Жиі қойылатын сұрақтар

Денсаулық сақтау кодексіне сәйкес тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде дәрілік заттармен, медициналық мақсаттағы бұйымдармен, мамандандырылған дәрілік заттармен, иммунобиологиялық препараттармен қамтамасыз ету:

1) денсаулық сақтау ұйымдарының дәрілік формулярларына сәйкес стационарлық және стационарды алмастыратын жағдайларда жедел жәрдем, сондай-ақ мамандандырылған көмек, оның ішінде жоғары технологиялық медициналық қызметтер көрсету кезінде;

2) профилактикалық егулер жүргізілетін аурулардың тізбесіне сәйкес алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету кезінде;

3) тіркелген жері бойынша медициналық ұйымда бекітілген тізбеге сәйкес амбулаториялық жағдайларда алғашқы медициналық-санитариялық және мамандандырылған көмек көрсету кезінде.

Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №7-1/68 бұйрығымен бекітілген «Ауыл шаруашылық малын идентификациялау ережелері» бойынша идентификация — заңмен белгіленген есепке алу рәсімі, оған кіреді: - әр малға арнайы құралдарды (білезік, чип, таңба және т.б.) пайдалана отырып жеке нөмір беру; - мал туралы ақпаратты мемлекеттік деректер базасына енгізу; - ветеринарлық төлқұжат рәсімдеу. 1) Жеке нөмір беру Идентификациялау тәсілі мал түріне байланысты болады. Ережелер: Білезік тағу Қолданылады: - Ірі қара мал (ІКС); - Ұсақ қара мал (ҰҚС); - Түйелер; - Маралдар; - Шошқалар мен өндірістік бағынышты шошқалар. Мысал: Фермадағы жаңа телеге жеке нөмір беріліп, пластикалық білезік іріктеледі. 2) Таңба қою немесе чиптеу (аттар мен біртұяқтыларға) - Таңба қою — 4 айдан бастап; - Чиптеу — туғаннан кейін 7 күннен бастап мүмкін. Мысал: Жеребеге электронды чип орнатылады, ол сканер арқылы оқылады. 3) Татуировка 9 айға дейін сатылатын шошқаларға қолданылады. 4) Электрондық идентификация Маралдар мен бізондарға, ауыл шаруашылық өндірісінде қолданылатындарға. 2. Деректерді мемлекеттік базаға енгізу Барлық ақпарат (түрі, жасы, жынысы, жеке нөмір, иесі және т.б.) Ауыл шаруашылық малын идентификациялау деректер базасына енгізіледі. Деректер базасын құру және жүргізу 2010 жылғы 2 маусымдағы №367 бұйрықпен бекітілген «Деректер базасын құру және жүргізу ережелерімен» реттеледі. 3. Ветеринарлық төлқұжат беру Ақпарат енгізілгеннен кейін мал иесіне ветеринарлық төлқұжат беріледі — малдың идентификацияланғанын растайтын ресми құжат. Мысал: Фермада жаңа телі туылды. Ережелерге сәйкес, телеге жеке нөмір беріледі (білезік тағу арқылы), деректер базаға енгізіледі, содан кейін иесіне бекітілген үлгідегі ветеринарлық төлқұжат беріледі.

Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының спортшысы бір мезгілде бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала алмайды. Егер ұлттық құраманың спортшысы бір күнтізбелік жыл ішінде бірнеше жоғары спорттық нәтижелерге қол жеткізсе, оның ішінде әртүрлі спорт түрлері бойынша да болса, ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету мынадай тәртіппен белгіленеді:

-бір ғана ең жоғары спорттық нәтиже бойынша;

-бір ғана спорт түрі бойынша, жетістіктер санына қарамастан.

Төлем:

-жергілікті атқарушы органдар (ЖАО) арқылы жүзеге асырылады;

-спорттық дайындықты жалғастыру шартымен төленеді;

-тиісті келесі спорттық жарыс өткізілгенге дейін жүзеге асырылады.

 

Терминдерге түсіндірме

Ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету — Қазақстан Республикасының ұлттық құрамаларының спортшылары мен олардың жаттықтырушыларына жоғары спорттық нәтижелері үшін төленетін тұрақты ақшалай төлем.

ЖАО (жергілікті атқарушы органдар) — облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдіктері.

Ұлттық құрама спортшысы — тиісті спорт түрі бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының құрамына ресми түрде енгізілген спортшы.

Жоғары спорттық нәтиже — спорт саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген өлшемшарттарға сәйкес келетін нәтиже.

Мысал:

Спортшы бір жыл ішінде:

-бокстан Азия чемпионатында 1-орын алды;

-кикбоксингтен халықаралық турнирде 2-орын алды.

Бұл жағдайда ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету тек бір ғана, неғұрлым жоғары нәтиже бойынша, яғни бокстан Азия чемпионатындағы нәтижеге байланысты тағайындалады. Екі төлем бір мезгілде тағайындалмайды.

Спортшыны тұрғылықты жерін өзгертуіне байланысты басқа облысқа ауыстыруға болмайды, себебі бұл негіз қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерде қарастырылмаған. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2020 жылғы 4 қыркүйектегі № 240 бұйрығымен бекітілген «Спорттық резервті даярлау, спорттық жарыстарды ұйымдастыру және өткізу қағидаларының» 25-тармағына сәйкес, спортшының бір спорт ұйымынан екіншісіне ауысуы тек келесі жағдайларда жүзеге асырылады:

1. Әскери қызметке шақырылуына байланысты;
2. Білім беру ұйымының күндізгі бөлімінде оқуына байланысты;
3. Спорттық қызмет туралы шарттың қолданылу мерзімі аяқталған жағдайда;
4. Тараптардың келісімі бойынша спорттық қызмет туралы шарттың мерзімінен бұрын бұзылуы кезінде.

Осылайша, спортшының тұрғылықты жерін өзгертуі оны басқа облысқа ауыстыруға заңды негіз болып табылмайды.

Мысал:

Егер спортшы отбасылық жағдайына байланысты Шығыс Қазақстан облысынан Астана қаласына қоныс аударса, ол автоматты түрде Астана қаласының спорт ұйымына ауыстырылмайды. Ауысу үшін жоғарыда аталған ресми негіздердің бірі болуы қажет.

Иә, қоғамдық көлік бұзылған жағдайда жолаушының билеті жарамды болып қала береді.

Егер көлік техникалық себептерге байланысты бұзылса

Тасымалдаушы міндетті:

- істен шыққан көліктің орнына жарамды автобус, шағын автобус немесе троллейбус беруге;

- немесе осы маршрут бойынша жүретін басқа көлікке жолаушыларды отырғызуды ұйымдастыруға.

Осы жағдайда:

- билет жарамды болып қалады;

- қосымша төлем талап етілмейді;

- тасымалдау шарты күшінде қалады, және тасымалдаушы жолаушыны межелі жерге жеткізуге міндетті.

Егер маршрутта бірнеше тасымалдаушы жұмыс істесе

- Билет оны сатқан тасымалдаушының көлігінде ғана жарамды.

- Басқа тасымалдаушылар өзге компаниялардың билеттерін қабылдауға міндетті емес, өйткені олар бөлек шарттар және бөлек есеп жүйелері бойынша жұмыс істейді.

Сондықтан билет бойынша ауысып отыру тек сол тасымалдаушының көлігінде мүмкін, немесе тасымалдаушылар арасында арнайы келісім болса ғана (бұл өте сирек кездеседі және міндетті талап болып саналмайды).

Егер тасымалдаушы ауыстырылған көлік бермесе:

Жолаушының құқығы бар:

- билеттің құнын қайтаруға, немесе

- орындалмаған тасымалдауға өтемақы алуға (тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнама аясында).

 

Мысал: Сіз «ГородТранс» компаниясының автобусымен бара жатырсыз. Маршрутта сондай-ақ «АвтоЛайн» компаниясы да жұмыс істейді.

«ГородТранс» автобусы бұзылса, компания резервтік автобус жіберуге немесе сізді өздерінің басқа автобусына отырғызуға міндетті.

«АвтоЛайн» автобусы басқа тасымалдаушының билетін қабылдауға міндетті емес.

Сіздің билетіңіз сапар аяқталғанға дейін жарамды болып қалады.

Мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға ауданаралық сапар кезінде берілетін жеңілдіктер Қазақстан Республикасының «Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңымен, сондай-ақ 2022 жылғы 29 желтоқсандағы №174-VII Заңымен енгізілген өзгерістерді ескере отырып реттеледі. Осы заңның 20-бабының 1-тармағына енгізілген толықтыруларға сәйкес, I топтағы мүмкіндігі шектеулі тұлғалар әлеуметтік маңызды ауданаралық маршруттарда тегін жүріп өту құқығына ие. Әлеуметтік маңызды маршруттар деп мемлекет тарапынан бекітіліп, субсидияланатын, халыққа тасымалдауды қамтамасыз етуге арналған маршруттар түсініледі.

 

2025 жылғы 20 қараша жағдайы бойынша облыста келесі әлеуметтік маңызды ауданаралық маршруттар жұмыс істейді: 30 қалааралық/ауданаралық автобус маршруты: «Өскемен-Риддер», «Өскемен-Бірінші Май», «Өскемен-Предгорное», «Өскемен- Предгорное арқылы Уварово», «Өскемен-Күршім», «Өскемен-Үлкен Нарын», «Өскемен-Алтай кенті», «Өскемен-Касым Қайсенов кенті», «Өскемен-Белоусовка», «Өскемен-Зайсан», «Өскемен-Бобровка», «Өскемен-Шемонаиха арқылы Жоғарғы Убу», «Өскемен-Тарханка», «Өскемен-Көгілдір Бұғаз-Айна», «Өскемен-Украинка», «Өскемен-Катонқарағай-Берел», «Өскемен-Саратовка-Отрадное», «Өскемен-Жаңа Қанайка», «Өскемен-Самарское», «Өскемен-Тройницкое», «Өскемен-Глубокое», «Өскемен-Алтай», «Өскемен-Асу-Бұлақ», «Өскемен-Октябрьск», «Өскемен-Күмістау», «Өскемен-Шемонаиха арқылы Біріншімай», «Өскемен-Жаңа-Үлбі», «Өскемен-Ақжар», «Өскемен-Бозанбай-Сібі көлі», «Өскемен-Марқакөл», «Марқакөл-Зайсан».

 

Мысал:

Егер «Өскемен – Семей» ауданаралық маршруты әлеуметтік маңызы бар бағыт ретінде бекітілсе, I топтағы мүгедектігі бар адам бұл маршрутпен бос орын болған жағдайда және мүгедектік мәртебесін растау арқылы күн сайын тегін сапар жасай алады.

1-4 сынып оқушыларына ваучерлер алу

Ұсыну тәртібі

Мемлекеттік мектептердің 1-4 сынып оқушыларына (отбасының табысына қарамастан) тегін ыстық тамақ беріледі. Ваучерлер автоматты түрде, өтініштерсіз және SMS-сіз жасалады.

Деректерді кім қалыптастырады

Мектеп оқушылардың тізімін қалыптастырады және оларды "Әлеуметтік әмиян" жүйесіне береді.

Ата-ана eGov mobile қолданбасын → әлеуметтік әмиянды ашып, баласының ваучерін көре алады.

Мысал:

Бала 3-сыныпта оқиды-ваучер қосымшада автоматты түрде пайда болады, ата-ананың қатысуы қажет емес.

 

5-11 сынып оқушыларына ваучерлер алу

Кімге тамақ беріледі

ҚР БҒМ 31.10.2018 № 598 бұйрығымен бекітілген Білім алушыларды тамақпен қамтамасыз ету қағидаларының 5-тармағына сәйкес оқушылардың келесі санаттарына тегін тамақ беріледі:

Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар.

Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан балалар.

Мүгедек балалар.

Өмірлік қиын жағдайға тап болған балалар, соның ішінде:

аз қамтылған отбасыларда тұратын (жан басына шаққандағы орташа табыс кедейлік шегінен төмен),

көмекке мұқтаж ретінде

Балалардың құқықтарын қорғау органдарында есепте тұрған.

Құжатпен расталған мәртебесі бар көп балалы отбасылардан шыққан балалар.

Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан шыққан балалар (АӘК).

Орта білім беру ұйымдарында уақытша тұратын балалар (мысалы, мектеп жанындағы интернаттарда).

 

Ваучерді алу тәртібі

1. Ата — анаға дербес деректерді өңдеуге келісім сұратумен 1414 нөмірінен бір SMS келеді (бір SMS-барлық балаларға).
2. Келісімді растау үшін жауап жіберу керек:

2 * 1-келісім,

2 * 5-бас тарту (немесе хабарламаны елемеу).

3. Келісім расталғаннан кейін ваучерлер EGOV mobile-да "Әлеуметтік әмиян" бөлімінде "Іске қосу"күйінде пайда болады.
4. Ата-ана қандай ваучерді іске қосу керектігін өзі таңдайды.

 

Мысал:

Ата-ананың екі баласы бар (5 және 8 сыныптар). Бір SMS расталғаннан кейін жүйеде екі Ваучер де пайда болады және ата-ана қайсысын іске қосу керектігін шешеді.

 

Терминдер:

Ваучер-баланың тегін тамақтану құқығын растайтын электрондық сертификат.

Әлеуметтік әмиян-әлеуметтік төлемдер мен ваучерлер көрсетілетін eGov Mobile қызметі.

Қолданыстағы заңнамамен ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін қосалқы жалға беруге тыйым салынады.

Басқаша айтқанда, ауыл шаруашылығы өндірісінің мақсаттары үшін уақытша жер пайдалану құқығындағы жеке және заңды тұлғалардың жер учаскелері кейінгі жер пайдалануға (қосалқы жалға) берілмейді.

Мұндай тәртіп Ауыл шаруашылығы жерлерін нысаналы және тиімді пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың тиімсіз берілуіне жол бермеуге және белгіленген талаптар мен шектеулердің сақталуын бақылауды сақтауға бағытталған.

 

Мысал

Фермер А мемлекеттен 500 гектар егістік жерді жалға алады. Ол учаскенің жартысын осы жерді пайдалану үшін фермер В-ға бергісі келеді. Алайда, мұны қосалқы жалдау шарты бойынша жасауға болмайды, өйткені қолданыстағы заңнама ауылшаруашылық жерлерін қосалқы жалға беруге тікелей тыйым салады. Мұндай жағдайда жалғыз заңды нұсқа – бұл учаскені мемлекетке қайтару, содан кейін фермер Б конкурсқа жер учаскесін алу үшін өз бетінше қатыса алады. Не фермер А азаматтық-құқықтық мәміле (сатып алу-сату, сыйға тарту) негізінде жерді пайдалану құқығын иеліктен шығара алады.

Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес ішкі көші-қон жөніндегі мемлекеттік бағдарлама шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерге қоныс аударушыларға шаруа немесе фермер қожалығын жүргізу үшін жер учаскелері беріледі.

Мұндай учаскелер уақытша қысқа мерзімді өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығымен бес жылға дейінгі мерзімге және конкурстан тыс тәртіппен беріледі, бұл қоныс аударушыларға аукциондарға немесе конкурстарға қатыспай ауыл шаруашылығы қызметіне кірісуге мүмкіндік береді.

Берілетін жер учаскелерінің мөлшері өңірдің ерекшеліктерін ескере отырып белгіленеді. Мысалы, Шығыс Қазақстан облысында учаскелердің ауданы 0,9-дан 6,3 гектарға дейін болуы мүмкін.

Жер учаскелері қоныс аударушыларға заңнамада көзделген бірқатар шектеулермен беріледі. Атап айтқанда, мұндай учаскелер:

иеліктен шығаруға (сатуға немесе сыйға беруге);

шаруашылық серіктестіктің жарғылық капиталына салым ретінде беруге;

акционерлік қоғамның акцияларын төлеуге беруге;

өндірістік кооперативке жарна ретінде беруге жатпайды.

Көрсетілген шаралар қоныс аударушылардың өздері жерді тек ауыл шаруашылығын жүргізу үшін мақсатты пайдалануды қамтамасыз етуге және жер ресурстарының алыпсатарлығын болдырмауға бағытталған.

Мысал:

Қазақстанның оңтүстік өңірінен қоныс аударушылар отбасы қоныс аударудың мемлекеттік бағдарламасы бойынша Шығыс Қазақстан облысына қоныс аударды. Жаңа тұрғылықты жері бойынша тіркелгеннен кейін отбасы басшысы әкімдікке шаруа қожалығын жүргізу үшін ауданы 5 гектар жер учаскесін беру туралы өтінішпен жүгінді.

Жер комиссиясының шешімі негізінде учаске тиімді пайдаланылған кезде одан әрі ұзарту құқығымен 5 жыл мерзімге уақытша өтеулі пайдалануға берілді.