Жиі қойылатын сұрақтар
ҚР "Азаматтық қорғау туралы" Заңына және ҚР ТЖ Министрінің 2025 жылғы 13 қазандағы № 447 бұйрығына сәйкес шарттар келесідей бөлінеді:
- Лауазымдарды қоса атқару (штат бірлігін Бөлмей)
Шарты: қауіпті өндірістік объектідегі жұмысшылар саны 150 адамнан кем.
Бұл жағдайда Заң жеке қызметкерді жалдамауға мүмкіндік береді.
Өндірістік бақылауға жауапты адамның функциялары ұйымның бұйрығымен басшының орынбасарына немесе қазіргі инженерге (ИТР) жүктелуі мүмкін.
- Бір маман нысанында құру (жеке штат бірлігі)
Шарты: ОПО-дағы қызметкерлер саны 150-ден 500 адамға дейін.
Мұнда лауазымдарды біріктіруге тыйым салынады.
Сіз босатылған маманның позициясын штаттық кестеге енгізуге міндеттісіз. Бұл адам толық емес механик, Энергетик немесе инженер бола алмайды Техникалық қауіпсіздік — оның жалғыз жұмыс функциясы өндірістік бақылау болуы керек.
ҚР "Азаматтық қорғау туралы" Заңына (12, 65-бап) және ҚР ТЖ Министрінің "Өндірістік бақылау қызметтерінің лауазымды адамдары санының нормативтерін бекіту туралы" 2025 жылғы 13 қазандағы № 447 бұйрығына сәйкес
- Саны 150-ден кем қызметкер болған кезде:
Нормаларға сәйкес, егер қауіпті өндірістік объектілерде (ҚББ) 150-ден аз адам жұмыспен қамтылса, жеке штат бірлігін енгізуге болмайды. Өндірістік бақылауға жауапты функциялар мыналарға жүктелуі мүмкін:
* Ұйым басшысының орынбасарларының бірі;
* Инженерлік-техникалық персонал (ИТР) қатарындағы жұмыс істеп тұрған қызметкер.
* Шарт: қызметкердің жоғары техникалық білімі, БҚҚ-да кемінде 3 жыл жұмыс өтілі және өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша қолданыстағы аттестациясы болуы тиіс.
- Саны 150-ден 500-ге дейін қызметкер:
Заң және № 447 бұйрық функцияларды толық емес жұмыс істейтін қызметкерлерге жүктеуге тыйым салады. Ұйым міндетті:
* Жеке штат бірлігін бөліңіз;
* Өндірістік бақылаудан басқа міндеттерді орындамайтын босатылған маман тағайындалсын.
- 500-ден астам қызметкер болған жағдайда:
Ұйым өндірістік бақылаудың дербес қызметін құруға міндетті. Бұл өз басшысымен және мамандарымен штаттық бөлімшенің (бөлімнің) болуын білдіреді, олар үшін бұл қызмет жалғыз негізгі жұмыс болып табылады.
Өндірістік бақылау қызметі (ӘКК) мамандарының санына қойылатын нормативтік талаптар Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген және 2026 жылы міндетті болып табылады.
ҚР "Азаматтық қорғау туралы" Заңына (12, 65-бап) және ҚР ТЖ Министрінің "өндірістік бақылау қызметтерінің лауазымды адамдары санының нормативтерін бекіту туралы" 2025 жылғы 13 қазандағы № 447 бұйрығына сәйкес (2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді) мынадай нормативтер белгіленген:
1. Қызметкерлер санына тәуелділік
Бақылауды ұйымдастыру түрі қауіпті өндірістік нысандарда жұмыс істейтін қызметкерлердің жалпы санына тікелей байланысты:
150-ден аз жұмыскер: өндірістік бақылауға жауапты адамның функцияларын ұйым басшысының орынбасарларының бірі немесе арнайы тағайындалған лауазымды адам орындай алады (қоса атқаруға рұқсат етіледі).
150-ден 500-ге дейін жұмысшы: ұйым тек өндірістік бақылаумен айналысатын жеке (босатылған) маман тағайындауға міндетті.
500-ден астам қызметкер: ұйым өндірістік бақылаудың дербес қызметін (ӘКК) құруға міндетті.
Сағаттардың саны және куәліктің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2021 жылғы 9 шілдедегі № 332 бұйрығымен бекітілген өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды, жұмыскерлерді даярлау, қайта даярлау және білімдерін тексеру қағидаларында белгіленген.
«Азаматтық қорғау туралы» 79-баптың 4-тармақшасына сәйкес қауіпті өндірістік объектінің технологиялық процесіне қатысатын, қауіпті өндірістік объектілерді пайдаланатын, техникалық қызмет көрсетуді, техникалық куәландыруды, монтаждауды және жөндеуді орындайтын, қауіпті өндірістік объектілерге жұмысқа түсетін, сондай-ақ қауіпті өндірістік объектілердегі жұмысқа тартылатын аттестатталған ұйымдардағы, жобалау ұйымдары мен өзге де ұйымдардағы техникалық басшылар, мамандар және жұмыскерлер дайындалуға жатады.
Қауіпті өндірістік объектінің технологиялық процесіне қатыспайтын персоналдың (бухгалтер, күзетші, техник, іс жүргізуші және т.б.) даярлықтан және қайта даярлаудан өтуі талап етілмейді.
Білімді тексеру нәтижелері бойынша өнеркәсіптік қауіпсіздікті декларациялайтын заңды тұлғалардың басшыларына, сондай-ақ аталған заңды тұлғалардың тұрақты жұмыс істейтін емтихан комиссияларының мүшелеріне сертификаттар беріледі.
Қауіпті өндірістік объектілерді пайдаланатын ұйымдардың, өнеркәсіптік қауіпсіздікті декларациялайтын тұрақты жұмыс істейтін емтихан комиссияларының басшылары мен мүшелерін, сондай-ақ қауіпті өндірістік объектілердегі жұмысқа тартылған аттестатталған ұйымдарды, жобалау ұйымдары мен өзге де ұйымдарды қоспағанда, қауіпті өндірістік объектілерді пайдаланатын ұйымдардың басшыларына, мамандарына, қызметкерлеріне куәліктер беріледі.
«Азаматтық қорғау туралы» ҚР Заңының 79-бабының 2-тармағына сәйкес қауіпті өндірістік объектілердің, сондай-ақ қауіпті өндірістік объектілердегі жұмысқа тартылатын аттестатталған ұйымдардың, жобалау ұйымдары мен өзге де ұйымдардың мамандарын, жұмыскерлерін оқыту және білімін тексеру (емтихандар) өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды, жұмыскерлерді даярлауға, қайта даярлауға құқық беретін аттестаты болған кезде қауіпті өндірістік объектінің немесе оқу ұйымының оқу орталығында жүргізіледі.
Қызметтің кіші түрімен өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында жұмыстар жүргізу құқығына аттестаты бар ұйымның өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында мамандарды, жұмыскерлерді даярлау, қайта даярлау өз қызметкерлерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуға құқығы бар.
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын іске асыру үшін өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері бойынша қауіпті өндірістік объектілердің мамандарын, жұмыскерлерін даярлау, қайта даярлау қағидалары әзірленеді, онда өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы білімді тексеру жөніндегі хаттама мен куәліктің нысандары белгіленеді.
Қауіпті өндірістік объектілердің мамандарын, жұмыскерлерін өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері бойынша даярлау, қайта даярлау қағидалары бекітілгенге дейін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандарды, жұмыскерлерді даярлаумен, қайта даярлаумен айналысатын ұйым хаттама мен куәліктің нысандарын дербес әзірлеуі мүмкін.