Жиі қойылатын сұрақтар
Қайта куәландыру мерзімінсіз мүгедектік он сегіз жастан асқан адамдарға:
1) ҚР Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығымен бекітілген медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларының 5-қосымшасына сәйкес қалпына келтірілмейтін анатомиялық ақаулардың тізбесіне сәйкес;
2) организм функцияларының тұрақты, орны толмас өзгерістері мен бұзылуы, толық көлемде жүргізілген оңалту іс-шараларының тиімсіздігі, мүгедектік тобының тұрақтылығы және бірінші топтағы мүгедекті кемінде төрт жыл, екіншісін - кемінде бес жыл, үшіншісін - кемінде алты жыл динамикалық байқау кезінде;
3) зейнеткерлік жастағы адамдарға оңалту болжамы қолайсыз болған кезде белгіленеді.
Мүгедек адамдарға кресло-арбалар "Мүгедектерді оңалтудың кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 26 бұйрығымен (2021 жылғы 3 наурыздағы өзгерістерімен) және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығымен (2021 жылғы 3 наурыздағы өзгерістерімен) бекітілген медициналық айғақтар бойынша беріледі.
Құрамында бірге тұратын кәмелетке толмаған төрт және одан көп балалары, оның ішінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалары бар көпбалалы отбасыларға республикалық бюджеттен ай сайын мемлекеттік жәрдемақы тағайындалып,төленеді.
Көпбалалы отбасына жәрдемақы тағайындау кезінде отбасы құрамында тірі туған, асырап алынған, сондай-ақ қорғаншылыққа (қамқоршылыққа) алынған балалар, егер олар басқа ата-анасының отбасында ескерілмеген болса, жиынтық балалар ескеріледі.
Өтініш беруші бірге тұратын балалардың көпбалалы отбасына жәрдемақы тағайындау туралы өтініште көрсете отырып, балалардың бірлескен тұрғылықты мекен-жайын растайды.
Ерлі - зайыптылар арасындағы неке (ерлі -зайыптылық) бұзылған жағдайда балалардың ата - аналарының бірімен бірге тұруы соттың тиісті шешімімен расталады.
Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне азаматтардың жекелеген санаттарын әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" ҚР Заңына қол қойды.
Заңда жеті жастан он алты жасқа дейінгі мүгедек балалар үшін мүгедектік тобын белгілеу көзделген. Мүгедек балалардың осы санатына жәрдемақы мөлшері арттырылатын болады.
Сондай-ақ заңмен қарастырылған:
- 1 топтағы мүгедектерге күтім жасайтын адамдарға жәрдемақы енгізу;
-мүгедек балаларға мүгедектігі бойынша және асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша бір мезгілде жәрдемақы алу құқығын беру, бұл мүгедек балалары бар және асыраушысынан айрылған отбасылардың табысын арттыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының қолданыстағы зейнетақы заңнамасына сәйкес міндетті зейнетақы жарналарын салымшылар салымшы агентімен (жұмыс берушімен) аудару жолымен төлейді. Бұл ретте "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы" коммерциялық емес акционерлік қоғамына (бұдан бұрын – ЗТМО) аудару арқылы өз пайдасына міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) мына жеке тұлғалар ғана төлей алады:
- жеке кәсіпкерлер;
- жеке нотариустар;
- жеке сот орындаушылары;
- адвокаттар;
- кәсіби медиаторлар;
-азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша табыс алатын жеке тұлғалар;
- бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер.
Осылайша, егер жеке тұлға жоғарыда аталған адамдар санатына жатпаса, онда МЗЖ есебінен қалыптастырылған жеке зейнетақы шотын өз бетінше толтыру заңнамада көзделмеген.
Егер жеке тұлға өз пайдасына міндетті зейнетақы жарналарын қамтитын бірыңғай жиынтық төлемді төлесе және осылайша Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында өзінің жеке зейнетақы шотын толтырса, онда бұл аударымдар жинақтаушы өтілге ескерілетін болады және тиісінше мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін тағайындау кезінде ескерілетін болады.
"Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" ҚР Заңының 24-бабы 2-тармағының 2-тармақшасына сәйкес, егер мүгедектігі мерзімсіз болып белгіленсе, I және II топтардағы мүгедектігі бар жеке тұлғалар бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы жарналарын төлеуден босатылады. Бірақ қызметкердің өтініші бойынша жұмыс беруші қызметкердің ай сайынғы табысының 10 пайызы мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналарын ұстай алады.
Мүгедектігі бойынша және асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыларды бір мезгілде алу мүгедек балаларға бір немесе екі ата-анасының қайтыс болуына байланысты көзделген, Заңның осы нормасы 2021 жылғы 24 қазаннан бастап қолданылады.
Мүгедектігі бойынша жәрдемақы- жәрдемақы алуға өтініш берген уақытта жұмыс тоқтатылғанына немесе жалғастырылып жатқанына қарамастан, мүгедектік туындаған жағдайда тағайындалады. Жұмыс істейтін мүгедектерге мүгедектігі бойынша айлық жәрдемақы толық мөлшерде төленеді.