Жиі қойылатын сұрақтар

«АЖК» АҚ тұлғасында энергия беруші ұйымға трансформаторлық қосалқы станция берілген жағдайда мынадай тәртіппен жүзеге асырылады. Электр желілерін «АЖК» АҚ балансына қабылдау-беру Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізіледі. Трансформатор мен желілерді теңгерімге беру үшін электр желілерінің теңгерім ұстаушысы белгіленген тәртіппен Алматы қаласы, Манас көшесі, 24б мекенжайы бойынша «АЖК» АҚ кеңсесіне өтінішпен, құқық белгілейтін құжаттармен және электрмен жабдықтауға арналған Техникалық құжаттамамен жүгінеді.

«АЖК» АҚ персоналы берілетін электр желілеріне, трансформаторға тексеру жүргізеді және оларды «АЖК» АҚ балансына қабылдаудың экономикалық орындылығы белгіленеді. Берілетін электр желілерінің жай-күйі электр энергетикасы саласындағы нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес келуге тиіс. Нормативтік-техникалық құжаттар сәйкес келмеген немесе желілердің және трансформаторлық қосалқы станцияның техникалық жағдайы нашар болған жағдайда энергия беруші ұйым оларды сәйкестікке келтіргенге дейін бас тартуға құқылы.

Коммуналдық меншікке берілген жағдайда келесі тәртіп бойынша жүзеге асырылады.

Сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекетке беру тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 28 қыркүйектегі № 1103 қаулысымен бекітілген «сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекеттің сатып алу Ережесіне» сәйкес айқындалған.

Коммуналдық меншікке электр желілерін беру мәселесін қарау үшін келесі құжаттар тізбесін ұсыну қажет:

-жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтардың ауыртпалығының) туындауына негіз болып табылатын құжат;

-баланстық құн (заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер мүлкінің құны баланстан үзінді көшірмемен немесе бағалаушы жасаған бағалау туралы есеппен расталады);

-техникалық құжаттама (ТП төлқұжаты, схемалар және т.б.).

Өзге жағдайларда трансформаторлық қосалқы станция сот шешімі бойынша иесіз деп танылады, содан кейін әкімдігінің коммуналдық балансына беріледі.

Мысалы: Тиісті техникалық қызмет көрсетуді, қауіпсіз пайдалануды және уақтылы жөндеуді қамтамасыз ету мақсатында, көрсетілген трансформаторлық қосалқы станцияны ұйымыңыздың теңгеріміне беру мәселесін қарастыруыңызды сұраймын.

Меншік құқығын растайтын құжаттарды, сондай-ақ жабдықтың техникалық сипаттамалары мен оның техникалық жай-күйі туралы ақпаратты ұсыну қажет.

Беру шарттары мен рәсімі туралы, сондай-ақ процесті ресімдеуге қажетті құжаттар тізімі жөнінде мәлімет беруіңізді сұраймын.

Мақсаты:  трансформаторлық қосалқы станция мен электр желілерін «АЖК» АҚ балансына немесе коммуналдық меншігіне заңға сәйкес.

Жеке тұрғын үйде газдың шығуы (иісінің сезілуі) – өте қауіпті жағдай. Дұрыс әрекет жасалмаса, жарылыс немесе улану қаупі бар. Төменде толық және нақты әрекет алгоритмі берілген.

Газ шыққанын қалай білуге болады?

Шіріген жұмыртқаға ұқсас өткір иіс

Ысылдаған дыбыс (құбыр немесе плита маңынан)

Бас айналу, жүрек айну, әлсіздік

Жалынның түсінің өзгеруі (көк емес, сары/қызыл)

ДЕРЕУ ЖАСАЛАТЫН ӘРЕКЕТТЕР

Газды жабыңыз

Плитадағы кранды жабыңыз

Үйге кіретін негізгі газ кранын жабыңыз

Терезе мен есіктерді ашыңыз

Үйді толық желдетіңіз

Табиғи ауа алмасуды қамтамасыз етіңіз

От пен ұшқынға жол бермеңіз

Сіріңке, оттық жақпаңыз

Темекі шекпеңіз

Шамды қоспаңыз/өшірмеңіз

Телефонды үйдің ішінде пайдаланбаңыз

Электр құрылғыларын қосу/өшіру жарылысқа әкелуі мүмкін!

Барлық адамдарды сыртқа шығарыңыз

Балаларды, қарттарды дереу қауіпсіз жерге шығарыңыз

ҚАЙДА ХАБАРЛАСУ КЕРЕК?

104 – Газдың авариялық қызметі

(Тәулік бойы, тегін)

112 – Бірыңғай төтенше жағдайлар нөмірі

101 – Өрт сөндіру қызметі

Қазақстанда газ қызметін өңірлік газ компаниялары атқарады, мысалы:

QazaqGaz

ҚазТрансГаз Аймақ

Олар авариялық бригаданы жібереді.

НЕ ІСТЕУГЕ БОЛМАЙДЫ?

Газдың шыққан жерін өзіңіз жөндеуге тырыспаңыз

Желдеткіш қоспаңыз

Үй ішінде көлік қозғалтқышын қоспаңыз

Ұялы телефонды газ бар жерде пайдаланбаңыз

Мысалы: Жеке үйде тұратын адам асүйде газдың өткір иісін сезіп, газ құбырынан газдың сыртқа шығып жатқанына күдіктенді.

Ол дереу газ құрылғыларын пайдалануды тоқтатып, электр құрылғыларын қосудан немесе өшіруден бас тартты, содан кейін сыртқа шығатын есікті ашып, үйден шығып кетті. Қауіпсіз қашықтықтан тұрып, ол газ қызметінің жедел желісіне (104) немесе бірыңғай жедел қызметке (112) хабарласып, мекенжай мен оқиға туралы мәліметтерді хабарлады.

Оқиға орнына келген мамандар газ жабдығын тексеріп, газдың қай жерден шығып жатқанын анықтады және ақауды жойды. Тұрғын тексеру жұмыстары толық аяқталып, мамандардан тиісті рұқсат алғанға дейін газды пайдаланбады.

Мақсаты: Жеке тұрғын үйде газдың шығуы кезінде туындайтын қауіпті жағдайды түсіндіру және жарылыс немесе уланудың алдын алу үшін нақты, қауіпсіз әрекет тәртібін көрсету.

Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану жөніндегі жауапкершілік пайдалану жауапкершілігін бөлу шекарасы бойынша айқындалады:

жеткізушінің желілеріне қосылу нүктесіне дейін — жауапкершілік жеткізушіге жүктеледі;

қосылу нүктесінен кейін, оның ішінде ғимараттың ішкі желілері — үй-жайдың меншік иесіне немесе кондоминиумды басқару органына (басқарушы компанияға) жүктеледі.

Су есептегіштер (есепке алу аспаптары) су тұтынушының меншігі болып табылады.
Ол олардың жарамды күйін, сақталуын және пломбалардың бүтіндігін қамтамасыз етуге міндетті.

Мысалы: Пәтер ішіндегі құбыр жарылды.

 Кіреберістегі немесе жертөледегі құбырдан су ағып жатыр.

 Су есептегіші бұзылды немесе оны ауыстыру қажет.

 Су есептегішін тексеру немесе пломбалау керек.

 пәтердің ішіндегі құбырлар мен жабдықтарға көбіне меншік иесі жауап береді, ал үйдің ортақ инженерлік жүйелеріне ортақ мүлікті басқаруға жауапты тұлға немесе ұйым жауап береді. Су жеткізуші ұйымның жауапкершілігі шартта және белгіленген шекарада айқындалады.

Мақсаты: Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану кезінде жауапкершіліктің қай жерде аяқталатынын және қай жерде басталатынын нақтылау.

Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне қосылу тек жеткізуші берген техникалық шарттар болған жағдайда және оның өкілінің қатысуымен жүзеге асырылады.

Өз бетінше қосылу деп мыналар танылады:

жеткізушінің рұқсатынсыз қосылу;

немесе белгіленген тәртіпті бұза отырып қосылу.

Мұндай заң бұзушылық мынадай салдарға әкеп соғады:

сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінен ажырату;

қызметтер үшін есептік нормалар бойынша ақы есептеу;

келтірілген залалды өтеу;

әкімшілік жауапкершілік.

Мысалы: Азамат тиісті ұйымның рұқсатын алмай және оның өкілдерінің қатысуын қамтамасыз етпей, сумен жабдықтау желісіне өз бетінше қосылған. 

Орталықтандырылған су құбырына немесе кәріз жүйесіне өз бетінше қосылмауы керек. Қосылу жұмыстарын жеткізушімен келісіп, техникалық талаптарды сақтай отырып жүргізу қажет. Заңсыз қосылған жағдайда жауапкершілікке тартылады. Рұқсатсыз қосылу басқа тұтынушылардың сумен жабдықталуына және су құбырларына зақым келтіреді.

Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне заңды қосылу тәртібін түсіндіру және өз бетінше қосылудың құқық бұзушылық екенін, сондай әрекеттердің ажырату, есептеу, залалды өтеу және әкімшілік жауапкершілік сияқты салдарға әкелетінін көрсету.

Жеткізуші адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің қауіпсіз жұмысына қауіп төнген жағдайда, сумен жабдықтау және (немесе) су бұру қызметтерін алдын ала ескертусіз тоқтата алады.

Мұндай жағдайларға, соның ішінде, мыналар жатады:

сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі апаттар;

өрт сөндіру кезінде судың берілуін арттыру қажеттілігі;

ауыз судың санитариялық талаптарға сәйкес келмеуі;

желілерге өз бетінше қосылу;

кәрізге тыйым салынған заттар мен қалдықтарды ағызу.

Аталған жағдайларда қызметті тоқтату заңды болып табылады және қолданыстағы заңнама шеңберінде жүзеге асырылады.

Мысалы: Көпқабатты тұрғын үйдің жанындағы су құбырында ақау пайда болып, жақын маңдағы үйлерді су басу қаупі туындады. Жеткізуші апаттың алдын алу мақсатында тұрғындарға ескертпестен суды уақытша тоқтатты. Ақау жөнделгеннен кейін су беру қайта қалпына келтірілді.Мұндай жағдайда жеткізушінің әрекеті апат қаупін жою үшін шұғыл шаралар қажет болғанда заңды болады. Су беру мүмкіндігінше тез қалпына келтіріліп, тұрғындарға жағдай туралы ақпарат беріледі.

Мақсаты: Адамдардың өмірі мен денсаулығын, қоршаған ортаны қорғау.
Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің қауіпсіз әрі тұрақты жұмысын қамтамасыз ету.

Электр энергиясы үшін төлемді қайта есептеу өтініші осылай жазылады:

1. Қол қойылған өтініш – «Электр энергиясы үшін төлемді қайта есептеу» деп атаңыз.

2. Сіз туралы ақпарат – толық аты-жөніңіз, мекен-жайыңыз, есеп шотының нөмірі.

3. Негіздеме – неліктен қайта есептеу керек екенін қысқаша түсіндіріңіз (мысалы, көрсеткіш дұрыс енгізілмеген, есептеу қатесі болған).

4.Сұрау– «Төлемді қайта есептеп, артық төленген соманы қайтаруды сұраймын» деп жазыңыз.

5. Қосымша құжаттар – есепшот көшірмесі, түбіртектер немесе басқа дәлелдер болса тіркеңіз.

6. Күні мен қол– өтініштің соңында күнін жазып, қол қойыңыз.

Тұтынушы қате есептеулер анықталған жағдайда энергия жеткізуші ұйымға қайта есептеу туралы өтініш бере алады.  НҚА: Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңы, 12-бап «Қызметтер үшін төлемді қайта есептеу».

Мысалы: Азамат электр энергиясы үшін төлемді қайта есептеу туралы өтініш берді. Электр энергиясы үшін шотты қарау барысында есептелген сомадан қателік анықталды; нақты есептеуіш көрсеткіштері шотта көрсетілген деректерге сәйкес келмегендіктен, сома дұрыс есептелмеген болып шықты.

Мақсаты: Электр энергиясы үшін төлемде кеткен қателіктерді түзету және артық төленген соманы қайтару.

Электр энергиясының сапасы бұзылғанда (мысалы, жарық жиі өшеді, кернеу дұрыс емес):

1. Сапасыз қызметті талап ету – электр жеткізушіден ақауды тез жөндеуді сұрай алады.

2. Төлемді қайта есептеу– сапасыз қызмет үшін төлемді төмендетуді немесе қайта есептеуді талап етуге болады.

3. Шағым беру – егер мәселе шешілмесе, тұтынушы жергілікті немесе мемлекеттік бақылау органдарына шағымдана алады.

Тұтынушы сапасыз электр энергиясынан туындаған шығындарды өтеу құқығына және электр энергиясының ұзақ уақыт ажыратылуына байланысты өтемақы алу құқығына ие.  НҚА: Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңы № 2320 2010 жылғы 4 мамыр, 6-бап «Тұтынушылардың тауарлар мен қызметтердің қауіпсіздігі мен сапасына құқықтары».

Мысалы: Тұрғын электр энергиясының сапасы белгіленген техникалық нормаларға сәйкес болуын талап ете алады. ҚР ресми түсіндірмесінде желі түріне қарай номиналды кернеудің ±5% және ±10% шектері көрсетілген. Номиналды кернеу 220 В болатын желіде кернеудің тұрақты түрде төмендеуі немесе шамадан тыс жоғарылауы байқалса, тұрғын:

-кернеуді өлшеуді;

-тексеру актісін жасауды;

-ақаудың себебін анықтауды;

-желідегі бұзушылықты жоюды;

-келтірілген нақты залалды өтеу мәселесін қарауды талап ете алады.

Мақсаты: тұтынушылардың сапасыз электр энергиясынан туындаған құқықтарын қорғау, қызмет сапасының бұзылуына шағым беру, төлемді қайта есептеу және залалды өтеуді қамтамасыз ету.

Тұрғын үйді газбен жабдықтау келесі кезеңдер бойынша жүзеге асырылады:

Техникалық шарт (ТШ) алу Газдандыру үшін алдымен газ тарату ұйымынан техникалық шарт алынады. Ол үшін өтініш және қажетті құжаттар (жеке куәлік, мүлік құжаттары, техникалық паспорт және т.б.) тапсырылады.

Газдандыру жобасын әзірлеу Алынған техникалық шарт негізінде тұрғын үйді газдандыру жобасы әзірленіп, уәкілетті ұйыммен келісіледі.

Құрылыс-монтаж жұмыстары Жобада көрсетілген талаптарға сәйкес газ құбырларын жүргізу және жабдықтарды орнату жұмыстары орындалады.

Объектіні қабылдау Жұмыстар аяқталғаннан кейін арнайы комиссия объектінің талаптарға сәйкестігін тексереді.

 Газды қосу және іске қосу Объект дайын болған жағдайда газ тарату ұйымы газды қосып, жүйені іске қосады.

Мысалы: Азамат жаңа салынған үйін газға қосу үшін өтініш берді. Ол техникалық шарт алып, жоба жасатты. Құрылыс жұмыстары аяқталған соң комиссия тексеріп, кейін газ қосылды.

Мақсаты: Жұмыстарды тек лицензиясы бар ұйымдар жүргізуі тиіс және барлық талаптар мен қауіпсіздік нормалары сақталуы қажет.

Электр энергиясының сапасына шағым беру үшін:

1 Энергия жеткізушіге хабарласу – телефон, сайт немесе жеке кеңсеге барып шағым қалдыру.

2. Шағым мәтіні – аты-жөніңіз, есеп шоты, мәселенің қысқаша сипаттамасы.

3. Құжаттарды қосу – қажет болса, түбіртек, есепшот көшірмесі.

4. Жауап күту– компания мәселені тексеріп, шешім береді.

5.Шешім қабылданбаса – Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу комитетіне (ТМРК) жүгінуге болады.

Тұтынушы электр энергиясының сапасына шағымын алдымен энергия жеткізушіге бере алады. Егер мәселе шешілмесе, ТМРК-ге жүгінуге болады.

НҚА: «Электр энергетикасы туралы» Заңы, 10-бап.

Мысалы: Азамат электр энергиясымен жабдықтау сапасының төмендігіне шағым түсірді.

1. Шағымды тіркеу – өтінішті қабылдап, тіркеу.

2. Тексеру жүргізу – электр желісі мен кернеу деңгейін өлшеу.

3. Себебін анықтау – ауытқулардың пайда болу себептерін тексеру.

4. Ақауларды жою – қажетті жөндеу жұмыстарын жүргізу.

5. Қайта бақылау – кернеу сапасын қайта өлшеу.

6. Жауап беру – азаматқа тексеру нәтижелері туралы хабарлау.

Электрмен жабдықтау сапасын қалпына келтіріп, тұрмыстық құрылғылардың зақымдануын болдырмау мақсатында алдын алды.

Мақсаты: тұтынушыларға сапасыз электр энергиясы мәселесі бойынша шағымдану тәртібін қамтамасыз ету, мәселені шешуге мүмкіндік беру және заңнамаға сәйкес құқықтарын қорғау.