Жиі қойылатын сұрақтар

Дәрігерлерден бастаудың ең басты себебі алдымен адамдарды емдейдін дәрігерді қорғау үшін, өйткені дәрігерлер «алдыңғы шептегі жауынгерлер» ғой, олар ең қауіпті жағдайда науқастарға көмек көрсетіп жүрген адамдар. Жалпы екпе егудің тактикасы денсаулық сақтау министрлігі тарапынан осылай шешілді, ол алдымен дәрігерлерді, одан кейін мектеп, колледж, жоғарғы оқу орнының ұстаздарын (олар оқушылармен студенттермен қарым қатынаста болып, аурудың кеңінен таралуына себеп болуы мүмкін), одан кейін Ішкі істер министрлігі ( полиция, төтенше жағдай) қызметкерлері қамтылады деп күтілуде.Депутаттар дәрігерлер сияқты қауіпті жағдайда жұмыс істеп жүрген жоқ, сондық өз кезегінде оларда екпе алады.

Жалпы адамдарға қандай да бір екпені салатын медициналық ұйымда  бұйрықпен эксперттік комиссия  құралады, адам денсаулығына  кері әсері болып жатса сол комиссия мүшелері сараптап қорытынды береді.  Бірақ вакцина  адам ағзасына енгізілетін бөгде зат болғандықтан (ішетін тамақ, сырқаттанып қалғанда ішетін дәрі, тұрмыста пайдаланатын химиялық заттар  т.б.сияқты) оған міндетті түрде адам ағзасы жауап береді. Ол ағзаның жауабы әртүрлі болады: күтілетін  ол қысқа уақытта көрініс беретін  дененің қызуы көтерілуі, бей-жайлық, екпе салған жердің аздап қызарып ісінуі сияқты, ол ем-домсыз 2-3 күннің ішінде қайтатын жағдай. Екінші жағдай  ағзадан күтпеген әсердің болуы ол аллергиялық әсер, оның ішінде анафилактикалық шок  болуы. Ол анафилактикалық шоктың болуын ешкім қандай да бір заттан болу- болмауын алдын ала білмейді, тура осы адам тура осы вакцинаға немесе осы дәріге, осы тағамға аллергиялық әсері болуы мүмкін, ол 1 млн. адамның ішінде бір адамда болуы мүмкін. Бірақ медицина қызметкерлері ол жағдайда көмек көрсете алады, әр бір екпе жасайтын кабинетте арнайы шокқа қарсы дәрі –дәрмектер бар, сол үшін адамдар екпе алғаннан кейін сол жерде 30 минут уақыт бақылауда болу керек.  Вакцинаның адам ағзасына кері әсері адамның басқа бір сырқатымен қатар келіп қалудан да болуы мүмкін. Қорытындылап айтқанда қандай да бір күтпеген кері әсері болып жатса эксперттік комиссия сараптайды, сол комиссияның қорытындысына қарай медицина қызметкерінің қателігі болып жатса жауакершілікке тартылады. Жалпы айта кететін бір жағдай ҚР "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" кодексінің 77-бабына сәйкес кез келген медициналық рәсім, оның ішінде вакцинация егілушінің тек ақпараттандырылған келісімімен ғана жүргізіледі. Демек ағзасына екпе салдыруға, дәрі дәрмек жасауға, операция жасауға, қан құюға сияқты т.б.  жағдайда ақпараттандырылған келісім беру керек немесе бас тартуға құқы бар. Келісім берілді деген жауапкершілікті медицина қызметкерінен алып тастау емес екенін атап өткім келеді.

Қандай да бір вакцинаны жасап шығару барысында  дайындалған вакцинаны кезең- кезеңмен тексеруден өткізеді, алдымен жануарларда (ақ тышқандар, теңіз шошқалары т.б.), одан кейін 3 кезең адамдарда  клиникалық сынақтан өткізіледі, одан әрі бәрі дұрыс болса вакцинаның құжаттарын Ұлттық дәрілік заттарды сараптау орталығына сертификаттауға  және тіркеуге беріледі. Біріншіден Ресей Федерациясы бұрынғы Кеңестер Одағының кезінен бері вакцина шығаратын, тәжірибесі мол ғылыми орталықтары бар мемлекет. Екіншіден Ресей Федерациясының вакцинасы бірінші болып мемлекеттік тіркеуден өтті және бірнеше ай бойы халықтың осал топтарын иммундау үшін қолданылып жатыр. Ресей Федерациясының тікелей инвестициялар қорының мәліметінше, 50-ге жуық ел осы вакцинаны сатып алуға өтініш берген, ал кейбір елдер (Беларусь, Аргентина, Сербия) қазірдің өзінде қолдануда. Үшіншіден бүгінгі күнге дейін Ресейден шыққан полиомиелит, кене энцефалитіне қарсы вакцина, иммуноглобулин, сібір жарасы, туляремия, грипп сияқты жұқпаларға қарсы вакциналарды сәтті пайдаланып жүрміз.      Қолданыстағы заңнамаға сәйкес тіркелмеген дәрілік заттарды Қазақстан Республикасының аумағына әкелу кезінде қазақ немесе орыс тілдеріне аудармасы бар дәрілік заттың сапасын растайтын өндіруші құжатының электрондық көшірмесі (талдау сертификаттары немесе сынақ хаттамасы немесе сапаны бағалау көрсеткіштері бар сапа паспорты) болуы міндетті.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму  министрінінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 22 бұйрығының 2 қосымшасына сәйкес,  Мүгедектерге және мүгедек балаларға санаторий-курорттық емделудi ұсыну қағидалары негізінде  14 күнге емделуге жолдама беріледі.

Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы»  2001 жылғы 17 шілдедегі № 246 Заңының 7-бабы 1-тармағына сәйкес, адамға (отбасыға) атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін уәкілетті орган жан басына шаққандағы орташа кіріс пен облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада отбасының әрбір мүшесіне есептегенде белгіленген кедейлік шегі арасындағы айырма түрінде есептейді.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 5 мамырдағы «Мемлекеттiк атаулы әлеуметтiк көмектi тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы»№ 320 бұйрығына сәйкес, Адам (бұдан әрі – өтініш беруші) өзінің атынан немесе отбасының атынан атаулы әлеуметтік көмек көрсетілуі үшін тұрғылықты жері бойынша – халықты жұмыспен қамту орталығына, ал ауылдық жерлерде кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне белгіленген үлгідегі өтінішпен және сәйкестендіру үшін жеке басын куәландыратын құжатпен жүгінеді.Тұрақты тұрғылықты жері бойынша тіркелмеген жағдайда, тұрғылықты жері бір елді мекен шегінде, атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға жүгінген күннің алдындағы алты ай ішінде уақытша болу (тұру) орны бойынша, тіркелумен расталады.

Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы»  2001 жылғы 17 шілдедегі № 246 Заңының 2-бабы 2-тармағына сәйкес,      1) табысы аз болып табылмайтын адамдарға (отбасыларға);2) осы баптың 6-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда, еңбекке қабілетті мүшесі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан отбасыға – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан күннен бастап алты ай бойы;3) алушының кінәсі бойынша бұрын жасалған әлеуметтік келісімшарт бұзылған және (немесе) әлеуметтік келісімшартта көзделген міндеттемелер орындалмаған жағдайларда, адамға (отбасыға) – атаулы әлеуметтік көмекті тағайындауға өтініш жасаудың алдындағы алты ай бойы; 4) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін көрінеу жалған мәліметтер және (немесе) анық емес құжаттар берген адамдарға (отбасыларға) – оларды ұсынған күннен бастап алты ай бойы;5) материалдық жағдайын зерттеп-қарау нәтижелері бойынша дайындалған учаскелік комиссияның қорытындысына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек беруге мұқтаж емес адамдарға (отбасыларға) тағайындалмайды.

Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы»  2001 жылғы 17 шілдедегі № 246 Заңының 2-бабы 1-тармағына сәйкес, жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтарының, қандастардың, босқындардың, шетелдіктердің және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, азаматтығы жоқ адамдардың атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар.

Статистикалық деректер бойынша 2020 жылы облыс бойынша жұмыссыздар саны 48,7 мың адамды құрайды. Жұмыссыздық деңгейі-4,8%, жастар жұмыссыздығы деңгейі – 3,4%.Жастар арасындағы жұмыссыздықты азайту мақсатында облыста халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу бойынша белсенді шаралар жүргізілуде. Оның ішінде "Еңбек" бағдарламасы аясында 2020 жылы жастар арасынан 20063 адам тұрақты жұмысқа орналастырылды. Кәсіптік оқумен 666 адам қамтылды.Шағын несиелерді 1088 адам алды, оның ішінде 165 адам жастар арасынан, 611 адам жаңа бизнес-идеяларды дамытуға гранттар алды.Бағдарламаның үшінші бағыты бойынша жастар қатарынан 1932 адам жастар практикасына, 228 адам әлеуметтік жұмыс орындарына, 5916 адам қоғамдық жұмыстарға жіберілді.Сонымен қатар, "Бастау Бизнес" жобасы бойынша 937 жас кәсіпкер кәсіпкерлік негіздері бойынша оқытылды. Бұл жұмыс 2021 жылы да жалғасуда. Осы мақсатқа бюджеттен 2021 жылға 17,8 млрд.теңге бөлінді.2021 жылдың 1 сәуіріне «Еңбек» бағдарламасы аясында облыстың жұмыспен қамту органдарына 29 жасқа дейінгі жастар қатарынан 4424 адам белсенді жұмыспен қамту шараларымен қамтылды, 3530 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде 922 адам тұрақты жұмыс орындарына орналастырылды.«Еңбек» бағдарламасының екінші бағыты бойынша 18 адам қайтарымды қаражаттан шағын несие, 79 адам жаңа бизнес идеяларды дамыту үшін гранттар алды.«Еңбек» бағдарламасының үшінші бағыты бойынша қоғамдық жұмыстарға 29 жасқа дейінгі жастардан 1999 адам, әлеуметтік жұмыс орындарына 171 адам, жастар практикасына 438 түлек жіберілді.