комитеті мүшесінің басшылығымен жүзеге асырылады.
124. Тексеру жүргізуге негіз болып табылатын құжаттарды (Тексеру жүргізуге тапсырма, Тексеру тағайындау туралы бұйрықтар) әрбір мемлекеттік орган жеке ресімдейді.
125. Қызметкерлерді іссапарға жіберуді, сондай-ақ іссапар шығыстарын төлеуді әрбір мемлекеттік орган жеке жүргізеді.
126. Бірлескен тексеруді сапалы жүргізу мақсатында, мемлекеттік органдардың тексеру жүргізуге жауапты лауазымды адамдары, мемлекеттік аудиттің (тексерудің) бірлескен тобының қатысушылары өз араларында:
1) бірлескен тексеруді жүзеге асыру барысында туындайтын мәселелерді талқылай отырып жұмыс кеңестері;
2) консультациялар;
3) әдістемелік және талдамалық құжаттармен, ақпаратпен алмасу түріндегі өзара іс-қимылды жүзеге асырады.
127. Есеп комитетінің және мемлекеттік аудит органының мемлекеттік аудиторлары немесе мемлекеттік аудит объектілерінде бірлескен аудитті (тексеруді) жүзеге асыратын мемлекеттік органның қызметкерлері бірлескен тексеруді жүргізудің қорытындылары бойынша Аудиторлық есеп жасайды және оған қол қояды.
128. Мемлекеттік аудит (тексеру) объектісінде бірлескен тексеруді ортақ тексеру тобы жүргізген кезде Аудиторлық есеп Есеп комитетінің бланкісінде үш данада ресімделіп, бірінші данасы – Есеп комитетіне, екінші данасы – мемлекеттік аудит органына немесе бірлескен тексеруге қатысушы мемлекеттік органға, үшінші данасы – мемлекеттік аудит (тексеру) объектісіне беріледі. Бірлескен тексеруді жеке топ жүргізген кезде Аудиторлық есепті тараптардың әрқайсысы жеке ресімдеп, кейіннен нәтижелерімен алмасады. Аудиторлық есепке тексеруді жүргізген қызметкерлер қол қойған Тізілім қоса беріледі (Аудиторлық есепке тексерудің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктер тізілімінің нысаны бойынша ресімделеді).
129. Аудиторлық есепке жазбаша қарсылықтарды бірлескен тексеруді жүргізуге жауапты Есеп комитетінің мүшесі мен мемлекеттік аудит органының немесе мемлекеттік органның лауазымды адамы тексеруді жүзеге асырған қызметкерлермен бірлесіп қарайды. Атына жазбаша қарсылықтар келіп түскен мемлекеттік орган тексеру объектісіне отырысты өткізу күніне дейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей жауап жібереді.
Ескерту. 129-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
130. Есеп комитеті бірлескен тексеру барысында жасалған Аудиторлық есептер негізінде бірлескен тексерудің нәтижелері бойынша Аудиторлық қорытынды жасайды. Аудиторлық қорытындының жобасы Есеп комитеті мүшесінің басшылығымен жасалады және бірлескен тексеруге жауапты мемлекеттік аудит органының және мемлекеттік органның лауазымды адамымен келісіледі.
131. Есеп комитеті Бірлескен тексерудің қорытындысы бойынша аудиторлық қорытынды дайындауды Аудиторлық есептердің сапасын тексерудің сараптамалық қорытындысын алғаннан кейін және қарсылықтың әрбір тармағы бойынша қабылданған және қабылданбаған дәлелдерді (егер болса) көрсетіп, тексеру объектісіне дәлелді жауапты ескере отырып, он жұмыс күні ішінде жүзеге асырады. Аудиторлық қорытынды мен Жиынтық тізілім сапа бақылауын өткеннен кейін осы Қағидалардың 200-1-тармағында көрсетілген тәртіпке сәйкес, тексеру объектісіне жіберіледі.
Ескерту. 131-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
132. Аудиторлық қорытындыға Есеп комитетінің мүшесі қол қояды және ол бірлескен тексеруді жүргізуге жауапты мемлекеттік органның лауазымды адамымен келісіледі және бірлескен тексеруді жүргізуге жауапты мемлекеттік органның лауазымды адамымен келісілген Есеп комитеті Төрағасының шешімі бойынша Қаулы жобасымен бірге Есеп комитетінің отырысына қарауға шығарылады.
Ескерту. 132-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
133. Бірлескен тексерудің қатысушысы – мемлекеттік орган басшылығының қатысуымен өтетін Есеп комитетінің отырысында жүргізілген бірлескен тексерудің материалдары талқыланып, Аудиторлық қорытынды қаралады және бекітіледі.
134. Бірлескен отырысқа мемлекеттік аудит (тексеру) объектісінің лауазымды адамдары шақырылады.
135. Бірлескен тексерудің қорытындысы бойынша аудиторлық қорытындыда көрсетілген ұсынымдардың орындалуын мониторингтеуді Есеп комитетінің бірлескен тексеруді жүргізуге жауапты мүшесі осы Қағидалардың 6-бөлімінде белгіленген тәртіпке сәйкес жүзеге асырады.
136. Есеп комитеті жүргізілген бірлескен тексерудің қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының Президентіне және Қазақстан Республикасының Парламентіне ұсынылатын тоқсан сайынғы ақпаратқа, сондай-ақ есепті қаржы жылындағы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есепке енгізу үшін талдамалық ақпарат дайындайды.
5-параграф. Қатар тексеруді жүзеге асыру
137. Қатар тексеру жүргізу бойынша іс-шаралар осы Қағидалардың 2-бөлімінде белгіленген тәртіпке сәйкес Есеп комитеті Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің жобасын қалыптастыру және (немесе) нақтылануы кезеңінде көзделеді.
Ескерту. 137-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
138. Қатар тексеру жүргізуді Есеп комитеті бекітілген Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің негізінде бір мезгілде не келісілген мерзімдерде әрбір мемлекеттік органмен дербес жүзеге асырады.
139. Қатар тексеруді жүргізуге дайындық Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесінде көзделген мерзімге сәйкес жүргізіледі.
140. Мемлекеттік аудит (тексеру) тобының жетекшісі және мемлекеттік аудит (тексеру) тобының қатысушылары Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға (тексеруге) жауапты мүшесімен бірлесіп, ақпарат жинауды жүргізеді және алдын ала зерделеу мерзімі басталған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жетіспейтін ақпаратты ұсыну жөнінде мемлекеттік аудит (тексеру) объектілеріне сұрау салу жібереді.
141. Алдын ала зерделеудің қорытындысы бойынша Есеп комитетінің мүшесі мемлекеттік аудит (тексеру) тобының жетекшісімен және қатысушыларымен бірлесіп, Қатар тексеру жоспарының, Қатар тексеру бағдарламасының және Аудиторлық тапсырмалардың жобаларын жасайды, тексеру басталғанға дейін кемінде жеті жұмыс күні бұрын қатар тексеруді жүргізуге қатысатын мемлекеттік органдарға тексерілетін мәселелер мен мемлекеттік аудит (тексеру) объектілерінің тізбесін және олардың мемлекеттік органдар бойынша бөлінісін жібереді.
142. Қатар тексеруді жүргізуге қатысатын мемлекеттік органдар мемлекеттік аудит мәселелерінің, объектілерінің тізбесі туралы Есеп комитетінен алынған ақпараттың негізінде қатар тексеру жүргізудің Жоспары мен Бағдарламасының жобаларын әзірлейді, бұл ретте тексеруге қатысты өздерінің қосымша мәселелерін енгізе отырып, негізгі тексерілетін мәселелер тізбесін кеңейтуге жол беріледі. Тексеру Жоспары мен Бағдарламасының жобалары аудиторлық іс-шаралар басталғанға дейін кемінде бес жұмыс күні бұрын келісу үшін Есеп комитетіне жіберіледі.
143. Есеп комитеті мемлекеттік органдардың Тексеру жоспары мен бағдарламасының жобаларын Есеп комитетіне келіп түскен күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде келіседі, қажет болған жағдайда, Тексеру жоспарына, бағдарламасына және Аудиторлық тапсырмаларға түзетулер енгізеді. Есеп комитетінің тарапынан жазбаша ескертулер болмаған жағдайда, көрсетілген мерзімдерде жіберілген мемлекеттік аудит органдарының тексеру Жоспары мен Бағдарламасының жобалары келісілген деп есептеледі.
Ескерту. 143-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
144. Қатар тексерудің Жоспарын, Бағдарламасын және Аудиторлық тапсырмаларды әрбір тарап қатар аудиторлық іс-шара басталғанға дейін екі жұмыс күні бұрын (тексеру объектілерінің атауын, бюджеттік бағдарламалар мен активтерді, тексеру мәселелерін көрсете отырып) дербес бекітеді.
145. Тексеруді жүргізуге негіз болып табылатын құжаттарды (Тексеру жүргізуге тапсырманы, Тексеруді тағайындау туралы бұйрықтарды) әрбір мемлекеттік орган дербес ресімдейді.
146. Қатар тексеруді әрбір тарап оны жүргізу мерзімдерін келісе отырып, жеке мемлекеттік аудит (тексеру) тобын қалыптастыру арқылы жүргізеді.
147. Қызметкерлерді іссапарға жіберуді, сондай-ақ іссапар шығыстарын төлеуді әрбір мемлекеттік орган дербес жүргізеді.
148. Мемлекеттік аудитті (тексеруді) жүргізуге жауапты лауазымды адамдар, қатар тексеру топтарының қатысушылары:
1) қатар тексеруді жүргізу барысында туындайтын мәселелерді талқылай отырып жұмыс кеңестерін;
2) консультацияларды;
3) әдістемелік және талдамалық құжаттармен алмасуды жүргізеді.
149. Мемлекеттік аудит (тексеру) топтарының жетекшілері тексеруді жүргізудің барысы (тексеру мәселелерін қамтудың толықтығы, туындаған проблемалар) және тексерудің алдын ала нәтижелері туралы ақпарат алмасады.
150. Қатар тексеруді жүргізу кезінде Аудиторлық есептерді олардың нысаны мен мазмұнына мемлекеттік аудит органдарының бекіткен талаптарына сәйкес әрбір тарап дербес ресімдейді.
151. Мемлекеттік органдар бұзушылықтардың анықталған жалпы сомасын көрсете отырып және мемлекеттік аудит (тексеру) объектілері бөлінісінде жүргізілген қатар тексерудің нәтижелері, мемлекеттік аудит (тексеру) объектілерінің аудиторлық іс-шара жүргізу барысында қабылдаған шаралары туралы жинақталған ақпаратты, сондай-ақ тексерудің қорытындысы туралы мемлекеттік органдардың шешімдерінің бір бірден көшірмесін оларға қол қойылған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде Есеп комитетіне ұсынады.
Ескерту. 151-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
152. Есеп комитеті Қатар тексерудің қорытындылары бойынша аудиторлық қорытынды дайындауды Аудиторлық есептердің сапасын бақылаудың сараптамалық қорытындысын алғаннан кейін және қарсылықтың әрбір тармағы бойынша қабылданған және қабылданбаған дәлелдерді (егер болса) көрсетіп, мемлекеттік аудит (тексеру) объектісіне дәлелді жауапты ескере отырып, он жұмыс күні ішінде жүзеге асырады. Мемлекеттік органдар жүргізген қатар тексерудің нәтижелері Аудиторлық қорытындыға енгізіледі.
Ескерту. 152-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
153. Қатар тексерудің қорытындыларын қарау бойынша Есеп комитетінің отырысында:
1) жүргізілген қатар тексерудің материалдары талқыланып, жүргізілген Қатар тексерудің қорытындылары туралы аудиторлық қорытынды қаралады және бекітіледі;
2) мемлекеттік аудитке (тексеруге) жауапты адамдар, мемлекеттік аудит (тексеру) объектілерінің лауазымды адамдары, сондай-ақ Есеп комитетінің Төрағасы айқындаған өзге де адамдар шақырылады.
154. Есеп комитеті бекітілген Қатар тексерудің қорытындылары туралы аудиторлық қорытындының көшірмесін қол қойылғаннан кейін екі жұмыс күні ішінде тексеруге қатысқан мемлекеттік органға жібереді.
155. Аудиторлық іс-шараға (қатар тексеруге) жауапты Есеп комитетінің мүшелері және мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары жүргізілген қатар тексерудің нәтижелері бойынша жеке Аудиторлық қорытындылар жасайды.
156. Жүргізілген Қатар тексерудің қорытындылары туралы аудиторлық қорытынды Есеп комитетінің және мемлекеттік органдардың отырыстарында жеке қаралады және бекітіледі.
157. Есеп комитеті және мемлекеттік органдар бекітілген Қатар тексерудің қорытындылары туралы аудиторлық қорытындылардың көшірмелерімен оларға қол қойылған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде алмасады.
158. Есеп комитеті Қатар тексерудің қорытындылары бойынша аудиторлық қорытындыда көрсетілген ұсынымдардың орындалуын мониторингтеуді осы Қағидалардың 6-бөлімінде белгіленген тәртіпке сәйкес жүзеге асырады.
159. Мемлекеттік органдар және Есеп комитеті Қатар тексерудің қорытындылары бойынша аудиторлық қорытындыда көрсетілген ұсынымдардың іске асырылу барысы туралы тиісті ақпаратты ЭҚАБЖ және поштамен қағаз түрінде жолдау, ЕК АЖ-ға және (немесе) Бірыңғай дерекқорға ақпарат орналастыру арқылы бір-біріне хабарлап отырады.
160. Есеп комитеті мемлекеттік органдармен бірге жүргізілген қатар тексерудің қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының Президентіне және Қазақстан Республикасының Парламентіне ұсынылатын тоқсан сайынғы ақпаратқа, сондай-ақ есепті қаржы жылы үшін республикалық бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есепке енгізу үшін талдамалық ақпарат дайындайды.
6-параграф. Есеп комитетінің басқа елдердің жоғары мемлекеттік
аудит органдарымен жүргізетін бірлескен және қатар
тексерулерін жүзеге асыру
161. Басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен бірлескен немесе қатар аудиторлық іс-шараларына Есеп комитетінің қатысуының құқықтық негізі Бақылаудың басшылық қағидаттарының Лима декларациясы, Халықаралық жоғары аудит органдары ұйымының (ИНТОСАИ), Еуропа жоғары аудит органдары ұйымының (ЕУРОСАИ), Азия жоғары аудит органдары ұйымының (АЗОСАИ), Экономикалық ынтымақтастық елдерінің жоғары аудит органдары ұйымының (ЭКОСАИ), Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің Жоғары қаржы бақылау органдары басшылары кеңесінің, Еуразиялық Экономикалық Одақ (ЕАЭО) туралы шарттың, басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен Есеп комитетінің ынтымақтастық туралы келісімдері шеңберінде қабылданған шешімдер, Мемлекеттік аудит туралы заң және осы Қағидалар болып табылады.
162. Басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен бірлескен және қатар тексеру іс-шаралары Мемлекеттік аудит объектілері тізбесінің жобасын қалыптастыру кезеңінде көзделеді.
163. Есеп комитеті бірлескен тексеруді басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен бірге тексерудің ортақ тақырыбы, Бағдарламасы бойынша және келісілген мерзімдерде екіжақты немесе көпжақты негізде жүргізеді.
164. Есеп комитеті қатар тексеруді басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен бірге кейіннен оның нәтижелерімен алмаса отырып, келісілген мәселелер мен жүргізу мерзімдері бойынша өзара келісім шеңберінде, дербес жүргізеді.
165. Басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарымен бірлескен немесе қатар тексеру республикалық бюджет қаражатының, қатысушы елдердің аумағында орналасқан жекелеген объектілерді бірлескен үлестік қаржыландыруға бағытталатын бюджеттік инвестициялардың пайдаланылуына жүргізілген мемлекеттік аудит кезінде және Қазақстан Республикасының мемлекетаралық шарттары мен келісімдерінде көзделген жағдайларда жүргізіледі.
166. Бірлескен немесе қатар тексеруді жүргізу үшін Есеп комитетінің жауапты мүшесі мемлекеттік аудитті жүргізуге, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелермен бірлесіп, тексеру жүргізу басталғанға дейін екі ай бұрын басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудитінің бір немесе бірнеше органымен ақпарат алмасу жөнінде жұмыстар жүргізеді, онда:
1) тексерудің мақсаты, міндеттері мен мәселелері;
2) тексеру объектілері;
3) тексеру жүргізу мерзімдері;
4) тексеру жүргізуге жауапты адамдар;
5) ұлттық заңнамада, ынтымақтастық туралы келісімдерде айқындалған функциялары мен аудиторлық өкілеттіктеріне сүйене отырып, әрбір жоғары мемлекеттік аудит органының қатысу шарттары мен мәселелері;
6) жоғары мемлекеттік аудит органдарының тексеру жүргізуге байланысты жұмыстарды қаржыландыру бөлігіндегі міндеттемелері;
7) ақпарат алмасу және тексеру нәтижелерін ресімдеу тәртібі, соның ішінде қорытынды құжаттың нысаны;
8) аудиторлық іс-шаралардың нәтижелері бойынша шешімдерді дайындау мен қабылдау тәртібі;
9) аудиторлық іс-шаралардың нәтижелері бойынша қабылданған шешімдердің орындалуын мониторингтеу (бақылау) тәртібі айқындалады.
167. Есеп комитетінің мүшесі ынтымақтасып отырған елдің жоғары мемлекеттік аудит органымен ақпарат алмасқаннан кейін мемлекеттік аудитті жүргізуге, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелермен бірлесіп, бірлескен (қатар) тексеруді жүргізу туралы келісімнің (бұдан әрі – Келісім) және Тексеру бағдарламасының жобаларын дайындау жөнінде жұмыстар жүргізеді. Қатар тексеруді жүргізу кезінде Келісімнің, Тексеру бағдарламасының жобаларын қоспағанда, Есеп комитетінің жауапты мүшесі және тексеру тобының жетекшісі қажет болған жағдайда, осы Қағидалардың 3-бөлімінде белгіленген тәртіпке сәйкес Тексеру жоспарының және Аудиторлық тапсырмалардың жобаларын дайындайды.
168. Тексеру бағдарламасының, Тексеру жоспарының және Аудиторлық тапсырмалардың жобалары (қатар тексеруді жүргізу кезінде) сапа бақылауынан өткеннен кейін Есеп комитетінің жауапты мүшесі мемлекеттік аудитті жүргізуге, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелермен бірлесіп, тексеру жүргізу басталғанға дейін жиырма жұмыс күнінен кешіктірмей, Келісімнің және Тексеру бағдарламасының жобаларын ынтымақтасып отырған елдің жоғары мемлекеттік аудит органына келісуге жібереді. Келісу барысында Келісімге және Тексеру бағдарламасына, қажет болған жағдайда, түзетулер енгізіледі.
169. Ынтымақтасып отырған елдің жоғары мемлекеттік аудит органымен келісілген Келісім жобасына Есеп комитетінің жауапты мүшесі, мемлекеттік аудитті жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге, сапа бақылауына, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары бұрыштама қойып, оны Есеп комитетінің Төрағасына қол қоюға енгізеді.
Тексеру бағдарламасының келісілген жобасына мемлекеттік аудитті жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге, сапа бақылауына, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары бұрыштама қойып, Есеп комитетінің жауапты мүшесі қол қояды.
Келісім және Бірлескен тексерудің бағдарламасы тексеру басталғанға дейін жеті жұмыс күнінен кешіктірілмей, ынтымақтасып отырған елдің жоғары мемлекеттік аудит органына бекіту үшін жіберіледі.
170. Бірлескен тексеру тобының құрамына кіретін Есеп комитетінің қызметкерлері өздері болған елдің аумағында тексеру жүргізу кезінде, болған елінің мемлекеттік аудит жүргізу заңнамасын, қағидаларын, сондай-ақ бекітілген Келісімді және Бірлескен тексеру бағдарламасын басшылыққа алуға міндетті.
171. Бірлескен (қатар) тексеруді сапалы жүргізу мақсатында Есеп комитетінің тексеруге жауапты мүшесі ынтымақтасып отырған елдің жоғары мемлекеттік аудит органымен Есеп комитетінің өзара іс-қимылын:
1) бірлескен (қатар) тексеруді жүзеге асыру барысында туындайтын мәселелерді талқылай отырып кеңестер;
2) консультациялар;
3) әдістемелік және талдамалық құжаттар, ақпарат алмасу түрінде ұйымдастырады.
172. Қазақстан Республикасының аумағында бірлескен тексеру жүргізілген кезде Аудиторлық есеп Есеп комитетінің бланкісінде тексеру объектісі үшін бір данасы ескеріле отырып, бірлескен тексеруге қатысып отырған басқа елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдарының санына тең даналарының саны бойынша ресімделеді.
Аудиторлық есепке тексеруді жүргізген қызметкерлер қол қойған, Бірлескен немесе қатар тексерудің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің тізілімі қоса беріледі.
173. Қатар тексеруді жүргізу кезінде Аудиторлық есептер қатар тексеруге қатысушы жоғары мемлекеттік аудит органдарының ұлттық заңнамасына сәйкес жасалады.
174. Қатар немесе бірлескен тексерудің нәтижелері бойынша Есеп комитетінің тексеруге жауапты мүшесі осы Қағидаларда белгіленген тәртіпке сәйкес Аудиторлық қорытынды жасайды.
175. Қатар немесе бірлескен тексерудің қорытындылары туралы Есеп комитетінің Аудиторлық қорытынды, егер Келісімде өзгеше көзделмесе, осы Қағидалардың 4-тарауында белгіленген тәртіпке сәйкес Есеп комитетінің отырысында қаралады және қабылданады.
176. Қатар тексеруге қатысушы елдердің жоғары мемлекеттік аудит органдары оның нәтижелері бойынша қабылданған, бекітілген Аудиторлық есептердің көшірмелерімен алмасады.
177. Бірлескен (қатар) тексеруді жүргізу туралы келісімде жүргізілген бірлескен (қатар) тексерудің қорытындылары бойынша бірлескен қорытынды құжатты дайындау көзделуі мүмкін.
178. Келісімді іске асыру үшін, қажет болған жағдайда, жоғары мемлекеттік аудит органдарының жүргізген бірлескен (қатар) тексеруінің нәтижелері бойынша олардың бірлескен отырыстар өткізуі, бірлескен шешімдер қабылдауы көзделеді.
7-параграф. Аудиторлық есептерді жасау және ресімдеу
179. Есеп комитеті жүргізетін аудиторлық іс-шараның нәтижелері бойынша мыналар ресімделеді:
1) қаржылық есептілік жөніндегі аудиторлық есеп – аудиторлық іс-шараны тікелей жүргізген мемлекеттік аудиторлар жасаған, қаржылық есептіліктің анықтығы, сондай-ақ бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау тәртібінің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарға сәйкестігі туралы жазбаша нысанда білдірілген пікірді қамтитын құжат. Қаржылық есептілік бойынша аудиторлық есептің нысаны мен мазмұны Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес айқындалады;
2) тиімділік және (немесе) сәйкестік аудитінің аудиторлық есебі – аудиторлық іс-шараны тікелей жүргізген мемлекеттік аудиторлар жасаған, белгілі бір уақыт кезеңі үшін жүргізілген тиімділік аудитінің және (немесе) сәйкестік аудитінің нәтижелерін қамтитын құжат.
180. Шоғырландырылған немесе жекелеген қаржылық есептіліктің мемлекеттік аудитінің нәтижелері бойынша:
1) елеулі қателер болмаған кезде – қаржылық есептілік бойынша оң аудиторлық есеп;
2) елеулі қателер анықталған кезде – қаржылық есептілік бойынша ескертпесі бар аудиторлық есеп қабылданады.
Мемлекеттік аудит объектісінде бухгалтерлік есеп жүргізілмеген не бухгалтерлік құжаттар жоғалған жағдайларда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі:
1) мемлекеттік аудит объектісінің басшысына және мемлекеттік аудит объектісіне басшылықты немесе оны басқаруды жүзеге асыратын жоғары тұрған органға осы жұмыстың аяқталу мерзімін белгілей отырып, мемлекеттік аудит объектісінде бухгалтерлік есепті қалпына келтіру туралы талабы бар Нұсқаманы жібереді;
2) Мемлекеттік аудит объектілерінің тізбесіне тиісті өзгерістер енгізе отырып, мемлекеттік аудитті уақытша тоқтата тұру туралы шешім қабылдайды. Бұл ретте, мемлекеттік аудитор жекелеген қаржылық есептіліктің мемлекеттік аудитінің нәтижелері бойынша Аудиторлық есепті пікірін білдіруден бас тарта отырып береді.
181. Мемлекеттік аудит жүргізілген әрбір мемлекеттік аудит объектісі бойынша аудиторлық іс-шараның нәтижелері осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес қатаң есептілік бланкісінде және осы Қағидаларға 20-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Аудиторлық есептермен ресімделеді.
182. Аудиторлық есептің құрылымы Аудит бағдарламасындағы барлық мәселелердің толық көрсетілуін, онда жазылған мәліметтердің анықтығын, объективтілігін қамтамасыз етеді.
Есептердің мазмұны жүйеленген және қайталауларды болдырмауы тиіс, ойға қонымды және қабылдау үшін жеңіл болуы қажет.
Ескерту. 182-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
183. Аудиторлық есеп Аудит бағдарламасындағы және Аудиторлық тапсырмалардағы мәселелердің тізбесіне сәйкестікте жасалады.
Анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктер Аудиторлық есептегі жазбалардың анықтығын растайтын құжаттардың түпнұсқаларының деректемелеріне қажетті сілтемелер көрсетіле отырып, объективті және дәл сипатталады. Анықталған бұзушылықтар ережелері бұзылған нормативтік құқықтық актілердің баптары, тармақтары мен тармақшалары, сондай-ақ мемлекеттік аудит объектілерінің оларды іске асыру үшін қабылдаған актілері көрсетіле отырып, сипатталады.
Егер, талдау сипатындағы мәселелерді қоспағанда, аудиторлық іс-шара мәселесі бойынша бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталмаса, мемлекеттік аудитор:
1) Аудиторлық есепте анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтардың болмағандығы, Аудит бағдарламасы бойынша қысқаша ақпарат көрсетіледі;
2) мемлекеттік аудит (тексеру) жүргізілген құжаттардың деректемелерін көрсете отырып, олардың тізбесін Аудиторлық есепке қоса береді.
Тиімділік аудитінің немесе сәйкестік аудитінің нәтижелері бойынша Аудиторлық есепке қолданылған көрсеткіштердің атаулары, олардың сипаттамасы, сондай-ақ мемлекеттік аудит саласын немесе мемлекеттік аудит объектілері қызметін қолданылған көрсеткіштердің сәйкестігі мәніне бағалау кіреді.
Ескерту. 183-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
184. Бұзушылықтың әрбір фактісі, сондай-ақ заңнаманың анықталған кемшіліктері мен олқылықтары бұзушылықтың сипаты мен түрі, оның ішінде Есеп комитетінің 2015 жылғы 28 қарашадағы № 6-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау объектілерінде анықталатын бұзушылықтар сыныптауышында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12483 тіркелген) көзделгендері сипаттала отырып, реттік тәртіппен нөмірленеді және жеке тармақта (1-тармақ, 2-тармақ және тағы басқалар) тіркеледі. Бұзушылықтар сипаттамасында бұзушылықтарды расстайтын құжаттарға сілтеме жасалады.
185. Аудиторлық есепке оның ажырамас бөлігі болып табылатын мынадай аудиторлық дәлелдемелер:
1) мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талап;
2) мемлекеттік аудиторлар қол қойған және осы Қағидаларға 21-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасалған аудиторлық іс-шараның нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің тізілімі (бұдан әрі – Тізілім);
3) құжаттардың, кестелердің түпнұсқалары немесе белгіленген тәртіппен куәландырылған көшірмелері, сондай-ақ қажет болған жағдайда, бұзушылық фактілерін көрсететін анықтамалар, фотосуреттер;
4) функционалдық және лауазымдық міндеттеріне сүйене отырып, жол берілген бұзушылықтар бойынша адамдардың жазбаша түсініктемелері;
5) бақылау өлшемдері (тексеріп қараулар) актілері (олар жасалған жағдайда);
6) зерттеулердің (сынақтардың), сараптамалардың қорытындылары, хаттамалардың көшірмелері, аудиторлық іс-шараның нәтижелеріне байланысты басқа да құжаттар немесе олардың көшірмелері (олар жасалған жағдайда);
7) сарапшылардың қорытындылары (тартылған жағдайда);
8) мемлекеттік қызметтерді алушылардың қанағаттануы тұрғысынан халық арасында сауалнама жүргізу нәтижелері (қажет болған жағдайда);
9) ақы төлеу фактісін растайтын құжаттар (көшірмелері) (аудиторлық іс-шара барысында қаражат өтелген (қалпына келтірілген) жағдайда):
төлем тапсырмалары (төлеуге арналған шоттар, түбіртектер, чектер және (немесе) басқалары);
ведомостар, ордерлер, нарядтар;
10) мемлекеттік аудит объектісінің басшысына (лауазымды адамына) Аудиторлық есептің тапсырылған күнін растайтын құжат (көшірмесі) (оны қабылдағаны туралы мемлекеттік аудит объектісінің мөртабаны болмаған жағдайда);
11) талдау материалдары және мемлекеттік аудит объектісінің қызметіндегі бұзушылықтар мен кемшіліктер фактісін растайтын материалдар;
12) басқа мемлекеттік аудит органдарының мемлекеттік аудит нәтижелерін тану рәсімінің қорытындылары бойынша сараптамалық қорытындылар және тану жүргізілген материалдар (тану рәсімі жүргізілген жағдайда);
13) аудиторлық іс-шара жүргізу барысында осы Қағидалардың 21-1-тармақшасына сәйкес нысан бойынша аудит объектісі ұсынған ақпараттар мен құжаттардың толықтығы және анықтығы туралы ұсыныс хаты қоса беріледі.
Аудиторлық есепке қоса берілетін құжаттардың көшірмелері белгіленген тәртіппен уәкілетті лауазымды адамдардың қолымен, мемлекеттік аудит объектісінің мөрімен және мөртабанымен (болған жағдайда) расталады. Аудиторлық есепте қосымшаларының реттік нөмірі, әрбір қосымша бойынша жеке-жеке парақ саны көрсетіле отырып, оларға сілтеме жасалады.
Ескерту. 185-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
186. Аудиторлық есепке тиісті құжаттармен расталмаған фактілерді, тұжырымдарды енгізуге жол берілмейді.
187. Аудиторлық есепте жазылып, Аудиторлық есепте соларға сілтеме жасалған бұзушылықтарды растайтын құжаттардың болмауы, сондай-ақ оларды толықтыру мүмкіндігінің болмауы сапа бақылауы қорытындылары бойынша оларды аудиторлық қорытындыға қоспауға негіз болып табылады.
Ескерту. 187-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
188. Мемлекеттік аудит объектісінің тауарларға, жұмыстарға немесе көрсетілген қызметтерге ақы төлеуінің негізділігін растайтын құжаттар мемлекеттік аудит объектісінде болмаған жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген талаптар, міндеттер орындалмағанда немесе тиісінше орындалмағанда, мемлекеттік аудит объектісінің лауазымды адамдары мемлекеттік аудиторларға олардың сұрауы бойынша тиісті жазбаша түсініктемелер береді.
189. Аудиторлық есеп (осы Қағидалардың 128, 172-тармақтарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда) екі данада жасалып, оған аудиторлық іс-шараны жүргізген мемлекеттік аудиторлар және сарапшылар қол қояды.
Мемлекеттік аудитор Аудиторлық есептің екінші парағынан бастап, барлық беттеріне қолын қояды.
190. Аудиторлық есептің екінші данасы аудиторлық іс-шара аяқталған күннен кешіктірілмей мемлекеттік аудит объектісінің кіріс хат-хабарын есепке алу жүйесінде тіркеледі не болмаса хабардар етіле отырып, поштамен жіберіледі.
Ескерту. 190-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
191. Аудиторлық іс-шараның нәтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік аудит объектісінің басшылығы Аудиторлық есепке жазбаша қарсылықтарын қол қойылған Аудиторлық есеп мемлекеттік аудит объектісіне тапсырылған күннен бастап он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде Есеп комитетіне ұсынады.
Мемлекеттік аудит объектісінің Аудиторлық есепке қол қойылғаннан кейін дереу ұсынған жазбаша қарсылықтарын мемлекеттік аудитор Аудиторлық есепке қоса тіркейді.
Көрсетілген мерзім өткен соң келіп түскен Аудиторлық есепке қарсылықтар қаралмайды.
192. Есеп комитетіне келіп түскен Аудиторлық есепке қарсылықтарды Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудиторлармен, мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысымен, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшенің қызметкерлерімен, мемлекеттік аудитті жүзеге асыруға тартылған сарапшылармен бірге Аудиторлық қорытындыны дайындау кезеңінде қарайды, содан кейін қарсылықтың әрбір тармағы бойынша қабылданған және қабылданбаған дәлелдерді көрсете отырып, Есеп комитетінің отырысы өткізілетін күнге дейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей мемлекеттік аудит объектісіне уәжді жауап жібереді. Мемлекеттік аудит объектісінің Аудиторлық есепке ұсынған түсініктемелері оған жауап дайындалмастан назарға алынады.
Ескерту. 192-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
193. Есеп комитетіне келіп түскен Аудиторлық есепке қарсылықтар және оларға уәжді жауаптар Есеп комитетінің отырысынан кейін міндетті түрде аудиторлық іс-шара материалдарына және олардың ЕК АЖ-дағы және (немесе) ЭҚАБЖ-дағы электронды нұсқаларына қоса тіркеледі.
194. Мемлекеттік аудит тобының жетекшісі (мемлекеттік аудитор) Аудиторлық есеп мемлекеттік аудит объектісіне тапсырылғаннан кейін келесі жұмыс күнінен кешіктірмей, Аудиторлық есептерді, Тізілімдерді, кестелерді және басқа да қосымшаларды (болған жағдайда) мынадай қолайлы тәсілдердің бірі арқылы:
1) мемлекеттік аудитордың өзі қолма-қол;
2) сканерден өткізілгендерін – қорғалған байланыс арналары бойынша;
3) Аудиторлық есептің тұпнұсқасын (құпиясын қоспағанда) – фельдъегерлік байланыс не хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы;
4) құпия сипаты бар Аудиторлық есептерді – Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпияларын қорғау жөніндегі заңнамада белгіленген талаптарды сақтай отырып Есеп комитетіне жібереді және (немесе) ұсынады;
5) электрондық нұсқалар ЕК ИАЖ-да орналастырылады (құпия және ҚПБҮ белгісі барларды қоспағанда).
Аудиторлық есептің бір данасы (№ 2 дана) анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде шаралар қабылдау және басқа да іс-әрекеттер жасау үшін мемлекеттік аудит объектісінің басшысында қалдырылады.
Ескерту. 194-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
195. Мемлекеттік аудиторлар іссапардан келген күннен бастап келесі жұмыс күнінен кешіктірмей құжаттардың атауы мен аудиторлық іс-шараның қалған материалдарын жасақтағанға дейін жинақтау папкасында қалыптастырылатын парақ санын тізімдемеде көрсете отырып, алдын ала зерделеу нәтижелері туралы материалдардың, Өтінімге енгізілген өзгерістер мен толықтырулар туралы қызметтік жазбалардың, Аудит жоспарының, Аудит бағдарламасының, Аудиторлық тапсырмалардың, Тапсырмалардың, Аудиторлық есептің (№ 1 дана), Тізілімнің және Аудиторлық есепке басқа да қосымшалардың түпнұсқаларын, мемлекеттік аудит объектілерінің қарсылықтарын (болған жағдайда) және оларға жауаптарды құжат айналымына жауапты құрылымдық бөлімшеге тапсырады.
Құжат айналымына жауапты құрылымдық бөлімше Аудиторлық есептердің, Тізілімнің және Аудиторлық есепке басқа да қосымшалардың түпнұсқаларын, мемлекеттік аудит объектілерінің қарсылықтарын олар Есеп комитетіне түскен күннен бастап, үш жұмыс күні ішінде сканерлейді, ЭҚАБЖ-да тіркейді және Есеп комитетінің мүшесіне, аудиторлық іс-шараны ұйымдастыруға және жүзеге асыруға, мемлекеттік аудит және сапа бақылауын жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшелерге беріледі.
Аудиторлық іс-шара шеңберінде қалыптастырылған құжаттар олардың сканерленген нұсқаларын жинақтай отырып, ЕК АЖ-да орналастырылады.
Ескерту. 195-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
196. Аудиторлық есептер және Аудиторлық есептерге қоса берілген Тізілімдер бойынша Мемлекеттік аудит туралы заңның 8, 24-тармақтарына және осы Қағидаларға сәйкес, сапа бақылауы жүргізіледі.
197. Егер, аудиторлық іс-шара материалдарына заң қорытындысын (сапа бақылауын) дайындау кезінде мемлекеттік аудиторлар тіркелген Аудиторлық есепке қоса берілмеген өзге де құжаттарды ұсынса, олар мұндай құжаттарды мемлекеттік аудит материалдарына, соның ішінде оның электрондық нұсқасына қоса тіркейді.
Құжаттарды қоса тіркеу мемлекеттік аудит жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің құжатайналымына, құқықтық қамтамасыз етуге, сапа бақылауына жауапты құрылымдық бөлімшеге Есеп комитетінің отырысы өткізілетін күннен кешіктірмей қоса тіркеуге жататын құжаттарды немесе олардың көшірмелерін тіркей отырып, ЭҚАБЖ арқылы қызметтік жазбаны жіберу арқылы жүзеге асырылады.
Ескерту. 197-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
8-параграф. Аудиторлық қорытындыларды,
Нұсқамаларды жасау және ресімдеу
198. Есеп комитеті жүргізген мемлекеттік аудиттің нәтижелері бойынша Аудиторлық қорытынды ресімделеді, ол Аудиторлық есептердің негізінде жасалатын, тұжырымдар мен ұсынымдарды қамтитын және Есеп комитетінің қаулысымен бекітілетін құжат болып табылады.
199. Жүргізілген аудиторлық іс-шараның нәтижелері бойынша Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит тобы жетекшісінің, мемлекеттік аудиторлардың және (немесе) мемлекеттік аудитті жүзеге асыруға тартылған сарапшылардың қатысуымен Аудиторлық есептердің сапасын бақылаудың сараптамалық қорытындысын және жергілікті жерге барып аудиторлық іс-шараны қайта тексеру (ол жүргізілген жағдайда) нәтижелерін алғаннан кейін он жұмыс күні ішінде, 15 және одан көп мемлекеттік аудит объектілері қамтылған жағдайда, он бес жұмыс күні ішінде Аудиторлық қорытындының, мемлекеттік аудиттің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің жиынтық тізілімінің (бұдан әрі – Жиынтық тізілім) және Қазақстан Республикасы заңнамасының анықталған бұзушылықтарын және (немесе) оларға итермелейтін себептерді, жағдайларды жою, сондай-ақ осы бұзушылықтарға жол берген адамдарға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылық шараларын қолдану қажет болған жағдайда, Нұсқаманың жобаларын дайындайды.
Аудиторлық іс-шараның нәтижелерін қайта тексеру Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес жүзеге асырылады.
200. Аудиторлық қорытындының, Жиынтық тізілімнің, Қаулы және Нұсқаманың жобаларын Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі бір мезгілде сапа бақылауына және құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшелерге жібереді.
Аудиторлық қорытындының, Жиынтық тізілімнің, Қаулы және Нұсқаманың жобалары бойынша заң сараптамасы үш жұмыс күні ішінде өткізіледі, содан кейін заң сараптамасының қорытындысы сапа бақылауына жауапты құрылымдық бөлімшеге жіберіледі.
Сапа бақылауы Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкес, заң сараптамасының қорытындысы келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Аудиторлық қорытындының, Жиынтық тізілімнің, Қаулы және Нұсқаманың жобалары бойынша жүргізіледі.
Ескерту. 200-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
200-1. Аудиторлық қорытындының және Жиынтық тізілімнің жобалары сапа бақылауы және құқықтық сараптама жүргізілген соң Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің қолы қойылып, Есеп комитетінің отырысы өтетін күнге дейін екі жұмыс күнінен кешіктірілмей, Есеп комитетінің отырысына дайындалу мақсатында танысу үшін негізгі мемлекеттік аудит объектісіне және оларға қатысты бөлігінде басқа мүдделі тараптарға жіберіледі.
Ескерту. 8-параграф 200-1-тармақпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулыларымен.
201. Аудиторлық қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Нұсқаманың жобаларына мемлекеттік аудитті жүргізуге, сапа бақылауына, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары бұрыштама қояды, содан кейін Аудиторлық қорытындының және Нұсқаманың жобаларына Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі қол қояды және Жиынтық тізілім жобасы онымен (соның ішінде ЭҚАБЖ-да) келісіледі.
Аудиторлық қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Нұсқаманың жобалары осы тармақтың бірінші бөлігіне сәйкес басқа да материалдармен, соның ішінде негізгі мемлекеттік аудит объектісі өкілінің баяндамасы (сөйлейтін сөзі) тезистерінің жобаларымен бірге Есеп комитетінің отырысы өткізілгенге дейін төрт жұмыс күні бұрын Есеп комитетінің Төрағасына ілеспе хатпен ұсынылады.
Ескерту. 201-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
202. Сапа бақылауының сараптамалық қорытындысында жасалған Аудиторлық есептердің Мемлекеттік аудиттің және қаржылық бақылаудың жалпы стандарттарына және Мемлекеттік аудит туралы заңның 8-бабына сәйкессіздігін растайтын фактілер көрсетілген жағдайда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі ескертулерді ескере отырып, аудиторлық іс-шараның материалдарын Есеп комитетінің отырысына шығарудың орындылығы және Аудиторлық қорытындыға қайта тексеру тағайындау не оны пысықтау туралы сапа бақылауын жүргізуге жауапты бөлім басшысының келісімі бойынша Есеп комитеті Төрағасының атына қызметтік жазба енгізеді.
Ескерту. 202-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
203. Аудиторлық қорытынды кіріспе, негізгі (талдау), қорытынды бөліктерден тұрады және осы Қағидаларға 22-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ресімделеді.
204. Жиынтық тізілім осы Қағидалардың 185-тармағында көзделген нысан бойынша жасалады және Аудиторлық қорытындыға қосымша болып табылады.
Ескерту. 204-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
205. Аудиторлық қорытындының қорытынды бөлігінде:
1) аудиторлық іс-шараның негізгі нәтижелері;
2) олардың туындауының себеп-салдарлық байланысын анықтай отырып, бұзушылықтар мен кемшіліктер жинақтап қорытылған талдау, сондай-ақ оларды жою және мемлекеттік аудит объектілерінің қызметін регламенттейтін, сондай-ақ экономиканы немесе экономиканың жекелеген саласын, әлеуметтік саланы, мемлекеттік басқарудың басқа да салаларын дамытуға бағытталған құқықтық актілерді, квазимемлекеттік сектор актілерін жетілдіру бойынша тұжырымдар мен ұсыныстар жинақталады, жүйеленеді және қысқаша нысанда көрсетіледі.
Аудиторлық есепте көрсетілген және құжаттармен, сапа бақылауымен расталған бұзушылықтардың, кемшіліктердің анықталған фактілері Жиынтық тізілімде көрсетіледі.
Аудиторлық қорытындыда Қазақстан Республикасы заңнамасы нормаларының, сондай-ақ оларды іске асыру үшін қабылданған квазимемлекеттік сектор субъектілері актілерінің анықталған бұзушылықтарының жалпы сомасы, соның ішінде:
1) қаржылық бұзушылықтар;
2) бюджет қаражатын, активтерді тиімсіз пайдалану;
3) бюджет қаражатын, активтерді тиімсіз жоспарлау;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасы нормаларын іске асыру үшін қабылданған квазимемлекеттік сектор субъектілері актілері бұзушылықтарының сомалары көрсетіледі.
Рәсімдік бұзушылықтар бойынша олардың саны көрсетіледі.
Ескерту. 205-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
206. Аудиторлық қорытындыға мемлекеттік аудит объектісінің осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен қаралмаған қарсылықтары бар бұзушылық фактілерін енгізуге жол берілмейді.
207. Мемлекеттік аудиттің нәтижелері Бірыңғай дерекқорда жүйеленеді, Мемлекеттік аудит туралы заңның 12-бабының 1, 2, 3-тармақтарында көзделген мемлекеттік аудит бағыттарының ерекшеліктері ескеріле отырып, мемлекеттік аудиттің типіне, тексерудің түрлеріне және мемлекеттік аудит объектісіне сәйкес мына бағыттар:
1) Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының (мемлекеттік, үкіметтік бағдарламалардың, орталық мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының), акционері мемлекет болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың даму стратегиялары мен даму жоспарларының және бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуын нормативтік әдістемелік қамтамасыз ету;
2) мемлекеттік аудит объектілері қызметінің, Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының республикалық бюджеттің атқарылуы және активтердің пайдаланылуы бөлігіндегі тиімділігі;
3) квазимемлекеттік сектордың республикалық субъектілері қызметінің экономиканы немесе экономиканың жеке алғандағы саласын, мемлекеттік басқарудың әлеуметтік және басқа да салаларын дамытуға әсерін;
4) бюджет қаражатын, оның ішінде трансферттерді, кредиттерді байланысты гранттарды, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген қарыздарды, бюджеттік инвестицияларды және кепілгерліктерді игеру нәтижелілігінің, бюджеттік бағдарламалар бойынша түпкілікті мақсаттар мен нәтижелерге қол жеткізудің, мемлекет активтерін пайдаланудың және акциялары (қатысу үлестері) мемлекетке тиесілі квазимемлекеттік сектор субъектілерінің активтерді басқаруының, сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілері қызметінің экономиканы немесе жеке алғанда экономиканың саласын, әлеуметтік саланы және мемлекеттік басқарудың басқа да салаларын дамытуға ықпалының дәрежесі;
5) республикалық бюджетке түсетін түсімдердің, бюджетке түсетін түсімдерді алудың толықтығына және уақтылығына, сондай-ақ республикалық бюджеттен қате (артық) төленген соманы қайтарудың, есепке жазудың дұрыстығына, салықтық және кедендік әкімшілендірудің тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудиттің нәтижелері;
6) мемлекеттік органдардың және квазимемлекеттік сектордың республикалық субъектілерінің сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің мерзімдері, көлемі, бағасы, саны және сапасы бойынша шарттардың талаптарын орындауына жүргізілген мемлекеттік аудиттің нәтижелері;
7) қаржы активтерін сатып алу, оларды сатудан бюджетке түсетін қаражат түсімдері бойынша мемлекеттік аудит нәтижелері;
8) Есеп комитетінің Аудиторлық қорытындысында және Нұсқамаларында қамтылған ұсынымдардың орындалуын мониторингтеудің нәтижелері бойынша көрсетіледі.
208. Аудиторлық қорытынды Есеп комитеті Нұсқамасының жобасын дайындау үшін негіз болып табылады.
209. Есеп комитетінің Нұсқамасы әкімшілік рәсімдер туралы заңнамада белгіленген деректемелерді қамтиды.
210. Есеп комитетінің отырысында жүргізілген аудиторлық іс-шаралардың қорытындылары қаралады. Аудиторлық қорытынды, Нұсқама Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің және мемлекеттік аудит объектілері өкілдерінің ақпаратын тыңдаудың қорытындылары бойынша қабылданады.
Егер, аудиторлық іс-шаралардың қорытындылары бойынша Есеп комитетінің отырысы барысында мемлекеттік аудит объектісі Есеп комитетінің Нұсқамасы жобасының тапсырмалық тармақтарын орындау мерзімдерін ауыстыруға не жобаны өзге де түзетуге бастама жасаса, отырыс хаттамасында бастамашы, негіз және қабылданған шешім көрсетіледі.
Есеп комитетінің Аудиторлық қорытындысы бекітіліп, Нұсқамасына қол қойылған кезде Есеп комитеті отырысының қорытындылары бойынша оның материалдарына Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің баяндамасы қоса беріледі.
Құпия сипаттағы аудиторлық іс-шаралар бойынша отырыстар Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпияларын қорғау жөніндегі заңнамада белгіленген талаптар сақтала отырып өткізіледі.
Ескерту. 210-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
211. Басқа мемлекеттік органдармен жүргізілген бірлескен аудиторлық іс-шараның қорытындылары бойынша Аудиторлық қорытынды мен Нұсқама Есеп комитетінің отырысында осы органның өкілдерінің қатысуымен ақпаратты талқылағаннан кейін қабылданады.
212. Аудиторлық қорытынды Есеп комитетінің Қаулысымен қабылданады.
213. Қаулы мыналарды:
1 жүргізілген аудиторлық іс-шараның қорытындылары бойынша дайындалған Аудиторлық қорытындыны бекіту туралы шешімді;
2) Қазақстан Республикасының Үкіметіне және (немесе) консультативтік-кеңесші органға ұсынымдарды;
3) Қазақстан Республикасының Үкіметіне және (немесе) консультативтік-кеңесші органға Аудиторлық қорытындыны немесе одан үзіндіні беру туралы шешімді;
4) материалдарды құқық қорғау органдарына жіберу туралы шешімді;
5) Нұсқамаларды жіберу туралы шешімді қамтиды.
Ескерту. 213-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
214. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің Аудиторлық қорытындысы және Жиынтық тізілімі немесе Аудиторлық қорытындысынан және Жиынтық тізілімінен алынған үзінді қоса беріліп, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың басшыларына жіберілген Нұсқамалар оларда көрсетілген мерзімдерде қаралады.
Ескерту. 214-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
215. Қаулылар және Аудиторлық қорытындылар толық көлемде Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне, Қазақстан Республикасының Үкіметіне және құқық қорғау органдарына да жіберілуі мүмкін.
Аудиторлық қорытындыда жазылған Қазақстан Республикасының Үкіметіне ұсынымдар Қаулының және Аудиторлық қорытындының мөрмен расталған көшірмелерінің қоса берілуімен Есеп комитетінің Төрағасы қол қоятын хатпен Қазақстан Республикасының Премьер-Министріне жіберіледі.
Ескерту. 215-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
216. Мемлекеттік аудит туралы заңға сәйкес, Есеп комитеті Аудиторлық қорытынды бекітілгеннен кейін үш жұмыс күні ішінде құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органға электрондық ақпараттық есепке алу құжатын – талон-хабарламаны ұсынады.
4-бөлім. Қаржылық бақылау
1-параграф. Жалпы ережелер
217. Қаржылық бақылауды Мемлекеттік аудит туралы заңда, өзге де заңдарда және Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде белгіленген құзыреті шегінде бюджетке өтеуді, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету, тауарлар беру және (немесе) анықталған бұзушылықтар сомасын есепке алу бойынша көрсету, Нұсқамаларды орындау және кінәлі адамдарды жауаптылыққа тарту жолымен қалпына келтіруді қамтамасыз ету арқылы мемлекеттік аудит органдары жүзеге асырады.
218. Қаржылық бақылаудың ден қою шаралары:
1) барлық мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және лауазымды адамдардың орындауы үшін міндетті, анықталған бұзушылықтарды жою туралы және оларға жол берген лауазымды адамдардың жауаптылығын қарау туралы Нұсқама шығару;
2) Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасында көзделген құзырет шегінде әкімшілік іс жүргізуді қозғау;
3) мемлекеттік аудит объектісі лауазымды адамдарының әрекеттерінде қылмыстық немесе әкімшілік құқық бұзушылық белгілері анықталған жағдайларда, материалдарды тиісті аудиторлық дәлелдемелерімен бірге құқық қорғау органдарына немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қозғауға және (немесе) қарауға уәкілетті органдарға беру;
4) бюджетке өтеуді, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету, тауарлар беру және (немесе) анықталған бұзушылықтар сомасын есепке алу бойынша көрсету және нұсқамаларды орындау жолымен қалпына келтіруді қамтамасыз ету мақсатында сотқа талап қоюды беру болып табылады.
2-параграф. Анықталған бұзушылықтарды жою және оларға жол
берген лауазымды адамдардың жауаптылығын қарау туралы нұсқама
219. Мемлекеттік аудит объектілеріне осы Қағидаларға 24-қосымшаға сәйкес нысан бойынша, оларда көрсетілген мерзімдерде қаралатын Есеп комитетінің Нұсқамалары Аудиторлық қорытындының немесе Аудиторлық қорытындыдан үзіндінің қоса берілуімен жіберіледі.
Ескерту. 219-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
220. Осы Қағидалардың 180-тармағында көзделген жағдайларда, Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі мемлекеттік аудит объектісінің басшысына және мемлекеттік аудит объектісіне басшылықты немесе оны басқаруды жүзеге асыратын жоғары тұрған органға осы жұмыстың аяқталу мерзімін айқындай отырып, мемлекеттік аудит объектісінде бухгалтерлік есепті қалпына келтіру туралы талаппен Нұсқама жібереді.
221. Мемлекеттік аудит объектісінің лауазымды адамдары ӘҚтК-ге сәйкес Есеп комитеті Нұсқамаларын орындамағаны үшін жауапты болады.
3-параграф. Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттама жасау
222. Егер мемлекеттік аудит объектісінің басшысы Мемлекеттік аудит объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талапта көрсетілген және (немесе) құжаттарды ұсыну мерзімдері аяқталғанымен, Мемлекеттік аудит туралы заңның 21-бабында көзделген міндеттерін орындамаса, мемлекеттік аудитор – анықталған күні, ал әкімшілік құқық бұзушылықтың мән-жайларын және жеке тұлғаның жеке басын қосымша анықтау қажет болған жағдайларда, көрсетілген деректер анықталған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде ӘҚтК-нің 803-бабына сәйкес, ӘҚтК-нің 462-бабының негізінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырады, оның жобасы ӘҚтК-де белгіленген мерзімдер шегінде оны ұсынған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшемен келісіледі.
223. Осы Қағидалардың 236-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, аудиторлық іс-шараны жүргізу барысында анықталған әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша әкімшілік құқық бұзушылық жасау фактісін тапқан мемлекеттік аудитор тиісті тексеру аяқталғаннан кейін дереу әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасайды.
Хаттама жобасы ӘҚтК-де белгіленген мерзімдер шегінде оны ұсынған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшемен келісіледі.
Сараптама жүргізу қажет болған жағдайда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама сараптаманың қорытындысы алынған күннен бастап екі тәулік ішінде жасалады.
224. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалған кезде өзіне қатысты іс қозғалған лауазымды адамға, сондай-ақ іс бойынша іс жүргізудің басқа да қатысушыларына ӘҚтК-нің 38-тарауында көзделген олардың құқықтары мен міндеттері түсіндіріледі, бұл туралы хаттамаға белгі қойылады.
225. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаға оны жасаған адам және әкімшілік құқық бұзушылықты жасаған адам қол қояды. Куәлар болған кезде, сондай-ақ куәгерлер қатысқан жағдайларда, хаттамаға осы адамдар да қол қояды.
226. Өзіне қатысты іс қозғалған лауазымды адамға әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамамен танысуға мүмкіндік беріледі. Көрсетілген адам хаттаманың мазмұны бойынша түсініктемелер мен ескертулер береді, сондай-ақ оған қол қоюдан бас тартуының себептерін баяндайды, олар осы хаттамаға қоса беріледі. Аталған адамдар әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаға қол қоюдан бас тартқан жағдайда, онда тиісті жазба жасалады.
227. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалғаннан кейін оның көшірмесі дереу өзіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалған адамға қолхатпен табыс етіледі.
228. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманың көшірмесін қолхатпен алудан бас тартылған жағдайда, оны жасаған адам хаттамаға тиісті жазба жүргізеді.
229. Әкімшілік құқық бұзушылық жасап, тиісінше хабардар етілген адам болмаған немесе келмеген жағдайда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаға оны жасаған адам қол қойып, оған әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адамның болмағаны немесе келмегені жөнінде белгі қояды.
230. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманың көшірмесін қолхатпен алудан бас тартылған жағдайда, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық жасап, тиісінше хабардар етілген адам болмаған немесе келмеген жағдайда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалғаннан кейін екі тәулік ішінде өзіне қатысты іс қозғалған адам хабардар етіле отырып, оған тапсырысты хатпен пошта арқылы жіберіледі.
231. Хаттамаға мынадай құжаттар қоса беріледі:
1) құқық бұзушының жеке басын куәландыратын құжат (көшірмесі);
2) функционалдық және лауазымдық міндеттеріне сүйене отырып, адамдардың жазбаша түсініктемелері (не түсініктеме беруден бас тарту туралы акт);
3) анықталған құқық бұзушылықтың белгілерін растайтын, лауазымды адамдардың қолымен, ұйымның мөрімен немесе мөртабанымен расталған құжаттардың түпнұсқалары немесе төлнұсқасының көшірмелері:
соның ішінде, әкімшілік құқық бұзушылықтың түріне қарай:
жүргізілген зерттеулердің (сынақтардың, бақылау өлшемдерінің (тексеріп қараулардың) және тағы басқаларының) актілері;
сараптаманың және мемлекеттік емес аудиторлық ұйымдардың қорытындылары (жүргізілген жағдайда);
операция немесе әрекет фактісін қамтитын құжаттар немесе олардың көшірмелері, соның ішінде шешімдер:
орындалған жұмыс актілері (тауарларды қабылдау-өткізу, қызметтерді көрсету, есептен шығару, жою актілері);
мемлекеттік сатып алу туралы бұйрықтар, хаттамалар және мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, лауазымды адамдардың басқа да шешімдері;
шарттар;
ақы төлеу фактісін растайтын құжаттар:
төлем тапсырмалары (төлеуге арналған шоттар, түбіртектер, чектер және (немесе) басқалары);
ведомостар, ордерлер, нарядтар;
4) лауазымды адамдардың өкілеттіктерін растайтын құжаттардың көшірмелері:
жарғылар, ережелер, лауазымдық нұсқаулықтар;
анықталған бұзушылықтарға қатысы бар лауазымды адамдарды тағайындау (жұмыстан босату) туралы бұйрықтар;
5) мемлекетке, мемлекеттің қатысуымен құрылған заңды тұлғалардың мүдделеріне келтірілген залалдың сомасын растайтын құжаттар немесе олардың көшірмелері:
анықтамалар, кестелер, диаграммалар;
есептеулер;
бұзушылық фактілерін көрсететін және аудиторлық есептің ажырамас бөлігі болып табылатын фотоматериалдар.
232. Әрбір әкімшілік құқық бұзушылық бойынша материалдар тиісті уәкілетті органдарға жеке ілеспе хатпен жіберіледі.
233. Заң сараптамасын жүргізу кезінде орны толмайтын, ұсынылған құжаттардың толық болмауы кемшіліктерді жою үшін материалдарды хаттаманы жасаушыға қайтаруға әкеп соғады.
234. Лауазымды адам хаттаманың және басқа да материалдардың кемшіліктерін оларды алған кезден бастап екі тәулік ішінде жояды.
235. Мемлекеттік аудиторлар әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама мен әкімшілік құқық бұзушылық туралы істің басқа да материалдарын жасалған кезінен бастап, үш тәуліктің ішінде тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында орналасқан сотқа жібереді.
4-параграф. Құқық қорғау органдарына немесе әкімшілік құқық
бұзушылықтар туралы істерді қозғауға және (немесе) қарауға
уәкілетті органдарға материалдар беру
236. Аудит объектісінің лауазымды адамдарының іс-қимылында Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 3 шілдедегі Қылмыстық кодексінің баптарымен көзделген қылмыстық белгілер және олар бойынша қарау мен процестік шешім қабылдау әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қарауға уәкілетті органдардың құзыретіне жататын әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілері анықталған жағдайларда, мемлекеттік аудиторлар кейіннен құқық қорғау органдарына және әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қарауға уәкілетті органдарға беру үшін құқық бұзушылықтарға жол берген адамдардан жазбаша түсініктемелер және анықталған құқық бұзушылықтың белгілерін растайтын, лауазымды адамдардың қолымен немесе ұйымның мөрімен расталған құжаттардың түпнұсқаларының көшірмелерін (бұдан әрі – құжаттар тізбесі) жасауды талап етеді:
1) бұзушылық фактісін тікелей растайтын құжаттар:
бұзушылық фактілерін көрсететін және аудиторлық есептің ажырамас бөлігі болып табылатын фотоматериалдар;
жүргізілген зерттеулердің (сынақтардың, бақылау өлшемдерінің (тексеріп қараулардың) және тағы басқаларының) актілері;
сараптаманың және мемлекеттік емес аудиторлық ұйымдардың қорытындылары (жүргізілген жағдайларда);
функционалдық және лауазымдық міндеттеріне сүйене отырып, адамдардың жазбаша түсініктемелері (не түсініктеме беруден бас тарту туралы акт), олардың жеке басын куәландыратын құжаттардың көшірмелері;
бұзушылық фактілерін тікелей растайтын өзге де құжаттар;
2) операция немесе әрекет фактісін қамтитын құжаттар немесе олардың көшірмелері, соның ішінде шешімдер:
орындалған жұмыс актілері (тауарларды қабылдау-өткізу, қызметтерді көрсету, есептен шығару, жою актілері);
мемлекеттік сатып алу туралы бұйрықтар, хаттамалар және мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, лауазымды адамдардың басқа да шешімдері;
шарттар;
операция немесе іс-қимыл фактілері қамтылған өзге де құжаттар немесе олардың көшірмелері;
3) ақы төлеу фактісін растайтын құжаттар немесе олардың көшірмелері:
төлем тапсырмалары (төлеуге арналған шоттар, түбіртектер, чектер және (немесе) басқалары);
ведомосттар, ордерлер, нарядтар;
4) лауазымды адамдардың өкілеттіктерін растайтын құжаттар немесе олардың көшірмелері:
жарғылар, ережелер, лауазымдық нұсқаулықтар;
анықталған бұзушылықтарға қатысы бар лауазымды адамдарды тағайындау (жұмыстан босату) туралы бұйрықтар;
5) мемлекетке, мемлекеттің қатысуымен құрылған заңды тұлғалардың мүдделеріне келтірілген залалдың сомасын растайтын құжаттар:
анықтамалар, кестелер, диаграммалар;
есептеулер;
төлем фактілерін растайтын өзге де құжаттар немесе олардың көшірмелері.
Құқық қорғау органдарына материалдарды жіберу "Сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүргізу кезінде анықталған құқық бұзушылықтар бойынша мемлекеттік аудит материалдарын беру қағидаларын бекіту туралы" Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2016 жылғы 31 наурыздағы № 6-НҚ және Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2016 жылғы 30 наурыздағы № 51, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2016 жылғы 19 ақпандағы № 76, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігінің Сыбайлас жеморлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Төрағасының 2016 жылғы 26 ақпандағы № 20 бірлескен нормативтік қаулысына және бұйрығына сәйкес жүзеге асырылады (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13679 болып тіркелген).
Әкімшілік және өзге де құқық бұзушылық белгілері көзделген бұзушылық фактілері бойынша мемлекеттік аудиторлар дайындаған материалдар Аудиторлық есепке заң сараптамасы алынған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесіне қызметтік жазбамен жіберіледі.
Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі бір күндік мерзім ішінде материалдарды құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшеге жіберу жөнінде шешім қабылдайды.
Заң қорытындысы Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесіне және мемлекеттік аудит жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшеге материалдардың құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшеге келіп түскен күнінен бастап үш жұмыс күн ішінде жіберіледі.
Ескерту. 236-тармақ жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
236-1. Мемлекеттік аудитті жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімше әкімшілік іс жүргізуді қозғау және процестік шешім қабылдау үшін материалдарды жіберуді мемлекеттік аудиторлар бастамашылық жасаған және Есеп комитетінің мүшесі қол қойған әкімшілік құқық бұзушылық белгілері көзделген бұзушылық фактілеріне заң қорытындысын алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей жүзеге асырады.
Ескерту. 4-параграф 236-1-тармақпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулыларымен.
5-параграф. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, соның ішінде бюджетке
өтеуді қамтамасыз ету, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету, тауарлар беру және
(немесе) анықталған бұзушылықтар сомасын есепке алу бойынша көрсету жолымен
қалпына келтіру және нұсқамаларды орындау мақсатында сотқа талап қоюды беру
Ескерту. 5-параграфтың тақырыбы жаңа редакцияда - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 14.06.2018 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
Ескерту. 4-бөлім 5-параграфпен толықтырылды - Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 27.09.2016 № 13-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
236-2. Есеп комитеті сотқа талап қоюды беруді бюджетке өтеудің, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету, тауарлар беру және (немесе) анықталған бұзушылықтар сомасын есепке алу бойынша көрсету жолымен қалпына келтірудің қажеттілігін қамтитын нұсқамаларының тапсырмалық тармақтарын көрсетілген мерзімдерде орындамаған және орындау мерзімдерін ұзарту туралы шешімдер болмаған жағдайда жүзеге асырады.
236-3. Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі нұсқаманың тапсырмалық тармақтары орындалмаған жағдайда, олардың орындалуы тиіс күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшеге заң сараптамасын жүргізу үшін жіберілетін Есеп комитетінің Төрағасына сотқа талап қоюды беруге бастамашылық жасау туралы қызметтік жазбаның жобасын дайындайды.
236-4. Құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімше Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесінің қызметтік жазбасын алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде растайтын құжаттар болған жағдайда сотқа талап қоюды берудің орындылығы туралы сараптамалық қорытынды жасайды.
236-5. Сотқа талап қоюды берудің оң сараптамалық қорытындысын немесе оның негізсіздігі туралы қорытындыны алғаннан кейін Есеп комитетінің аудиторлық іс-шараға жауапты мүшесі қызметтік жазбаны тиісті шаралар қабылдау үшін Есеп комитетінің Төрағасына жібереді.
236-6. Сотқа талап қоюды беру туралы оң шешім қабылданған жағдайда, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімше мемлекеттік аудит жүргізуге жауапты тиісті құрылымдық бөлімшемен бірлесіп 2015 жылғы 31 қазандағы Қазақстан Республикасының