Барлық материал

Мемлекет басшысының бастамасымен тұңғыш рет Қазақстан табиғат қорғаушыларының «Елім-ай» сыйлығы табысталды. Премия азаматтардың орман шаруашылығы мен жануарлар әлемін сақтауға қосқан үлесі үшін беріледі. «Елім-ай» - бұл қоршаған ортаны қорғауға жанын салып кіріскен жандардың ерен еңбегін бағалау. Іс-шараның ұйымдастырушылары – ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі мен «Республика. Аймақ. Даму» қоғамдық қоры. «Елім-ай» премиясы жыл сайын дәстүрлі түрде өткізілмек.
Табиғатта экологиялық мәдениетті дамытуға және адам қауіпсіздігін арттыруға қосқан үлесі үшін - "Тамыр" жабайы табиғатта болу мектебі, жетекшісі Исанова Әсел Төлегенқызы. "Тамыр" мектебі-адамның табиғатта болу мәдениетін арттыру үшін құрылған жаңа жастар жобасы. Кәсіби гидтер, нұсқаушылар, альпинистер, тау құтқарушылары ақысыз негізде тауға қауіпсіз шығу туралы құнды білім береді. Тамыр Іле-Алатау ұлттық паркіне көмек ретінде еріктілер қозғалысын іске қосты, оған 700-ден астам ерікті қосылды. Бүгінде мұнда 300-ге жуық адам оқытудан өтті. "Біз аман қалуды үйретпейміз, бірақ қауіпті жағдайлардың алдын алуға үйретеміз", - дейді мектеп басшысы Әсел Исанова.
"Ерік және мұра үшін", өлімнен кейінгі марапат Александр Карпович. Александр Николаевич екі қолынан айырылған қайғылы оқиғаға қарамастан, Ақмола облысында 12 мың ағаш отырғызды. "Мен өзіме қандай із қалдыратыным туралы ойлануға көп уақыт алдым. Сондықтан мен үміт үзбедім: мен орман отырғызуды шештім, сондықтан менен кейін бірдеңе қалды",-деді ол. Александр Николаевич әрқашан туған өлкесінің табиғатына бей-жай қарамайтын. Ол пластикалық бөтелкелерден кішкене арқан салып, жергілікті көлді тазартумен айналысты. Орман отырғызғаннан кейін ол оған сирек кездесетін өсімдік түрлерін отырғызуды армандады.
Табиғатта экологиялық мәдениетті дамытуға және адам қауіпсіздігін арттыруға қосқан үлесі үшін - "Тамыр" жабайы табиғатта болу мектебі, жетекшісі Исанова Әсел Төлегенқызы. "Тамыр" мектебі-адамның табиғатта болу мәдениетін арттыру үшін құрылған жаңа жастар жобасы. Кәсіби гидтер, нұсқаушылар, альпинистер, тау құтқарушылары ақысыз негізде тауға қауіпсіз шығу туралы құнды білім береді. Тамыр Іле-Алатау ұлттық паркіне көмек ретінде еріктілер қозғалысын іске қосты, оған 700-ден астам ерікті қосылды. Бүгінде мұнда 300-ге жуық адам оқытудан өтті.
Үздік балық питомнигі - "Қарағанды балық питомнигі", жетекшісі Муштаков Денис Николаевич. Қарағанды облысындағы ең ірі балық шаруашылығы. Кәсіпорынның өндірістік қуаты әртүрлі балық түрлерінің 7,5 млн сеголеткасын және 300 млн дернәсілін өсіруге мүмкіндік береді. Өндіріс экологиялық таза технологияларға негізделген. Бүгінгі таңда питомник жылына шамамен 2,5 миллион тұқы шығарады. Балық питомнигінің тоған шаруашылығының жалпы ауданы 1300 га, ал су қоймаларының ауданы 9 854 га құрайды. "Қазір барлығы тиімді түрде зарыбим, ертең адамдар осы су айдындарында спорттық-әуесқойлық балық аулаумен айналысуға ниет білдіреді", - дейді балық питомнигінің басшысы Денис Муштаков.
Хамит Ахметов, «Елім-ай» сыйлығының «Орман шаруашылығына еңбегі сіңген ардагер» аталымының иегері. Биология ғылымдарының кандидаты 30-ға жуық ғылыми мақалалар дайындады. «Алтын Емел» ұлттық паркінің биоалуантүрлілігі туралы» монография жазды. Соңғы он жылда «Көлсай көлдерінің» дамуына ат салысып келеді. Флора мен фаунаны, қайталанбас табиғи ескерткіштерді сақтап қалуға қатысты маманның ғылыми тұжырымдамаларының мәні зор. Хамит Ахметовтың жергілікті жердің тарихы мен табиғатын суреттейтін әңгімешілік өнері мен әншілігі келген туристерді ерекше қызықтырады.
Әсел Баймұқанова - "Елім-ай" сыйлығының «Жануарлар дүниесін сақтау бойынша күрес үшін» номинациясының иегері, қоғам қайраткері. "Біз итбалықтарды құтқаруымыз керек!", - деп үн тастайды Әсел Баймұқанова. Соңғы бес жыл ішінде ол Каспий итбалықтарын камераға түсіруде. Әсел Каспий итбалықтарының экологиялық ерекшеліктерімен байланысты магистрлік диссертацияның авторы. "Біз оның өмір сүруіне жауап береміз. Егер біз бірге жұмыс істейтін болсақ, онда әрбір адам онымен танысып, оның қою әрі мұңлы көздеріне ғашық бола алады", – деп атап өтті Әсел. Ол сондай-ақ "Теңіз экожүйелерін сақтау" ОДМ-14 көшбасшысы және Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі атынан Қазақстандағы эко-амбассадор болып белгіленді. Жас эколог "Қазақстанның 100 жаңа есімі – 2019" ұлттық жобасының жеңімпазы атанды.
Мемлекет басшысының бастамасымен Қазақстан табиғат қорғаушыларының тұңғыш премиясы табысталды. Үздік инспекторларға, орманшыларға және табиғатты қорғауға ат салысып жүрген белсенді азаматтарға 16 номинация бойынша орман шаруашылығы мен жануарлар әлемін сақтау саласындағы “Елім-ай” сыйлығы берілді. Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі «Елім-ай» сыйлығы шарасын дәстүрлі түрде жыл сайын өткізбек ниетте.
Мұрат Әлиев, «Елім-ай» сыйлығының «Жануарлар дүниесін қорғауда үздік инспектор» номинациясының иегері. Қарағанды облысында «Охотзоопром» мекемесінің инспекторы болып 2011 жылдан бері жұмыс істейді. Осы көктемде өз тобымен бірге 10 жыл бойы ұстатпаған қос браконьерді қолға түсірді. Әйтпегенде олар 10 мың киік жайылған аумаққа беттеп, даланың кербез сұлуын жаппай қырмақшы еді. Мұрат бұған дейін де талай рет браконьерлермен бетпе-бет келді. Бүгінде ең жас аға инспектор мол жауапкершілігімен және қырағылығымен ұжымда сый құрметке ие.
Лилия Сәрсенова, INUCOBO жануарларды қорғау қауымдастығының басшысы – "Үй жануарларын қорғағаны үшін" номинациясы бойынша "Елім-ай" сыйлығының иегері. Лилия Сәрсенова -жануарларға арналған жеке баспананың негізін қалаушы. "Адам жануарларға қарсы қылмыс жасаудан қорқуы керек", - деп санайды ол. Қоғам қайраткері "Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы" заң жобасын әзірлеушілердің бірі болып табылады. Бүгінгі таңда Лилия Сәрсенова жануарларды қатыгездіктен құқықтық қорғауды қамтамасыз етеді. "Біз әр үй жануарын қорғайтын және оған қамқор болатын ие болуын қалаймыз", - дейді жануарлардың қорғаушысы.
Достай Нұрбеков - “Елім-ай” сыйлығының “Браконьерлермен күрестегі ерен ерлігі үшін” аталымының иегері. “Охотзоопромның» Ақмола облысы бөлім инспекторының браконьерлермен күрестегі ерліктері ел аузында. 2016 жылдың қарашасында ақбөкен аулаушылар мойнына пышақ ұрып, бір өлімнен аман қалды. 5 киік атып қашпақ болғандар инспектордың күретамырын орып түсуден таянбады. Нұрбеков 2018 жылы Оралдың тайпақ даласында 120 бас киік атқан топты құрықтауға қатысты.
Александр Трушин, Батпаев орманшылығының басшысы – «Орман шаруашылығын дамытудағы ісіне берілгендігі үшін» номинациясы бойынша «Елім-ай» сыйлығының иегері. 20 жылдан астам уақытты орман шаруашылығы саласына арнады. Оның еңбегінің арқасында Батпаев орманшылығында бірде-бір ірі өрт болған жоқ. Ол орманды, жолақты борды сақтауға және қалпына келтіруге үлкен үлес қосты. Ол өз жұмысының патриоты және орман шаруашылығын өмірінің мәні деп санайды!