Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарындағы басшының әдептілігі

Мемлекеттік органдардағы басшының әдептілігі тиімді, ашық әрі қоғамдық мүдделерге бағытталған мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастыруда шешуші рөл атқарады. Басшының жеке және кәсіби қасиеттеріне азаматтардың билікке деген сенім деңгейі, ұжымдағы моральдық ахуал және қабылданатын басқарушылық шешімдердің сапасы көп жағдайда тәуелді.

Қазақстан Республикасында мемлекеттік қызмет этикасы мәселелері мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексімен реттеледі, онда мінез-құлықтың негізгі стандарттары, адалдық, әділдік, ашықтық және жауапкершілік қағидаттары белгіленген. Басшы билік иесі және бағыныштыларға үлгі ретінде осы нормаларды сақтап қана қоймай, оларды мемлекеттік органның күнделікті қызметіне белсенді түрде енгізуге міндетті.

Негізгі қағидаттардың бірі – қоғамға қызмет ету қағидаты. Басшы шешімдерді жеке пайдаға емес, азаматтар мен мемлекеттің мүдделеріне сүйене отырып қабылдауы тиіс. Бұл сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністерінен, мүдделер қақтығысынан және қызметтік өкілеттіктерді теріс пайдаланудан бас тартуды білдіреді. Сондай-ақ барлық азаматтар мен қызметкерлерге тең және әділ қарым-қатынасты қамтамасыз ету маңызды.

Басшы әдептілігінің ажырамас бөлігі – ашықтық пен есептілік. Шешім қабылдаудағы ашықтық, мемлекеттік орган қызметі туралы ақпараттың қолжетімділігі және қоғаммен диалогқа дайын болу сенімді нығайтып, құқық бұзушылықтардың алдын алуға ықпал етеді. Басшы қоғамдық бақылаудың тиімді жүзеге асуына жағдай жасап, азаматтардың өтініштеріне дер кезінде жауап беруі тиіс.

Ұжымда салауатты моральдық-психологиялық ахуалды қалыптастыру ерекше маңызға ие. Басшы бағыныштыларға қатысты агрессия, дөрекілік немесе эмоциялық қысым көрсетпеуі тиіс, өйткені мұндай мінез-құлық мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексінің нормаларын бұзады және ұжымдағы сенімге нұқсан келтіреді. Керісінше, ол кез келген жағдайда ұстамдылық, әдептілік және құрмет көрсетуі қажет. Әдепті басшы қызметкерлердің қадір-қасиетін құрметтейді, олардың кәсіби дамуын қолдайды, кемсітушілікке, қысым көрсетуге немесе жекелеген тұлғаларды артық көруге жол бермейді. Ол өзара құрметке, адалдық пен жауапкершілікке негізделген корпоративтік мәдениеттің дамуына ықпал етеді.

Сонымен қатар, жеке үлгі маңызды элемент болып табылады. Басшының мінез-құлқы бүкіл ұйым үшін стандарттарды айқындайды. Іскерлік әдеп нормаларын сақтау, қарым-қатынастағы сыпайылық, тәртіп пен жауапкершілік қызметкерлерге дұрыс мінез-құлық үлгілерін түсінуге көмектеседі. Ал бұл нормаларды сақтамау мотивацияның төмендеуіне және құқық бұзушылықтардың артуына әкелуі мүмкін.

Қазіргі жағдайда сыбайлас жемқорлыққа қарсы әдепке ерекше назар аударылады. Басшы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тетіктерін енгізуге, заңнаманың сақталуын қамтамасыз етуге және кез келген құқық бұзушылықтарға мүлдем төзбеушілік мәдениетін қалыптастыруға міндетті. Уәкілетті органдармен өзара іс-қимыл жасау және қызметкерлер арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу маңызды рөл атқарады.

Сондай-ақ басшы жоғары кәсіби құзыреттілікке ие болып, шешімдерді заңға, объективтілікке және талдауға негіздей отырып қабылдауы тиіс. Әдеп нормалары басқарушылық тиімділікпен тығыз байланысты, өйткені әділ әрі негізделген шешімдер мемлекеттік органның стратегиялық мақсаттарына қол жеткізуге ықпал етеді.

Қолданыстағы нормативтік базаға қарамастан, басшылардың әдептілігін дамыту тұрақты жетілдіруді талап етеді. Оқыту деңгейін арттыру, басқарудың заманауи стандарттарын енгізу, тәлімгерлік институтын дамыту және әдеп нормаларын бұзғаны үшін жауапкершілікті күшейту қажет.

Осылайша, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарындағы басшының әдептілігі тиімді мемлекеттік басқарудың маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Оны сақтау қоғам сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға және кәсіби әрі жауапты мемлекеттік аппарат қалыптастыруға ықпал етеді.

Алматы облысының

Санитарлық-эпидемиологиялық

Департамент басшының орынбасары,

Әдеп жөніндегі уәкіл                                                                                               Г. Аманова