Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2020 - 2024 жылдарға арналған стратегиялық жоспары

                                                                                                             

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің
2020 - 2024 жылдарға арналған стратегиялық жоспары

 

 

1-бөлім. Миссиясы мен пайымы

Миссия. Мемлекеттің экономикалық мүдделерін қамтамасыз ету, халық пен бизнес үшін қолайлы жағдайлар жасау.

Пайымы. Қаржы министрлігінің 2020-2024 жылдарға арналған стратегиялық жоспары әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіру жөніндегі жалпыұлттық мақсатқа қол жеткізуге бағытталған.

2-бөлім. Ағымдағы ахуалды талдау және тәуекелдерді басқару

1-стратегиялық бағыт. «Қаржы жүйесінің орнықтылығына жәрдемдесу»

1.1) Қызметтің реттелетін саласын немесе аясын дамытудың негізгі параметрлері

Бюджеттің атқарылуы

Республикалық бюджет кірістерінің үш жылдағы атқарылуы (трансферттерді есепке алмағанда) мынадай деректермен сипатталады: 2017 жылы – 101,2%, 2018 жылы республикалық бюджет 102,3%-ға атқарылды, 5 718,2 млрд теңге жоспарда 130,4 млрд теңгеге артығымен орындаумен іс жүзінде 5 848,6 млрд. теңге түсті, 2019 жылдың 11 айында 6 198,9 млрд. теңге жоспарда 6 218,1 млрд.теңгені құрады немесе 100,3%-ға атқарылды. Өсу қарқыны 118,4% - ды құрады (2018ж. 11 айында факт - 5 253,6 млрд. теңге).

2017 жылы республикалық бюджеттің салықтық түсімдері 100,8% - ға немесе 2016 жылға қарағанда 13,4% - ға өсті, 2018 жылы салық түсімдері бойынша республикалық бюджет 101,8% - ға атқарылды, 5 592,4 млрд.теңге жоспарда іс жүзінде 5 694,9 млрд. теңге түсті. 2019 жылдың 1 қарашадағы жағдай бойынша республикалық бюджетке салық түсімдер 98,3%-ға атқарылды, 6 060,6 млрд.теңге жоспарда іс жүзінде 6 016,5 млрд.теңге түсті.

2019 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша бересі – 203,2 млрд.теңгені құрайды, 2019 жылғы 1 қаңтармен (232,6 млрд теңге) салыстырғанда бересінің  төмендеуі 29,3 млрд. теңгені немесе 12,6%-ды құрады.

Республикалық бюджеттің кірістері (трансферттерді есепке алмағанда) 2018 жылы сомасы 5 848,6 млрд теңгені құрады, 2019 жылға – 7 081,3 млрд.  теңге, 2020 жылға – 8 086,4 млрд. теңге, 2021 жылға – 8 710,5 млрд. теңге жоспарланып отыр.

         Ұлттық қордың жинақ функциясын орындау үшін тиісті жылдың соңындағы ЖІӨ болжамды мәнінен 30% мөлшерінде төмендетілмейтін қалдық белгіленеді.

2017-2018 жылдардағы Ұлттық қордың активтері: 2017 жылы-61,7 млрд. АҚШ долл.; 2018 жылы - 61,6 млрд. АҚШ долларын құрады.

Республикалық бюджеттің негізгі параметрлері кірістерімен қатар оның шығыстары да болып табылады.

         Республикалық бюджеттің шығыс бөлігінің атқарылуы (сыртқы қарыздарды өтеу жөніндегі шығыстарды есепке алмағанда) 2017 жылы – 99,8%, 2018 жылы – 99,8% атқарылды.

         Жалпы алғанда, республикалық бюджеттің шығыстары 2019 жылы 11 933,2 млрд.теңге және 2020 жылы – 11 059,1 млрд. теңге, 2021 жылы – 11 401,7 млрд. теңге көлемінде жоспарланып отыр.

         2019 жылғы 1 қарашаға республикалық бюджеттің атқарылуы 9 564,8 млрд.теңгені немесе 9 643,8 млрд. теңгені құрады. Атқарылмағаны – 79 млрд. теңге, оның ішінде – 11,1 млрд.теңгесі бюджет қаражатын үнемдеу. Игерілмегені -67,9 млрд.теңге.

         Республикалық бюджет тапшылығы 2019 жылғы 1 желтоқсанға 1 364,6 млрд.теңгені немесе ЖІӨ-ге 2,1%-ды (64 334,9 млрд. теңге) құрады.

         Республикалық бюджет тапшылығын қаржыландыруға 1 126,8 млрд.теңге, оның ішінде қарыздар түсімі есебінен – 1 800,4 млрд. теңге, қарыздарды өтеу есебінен – 666 млрд. теңге, бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары – (-7,6) млрд. теңге пайдаланылды.

 

Қазақстанның бюджет процесінің айқындығын қамтамасыз ету үшін бюджет ашықтығына зерттеу жүргізіледі.

Қаржы жүйесінің ашықтығы мен есептілігі қағидаттарын іске асыру мақсатында Бюджет жөніндегі халықаралық әріптестік жүргізіп жатқан бюджеттің ашықтығы бастамасы (БАБ) зерттеулер жүргізудің жаһандық бағдарламасы болып табылады.

Бюджеттің ашықтығын зерттеу атқарушы биліктің жұртшылыққа бюджет туралы ақпаратқа қолжетімділік беру дәрежесін жан-жақты талдау және шолуды білдіреді.

 

Бұл бастама көптеген елдерді қамтитын бюджеттің ашықтығын әлемдегі жалғыз тәуелсіз зерттеу болып табылады. Зерттеу азаматтық қоғамды зерттеу бойынша тәуелсіз мамандардың қатысуымен әрбір екі жыл сайын жүргізіледі.

Осы мақсатта БХӘ Бюджеттің ашықтық индексін әзірледі, ол үкімет қоғамға ұсынатын бюджет процесі туралы ақпарат негізінде әрбір елдің бағасын қамтиды.   Бюджеттің ашықтығы бойынша сауалнамада Халықаралық валюта қоры (ХВҚ), Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) және Жоғарғы бақылау органдарының халықаралық ұйымы (ИНТОСАИ) сияқты көпжақты ұйымдар әзірлеген халықаралық өлшемшарттар пайдаланылады. Бүкіл процесс 18 айды алады.

Зерттеу үшін базалық негіз ретінде сегіз негізгі бюджеттік құжат қабылданды. Олардың ішінде Қазақстанда қолданыстағы бюджет заңнамасына сәйкес тек жеті құжат жасалады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қазақстандағы бюджеттің ашықтығын зерттеу нәтижелері бойынша БАБ көрсеткіштері төмендегідей көрінеді: 2008 ж. – 35 балл, 2010 ж. – 38 балл, 2012 ж. – 48 балл, 2015 ж. – 51 балл, 2017 ж. – ықтимал 100 балдан 53 балл.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Іс жүзінде бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің (бұдан әрі – ББӘ) бюджеттік өтінімі бірнеше рет пысықталады және толықтырылады.

Негізгі себеп - әкімшілердің бюджеттік өтінімдері бойынша бюджет жобасын әзірлеудің соңғы кезеңінде тиісті уәкілетті органдардың қорытындыларын ұсыну болып табылады, олардың шығыстары болса өңірлік саясат мәселелері, шетелдік ұйымдармен бірлескен зерттеулер, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері, бағдарламалық - нысаналы гранттық қаржыландыру шеңберінде бекітілген басымдықтар бөлінісінде жаңа және жалғасатын ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша алқалы үкіметтік органдардың шешімдерінен, өңірлер қабылдаған жол карталарының іске асырылуынан және т. б. тәуелді.

Жұмыстарды іске асыру, міндеттемелер қабылдау және жұмыстар мен қызметтерді қаржыландыру (құжаттама дайындау және конкурстар өткізу) бойынша жергілікті атқарушы органдардың (бұдан әрі – ЖАО) уақтылы әрекет етпеуі өндірістік жұмыстар кестесінен қалыс қалуға, қаражаттың игерілмеу тәуекеліне, оларды іске асыру бойынша бақылаудың жоғалуына және нәтижелерге қол жеткізбеуге, бұл нәтижесінде қаражатты өңірлердің бюджеттік инвестициялық жобалары (бұдан әрі-БИЖ) арасында қайта бөлу мәселелерін РБК-ның бірнеше рет қарауына және жобаны іске асыру үшін жергілікті атқарушы органдардың жауапкершілігінің толық болмауына әкеп соғады.

Бюджеттік бағдарламалар әкімшілері мен жергілікті атқарушы органдарға икемділік, дербестік пен жауапкершілігін кеңейту мақсатында бюджет заңнамасы бюджет қаражатын тиімсіз пайдаланған жағдайларда оларды бюджеттік инвестициялық жобалар арасында қайта бөлуге мүмкіндік беретін нормалармен толықтырылды.

Қабылданатын шараларға қарамастан, ЖАО бюджет заңнамасын бұза отырып, бұл ретте құжаттамалық қамтамасыз ету нормаларын (бюджеттік өтінімнің, ЖСҚ, ТЭН, ҚЭН және т.б. болмауы) сақтамастан, бюджет шығыстарын ұлғайту туралы ұсыныстардың ББӘ-мен келісімсіз, бюджетті жоспарлау және нақтылау процесінен тыс, бюджетті жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға тікелей түсуіне жол беріп келеді.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Бюджет ашықтығы индексінің көрсеткіші бойынша Қазақстан рейтингінің төмендеу тәуекелі.

Бюджет туралы ақпаратты жоспарлау және орындау сатыларында кеңейту, оны белгіленген мерзімде Қаржы министрлігінің веб-сайтына орналастыру.

Бюджеттің ашықтығын бағалаудың әдістемесін, өлшемдері мен нәтижелерін келісу бойынша Халықаралық бюджеттік әріптестікпен өзара іс-қимыл жасасу.

 

Мемлекеттік бюджеттің IV деңгейін енгізуі

Бес институционалдық реформаны іске асыру бойынша 100 нақты қадам – Ұлт жоспарының 98-қадамын іске асыру үшін 2018 жылы Қаржы министрлігі жергілікті өзін-өзі басқару бюджетін енгізді, бұл ауыл, кент, ауылдық округ әкімдеріне бюджет ақшасын дербес басқаруға мүмкіндік береді және жергілікті маңызы бар мәселелерді шешу үшін азаматтарды тартуға мүмкіндік береді.

Жоғары тұрған бюджеттерден түсетін түсімдер бойынша операцияларды есепке алу мен шығыстарды жүргізу және басқарушылық шешімдер қабылдау мақсатында қаржылық есептілік алу үшін 2018 жылдың қаңтар айынан бастап 1062 ауылдық округ (мемлекеттік мекемелерге - ауылдық әкімдіктер, мектептер, балабақшалар шоттарын ашу) енгізілді. ЖӨБ-ның 1360 бюджетін жаппай енгізуді 2020 жылы іске асыру жоспарланып отыр.

Қазынашылықтың ақпараттық жүйелерінде бюджеттің төрт деңгейі жұмыс істейді:

1-республикалық бюджет; 17-облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері; 200 - аудандық (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттер; 1055 - аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің бюджеттері. Барлық бюджеттер саны 1273 бюджетті құрады.

12 мыңнан астам мемлекеттік мекемеге, квазимемлекеттік сектор субъектілеріне және мемлекеттік сатып алу субъектілеріне қызмет көрсетіледі, қазынашылық жүйесінің 3 мыңға жуық пайдаланушысы нақты уақыт режимінде мемлекеттік бюджет қаражатын есепке алу және жұмсау рәсімдерін жүргізе отырып, қазынашылықтың ақпараттық жүйесінде операцияларды жүзеге асыруда.

Қазынашылықтың ақпараттық жүйелерінде төрт деңгейлі мемлекеттік бюджеттің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін мынадай міндеттер іске асырылады:

- қазынашылықтың ақпараттық жүйесін дамыту;

- бюджеттің атқарылуының барлық деңгейлерінде есептілікпен қамтамасыз ету;

- ақпараттық қауіпсіздік шараларын қамтамасыз ету және ақпараттық ресурстардың қорғалуын күшейту.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Жергілікті өзін-өзі басқару бюджетінің төртінші деңгейін енгізгеннен кейін барлық модульдерде транзакциялар (операциялар) саны артты, бұл қазынашылықтың ақпараттық жүйелерінің өнімділігіне алып келді.

Бір уақытта жұмыс істейтін пайдаланушылардың саны жүргізілген төлемдердің ең жоғары көлеміне жеткен, ең қызу кезеңдерде (айдың соңында, тоқсанның соңында, жылдың аяғында), дерекқор серверінің процессорлары 90-99% - ға жүктелген, ал серверлердегі қосымшалар 90-95% - ға жүктелген болады.

1.3) Тәуекелдерді басқару

 

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

 

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Қазынашылықтың ақпараттық жүйелерінің өнімділігінің айтарлықтай төмендеуі.

Қазынашылықтың ақпараттық жүйелерін толық көлемде пайдаланудың мүмкін еместігі.

Мемлекеттік бюджеттің уақтылы атқарылмауы.

Серверлік жабдықтарды уақтылы сатып алу.

Лицензияларды уақтылы сатып алу.

Қазынашылықтың ақпараттық жүйелерін дамыту бойынша іс-шаралар өткізу.

 

Салықтық әкімшілендіру

Мемлекет басшысының «3.0 жаңғырту» Жолдауын іске асыру шеңберінде Қаржы министрлігінің алдына салықтардың жиналуын 2016 жылғы 15,2% – дан 2025 жылы 25% - ға дейін арттыру міндеті қойылды, бұл ЭЫДҰ елдеріндегі орташа жиналым деңгейіне сәйкес келеді.

Халықаралық зерттеулерге сәйкес көлеңкелі экономиканың үлесін қысқартудың және бюджетке салықтық түсімдерді тиісінше ұлғайтудың пәрменді құралдарының бірі құжаттық және физикалық қадағалауды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйелер кешені болып табылатын тауарларды қадағалаудың ұлттық жүйесін енгізу болып табылады.

Салықтық әкімшілендіру шеңберінде бірқатар бастамалар іске асырылуда.

«Тауарларды таңбалау» АЖ бастамасы тұтынушының контрафактілік өнімдерінен және адал бәсекелестіктен қорғау үшін енгізілді.

Қазіргі уақытта таңбалау бойынша мынадай пилот іске қосылды:

2017 жылғы қарашадан бастап-тері бұйымдары;

2018 жылғы қазаннан бастап-темекі бұйымдары;

2019 жылдан бастап-алкоголь өнімі;

2019 жылғы тамыздан-аяқ киім өнімі.

Тері бұйымдарын таңбалау жөніндегі пилоттық жобаны енгізу жеңілдікті салық салуды қолдану үшін шектерді төмендететін салық төлеушілерді анықтауға және бюджетке салық түрінде түсімдердің өсуін қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.

Құжаттық қадағалаудың негізі автокөлік құралдарын, қантты, тоңазытқыштарды, теледидарларды, шаңсорғыштарды, фотокамераларды, электрлік жылытқыштарды сататын салық төлеушілерге қатысты қолданылатын «ЭШФ» АЖ-ның «Виртуалды қойма» модулі болып табылады.

2020 жылы «Виртуалды қойма» модулін акцизделетін тауарлармен, ДСҰ-ға кіруге, ЕАЭО шеңберінде импортқа/экспортқа байланысты Алып қою тізбесінен тауарлармен толықтыру жоспарланып отыр.

2019 жылы «Электрондық шот-фактуралар» АЖ-да электрондық шарттар, тауарларға жүкқұжаттар және орындалған жұмыстар актілері іске асырылатын болады. Осылайша, бизнеске электрондық өзара іс-қимылдың жаңа деңгейіне көшуге мүмкіндік береді.

Онлайн бақылау-кассалық машиналарды (бұдан әрі – онлайн БКМ) қолдану импорттан немесе өндірістен бөлшек саудада өткізуге дейін тауарларды қадағалау жүйесіндегі соңғы буын болып табылады. Онлайн-БКМ сауда түсімінің мәліметтерін тіркейді және оларды мемлекеттік кіріс органдарының серверіне онлайн режимде береді.

Онлайн-БКМ қолдануды одан әрі дамыту отандық IT-саланың дамуын және смартфондағы қосымша болып табылатын мобильді онлайн-БКМ дамытуды ынталандырады. Осындай мобильдік қосымшалардың пайда болуының тағы бір оң аспектісі бақылау-касса машинасының құнын төмендетуге алып келді.

Үшінші тұлғалардың дерекқорын құрудың құқықтық негізін қамтамасыз ету мақсатында, Сауда қызметін реттеу туралы заң шеңберінде 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап Салық кодексіне түзету қабылданды, ол коммуналдық қызметтер мен тасымалдаушыларға қолданылады.

Мемлекеттік органдардың дерекқорларымен ықпалдастыру мақсатында 2018 жылғы қаңтардан бастап «Интеграцияланған дерекқор» ақпараттық жүйесін (ИДҚ) әзірлеу басталды, ол Мемлекеттік кірістер комитеті жүйелерін және мемлекеттік және уәкілетті органдар жүйелерін интеграциялауды жүргізуге мүмкіндік береді. ЖТ МДҚ, ЗТ МДҚ, жер тіркелімі, жылжымайтын мүлік тіркелімі дерекқорларымен интеграциялау бойынша жұмыс жүргізілді.

«Жергілікті салықтар» кіші жүйесін енгізу шеңберінде қолда бар мәліметтер негізінде жеке тұлғалар үшін мүлік салығы мен жер салығының есебі жүргізілді.

Жергілікті салықтарды төлеу туралы СМС-хабарламалар сервисі іске қосылды.

Мемлекеттік емес дерекқорлармен, оның ішінде Екінші деңгейдегі банктермен интеграция жүргізілуде.

«Каспий банк» АҚ-мен интеграцияның арқасында алдағы уақыттағы салық төлемдері сервисі іске асырылды. Осындай сервисті 2019 жылдың соңына дейін Халық банкімен бірлесіп іске қосу жоспарланып отыр.

Мемлекет пен салық төлеуші арасындағы қатынастарды ырықтандыру шеңберінде сенім мен ашықтық қағидаттарына негізделген ірі салық төлеушілермен өзара іс – қимылдың жаңа түрін - «Көлденең мониторингті» кезең-кезеңмен іске асыру көзделеді.

Мұндай тәсіл ЭЫДҰ елдерінде пайдаланылатын әкімшілендірудің прогрессивті әдістерінің бірі болып табылады.

Көлденең мониторингтің негізгі мақсаттары салықтық тексерулердің қорытындылары бойынша сот талқылауларының санын қысқарту, салықтық тәуекелдерге резервтер құруға арналған шығыстарды төмендету, сондай-ақ салық төлеушілер тарапынан да, Комитет тарапынан да салықтық тексерістерді сүйемелдеуге арналған шығындарды төмендету болып табылады.

Халықаралық тәжірибеге ұқсас «Көлденең мониторинг» пилоттық жобасы үшін бірінші кезекте экономиканың басым (мұнай-газ және тау-кен өндіру салалары) секторларынан салық төлеушілердің тізбесі белгіленді, Өзара іс-қимыл туралы келісімдер жасалды.

Бақылауды оңтайландыру шеңберінде, сондай-ақ салық тәртібін арттыруды ынталандыру мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесі түбегейлі қайта қаралуда.

Салық төлеушілердің әртүрлі санаттары үшін салықтық әкімшілендіруге сараланған тәсіл енгізіледі.

Жылдық жиынтық табыс мөлшері бойынша шегі 150 000 айлық есептік көрсеткішке дейін ұлғайтылды және аудиторлық ұйым салықтық тексеру жүргізген кезде бұзушылықтарға жол берген жағдайда лицензиядан айыру жөніндегі норма алынып тасталады.

2019 жылы тұрғын үй-жайларды жалға беруді, құрылыс-монтаждау жұмыстары бойынша қызметтерді; тренингтер мен семинарлар өткізуді; әлеуметтік желілер арқылы тауарларды сатуды және кәсіпорында жарғылық капитал үлесін сатуды қоса алғанда, әлеуметтік желілерден (инстаграмм, яндекс, фейсбук және басқалар) мәліметтерді пайдалана отырып, қашықтан мониторинг жүзеге асырылады.

Бизнес үшін қолайлы жағдай жасау мақсатында салық декларацияларынан, сондай-ақ мемлекеттік кіріс органдарының басқа да көздерінен мәліметтерге тоғыспалы талдау жүргізу арқылы салықтық бақылау екпіндері камералдық бақылауға аударылды.

Қашықтықтан мониторингті дамыту және салықтық тексерістерді қысқарту факторы ретінде Салық кодексіне талдама мен ТБЖ-да пайдаланылатын деректерді кеңейтуге қатысты түзету енгізілді.

2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап ШОБ субъектілері үшін салықтық рақымшылық және 2019 жылдың 1 тамызынан бастап салық төлеуші негізгі борыш сомасын төлеген жағдайда есептелген өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару арқылы жеке тұлғаларға рақымшылық жасау жүргізіледі.

Іске асырылған шаралар жиынтығында бересі 5%-ға немесе 221 млрд.теңгеге төмендеді.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Әлемдік нарықтағы мұнай мен металдар бағасының, сыртқы сауда айналымы көлемінің төмендеуі және экономикалық өсу қарқынының баяулауы республикалық бюджетке түсімдерді қамтамасыз етуге едәуір дәрежеде әсер етуі мүмкін.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа жетуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Негізгі экспорттық позицияларға әлемдік бағалардың төмендеуі: мұнай, металл (алюминий, мырыш, қорғасын, мыс).

Салықтық әкімшілендіру шеңберінде бақылауды жетілдіру (электрондық шот-фактуралар, акцизделетін өнім айналымын бақылау, көлденең мониторинг режимін енгізу, онлайн-БКМ кезең-кезеңмен енгізу және тауарларды бақылау (сәйкестендіру) белгілерімен және т. б. таңбалауды енгізу).

 

Қытай кеден статистикасымен алшақтықтарды қысқарту

1.1) Реттелетін қызмет саласы немесе аясын дамытудың негізгі параметрлері

Қытай Халық Республикасы (бұдан әрі – ҚХР) Қазақстан Республикасының (бұдан әрі – ҚР) негізгі сауда әріптестерінің бірі болып табылады.

Басты міндет ҚР мен Қытай арасындағы 2019 жылдан бастап 2024 жыл аралындағы алшақтарды 40%-ға төмендету болып табылады.

ҚР мен ҚХР арасындағы тауар айналымының алшақтықтары бірнеше жылға созылады. 2014 жылдан бастап 2017 жыл аралығында ҚР импорты – ҚХР экспорты бағыты бойынша алшақтықтардың өсуі байқалса, 2018 жылдан бастан ҚХР экспорты – ҚР импорты бағыты алшақтықтардың төмендеу серпіні байқалады.

2018 жылғы ҚХР мен ҚР кеден статистикасы деректерін салыстыруды талдау көрсеткендей, алшақтықтардың елеулі үлесі ҚХР экспорты – ҚР импорты бағытына келеді. Қытай тарапының деректері бойынша ҚР-ға экспорт 11,4 млрд долларды, ҚР импортының деректері бойынша 5,4 млрд. долларды, алшақтықтар – Қытай тарапының деректері бойынша экспорттың артуы жағына қарай 6,0 млрд. долларын құрады, алшақтық 53 %-ды құрады.

«Сұр» импортты және кеден статистикасы бойынша алшақтықтарды қысқарту бойынша жұмыстар жүргізілуде.

Бақылау іс-шараларын жүргізу жұмыстары жандандырылды, ИДК жұмыстары мен кедендік қарап тексеру шешімдерін орталықтандырылған, қашықтан қабылдау бойынша ахуал орталығы іске қосылады, және онлайн режимде ҚХР мен ҚР экспорттық декларацияларынан алдын ала ақпарат алмасу бойынша хаттамаға қол қойылды.

Қазақстан мен Қытай арасында тасымалданатын тауарларды кедендік декларациялаудың дұрыстығын қамтамасыз ету мақсатында 2018 жылғы 1 қарашада тараптардың кеден қызметтері арасында «Ақылды құлыпты» қолдану туралы Меморандумға қол қойылды.

«Ақылды құлыпқа» экспорттық декларациялар мен инспекциялық-тексеру кешендерінің түсірілімдерінен, сондай-ақ Қазақстанда сканерді пайдалана отырып оқылатын өзге де тауарға ілеспе құжаттардан ақпарат енгізіледі.

«Ақылды құлыпты» іс жүзінде пысықтау мақсатында пилот жүргізілді, мұнда Қытайдан Қазақстанға және кері бағытта тауарларды бір жолғы жөнелту ұйымдастырылды (2018 жылдың қарашасында ҚХР-дан ҚР-ға 1 контейнерді жөнелту, 2019 жылдың шілдесінде ҚР-дан ҚХР-ға 4 контейнерді жөнелту).

Нәтижесінде, іс жүзінде осындай тауар айналымы кезінде (9,2 млрд. АҚШ долл.), Қытаймен кедендік статистика бойынша алшақтық 2018 жылдың осыған ұқсас кезеңімен салыстырғанда 8 пайызға, 3,9 млрд. АҚШ долларынан 3,2 млрд. АҚШ долларына дейін төмендеді және 45%-ды құрады.

Бұл жетістікке «Пост-кедендік бақылау» модулі мен баға ақпаратын автоматты түрде іздеу модулі іске асырылған Астана-1 АЖ енгізу, сондай-ақ ҚХР әкелінетін тауарлардың ассортиментін кеңейту есебінен ТБЖ толыққанды қамту есебінен қол жеткізілді.

1.2) негізгі проблемаларды талдау

ҚР өңірдегі ҚХР-дан тауарлардың ірі транзиттік мемлекеті болып табылады (шекараның ұзындығы шамамен 1,8 мың км). Осыған байланысты, ҚХР-дан ҚР арқылы транзитпен өтетін үшінші елдерге экспортталатын тауарлардың бір бөлігі ҚХР Сыртқы сауда статистикасында ҚР-ға экспорт ретінде көрсетіледі (бірінші шекарадан өту белгісі бойынша), мұны өзара сауда деректерін салыстыру кезінде қытайлық сарапшылар растайды.

«Қорғас» ШЫХО аумағында тауарларды декларациялау ерекшелігі ("Қорғас" ШЫХО-да өткізілетін тауарлар ҚР-ға ҚХР экспортының статистикасында көрсетілетіді, ал ҚР-да мұндай тауарлар негізінен тауарларға арналған декларация ресімделмей оңайлатылған тәртіппен кедендік тазартудан өтеді).

ҚР және ҚХР сыртқы сауда статистикасын қалыптастырудың әдіснамалық ерекшеліктері (жекелеген рәсімдер мен тауарларды есепке алу және есепке алмау тәртібі, валюта бағамын есептеу және басқалар).

Қытай өндіруші экспорттаушыларының ҚҚС өтеуді алу мақсатында экспорттау кезінде тауарлардың құнын көтеруге мүдделілігі (өзара сауда деректерін салыстыру бойынша сарапшылардың кездесуі шеңберінде қытай сарапшылары осы фактордың бар екенін растады);

Кедендік құнды төмендету және Қазақстандық импорттаушылардың тауарларды дұрыс емес декларациялауы.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсаттарға қол жеткізуге ықпал етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару бойынша іс-шаралар

1

2

Дұрыс емес декларациялау және кедендік құнды төмендету

Кедендік бақылауды күшейту, ҚХР деректерімен салыстырғанда неғұрлым көп алшақтықтары бар сыртқы экономикалық қызметтің «тәуекелді» қатысушыларына қатысты тиісті тәуекел бейіндерін әзірлеу.

Тауарларды шығарғаннан кейін кедендік бақылау шеңберінде жүргізілетін тексеру іс-шараларын күшейту.

 

Бірдей және біртектес тауарлар бойынша баға ақпаратын автоматты түрде іздеу негізінде кедендік құнды бақылау (адам факторын алып жою).

 

Жеке тұлғалардың кірістері мен шығыстарын жалпыға бірдей декларациялаумен қамту

2019 жылғы 3 шілдеде жалпыға бірдей декларациялауды кезең-кезеңмен енгізуді көздейтін қаржы нарығын реттеу мен дамыту, микроқаржылық қызмет және салық салу мәселелері бойынша Заңға қол қойылды:

– бірінші кезеңде 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялау шеңберінде декларацияны мемлекеттік қызметшілер мен оларға теңестірілген адамдар және олардың жұбайлары тапсырады;

– екінші кезеңде 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор қызметкерлері және олардың жұбайлары үшін декларациялау;

– үшінші кезеңде 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап заңды тұлғалардың басшыларын, құрылтайшыларын және жеке кәсіпкерлерді және олардың жұбайларын декларациялау;

– төртінші кезеңде 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап қалған санаттағы азаматтарды декларациялау.

Деректер базасын құру және толтыру үшін мәліметтер тізімі мен құрамы анықталды. 2019 жылы ақ жаңа ақпараттық жүйесі шеңберінде жеке тұлғаның активтері туралы мәліметтері бар мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен online-ықпалдастыру көзделген.

«Электрондық үкімет» порталында (egov.kz) салық декларациясында жеке тұлғаның мүлкі туралы мәліметтерді автоматты түрде толтыру бойынша функционал әзірленді. «Электрондық үкімет» порталының мобильдік нұсқасында (mgov.kz) осы функционалды іске асыру бойынша іс-шаралар жүргізілуде.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Жалпыға бірдей декларациялауды табысты енгізу үшін ұзақ уақыт талап етіледі.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

12,9 млн. жеке тұлғада декларацияны өңдеуге бір мезгілде қабылдау үшін мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелерінің әзірлігі жоқ.

Әрбір кезеңнің қорытындылары талданатын, проблемалық мәселелер анықталатын және заңнаманы, әдіснаманы және ақпараттық жүйелерді жетілдіру жөнінде шаралар қабылданатын болады.

 

Мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген борышты, мемлекет кепілгерліктері бойынша борышты басқару.

2019 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мемлекеттік борыш 15 387,2 млрд. теңгені (40,1 млрд. АҚШ доллары) немесе ЖІӨ-ге 24,9%-ды (ЖІӨ - 61 819,5 млрд. теңге) құрады, оның ішінде:

- үкіметтік – 11 674,2 млрд. теңге (30,4 млрд. АҚШ доллары) немесе ЖІӨ-ге 18,9%, мемлекеттік борыштың жалпы көлемінің 75,9% - ы.

Мемлекеттік борыштың жалпы көлеміндегі сыртқы борыштың үлесі 36,7%-ды құрайды, оның ішінде халықаралық қаржы ұйымдары (ХҚДБ, ЕҚДБ, АДБ, ИДБ) алдындағы міндеттемелер 43%-ды, еурооблигациялар бойынша-52%-ды құрайды, ал қалған 5% басқа шетелдік кредиторларға тиесілі.

Мемлекеттің кепілдіктері мен кепілгерліктері бойынша борыш 658,1 млрд .теңгені (1,7 млрд. АҚШ долл.) немесе ЖІӨ-ге 1,1%-ды құрайды.

Борыштық индикаторлар рұқсат етілген мәндер аймағында (ҚР Үкіметінің күш-жігері борыштың абсолюттік көрсеткіштерін қысқартуға емес, оны қауіпсіз деңгейде ұстауға бағытталған):

- бюджетке борыштық жүктеме (Борышқа қызмет көрсету және өтеу шығындарының бюджет кірістеріне қатынасы) 2017 жылы – 8,8%, 2018 жылы – 12,2% лимит 15% кезінде (Standard & Poor's халықаралық рейтингтік агенттігінің ұсыныстары); 

- мемлекеттік қарыз ЕАЭО-ға мүше елдер үшін белгіленген ЖІӨ-ге 50% - дан аспайды. Мемлекеттік борыштың ЖІӨ-ге қатынасы 2017 жылдың басында – 24,3%, 2018 жылы – 24,8%, 2019 жылы – 24,9%.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Елдің борыштық саясаты ең алдымен бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін қолайлы шарттарда үкіметтік қарыз алуды жүзеге асыруға, сондай-ақ борыштық құралдардың ішкі нарығын дамытуға жәрдемдесуге бағытталған.

Бюджеттік бағдарламаларды уақтылы қаржыландыру үшін тиісті жылға арналған бюджет тапшылығының бекітілген мөлшері шеңберінде қарыз алу жүзеге асырылады. Сондықтан жыл сайын үкіметтік борыш бағамдық айырманы (шетелдік валюталардың кросс бағамдарының ауытқуы және АҚШ долларына теңге бағамы) ескере отырып қарыз алу есебінен тапшылықты қаржыландыру сомасына ұлғаяды.

Мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару жолымен ішкі қарыз алу арқылы қаржы нарығында «бенчмарк» (бағдар) белгілеу міндеті шешіледі. Халықаралық тәжірибе бюджет тапшылығын қаржыландырумен қатар мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару инвесторлық базаны кеңейту және жаңа борыштық құралдарды енгізу жолымен ішкі борыштық нарықты қолдау үшін жүзеге асырылатынын көрсетті.

Сыртқы қарыз алу саласындағы басым жобаларды қаржыландыру үшін халықаралық қаржы институттарының қарыздарын тарту жүзеге асырылатын болады.

Бюджет тапшылығын қаржыландыру кезінде көрсетілетін қызметтердің құнын, қарыз алуға байланысты валюталық, пайыздық және өзге де тәуекелдерді төмендету мақсатында борыштық қоржынды әртараптандыру қамтамасыз етілуге тиіс.

Төлем қабілеттілігін көрсететін көрсеткіштердің бірі борыштың кірістерге қатынасы болып табылады. Ол мемлекеттің шартты міндеттемелерін (біздің жағдайда - мемлекет кепілдік берген борыш пен Мемлекет кепілгерлігі бойынша борыш) қоса алғанда, борыштық міндеттемелердің барлық түрлерін бақылауды көздейді және меншікті кірістерге жиынтық борыштың шекті деңгейін белгілейді.

Үкіметтік борыш пен мемлекеттің кепілдіктері мен кепілгерліктері бойынша борыштың республикалық бюджет кірістеріне қатынасы 2017 жылы – 110,2%-ды, 2018 жылы – 140,3%-ды құрады. Осылайша, көрсеткіш мәнінің өсу үрдісі байқалады. Бұл жағдай мемлекеттік борыш тәуекелдерін тиімді басқару бойынша қауіп туғызуда.

Жаңа бюджет саясатының тұжырымдамасына сәйкес бюджет тапшылығының мөлшері үкіметтік борыштың тұрақтылығын қамтамасыз етуді және ұзақ мерзімді перспективада мемлекеттік бағалы қағаздар рыногын дамытуды ескере отырып айқындалатын болады.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Шетел валюталары бағамдарының және пайыздық мөлшерлемелердің ауытқуы. Бюджет кірістеріне қатысты мемлекеттік борыштың өсуі.

Валюталық және пайыздық тәуекелдерді бағалауды жүзеге асыру.

 

Ішкі мемлекеттік аудит

2015 жылы озық әлемдік тәжірибе негізінде мемлекеттік аудиттің кешенді жүйесін құру мақсатында «Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы» ҚР Заңы қабылданды

         Заңға сәйкес сыртқы мемлекеттік аудит органдары (Есеп комитеті, Тексеру комиссиялары) халықтың өмір сүру жағдайы мен елдің ұлттық қауіпсіздігі сапасының серпінді өсуін қамтамасыз ету үшін ұлттық ресурстарды басқаруды талдайды. Ішкі аудит органдары (Ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті орган, ОМО және ЖАО ішкі аудит қызметтері) қаржылық және басқарушылық ақпараттың сенімділігі мен дұрыстығын, ұйымның ішкі процестерінің тиімділігін, көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын, мемлекет активтерінің сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған.

         Шектелмеген тексерулерге жол бермеу үшін аудит объектілерінің тізбесі әзірленді, олар мемаудит органдарымен өзара келісілген. Барлық аудиторлық тексерулер тәуекелдерді басқару жүйесіне негізделген және бұзушылықтарды ғана емес, олардың пайда болу себептерін анықтауға бағытталған.

Жоспарлы тексерулердің аздығына қарамастан, олардың тиімділігі артты. Айталық, 2019 жылдың 10 айында анықталған бұзушылықтардың 44,4%-ы жоспарлы тексерулердің үлесіне келеді (2017 жылы - 25,6%, 2018 жылы - 12,4%).

Жұмыстың тиімділігі сондай – ақ бюджет кірісіне өтелетін бұзушылықтар сомасының ұлғаюынан көрінеді - 2019 жылдың 10 айының қорытындысы бойынша бюджет кірісіне 10 141,9 млн.теңге немесе жататындардың 76,5% (2017 жылы - 1 493,3 млн. теңге немесе 22,7%, 2018 жылы-1 715,2 млн. теңге немесе 26,7%) өтелді.

 

 

Аудиторлық рәсімдерді оңтайландыруды, тексерулерді қайталауға жол бермеуді, сондай-ақ мемлекеттік аудит нәтижелерін тануды қамтамасыз ететін бірыңғай деректер базасы жұмыс істейді. Бірыңғай базаға енгізу үшін 12 516 құжат жіберілді (оның ішінде комитет бойынша 11 250 материал және 1 266 ішкі аудит қызметтерінің материалы).

Бұзушылықтарды уақтылы анықтау және жолын кесу, сондай-ақ мемлекеттік аудит объектілерінен әкімшілік жүктемені төмендету үшін жаңа «камералдық бақылау» институты (сыбайлас жемқорлыққа қарсы шара) енгізілді, ол бақылау объектілеріне шықпауға және Қаржы министрлігінің ақпараттық жүйелерінің көмегімен деректерді талдауға, бұзушылықтарды уақтылы жою үшін аудит объектілерінің басшыларын әкімшілік жауапкершіліктен босатуға мүмкіндік береді.

Камералдық бақылауды енгізгеннен кейін 2017-2019 жылдары 80 мыңнан астам мемлекеттік сатып алуларда бұзушылықтар жойылды, ал 2013-2015жж. барлығы 1 мың.

Камералдық бақылау нормаларының арқасында 2019 жылдың 10 ай бойынша мемлекеттік сатып алудың жалпы көлемінде бұзушылықтар 2% - ға дейін төмендеді (2017 жылы-6%).

 

 
   

 

 

 

 

 

Бұзушылықтарды анықтаудың және оларға жедел ден қоюдың қашықтықтан әдістері енгізілді. Қазынашылық органдары әзірленген тәуекелдер бейіндері негізінде құжаттарды қабылдау кезінде тәуекел төлемдері мен шарттарды уәкілетті органға ұсынады, ол жедел ден қою шараларын қабылдайды, осының арқасында 2015-2018 жылдары өңдеу нәтижелері бойынша 17,6 млрд. теңге сомасында бюджет қаражатын негізсіз пайдаланудың алдын алды (2015 жылы - 2,7 млрд. теңге, 2016 жылы - 7,1 млрд. теңге, 2017 жылы – 5,0 млрд. теңге, 2018 жылы – 2,8 млрд. теңге).

Мемлекеттік аудитті енгізумен ішкі аудит қызметтеріне маңызды рөл бөлінген, өйткені олар алға қойылған мақсаттарға жету үшін бірінші басшының құралы болуға, әлсіз жерлерді анықтауға көмектесуге және барлық мемлекеттік орган мен оның ведомстволық бағынысты ұйымдары қызметінің тиімділігін арттыру үшін пәрменді ұсынымдар әзірлеуге тиіс.

Ішкі аудит қызметтері 22 орталық мемлекеттік органда, 17 жергілікті атқарушы органда және ҚР ІІМ 17 ведомстволық бағынысты аумақтық органда құрылған. Қызметтер туралы тиісті ережелер бекітілді.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Бюджеттік шығыстарды түбегейлі жақсарту мақсатында Премьер-Министрдің Өкімімен бюджет қаражатын тиімді пайдалану жөніндегі комиссия құрылды.

Комиссия аудитпен қамтылған объектілерге нақты тапсырмалар мен ұсынымдар қарады және берді.

Бұзушылықтар Бюджет жүйесі қағидаттарын сақтамаумен, нәтижелерге қол жеткізу мониторингінің жоқтығымен байланысты, бұл бюджет қаражатын тиімсіз және негізсіз пайдалануға әкеп соқты.

2017-2018 жылдары және 2019 жылдың 9 айында ІАҚ 5 118,5 млрд. теңге қамтылды, онда жалпы сомасы 411,1 млрд. теңгеге бұзушылықтар анықталды. Қаржылық бұзушылықтар 49,2 млрд.теңгені құрады, оның ішінде есепті кезеңде 43,9 млрд. теңге қалпына келтірілді және бюджетке өтелді.

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Аудит объектілерінің анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жоюға арналған ішкі мемлекеттік аудит органдарының нұсқамаларын, сондай-ақ бұзушылықтар мен кемшіліктерді болдырмау жөніндегі ұсынымдарды орындамауы.

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, оның ішінде бюджетке өтеуді қамтамасыз ету, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету, тауарларды жеткізу жолымен қалпына келтіру және (немесе) анықталған бұзушылықтар сомаларын есепке алу бойынша көрсету және нұсқаманы орындау мақсатында сотқа талап қою.

 

Экономикалық құқық бұзушылықтарға қарсы іс-қимыл

Экономикалық тергеу қызметі сотқа дейінгі тергеудің тиімділігі мен сапасын арттыруға және бизнеске қысымды төмендетуге бағытталған шараларды іске асыру бойынша жоспарлы жұмыс жүргізуде.

Бизнесті қылмыстық процесс орбитасына заңсыз тарту фактілеріне жол бермеу бойынша қабылданған шаралар нәтижесінде 2017-2019 жылдары тіркелген қылмыстық істердің саны 2017 жылы 3 773 істен 2 есеге, 2018 жылы 2 866 іс 2019 жылы талданып отырған кезеңде 1828 іске дейін қысқарды.

2017 жылы өндіріспен аяқталған қылмыстық істердің үлесі 72,5%-ды, 2018 жылы 71,3%-ды, 2019 жылдың 11 айында 52%-ды құрады.

Залалды өтеу бойынша оң серпінге қол жеткізілді.

Аяқталған қылмыстық істер бойынша анықталған залал сомасы 246,8 млрд. теңгені құрады (2017 жылдан бастап 2019 жылдың 11 айына дейін), оның ішінде 182,7 млрд.теңге немесе 76% (2017 – 78,3 млрд., 2018 – 80,8 млрд., 2019 жылдың 11 айында – 24 млрд.).

Қылмыстық топтар жасаған қылмыстарды анықтау және тергеу ерекше бақылауда.

Қылмыстық-атқару жүйесін құру және басқару бойынша 2019 жылы 41 (2018 жылы-35) қылмыстық іс тергелді, оның ішінде 11 (2018 жылы-15) іс сотқа жіберілді.

Ағымдағы жылдың есепті кезеңінде жалған қаржы операцияларын жүргізумен және заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырумен айналысқан 13 ҰҚТ қызметінің жолын кесті. Барлық қылмыстық істер сотқа жіберілді.

547 ойын мекемесінің қызметі тоқтатылды, заңсыз айналымнан 8 749 зат алынды, оның ішінде 1 012 ойын автоматтары мен терминалдар, 9 покер үстелі, 19 рулетка. Алынған қолма-қол ақша қаражатының жалпы сомасы 95,7 млн.теңгені және 62 мың АҚШ долларын құрады.

31 алкоголь өнімін дайындау жөніндегі жасырын цех қызметінің жұмысы тоқтатылды, 360 мыңға жуық жасанды есепке алу-бақылау маркасы, 1,8 млн. бөтелке есепке алынбаған алкоголь өнімі мен 250 мың литр спирт заңсыз айналымнан алынды.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Аяқталған қылмыстық істердің санына әсер ететін негізгі себептердің бірі (сотқа жіберу және ақталмайтын негіздер бойынша тоқтату) экономикалық қылмыстар бойынша, атап айтқанда ҚР ҚК 216-бабы (нақты жұмыстар орындалмай, қызметтер көрсетілмей, тауарлар тиеп-жөнелтілмей шот-фактура жазу бойынша әрекеттер жасау), ҚР ҚК 245-бабы (ұйымдардан салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуден жалтару, ҚР ҚК 241-бабы (Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы), ҚР ҚК 234-бабы (экономикалық контрабанда), ҚР ҚК 236-бабы (кедендік төлемдер мен алымдарды төлеуден жалтару), бұл өз кезегінде қылмыстық істерді тергеу ұзақтығына да әсер етеді.

Қылмыстық істер қызметі тексеретін қылмыстық істердің көпшілігі хаттамалық нысандағы, онша ауыр емес және ауырлығы орташа санаттарға жатады,онда осы санаттағы істер үшін қылмыстық іс жүргізу заңнамасында ақталмайтын негіздер бойынша тоқтату көзделген.

Қылмыстық сот ісін жүргізуді ізгілендіру шеңберінде қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғатын залалдың шекті мәндерін жылдан жылға арттыру маңызды мәнге ие, бұл қылмыстық құқық бұзушылықтарды сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізілімінде (СДТБТ) тіркеуге тікелей әсер етеді. ҚР ҚК баптарын қылмыстық сипаттан арылту кезінде қылмыстық істер ақтайтын негіздер бойынша қысқартылуға жатады, осыған байланысты олар 1-М есебінен  шығарылады (қысқартылған және өндірістегі), алайда тергеушілердің күші мен уақыты толық көлемде жұмсалады.

1.3) Тәуекелдерді басқару  

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасын ізгілендіру (ҚР ҚК баптарын қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғатын, тергеудегі қызметте қылмыстық сипаттан арылту, шектік мәндерді арттыру).

 

СДТБТ-да тіркелгенге дейін жүргізілетін жедел-іздестіру іс-шараларының толықтығын қамтамасыз ету.

Сапасын жақсарту сотқа дейінгі іс жүргізу

(қылмыстық істерді негізсіз үзуге жол бермеу, заңнамамен белгіленген қысқа мерзімде тергеуді қамтамасыз ету, проблемалық қылмыстық істерді барынша азайту).

 

Қаржы мониторингі

Қаржы мониторингі жөніндегі комитет қаржы мониторингі субъектілерінен келіп түсетін ақшамен және өзге мүлікпен операциялар туралы ақпаратты жинауды және өңдеуді жүзеге асырады, кірістерді жылыстату және (немесе) терроризмді қаржыландыру белгілері бар операциялар мен схемаларды анықтайды, ақшаны жылыстатуға немесе терроризмді қаржыландыруға тиесілілігіне талдау жүргізеді және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес іс жүргізу шешімін қабылдау үшін Қазақстан Республикасының құқық қорғау және арнайы органдарына осындай операциялар туралы мәліметтерді жібереді..

Негізгі міндет кәсіпкерлік субъектілері мен қаржы институттарын күмәнді трансакцияларға тартуға жол бермеу, сол арқылы еліміздің қаржы жүйесінің ашықтығын арттыру.

Қаржылық ақпаратты және онымен байланысты басқа да мәліметтерді біздің еліміздің құқық қорғау және арнайы органдарына жедел беру, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарынан және шетелдік қаржы барлау бөлімшелерінен (бұдан әрі – ҚНК) сұрау салулар жіберу және жауаптар алу Комитеттің миссиясын табысты орындау үшін шешуші мәнге ие.

Комитетте ақпаратты жинау және өңдеу процесі автоматтандырылған және қаржы мониторингі субъектілеріне ақпаратты онлайн режимде электронды түрде ұсынуға мүмкіндік береді. Комитетке күн сайын қаржы мониторингіне жататын операциялар туралы 7-8 мыңға жуық хабарлама келіп түседі.

2017 жылы ҚКЗ/ТҚ саласындағы заңнаманы түсіндіру бойынша ҚМС-мен 18 жұмыс кездесуі өткізілді.

Бас прокуратураға ақшаны жылыстату желісі бойынша 91 бастамашылық материал берілді.

Құқық қорғау органдарына (бұдан әрі – БҚ) тоқтатылған күдікті операциялар бойынша 651 жинақталған материалдар жіберілді (ҚР ҚМ МКК, Ұлттық бюро ҚР ҰҚК).

Комитет терроризмді қаржыландыру желісі бойынша 65 бастамашылық материал жіберді.

Рұқсат етілген БП – 39, 35-шетел мемлекеттерінің ҚФР-ның сұрау салуларына жауаптар жіберілді.

2018 жылы Комитет реттеуші мемлекеттік органдармен, құқық қорғау және арнайы органдармен, қоғамдық бірлестіктермен және қаржы мониторингі субъектілерімен 26 іс-шара (семинарлар, дөңгелек үстелдер, жұмыс кездесулері, КДС) өткізді.

Құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарға 100 материал берілді, оның ішінде қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату) және (немесе) терроризмді қаржыландыру тәуекелдерінің болуына байланысты жеке және заңды тұлғалардың қызметі бойынша 10 материал.

Берілген бастамашылық материалдары бойынша Экономикалық тергеу қызметі 25 қылмыстық іс қозғады (СДТБТ-ға қоса берілген).

Жүргізілген талдаудың қорытындысы бойынша 1236 операциялар бойынша, 652-уақытша тоқтатылды, 584-тоқтату қажеттілігінің жоқтығы туралы шешім қабылданды (соның негізінде 488 жинақталған материалдар ҚР БП-не берілді).

Экономикалық тергеу қызметі тоқтатылған операциялар бойынша 53 қылмыстық іс қозғады (СДТБТ-ға қоса берілген).

Құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдардан 74 рұқсат берілген сұраулар алынды және орындалды.

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) қарсы іс-қимыл саласында шет мемлекеттердің құзыретті органдарымен өзара іс-қимылды және ақпараттық алмасуды жүзеге асыру мақсатында шет мемлекеттердің ПФР-дан 114 кіріс сұрау өңделді және олардың атына 63 шығыс бастамашылық сұрау жіберілді.

Терроризмді қаржыландыру желісі бойынша ҚР Құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарына 148 бастамашылық материал жіберілді.

ҚР БП санкцияланған сұрауларына 8 жауап, ҚР ҚО-ға 4 дербес сұраныс жіберілді. 

Шет мемлекеттердің ПФР-ға 73 дербес сұрау және олардың сауалдарына 21 жауап жіберілді.

Тоқтатылған операциялар туралы хабарламалар (тоқтата тұру, төлеу, төлеуден бас тарту, тоқтата тұру қажеттілігінің болмауы) – 198, тоқтатылған операциялар бойынша материалдар – 6 түсті. 

2019 жылдың 8 айында АЖ/ТҚҚ саласындағы заңнаманы түсіндіру бойынша мемлекеттік органдармен, құқық қорғау және арнайы органдармен, қоғамдық бірлестіктермен және қаржы мониторингі субъектілерімен 13 іс-шара (семинарлар, дөңгелек үстелдер, жұмыс кездесулері, ДКБ) өткізілді.

Ақшаны жылыстату желісі бойынша ҚР ҚО-ға 90 бастамашылық материал жіберілді.

709 операция пысықталды және талданды, оның ішінде 416 уақытша тоқтатылды (оның негізінде 319 жинақталған материалдар ҚР БП-ға берілді).

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) қарсы іс-қимыл саласында шет мемлекеттердің құзыретті органдарымен өзара іс-қимылды және ақпараттық алмасуды жүзеге асыру мақсатында шет мемлекеттердің ҚНР-дан 91 кіріс сұрау өңделді, олардың атына 63 шығыс бастамашылық сұрау жіберілді.

Құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдардан келіп түскен 39 рұқсат берілген сұраулар алынды және орындалды.

2019 жылдың 8 айында комитет терроризмді қаржыландыру саласы бойынша 40 бастамашылық материалдар жіберді.

ҚР БП санкцияланған сұрау салуларына жіберілген жауаптардың саны - 1, шет мемлекеттердің ҚФР сұрау салуларына жіберілген жауаптардың саны-2 (3 дербес сұрау жіберілді). Тоқтатылған операциялар туралы хабарламалар саны 71 құрайды, тоқтатылған операциялар бойынша материалдар саны – 2.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

ҚМК-ның арнайы және құқық қорғау органдарымен тиімді өзара іс-қимылының негізгі проблемаларының бірі кері байланыстың толықтығының болмауы және уәкілетті орган мен арнайы құқық қорғау органдары арасында деректер базасына қол жеткізудің болмауы болып табылады, бұл қаржы мониторингіне жататын операциялар бойынша хабарламаларға толыққанды және сапалы талдау жүргізу үшін уәкілетті органның жеделдігін жоғалтуға әкеп соғады.

1.3) Тәекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Қазақстанның ақшаны жылыстатуға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық стандарттарға сәйкес келмеуі (тәуекелдер).

 

Заңға өзгерістер енгізу бойынша АЖ/ТҚҚ саласында мемлекеттік арнайы және құқық қорғау органдарының жұмысын үйлестіру.

Бірыңғай ақпараттық талдау жүйесін жетілдіру, оның ішінде ақпарат беру нысандары, күдікті операциялардың жаңа белгілерін бекіту, АЖ/ТҚ жұмысының тиімділігін мониторингтеу және талдау.

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату) фактілерінің, Терроризмді және (немесе) экстремизмді қаржыландыру фактілерінің ұлғаюы .

 

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласындағы заңнаманы жетілдіру.

Құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдармен, оның ішінде Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату) бойынша ДКБ арқылы бірлескен семинарлар, тренингтер өткізу.

Терроризм мен қылмысты қаржыландыруға қарсы іс-қимыл және типология бойынша жұмыс тобына қатысу .

 

Мемлекеттің міндеттемелері

Қазақстан Республикасының Халықаралық Валюта Қорына, Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкіне, Халықаралық Қаржы Корпорациясына, Халықаралық Даму Қауымдастығына, Инвестициялар Кепілдігінің Көпжақты Агенттігіне, Инвестициялық Дауларды Реттеу жөніндегі Халықаралық Орталыққа, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкіне, Азия Даму Банкіне, Ислам Даму Банкіне мүшелігіне байланысты Қаржы министрлігі осы халықаралық ұйымдармен жасалған келісімдердің шарттарына сәйкес тиісті сомаларды ХҚДБ, ХҚК, ХДҚ, МАГИ, ЕҚДБ, АДБ, ИДБ республика атынан төлеуді қамтамасыз етуге уәкілетті.

Бұл құқық Қазақстанның олардың қаржы ресурстарына қол жеткізуін және қатысу үлесіне барабар дауыс беру құқығын береді. Халықаралық ұйымдарға аудару 2017 жылы - 11750,4 млн. теңге, 2018 жылы - 9 741,9 млн. теңге.

Елдің имиджі мен кредиттік рейтингін арттыру мақсатында мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау жүзеге асырылады, бұл елге неғұрлым төмен пайыздық мөлшерлемелер бойынша жаңа қарыздар тартуға мүмкіндік береді, инвестициялардың өсуін ынталандыруға және мемлекет кепілдік берген қарыздар бойынша дефолт фактілеріне жол бермеуге ықпал етеді. 2017-2019 жылдары мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелер сомасы толық көлемде орындалды.

Инвестициялық жобаларға аудит жүргізу халықаралық қаржы ұйымдарымен ратификацияланған Келісімдердің міндетті талабы болып табылады.

Халықаралық қаржы ұйымдарының талаптарына сәйкес келетін аудитті уақтылы жүргізу және аудиторлық тексеру есептерін ұсыну елдің имиджіне де, шетелдік инвесторлар үшін оның инвестициялық тартымдылығына да оң әсер етеді.

Қарыз берушілердің ережелеріне сәйкес, егер қарыз алушы Қарыз туралы келісімге сәйкес талап етілетіндей қолайлы аудиттелген қаржылық есептерді ұсынбаса, қарыз беруші белгілі бір шектеулерді, оның ішінде қарыз бойынша кез келген қаражат беруді тоқтатуды енгізе алады.       2017-2019 жылдары мемлекеттің инвестициялық жобалардың аудитін жүзеге асыру бөлігіндегі қаржылық міндеттемелері толық көлемде орындалды.

2017 жылы 16 инвестициялық жобаға аудит жүргізілді, 2018 жылы 13 инвестициялық жобаға аудит жүргізілді, 2019 жылы 12 инвестициялық жобаға аудит жүргізілді. Аудит жүргізуге арналған шығыстар 2017 жылы 25 200 мың теңгені, 2018 жылы 23 296 мың теңгені, 2019 жылы 22 960 мың теңгені құрады.

Бюджеттік бағдарлама қаражаты есебінен мынадай тікелей нәтижелерге қол жеткізілді: «Астана қалалық коммуналдық шаруашылық» АҚ Астана қаласының экологиялық жағдайын жақсартуға және қалдықтарын кәдеге жаратуға қол жеткізді.

Шығындар серпіні мынадайі деректермен ұсынылады: теңге; 2017 жылы – 576 831 мың теңге, 2018 жылы-580 205,9 мың теңге.

Қазақстан Республикасы Президентінің «Жаңа тұрғын үй саясаты туралы» 1993 жылғы 6 қыркүйектегі № 1344 Жарлығына сәйкес жыл сайынғы негізде 1999 жылғы 5 сәуірден бастап теңгенің айырбас бағамының өзгеруіне байланысты «Тұрғынүйқұрылысбанкі» ЖАҚ жеңілдікті ұзақ мерзімді кредит алған азаматтар міндеттемелерінің бір бөлігі республикалық бюджеттен қаржыландырылады. Бағдарлама халықтың әлеуметтік осал топтары арасында әлеуметтік шиеленісті азайтуға бағытталған, олардың төлем қабілеттілігі төмен болып табылады.

Шығындар серпіні мынадай деректермен ұсынылады: 2017 жылы - 12 613,5 мың теңге, 2018 жылы – 10 330,1 мың теңге.

         1.3) Тәуекелдерді басқару

 

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Шетел валюталары бағамдарының ауытқуы.

Республикалық бюджетте мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау жөніндегі шығыстарды жоспарлау кезінде АҚШ доллары бағамының өзгеруі бойынша 3% мөлшеріндегі тәуекел ескеріледі.

 

Корпоративтік бизнес жобаларын сауықтыру

Банк секторының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік шараларды іске асыру шеңберінде Үкімет пен Ұлттық банк жүйе құраушы банк – «Қазкоммерцбанк» АҚ және агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағдарламаларын іске асыру бойынша серіктес – банк – «Цеснабанк» АҚ сауықтыру моделін пысықтады, онда оператор болып 2012 жылы Ұлттық Банк құрған, кейіннен 2017 жылы Үкіметке берген «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ (бұдан әрі - ПКҚ) әрекет етті.

Банк секторын сауықтыру бойынша іс-шаралар барысында (1) 2017 жылы «БТА Банкі» АҚ активтерін 2,6 трлн теңгеге сатып алуды жүзеге асырды (қаражат «Казкоммерцбанк» АҚ-дағы «БТА Банкі» АҚ-ның қарызын өтеуге бағытталды) және (2) 2018-2019 жылдары ПКҚ «Цеснабанк» АҚ-дан жалпы сомасы 1,1 трлн. теңгеге ауыл шаруашылығы кредиттерінің қоржынын сатып алуына жіберілді.

Осылайша, ПКҚ теңгеріміне берілген активтер «БТА Банкі» АҚ активтерінің портфелін енгізді (1 438 мүлік объектісі (оның ішінде 484 еншілес ұйымдар мүлкінің объектісі) және талап ету құқықтары), «Цеснабанк» АҚ (106 талап ету құқығымен).

Талап ету құқығы түріндегі қабылданған активтер жалпы құны 3,7 трлн.теңге мөлшерінде активтерді сатып алуға бағытталған қаражаттың жалпы сомасынан 3,2 трлн. теңгені құрады (оның ішінде мемлекеттік қаражат – 2,6 трлн. теңге, облигациялық қаражат-1,1 трлн. теңге).

Негізгі үлес бойынша 524 (92%) санындағы барлық қабылданған талап ету құқықтарының борышкерлерге қатысты талап ету құқықтарын өтеуге берешекті өндіріп алуға бағытталған сот іс-шаралары жүргізілуде. Қалған 44 борышкер бойынша ПКҚ берешегін қайтаруды барынша арттыруға бағытталған борышкердің қызметін сауықтыру мақсатында берешекті ПКҚ қайта құрылымдау арқылы сауықтыру перспективасы бар.

ПКҚ қабылданған активтерді басқару оларды экономикалық айналымға тиімді тарту және пайдалану мүмкіндіктерін кеңейтеді, бұл жиынтығында қалалық инфрақұрылымды, экономиканың аралас салаларын дамыту процестеріне оң әсер етеді және өз кезегінде мемлекеттік салымдарды қалпына келтіру үшін қолайлы жағдайлар жасайды.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

ПКҚ және оның еншілес ұйымдарының балансында жылжымайтын мүлік, жер учаскелері, талап құқықтары ұсынған активтерді экономикалық айналымға тарту процесінде мынадай проблемаларды назарға алу қажет:

- сатып алынған активтердің жоғары құны;

- төлем қабілеттілігінің төмендігі, қайтарымдылығы және бірқатар борышкерлер бойынша перспективалар мен берешекті қайтару көздерінің болмауы;

- ПКҚ үшін тиімсіз борышкерлер бойынша берешекті қайта құрылымдау (берешекті өтеудің тиімсіз кестелері және ұзақ мерзімге қайтарудың ұзартылған мерзімдері);

- мүліктің (оның ішінде кепілдіктің) құнын жоғалту, олардың физикалық және моральдық тозуға ұшырауына, бүлінуіне байланысты, олардың толыққанды жұмыс істеуін (пайдаланылуын) шектейтін, сондай-ақ олар бойынша сот рәсімдерінің болуына байланысты тәуекелдері;

- жылжымайтын мүлік нарығындағы ықтимал артық ұсыныс салдарынан мүлік бағасының ықтимал төмендеуі;

- ПКҚ сатып алу құнынан төмен, сондай-ақ борышкерлердің міндеттемелерді қайтаруының төмен болуы мүмкін нарықтық құны бойынша мүлікті сатуға байланысты шығындардың туындау тәуекелі;

- жылжымайтын мүлік нарығындағы сатып алу қабілетінің нашарлауына және банктердің жылжымайтын мүлікке инвестицияларды қаржыландыруының әл-ауқатының нашарлауына байланысты ықтимал өзге де тәуекелдер.

  1. 3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер ететін ықтимал тәуекелдер

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

Талап ету құқықтары бойынша берешекті қайтарудың төмендігі.

ПКҚ алдындағы берешекті оңтайлы өтеуді қамтамасыз ететін берешекті қайта құрылымдау.

 

Бюджеттік және стратегиялық жоспарлауды автоматтандыру

Мемлекет басшысы 2017 жылғы 31 қаңтардағы Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауында бюджет шығыстарының тиімділігін түбегейлі арттыруды және бюджеттік рәсімдерді жеңілдетуді тапсырды.

Қазіргі уақытта Қазақстанның бюджет жүйесінде түрлі функциялар мен процестерді автоматтандырудың белгілі бір деңгейі қалыптасты.

Бюджет параметрлерін анықтаудан, бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің өтінім беруінен республикалық бюджетті қалыптастыруды автоматтандыру үшін бюджет туралы заңды қалыптастырғанға дейін «Мемлекеттік жоспарлаудың ақпараттық жүйесін дамыту» (МЖАЖ) жобасы іске асырылуда.

Жоба бірқатар ведомстволық және ведомствоаралық ақпараттық жүйелермен интеграциялауды, сондай-ақ әзірлеуге жоспарланған, олар МЖАЖ-да ақпаратты жеткізуші және алушы бола отырып, жеке Ақпараттық жүйелер түрінде жұмыс істеуін жалғастыратын болады.

Жоба шеңберінде мемлекеттік органдар мен ұйымдардың (ПМК, МҚІА, ЕХӘҚМ, АӨҚО) және «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ, «Жобаларды мемлекеттік ведомстводан тыс сараптау» РМК ақпараттық жүйелерімен интеграциялау болжануда («Мемсараптама» РМК).

Стратегиялық және бюджеттік жоспарлау процесін автоматтандыруға мүмкіндік беретін ақпаратты жинау, беру және сақтаудың бірыңғай жүйесін дамыту:

1) бюджеттік жоспарлаудың кіші жүйелері;

2) стратегиялық жоспарлаудың кіші жүйелерінен тұрады.

Бюджеттік жоспарлау мен стратегиялық жоспарлаудың кіші жүйелері функционалдық құрамдауыштар (кіші жүйелер) болып табылады. Кіші жүйелердің әрқайсысы оларға арналған рөлдерді орындайтын болады және бизнес-процестерді орындауға, олардың орындалуын автоматтандыруға және тиімділікті бірге өлшеуге арналған құралдардың біріктірілген жиынтығын білдіретін болады.

Жоба шеңберінде бюджеттік инвестициялық жобалардың мониторингі процесін іске асыру жоспарланып отыр, бұл уәкілетті органға бюджеттік инвестициялық жобалардың жоспарланған көрсеткіштеріне қол жеткізуді бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

1.2) негізгі проблемаларды талдау

         Мемлекеттік жоспарлау саласында стратегиялық және бюджеттік жоспарлаудың әлсіз өзара байланысының проблемасы бар.

         Бюджеттік бағдарламалар шығыстардың жоспарланған түрлерін, қаржыландыру тетіктерін негізге ала отырып қалыптастырылады, соның нәтижесінде бір мақсатқа немесе міндеттерге қол жеткізу үшін бірнеше бюджеттік бағдарламалар іске асырылады не бір бюджеттік бағдарлама бірнеше мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізуге бағытталған. Бұл жағдай тиісті мақсатқа, міндеттерге қол жеткізу үшін қажетті қаражат көлемін анықтауға мүмкіндік бермейді.

         Бюджеттік бағдарламалардың көптеген көрсеткіштері бар, кейде мақсаттар мен міндеттермен қисынды байланысы жоқ. Осыған байланысты осы көрсеткіштердің орындалу мониторингі және оның үстіне бюджеттік бағдарламалар нәтижелерінің Стратегиялық жоспардың стратегиялық мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуге әсерін бағалау практикада қиындатылған.

         Мемлекеттік жоспарлауды басқарудың ақпараттық жүйелерін одан әрі жетілдіру үшін бірқатар алғышарттар бар:

         - стратегиялық жоспарларды жинаумен, қалыптастырумен және мониторингімен байланысты процестер автоматтандырылмаған;

         - бюджеттік жоспарлаудың стратегиялық жоспарлаумен, мемлекеттік сатып алу және қазынашылық жүйелерімен байланысы жоқ;

         - жергілікті атқарушы органдардың бюджеттік өтінімдерін қалыптастыру және бекіту процестері автоматтандырылмаған;

         - МКАЖ модульдары мен мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері арасында өзара іс-қимыл жоқ;

         - бірыңғай бюджеттік сыныптама анықтамаларының құрылымдалмаған деректері және олардың ұлттық номенклатуралық анықтамаларымен (СЭҚ ТН, ЭҚТӨЖ және т. б.) өзара байланыс проблемалары бар;

- Oracle Hyperion қолданыстағы бағдарламалық платформасы ұлттық заңнамаға оның Бюджет кодексіне енгізілетін түзетулерге сәйкестігін қамтамасыз ету үшін айтарлықтай кастомизациялауды (80%-ға дейін) талап етеді;

- бюджеттік процестерді қалыптастырудың ашық еместігіне байланысты өз қызметін орындау шеңберінде жүзеге асырылатын мемлекеттік органдардың шығыстарын жоспарлауға жұртшылықтың сенімсіздігі бар;

- заңнамалық негіздемелерсіз мәлімделген сомаларды бекіту кезінде бас тартудың адами формальды факторының болуы салдарынан бюджеттік өтінімдерді келісудің ұзақ мерзімі.

МКАЖ дамыту шеңберінде:

- мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын қалыптастыру және мониторингілеу процестерін автоматтандыру;

- бюджеттік инвестициялық жобаларды қалыптастыруды және келісуді автоматтандыру;

- шығыстар бойынша қажеттіліктерді жинау процесін автоматтандыру;

- бірыңғай бюджеттік сыныптаманы қалыптастыруды автоматтандыру;

- бюджетке түсетін түсімдердің болжамы бойынша ақпарат алу процесін автоматтандыру;

- қаржыландыру жоспарларын қалыптастыру және нақтылау процесін автоматтандыру;

- мемлекеттік сатып алу жоспарларын қалыптастыру процесін автоматтандыру;

- болжамды шоғырландырылған қаржылық есептілік нысандарын қалыптастыру процесін автоматтандыру;

- жергілікті атқарушы органдардың бюджеттік өтінім жобасын қалыптастыру және бекіту процесін автоматтандыру;

- жұртшылықпен шығыстарды көпшілік алдында талқылау бойынша функционалдық іске асыру;

- орталық және жергілікті мемлекеттік органдар бойынша статистикалық және талдамалық есептілікті қалыптастыру;

- бюджеттің атқарылуы туралы ақпаратты алу процесін автоматтандыру.

1.2) Тәуекелдерді басқару

 

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Жобаны пайдалануға беруді кешіктіру.

Жобаны іске асыру кестесін нақты жоспарлау және оның орындалуын бақылау. Жүйені әзірлеу бойынша жабдықтар мен қызметтерді жеткізушілерді мұқият таңдау. Жобаның бақылау нүктелерінде берілген негізгі көрсеткіштер бойынша жобаның орындалуына мониторинг жүргізу.

Жүйемен интеграциялауға МО дайын еместігі.

Деректер алмасудың бірыңғай форматтары мен технологияларын және жүйенің интеграцияланатын нүктелерін интеграциялауды дайындау, келісу және бекіту. Барлық тараптар тиісті түрде жүргізетін бағалаудың сыни маңыздылығы.

Айқын нормативтік құқықтық базаның, регламенттердің, стандарттардың, өзара іс-қимылдың және ұғымдық аппараттың болмауы/уақтылы әзірленбеуі.

НҚА мұқият дайындау, түсіндіру жұмыстарын жүргізу.

Әзірлеушінің жобалық командасының төмен біліктілігі.

Жобаның кәсіби менеджерлерін тарту.

Деректер базасынан ақпаратты жою.

Қалпына келтіру бойынша белгіленген және бекітілген жоспарларымен әртүрлі физикалық орындарда деректердің резервтік көшірмесін жасауды қамтамасыз ету.

 

2-стратегиялық бағыт «Мемлекеттік активтер мен қаржыны әкімшілендіру жүйесін жаңғырту»

Мемлекеттік активтердің басым бөлігі әлеуметтік салалардағы мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік кәсіпорындарға бекітілген немесе мемлекеттік және салалық бағдарламаларды іске асыруға қатысатын мемлекеттік холдинг компаниялар мен компаниялардың жарғылық капиталдарына берілген.

Республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың (РМК) қызметін талдау Мемлекеттік кәсіпорындарды қайта ұйымдастыруға (қосылу, қосу және Акционерлік қоғамдар (АҚ) және жарғылық капиталына мемлекет қатысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер (ЖШС) етіп қайта құру жолымен), сондай-ақ таратуға байланысты олардың санының азаюын көрсетеді. АҚ мен ЖШС санының қысқаруы мемлекеттік пакеттер мен жекешелендірудің екінші толқыны аясында қатысудың мемлекеттік үлестеріне байланысты.

Ұйым/жыл

01.01.2018 жылы

01.01.2019 жылы

01.10.2019 жылы

РМК

132

124

123

РМҚК

95

95

89

АҚ

117

119

120

ЖШС

24

36

35

Жиыны

374

374

367

 

Соңғы үш жылда тиімсіз тәуекел аймағында орналасқан мемлекет қатысатын объектілерді азайту бөлігінде белгілі бір серпін байқалады: 2017 жылы – 22 объект; 2018 жылы – 12 объект; 2019 жылы – өткен кезеңдегі даму жоспарларының орындалуы бойынша есептердің қорытындылары бойынша 14 объект.

Мемлекет бақылайтын АҚ, ЖШС және МК даму жоспарының орындалуы 2018 жылы 2017 жылмен салыстырғанда 21%-ға артты.

Мемлекеттік тапсырма бойынша кірістер 2018 жылы 2017 жылмен салыстырғанда 34%-ға артты.

Бюджеттен кірістер үлесі (мемлекеттік тапсырма және мемлекеттік мекемелерге өнімді сату шеңберінде) (2017 жылы АҚ – 43 %, ЖШС – 12%, МК-49%).

2018 жылы мемлекеттік мекемелерге өнімді сатудан түскен кірістер үлесі АҚ – 17%, ЖШС – 1%, МК – 26% құрады (2017 жылы АҚ – 26%, ЖШС-2%, МК-26%).

Республикалық меншік объектілерін қысқарту

Жекешелендірудің екінші толқыны аясында 2016 жылы 21 нысанның
11-і іске асырылды, 1 объект таратылды, 1 объект таратылу үстінде.

2017 жылы 20 объектінің 16 іске асырылды, 1-і таратылды.

  • ы 25 объектінің 20 іске асырылды, 1-і таратылды.

 

1.3) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Республикалық меншікті сату бойынша сауда-саттыққа қатысуға өтінімдердің болмауы.

Республикалық меншік объектілерін іске асыру жөніндегі процесті ақпараттық сүйемелдеу.

 

 

Кедендік әкімшілендіру

Автомобиль өткізу пункттерінде кедендік операцияларды жүргізу уақытын қысқарту

Қазақстанда кедендік әкімшілендіруді жетілдірудің негізгі бағыты экономикалық қауіпсіздік деңгейін арттыруға, экономикаға инвестициялар тарту үшін қолайлы жағдайлар жасауға, бюджетке кедендік төлемдер мен салықтардың түсуін қамтамасыз етуге, зияткерлік меншік объектілерін қорғауға және кедендік әкімшілендірудің сапасы мен нәтижелілігін арттыру негізінде сыртқы сауда қызметіне барынша жәрдемдесуге бағытталған.

Кедендік әкімшілендіру шеңберінде 2017 жылғы 1 қазаннан бастап алдын ала ақпараттандыруды, шекарадағы өткізу пунктінде бақылауды, кедендік транзит бойынша операцияларды, тауарларды уақытша сақтау орындарында тауарларды бақылауды қамтамасыз ететін «Кедендік транзит» кіші жүйесі тәжірибелік пайдалануға енгізілді.

2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап «Экспорт» кедендік рәсімі бойынша «Кедендік декларациялау» кіші жүйесі пайдалануға берілді.

2018 жылдың 1 сәуірінен бастап қалған кедендік рәсімдер, оның ішінде импорт бойынша «Кедендік декларациялау» кіші жүйесі іске қосылды.

«Астана-1» АЖ енгізілген сәттен бастап 1,5 млн. астам кедендік декларация шығарылды, оның ішінде 1,2 млн. астам декларациялар (80,2%) 1 минут ішінде автоматты режимде шығарылды.

Қазақстанның транзиттік әлеуетін дамыту мақсатында көп жолақты өткізу пункттерін құру, өткізу пункттерінің аумағын кеңейту, жүк және жолаушылар терминалдарын, уақытша сақтау қоймаларын және қарап тексеруге арналған орындарды салу, бірыңғай кешенмен интеграцияланған кедендік бақылаудың қазіргі заманғы техникалық құралдарын белгілеу бойынша жұмыстар жүргізілуде.

Осыған байланысты, 2020-2023 жылдары 10 өткізу пунктін, оның ішінде 9 авто және 1 теміржол өткізу пунктін жаңғырту жоспарлануда.

ЕАЭО сыртқы шекарасының барлық периметрі бойынша өткізу пункттерін жаңғырту тауарлар мен көлік құралдарын бақылау процестерін жеделдетуге және шекараның өту уақытын 120-дан 15 минутқа дейін қысқартуға және өткізу пункттерінің өткізу қабілетін 8 есеге дейін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Жобаны жүзеге асыруды 2019 жылдың соңында бастау және 2023 жылы аяқтау жоспарлануда.

Әкелінетін тауарлардың өткізілуін бақылауды қамтамасыз ету және импортқа ҚҚС төлеудің автоматты мониторингі шеңберінде ҚР ҰҚК Шекара қызметімен бірлесіп Ресей және Қырғыз мемлекеттік шекараның 37 автомобиль өткізу пункттерінде ағымдағы жылдың қаңтарынан бастап экспорттық бақылау күшейтілді.

Экспорттық бақылау қызметінің жұмыс нәтижелері бойынша ЕАЭО-дан ҚҚС түсімдерінің өсуі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27%-ға артты.

Экспорттық бақылауды күшейтуді жетілдіру шеңберінде 2020 жылдан бастап мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелерінде «Экспорттық бақылау» тиісті модулін әзірлеу жоспарлануда.

1.2 Негізгі проблемаларды талдау

ҚР көлік-логистикалық жүйесі өңірлер арасындағы экономикалық байланыстарды іске асырудың негізгі құралы, сондай-ақ әлемдік нарықтарға отандық тауарлар экспортының басты жолсерігі болып табылады. Қазақстан перспективалы тауар ағындарына қызмет көрсететін инфрақұрылымды дамыту бойынша елеулі күш-жігер жұмсауда.

Сонымен қатар, автожол инфрақұрылымының дамымауы (қазақстандық автомобиль жолдарының тозуы, қолда бар маршруттардың транзиттік ағындарға кірігуінің нашарлығы), сондай-ақ кедендік және кедендік қызмет көрсету саласында орын алып отырған проблемалар елдегі жүк тасымалының дамуына және транзиттік әлеуетті пайдалануға кедергі келтіреді.

1.3 Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Қолданыстағы өткізу пункттерінің өткізу қабілеттілігінен асатын автокөлік құралдары санының артуына байланысты өткізу пункттеріне жүктемені ұлғайту.

Қолданыстағы өткізу пункттерінің инфрақұрылымын жаңғырту.

 

Банкроттық және оңалту

1.1) Реттелетін саланы немесе қызмет саласын дамытудың негізгі параметрлері

2016-2018 жылдар аралығындағы кезеңде банкроттық рәсімін жетілдіру және оны өткізу мерзімін қысқарту мақсатында «Оңалту және банкроттық туралы» Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңына заңды тұлға-банкроттың филиалын (өкілдігін) тоқтатуды тіркеу рәсімін оңайлату, кредиторлар жиналысын өткізу туралы кредиторларды хабардар ету тәсілдері бойынша балама енгізу, кредиторлар жиналысын өткізу және шешімдер қабылдау бойынша дауыс беру тәртібін өзгерту және банкроттық басқарушының міндеттерін, олардың орындалу мерзімдерін қоса алғанда, нақтылау бөлігінде өзгерістер енгізілді.

2019 жылы Оңалту және банкроттық рәсімдерін жетілдіру мәселелері бойынша әкімшілік шығыстарды, банкроттық рәсімдерін жүргізу мерзімін қысқартуға, оңалту және банкроттық рәсімдерін қолдану үшін шарттарды оңайлатуға, кредиторлар жиналысының бірқатар өкілеттіктерін кредиторлар комитетіне беруге бағытталған заң қабылданды. 

Ұсынылып отырған бастамалар бизнес субъектілерінің оңалту және банкроттық рәсімдерін қолдануды жандандыруға мүмкіндік береді, бұл қарызды қайтару коэффициентіне оң әсерін тигізеді.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Банкроттық екі тараптың мүдделерін белгілі бір дәрежеде сақтауға мүмкіндік беретін кредиторлар мен борышкер арасында туындаған жанжалды шешудің өркениетті нысаны болып табылады.          

Бұл ретте банкроттық рәсімінде кредиторлар жиналысын ұйымдастыруға, шақыруға және өткізуге қойылатын талаптар қиындатылған, бұл олардың сақталуы тәртібінің уақыты бойынша жеткілікті шығынды етеді. Бұл жиналыс алдын ала хабардар етілуі тиіс барлық кредиторлардың қатысуын талап ететін аса маңызды мәселелер бойынша шешім қабылдауға шақырылуымен байланысты.

1.4) Тәуекелдерді басқару

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Негізгі кредиторлардың ұзақ уақыт бойы банкроттық рәсімін жүргізуге қатысты шешімдерді қабылдамауы не қабылдауы (оның ішінде борышкердің мүлкін түгендеуді мақұлдау, мүлікті сату жоспарын бекіту, дебиторлық берешекті, мүлікті есептен шығару).

Банкроттық рәсімдерді жүргізу мерзімін қысқартуға бағытталған оңалту және банкроттық саласындағы заңнамаға өзгерістер енгізу және оларды банкроттық рәсімдеріне қатысушылар арасында түсіндіру.

       

Бухгалтерлік есеп, аудит және бағалау қызметі

Ұйымдардың қаржылық есептілігінің қолжетімділігі мен ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында, сондай–ақ инвестициялық тартымдылықты жақсарту үшін 2009 жылдан бастап қаржылық есептілік депозитарийі (бұдан әрі - Депозитарий) жұмыс істейді, онда әлеуетті инвестор жыл сайын жария мүдделі ұйымдар ұсынатын ақпаратты көре алады.

Аудит және қаржылық есептілік стандарттарын қолданудың проблемалық мәселелерін анықтау, сондай-ақ заңнаманы одан әрі жетілдіру үшін депозитарийге Ұлттық сауалнама енгізілді. Сауалнама нәтижелері жыл сайын ҚР ҚМ сайтында орналастырылады.

Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті отыз елдің қатарына кіру шеңберінде БҰҰ ЮНКТАД қолдауымен 2015 – 2016 жылдары Қазақстандағы корпоративтік есептілік инфрақұрылымын бағалау жүргізілді. Министрлік БҰҰ ұсынған ұсыныстарды орындау бойынша жұмыс жүргізуде. 

Мүлікті бағалау жөніндегі қызметтер секторы бойынша ырықтандыру жоспарын орындау үшін Министрлік Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде мүлікті бағалау жөніндегі қызметтердің бірыңғай нарығын қалыптастыру үшін мүлікті бағалау жөніндегі әкімшілік ынтымақтастық туралы келісімнің жобасын әзірлеуге қатысады, бірыңғай қызметтер нарығының жұмыс істей бастауына 2021 жылғы 1 қаңтардан кешіктірмей көзделген.

Келісім жобасы құзыретті органдар арасында ақпараттық алмасуды, бұзушылықтардың алдын алу тетігін құруды, бағалау қызметі саласында жауапкершілік шараларын қолдануды көздейді.

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

ХҚЕС, ХАС, НҚ ХҚЕС (болмаған конкурс) және қызметтерді жеткізушілердің жосықсыз (шартты бұзу, қызметтерді сапасыз ұсыну) аударуы бойынша Мемлекеттік сатып алуды жүргізумен тәуекелдер бар.

Бухгалтерлік есепті жүргізу ережелерін сақтамау бойынша қаржылық бұзушылықтар үлесі 2017 жылы 82,5 %, 2018 жылы - 59,5% құрады, оның себептері бухгалтерлер біліктілігінің жеткіліксіздігі болып табылады. 2019 жылдан бастап РББӘ мен қаржы басқармаларының бухгалтерлерін сертификаттау енгізілді.

Кәсіби бухгалтерлердің біліктілігін арттыру мақсатында сертификаттау жүйесін бухгалтерлердің білім берудің халықаралық стандарттарының талаптарына сәйкес келтіру қажет.

Бұдан басқа, есеп пен аудит стандарттарының сақталуын бақылау жүйесінің тиімділігін арттыру, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік, аудиторлық қызмет нормаларын жетілдіру талап етіледі.

1.3) Тәуекелдерді басқару

 

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Ұйымдардың ХҚЕС, ХАС және бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік, аудит туралы заңнаманың талаптарын сақтамауы.

Үздік тәжірибе мен қолдану тәжірибесін ескере отырып, нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу.

Кәсіби қоғамдастықтың өзгерістерге дайындығының болмауы себебінен бухгалтерлер мен аудиторларды сертификаттау жүйесін жетілдіру бөлігінде БҰҰ ЮНКТАД ұсынымының орындалмауы.

Халықаралық бухгалтерлердің стандарттарын құру талаптарына сәйкес келтіру бөлігінде НҚА жобаларына ымыралы шешім іздеу және кәсіби қоғамдастықпен келісу.

 

Мемлекеттік сатып алулар

Мемлекеттік сатып алулар бүгінгі күні халықаралық тәжірибе мен заңнама талаптарын ескере отырып, тұрақты жетілдіруді талап ететін ең өзекті қызмет салаларының бірі болып табылады.

2018 жылғы 26 желтоқсанда квазимемлекеттік сектор субъектілерін мемлекеттік сатып алу және сатып алу мәселелері бойынша заң қабылданды, ол бір көзден сатып алуды қысқарту, сатып алуға қатысушылардың біліктілігін арттыру, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша қысқарту, квазимемлекеттік сектор субъектілерін сатып алуды реттеу жөніндегі мәселелерді шешуге бағытталған.

Құқық қолдану тәжірибесінің нәтижелері мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде енгізілген түзетулердің оң әсерін атап өтеді.

 Атап айтқанда:

Бір көзден мемлекеттік сатып алуды қысқарту бойынша

2019 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша өткізілмеген сатып алулар бойынша бір көзден мемлекеттік сатып алу үлесінің 2018 жылы 51%-дан 2019 жылдың 9 айында 11%-ға дейін күрт азаюы байқалады.

Бұл тапсырыс берушілерді мемлекеттік сатып алуды өтпеді деп тану кезінде қайта жүргізуге міндеттейтін норманың есебінен қамтамасыз етілген.

Мемлекеттік сатып алу туралы шартты тікелей жасасу кезінде бір көзді қысқарту мақсатында 53 негізден 5 жағдай алынып тасталды.

Бір көзден сатып алу тәсілін негізсіз таңдау және шартты тікелей жасасу үшін мемлекеттік сатып алу веб-порталында «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңның (бұдан әрі - Заң) 39–бабының 3-тармағында көзделмеген негіздер бойынша шарттар жасасуға мүмкіндік бермейтін форматтық-логикалық бақылау белгіленген.

Осылайша, бір көзден сатып алуды төмендетудің оң серпіні байқалады.

Мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың біліктілігін арттыру бойынша

Мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың біліктілігін арттыру шеңберінде заңда демпингтің ең төменгі шекті мәндері сияқты нормалар көзделген, одан төмен бағаны төмендетуге жол берілмейді; төленген салықтар сомасы бойынша бағалар тең болған кезде жеңімпазды айқындау өлшемшарты; әлеуетті өнім берушінің қаржылық тұрақтылығы түрінде жаңа біліктілік талаптарын белгілеу.

2019 жылғы 1 қыркүйектен бастап құрылыс саласындағы сатып алулар алдын ала біліктілік іріктеуімен конкурс тәсілімен өткізіледі, оның негізгі біліктілік талаптары әлеуетті өнім берушінің қаржылық тұрақтылығы болып табылады.

Мемлекеттік сатып алуға білікті және тәжірибелі компаниялар ғана қатысады. Бұл ретте, мемлекеттік сатып алуда «бір күндік» компаниялардың болмауын атап өтеміз.

Аталған шаралар бизнесті көлеңкеден шығуға (көлеңкелі айналымды қысқарту) ынталандыруға, адал бәсекелестік үшін жағдай жасауға, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге мүмкіндік берді.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту бойынша

Мемлекеттік сатып алудағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне байланысты негізгі проблемалардың бірі шартты жеңілдіктерді дұрыс есептемеу болып табылады.

Аталған фактілерді болдырмау мақсатында ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап мемлекеттік сатып алу веб-порталында құрылыс бойынша жұмыстарды сатып алуды жүзеге асыру кезінде шартты жеңілдіктерді автоматты түрде есептеу бойынша функционал іске қосылды.

Бұған қосымша шартты жеңілдіктерді дұрыс есептемегені үшін «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодекстің 207-бабында әкімшілік жауапкершілік көзделген.

Өнім берушіні таңдау рәсімін толық автоматтандыру мақсатында мемлекеттік сатып алу веб-порталында мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың жұмыс тәжірибесін растайтын құжаттардың электрондық дерекқорын енгізу ұсынылады.

2019 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша:

- тіркелгені 25 183 тапсырыс беруші мен 255 042 өнім беруші;

- 4 367,1 млрд. теңге сомаға мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспары бекітілді;

- 3 724,8 млрд. теңге сомаға электрондық мемлекеттік сатып алу өткізілді;

- 2018 жылы үнемдеу 311 млрд. теңгені құрады:

Кезең

Пайдаланушылар саны

Өнім берушілер саны

Веб-порталда өткізілген сатып алулар саны

Веб-порталда өткізілген сатып алу сомасы

(млрд. теңге)

2017

90 335

61 165

661 503

2 510,7

2018

265 907

241 244

698 166

2 951,1

01.10. 2019-ға

280 255

255 042

513 735 

3 724,8 

Мемлекеттік сатып алу комитеті 2019 жылдың 11 айында жалпы сомасы 210,8 млрд.теңгеге 3 278 мемлекеттік сатып алуды (2017 ж. – 132,2 млрд. теңге сомаға 2099 сатып алуды, 2018 ж. – 118,6 млрд. теңге сомаға 2 962 сатып алуды) өткізуді ұйымдастырды.

Жүргізілген мемлекеттік сатып алу бойынша шартты үнемдеу сомасы 11,2 млрд.теңгені құрайды (2017 ж. – 7,6 млрд. теңге, 2018 ж. – 8,5 млрд. теңге).

Оның ішінде жалпы сомасы 97,7 млрд.теңгеге 2 834 мемлекеттік сатып алуды 510 бірлік автокөлік құралдарын өткізу ұйымдастырылды (2017 ж. – 89,4 млрд. теңге, 2018 ж. – 61,2 млрд. теңге).

Сатып алынған автокөліктің жалпы санынан 16,9 млрд.теңге сомасына 2 111 көлік отандық тауар өндірушілерден («Азиа Авто» АҚ, «Бипэк Авто» ЖШС, «АгроМашХолдинг» АҚ, «СарыарқаАвтоПром» ЖШС, «СемАЗ» ЖШС, «DaewooBusKazakhstan» ЖШС және т. б.), 31,7 млрд. теңге сомасына 1 319 көлік шетелдік өндірушілерден (жедел жәрдем автомобильдері, өрт сөндіру автоцистерналары, автозертханалар, көшелерді жинауға арналған машиналар және Ресей, Жапон, Түркия, Беларуссия зауыт-өндірушілерінен т. б. арнайы техника) сатып алынды.

2019 жылдың 11 айында жалпы сомасы 2 870,9 млн. теңгеге 3 019 534 бірлікте жеңіл өнеркәсіп тауарларын сатып алу бойынша мемлекеттік сатып алу жүргізілді. Оның ішінде отандық тауар өндірушілер арасында 1 196,4 млн.теңге сомасына 1 817 322 бірлік.

2019 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы сомасы 857,9 млн.теңгеге 33 641 бірлік жиһаз сатып алу бойынша мемлекеттік сатып алу жүргізілді. Оның ішінде отандық тауар өндірушілер арасында 477,8 млн.теңге сомасына 26 947 бірлік.

2019 жылдың 11 айында мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізу туралы тапсырыс берушілердің 20 205 өтінімі қаралды (2017 ж. – 12 757 өтінім, 2018 ж. – 22 690 өтінім), оның ішінде: Тізілімге өнім берушілердің (әлеуетті өнім берушілердің) 16 248 өтінімін енгізу туралы қанағаттандырылды (2017 ж. – 9 151 өтінім; 2018 ж. – 16 777 өтінім), қалған өтініштер пысықтауға қайтарылды (негізінен мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы тапсырыс беруші ұсынған өтінімге бекітілген сот шешімінде сот шешімінің заңды күшіне енген күні туралы белгі жоқ не сомаларды өндіріп алуға арналған атқару парағын қоса береді; мемлекеттік сатып алу веб-порталында өтінімді толтыру кезінде тапсырыс беруші деректерін қате енгізген).

1.2) Негізгі проблемаларды талдау

Президенттің 2019 жылғы 2 қыркүйектегі Жолдауын іске асыру үшін тиімділікті ашықтықты және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтуды арттыру арқылы мемлекеттік сатып алудың қолданыстағы жүйесін жетілдіруге бағытталған Мемлекеттік сатып алу мәселелері жөніндегі заң жобасы (бұдан әрі – Заң жобасы) әзірленді.

Заң жобасы аясында бірқатар жаңалықтар қарастырылған:

  1. Орталықтандырылған мемлекеттік сатып алудың жаңа моделін енгізу

Саяси мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік сатып алуды жүргізуге араласуын болдырмау, сондай-ақ бюджеттік мекемелердің қызметкерлерін босату мақсатында орталықтандырылған сатып алу органының барлық сатып алуды жүргізуін көздейтін мемлекеттік сатып алуды орталықтандырудың жаңа моделі ұсынылады.

2020 жылғы 1 қаңтардан бастап Қаржы, Әділет, Ауыл шаруашылығы, Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрліктерінде, сондай-ақ Нұр-Сұлтан қаласы, Қостанай, Қызылорда, Шығыс Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстары әкімдіктерінде орталықтандырылған мемлекеттік сатып алудың пилоттық жобасы іске асырылатын болады.

  1. Сатып алудың жаңа тәсілдерін енгізу

Мемлекеттік сатып алу рәсімдерін оңайлату мақсатында «негіздемелік келісімдерді пайдалана отырып конкурс» сатып алудың жаңа тәсілін енгізу ұсынылады, ол сатып алу мерзімдерін 3-5 жұмыс күніне дейін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.

Осы тәсіл мемлекеттік сатып алуды орталықтандырудың енгізілетін моделі шеңберінде аса өзекті болады.

Бұдан басқа, тауарлар туралы ақпарат орналастырылатын қажетті талаптарға сәйкес келетін әлеуетті өнім берушілер ақпараттық жүйені білдіретін «Электрондық–дүкен» сатып алудың жаңа бәсекелестік тәсілін енгізу ұсынылады.

Осы тәсілді енгізу тауарларды сатып алуды айтарлықтай жеңілдетуге және жеделдетуге, сондай-ақ олардың ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.

  1. Мемлекеттік сатып алу туралы шартты тікелей жасасу жолымен бір көзден сатып алуды қысқарту

Әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру, сондай-ақ адал бәсекелестікті дамыту мақсатында мемлекеттік сатып алу туралы шартты тікелей жасасу жолымен бір көзден алу тәсілімен сатып алу негіздерінің тізбесін қысқарту ұсынылады.

  1. «Электрондық депозитарий» әлеуетті өнім берушілердің жұмыс тәжірибесін растайтын құжаттардың электрондық дерекқорын енгізу

Әлеуетті өнім берушілердің жұмыс тәжірибесінің болуын растайтын мәліметтер мен құжаттар бойынша электрондық дерекқорды білдіретін электрондық депозитарий енгізу ұсынылады.

«Электрондық депозитарийді» енгізу шартты жеңілдіктерді айқын есептеуді жасайды, өйткені жұмыс тәжірибесі автоматты түрде есептелетін болады және дұрыс емес мәліметтерді беру проблемасын шешеді.

  1. Квазимемлекеттік секторды сатып алуды жетілдіру

2018 жылғы 26 желтоқсандағы Заң квазимемлекеттік секторды сатып алуды электрондық форматқа ауыстыруды, Бірыңғай ережелерді әзірлеуді, Сатып алудың барлық түрлеріне бірыңғай IT-платформасын құруды, сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің әкімшілік жауапкершілігін көздейді.

2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап квазимемлекеттік сектор субъектілерінің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуды жүзеге асырудың бірыңғай қағидалары күшіне енеді.

Жоғарыда көрсетілген шараларды қабылдау рәсімдерді оңайлату және мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсімдерін артық реттеуді жою нәтижесінде мемлекеттік сатып алуды тиімді өткізуге ықпал ететін болады.      

1.3) «Тәуекелдерді басқару»

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Мемлекеттік сатып алу веб-порталындағы техникалық іркілістер тәуекелі.

Серверлік жабдықты жаңарту, мемлекеттік сатып алудың бірыңғай операторының кадрлық құрамын күшейту.

Мемлекеттік сатып алу веб-порталының функционалын және техникалық қолдау жұмысын жетілдірудің болмауы.

Пайдаланушылардың ыңғайлылығы үшін мемлекеттік сатып алу веб-порталының функционалын жақсарту, оның ішінде жаңа құралдарды енгізу, оның интерфейсін жетілдіру, Call-орталығының және т. б. жұмысын күшейту.

 

Мемлекеттік қызметтер

Мемлекеттік қызметтерді көрсетудің басым бағыты клиентке бағдарлануы және біз кәсіпкерлер мен қоғам үшін серіктес болған кезде бизнес үшін қолайлы жағдайлар жасау болып табылады. Бұл ретте өзара ынтымақтастықтың индикаторы автоматтандыру, оның ішінде салықтық және кедендік әкімшілендіру процестері арқылы қызметтердің сапасын арттыру болып табылады.

Мемлекет Басшысының 2018 жылғы 5 қазандағы Жолдауында 2019 жылы мемлекеттік қызметтерді 80%, ал 2020 жылы 90% - дан кем емес электрондық форматқа көшіруді қамтамасыз ету міндеті қойылды, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілердің көрсетілетін қызметтер шеңберінде халықпен тікелей байланысын төмендету қажеттігі атап өтілді.

Осыған байланысты Министрлік барлық көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру бойынша толық көлемде жұмыс жүргізуде, бұл шенеуніктердің азаматтармен тікелей байланысын қысқартуға ықпал етеді.

Министрлік көрсететін 51 Мемлекеттік қызметтің 40-ы (немесе 78,4%) автоматтандырылған:

- оның ішінде 34 мемлекеттік қызмет «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы көрсетіледі»;

- 21 мемлекеттік қызмет Мемлекеттік корпорация арқылы көрсетіледі, оның ішінде 5 мемлекеттік қызмет баламасыз негізде.

2018 жылы Министрлік барлығы 22 240,6 мың қызмет көрсетті, оның ішінде электрондық түрде 93,9% (20 876,2 мың қызмет) көрсетілді.

50 мемлекеттік қызмет көрсету (16 кедендік бағыт, 28 салықтық бағыт, 4 бухгалтерлік есеп саласында және 2 мемлекеттік мүлік саласында) мемлекеттік қызметтерді оңтайландыру тұрғысынан іріктеу бойынша ВАК қарауына шығарылды.

38 қызмет бойынша, сондай-ақ 1 қызмет бойынша (ХҚҚ бойынша тіркеу – бұрын мемлекеттік қызметтер тізілімінде болған) оңтайландыру және электрондық форматқа ауыстыру бойынша Жол карталары әзірленді.

Ағымдағы жылдың соңына дейін тағы бір қызметті электрондық форматқа көшіруді және жоспарлы көрсеткішті 80% - ға жеткізу жоспарлап отыр.

2020 жылы Министрліктің тағы 7 қызметін автоматтандыру жоспарланып отыр, бұл электрондық қызметтердің 92%-ын құрайды.

2021 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде Министрлік алдында қалған қағаз қызметтерін электрондық форматқа жоспарлы көшіру және электрондық қызметтердің 96% көрсеткішіне қол жеткізу міндеті тұр.

Көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға, көрсетілетін қызметті алушылардың уақытша шығындарын қысқартуға, күту үшін қолайлы жағдайларды арттыруға бағытталған мақсаттарға қол жеткізу үшін мемлекеттік кірістер басқармасының 72 ірі орталығында кезекте басқарудың электрондық жүйелері (ЭКБО) орнатылды, ЭКБО АЖ арқылы салық төлеушілерге қызмет көрсетудің сандық-уақытша көрсеткіштері бойынша қызмет көрсету орталықтары жұмысының күн сайынғы мониторингі жүргізіледі.

2020 жылы ЭКБО орнатылатын аумақтық бөлімшелердің тізімін 78-ге дейін кеңейту жоспарлануда.

2020 жылдан бастап интернет арқылы кезекті тіркеу функциясын іске қосу жоспарлануда., «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы КЕАҚ-ға бару үшін электрондық кезекті онлайн брондауға ұқсас МКК және «электрондық үкімет» порталында онлайн брондауды іске асыруға мүмкіндік береді.

Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, қызмет алушылармен қарым-қатынасты болдырмау мақсатында қызмет көрсету орталықтары бейнебақылау камераларымен жабдықталған, кедергісіз жұмыс принципіне көшу жүзеге асырылды.

Қызметтерді көрсету кезінде мемлекеттік қызметтерді көрсету процесін, оның ішінде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру және мониторингілеу үшін мемлекеттік қызметтерді көрсету мониторингінің ақпараттық жүйесі пайдаланылады.

Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау мониторингі мақсатында Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі өткен жылдың 20 желтоқсанында тест тәртібінде «Digital agent» қосымшасы іске қосылды. Осы қосымшаға мемлекеттік кірістер органдарының барлық аумақтық бөлімшелері қосылды, осылайша қалыптасқан жағдайды реттеу үшін көрсетілетін қызметті алушыға кері қоңырауды қамтамасыз ету арқылы мемлекеттік қызметтер сапасының төмен бағалауына уақтылы ден қою жүзеге асырылады.

1.2) «Негізгі проблемаларды талдау»

Күн сайын миллиондаған қызмет алушылар әртүрлі билік институттарымен өзара іс-қимыл жасау процесінде тұрмыстық сыбайлас жемқорлыққа тап келеді. Тұрмыстық сыбайлас жемқорлық деңгейіне тікелей әсер ететін салалардың бірі мемлекеттік қызмет көрсету саласы болып табылады, өйткені мемлекеттік органдар, халыққа қызмет көрсететін ұйымдар арасында тікелей байланыстар туындайды, «адами фактор» деп аталатын іс-қимыл іске қосылады.

Мемлекет басшысы азаматтардың мемлекеттік қызмет көрсететін институттармен тікелей байланыс жасау мүмкіндігін болдырмау қажеттігі туралы бірнеше рет айтқан болатын.

Бұл бағытта электрондық түрде қызметтерді алу әлеуеті әзірге толық көлемде пайдаланылмайды.

Келешекте көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді барынша автоматтандыру қағаз жүзінде іс жүргізуді қысқартуға және көрсетілетін қызметті берушімен тікелей байланысты барынша азайтуға мүмкіндік береді.

Қойылған міндеттерді іске асыру үшін мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заңнамаға тиісті өзгерістер енгізу, сондай-ақ басқа да мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграциялау қажет.

1.3) «Тәуекелдерді басқару»

Мақсатқа қол жеткізуге әсер етуі мүмкін тәуекелдердің атауы

Тәуекелдерді басқару жөніндегі іс-шаралар

1

2

Басқа мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері тарапынан толыққанды ықпалдасуға дайын болмауы.

Мемлекеттік қызметтерді оңтайландыру бойынша жол карталарын әзірлеу және іске асыру.

 

3-бөлім «Саланы/аяны дамытудың басым бағыттары»       «Бюджеттің теңгерімділігін қамтамасыз ету» 1-стратегиялық бағыты  

Бюджеттік жоспарлау 

Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарын, Елбасы мен Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауларын іске асыру шеңберінде Министрлік алдында экономиканың және халықтың нақты табысының сапалы өсуін қамтамасыз ету, бюджеттік жоспарлаудың ашықтығы мен айқындылығын арттыру және бюджет процесін автоматтандыру міндеті тұр.

Мемлекет басшысы және елдің ұзақ мерзімді перспективаға арналған даму стратегиясында қойылған міндеттерді ескере отырып, қалыптастырылған 2020-2022 жылдарға арналған республикалық бюджет шығыстарының негізгі бағыттары:

- шығыстардың әлеуметтік бағыттылығын күшейту және бұрын қабылданған барлық міндеттемелерді орындау арқылы адами капиталды дамыту;

- экономиканы технологиялық жаңғырту және цифрландыру, аграрлық секторды, көліктік және логистикалық инфрақұрылымды дамыту;

- мемлекеттің қорғаныс қабілеті мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Бұл ретте, мемлекеттік қаржыны жаңғырту және салықтық әкімшілендіруді жақсарту шеңберінде бюджеттің мұнайға қатысты емес түсімдерін арттыру жөніндегі саясатты іске асыруды жалғастыру жоспарлануда. 

Республикалық бюджет тапшылығын ЖІӨ-ге қатысты 2020 жылғы 2,1%-дан 2022 жылы 1,0%-ға дейін төмендету жоспарланып отыр, бұл мемлекеттік борыш көлемін қалыпты деңгейде сақтауға мүмкіндік береді.

Шаралар:

стратегиялық, экономикалық және бюджеттік жоспарлау арасындағы өзара байланысты күшейту;

бюджетті жоспарлау сатысында бюджет қаражатын олардың стратегиялық құжаттардың басымдықтарына сәйкестігі тұрғысынан бақылау;

бюджеттік жоспарлау сатысында есептеу әдісін қолдану;

бюджет процесін автоматтандыру;

бюджеттік құжаттар мен деректердің ашықтығын, айқындығын және қол жетімділігін қамтамасыз ету.

Салықтық және кедендік әкімшілендіру

«Қазақстан-2050» стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» және 100 қадам Ұлт жоспарын іске асыру шеңберінде мынадай жұмыс жалғастырылатын болады:

бизнеске әкімшілік жүктемені төмендетуге бағытталған салық, кеден және өзге де заңнаманы ырықтандыру және оңтайландыру;

салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесін құру (ИСНА);

кедендік әкімшілендіру процестерін автоматтандыру;

жеке тұлғалардың кірістері мен мүлкін кезең-кезеңмен декларациялауды енгізу;

министрліктің ақпараттық жүйелерін басқа МО ақпараттық жүйелерімен ықпалдастыру.

Мемлекеттік борышты басқару

2050 жылға қарай жаңа бюджет саясаты тұжырымдамасын және Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі жөніндегі тұжырымдаманы іске асыру шеңберінде Министрлік қарыз бен оның индикаторларын рұқсат етілген мәндер аймағында қолдау бойынша жұмыс жүргізуде.

Шаралар:

бюджеттің қажеттілігіне сәйкес Қарыз шарттарын жасасу жолымен МБҚ шығару жолымен ішкі нарықта және сыртқы нарықта қарыз алу;

капиталдың сыртқы нарықтарындағы жағдайға байланысты сыртқы нарықта МБҚ (егеменді еурооблигациялар және басқа да борыштық құралдар) шығаруды жүзеге асыру.

елдің мемлекеттік борышының деңгейін бақылауды қамтамасыз ету.

Қаржы тәртібі

Мемлекет басшысының «Қазақстан-2050» стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында, «Қазақстан Республикасында мемлекеттік аудитті енгізу тұжырымдамасын бекіту туралы» 2013 жылғы 3 қыркүйектегі Жарлықта алдыңғы қатарлы әлемдік тәжірибе негізінде мемлекеттік аудиттің кешенді жүйесін құру бойынша реформа жүргізу мәселесі көрсетілген. Аудиттің жаңа жүйесін енгізу де бес институционалдық реформаны іске асыру бойынша «100 нақты қадам» Ұлт жоспары қадамдарының бірінде бекітілген.

Шаралар:

ең озық әлемдік тәжірибе негізінде мемлекеттік аудиттің кешенді жүйесін құру.

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) қарсы іс-қимыл

Кез келген мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігіне басты қауіп-қатердің бірі экономикалық қылмыс және онымен байланысты экономикалық қатынастардың криминализациясы болып табылады.

Шаралар:

Салық мәселелері бойынша Страсбург конвенциясын қолдану, ФАТФ және салық конвенцияларының оффшорлық қарсы жаңа ережелері бойынша жұмыс;

төлем жүйелерінің халықаралық операторлары (Moneygram, Contact, Faster, Western Union, Золотая Корона және т.б.) үшін Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл режимі бөлігінде АЖ/ТҚҚ саласындағы заңнаманы жетілдіру».

Корпоративтік бизнес жобаларын сауықтыру

Осы активтерді сауықтыру және оларды сатып алуға салынған мемлекеттік қаражатты қайтаруды барынша арттыру мақсатында экономикалық айналымға тарту арқылы қалпына келтіруге бағытталған проблемалық активтермен тиімді қызмет бүгінгі таңда ҚКФ-ның неғұрлым өзекті міндеттерінің бірі болып табылады.

Активтерді басқару кезінде ҚКФ мыналарды қамтамасыз ететін шаралары жүзеге асыратын болады:

1) сатып алынған активтерді тиімді басқару;

2) борышкерлердің бизнесін сауықтыру;

3) тәуекелдерді төмендету;

4) оларды сатып алуға бөлінген қаражаттың қайтарымдылығы.

Үкімет пен ҚДП қабылдайтын шаралар банк секторының жұмыс істемейтін активтерін қысқартуға және оларды экономикалық айналымға тарту деңгейін ұлғайтуға алып келеді, бұл қайта құрылымдау, есептен шығаруға, кешіруге бағытталған шараларды және активтердің сапасын жақсарту жөніндегі басқа да шараларды қоса алғанда, инвестициялар үшін қолайлы жағдайлар жасау жөніндегі бірлескен жұмыс есебінен ел экономикасын дамытуға мультипликативтік әсер етеді.

4-бөлім. «Стратегиялық және бюджеттік жоспарлаудың өзара байланысының архитектурасы»

 

1. Елдің жалпыұлттық көрсеткіштері

«Қазақстан - 2050» стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты»«

Елдің мемлекеттік борышының деңгейін тұрақты бақылауда ұстау.

Үкіметтің күш-жігері мемлекеттік қарызды қауіпсіз деңгейде ұстауға бағытталған.

«Қазақстанның Үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру шеңберінде 2016 жылғы салықтардың жиналуын ЖІӨ-ге пайыздық мәнде 15,2% - дан 2025 жылы 25%-ға дейін ұлғайту бойынша жұмыс жүргізілуде.

Стратегиялық емес объектілерді жекешелендірудің екінші толқынын өткізу.

Жекешелендірудің екінші толқыны экономикаға мемлекеттік қатысуды қысқартуға және жеке бизнесті дамыту үшін жағдай жасауға бағытталған. Бәсекелестік ортада пайданы барынша арттыруға мүдделі жеке бизнес қызметтер спектрін кеңейтетін және олардың сапасын арттыратын болады. Ұсынылатын қызметтердің сапасын жақсарту, бәсекелестікті енгізу, көрсетілетін қызметтердің көлемі мен спектрін ұлғайту есебінен қызметтер құнының төмендеуі күтілуде.

Бизнеске әкімшілік жүктемені төмендетуге бағытталған Салық, кеден және өзге де заңнаманы ырықтандыру және оңтайландыру.

Салықтық қадағалауды прагматикалық азайту шаруашылық жүргізуші субъектілердің салық қызметімен диалогын барынша азайтуы тиіс.

Салықтық әкімшілендіру процестерін оңтайландыру, оның ішінде электрондық салық есептілігі жүйесін одан әрі дамыту жолымен жалғастырылатын болады.

Кеден қызметтерін көрсету процестерін автоматтандыру жолымен сыртқы сауда операцияларын оңайлату.

Сыртқы сауда саласында жүктерді тексеру саны айтарлықтай қысқартылатын болады.

«Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары»

Бақыланбайтын (көлеңкелі) экономика үлесі:

2021 жылы – 23%

2025 жылы – 20%

Қытайдың кедендік статистикасымен алшақтықты қысқарту

Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі жөніндегі тұжырымдамалар

Жалпыға бірдей декларациялауды енгізу.

Жалпыға бірдей декларациялауға көшу көлеңкелі экономика мен сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы күрес үшін жеке тұлғалардың кірістері мен мүлкін тиімді бақылау жүйесін құруға, сондай-ақ салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауды қамтамасыз етудегі мемлекеттің рөлін күшейтуге мүмкіндік береді.

 

1-стратегиялық бағыт

«Қаржы жүйесінің тұрақтылығына жәрдемдесу»«

2-стратегиялық бағыт

«Мемлекеттік активтер мен қаржыны әкімшілендіру жүйесін жаңғырту»«

1.1-мақсат.

«Бюджеттің теңгерімділігін қамтамасыз ету»

2.1-мақсат.

«Мемлекеттік активтерді басқарудың тиімділігін арттыру»

2.2-мақсат.

«Қолайлы бизнес орта құру және бизнес пен тұрғындар үшін әкімшілік кедергілерін төмендету және салықтық және кедендік бақылаудың тиімділігін қамтамасыз ету»

002 «Халықаралық қаржы ұйымдары қаржыландыратын инвестициялық жобалардың аудитiн жүзеге асыру» бюджеттік бағдарламасы

094 «Мемлекеттік активтерді басқару» ББ

072 «Салықтық әкімшілендіру жүйесін реформалау» бюджеттік бағдарламасы

006 «Халықаралық қаржы ұйымдарының акцияларын сатып алу»  бюджеттік бағдарламасы

 

091 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің объектілерін және инфрақұрылымын салу» бюджеттік бағдарламасы

011 «Мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау» бюджеттік бағдарламасы

 

 

013 «Үкіметтік борышқа қызмет көрсету» бюджеттік бағдарламасы

 

 

019 «Жеңілдікті тұрғын үй кредиттері бойынша бағамдық айырманы төлеу» бюджеттік бағдарламасы

 

 

030 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ақпараттық жүйелерін құру және дамыту» бюджеттік бағдарламасы

 

 

096 «Жедел - іздестіру қызметін және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыру» бюджеттік бағдарламасы

 

 

097 «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан тартылған қаражаттың бір бөлігін қайтару» бюджеттік бағдарламасы

 

 

099 «Астана» халықаралық қаржы орталығының әкімшілігі» АҚ-ға нысаналы аударым»  бюджеттік бағдарламасы

 

 

120 «Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалар бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау»

 

 

001 «Бюджеттік жоспарлау, мемлекеттік бюджеттің атқарылуын және орындалуын қамтамасыз ету және экономикалық және қаржылық қылмыстар мен құқық бұзушылықтарға қарсы іс-қимыл жөніндегі қызметтер» бюджеттік бағдарламасы

010 «Қазақстан Республикасы Үкіметінің резерві» бюджеттік бағдарламасы

400 «Облыстық бюджеттерге субвенциялар»

 

5-бөлім. «Стратегиялық мақсаттар мен нысаналы индикаторлар»  

 

№п / п

Нысаналы индикатор

Жауаптылар

Ақпарат көзі

Өлшем бірлігі

2018 жылғы

есеп

2019 жылғы жоспар

Жоспарлау кезеңі

 

2020 жыл

2021  жыл

2022 жыл

2023 жыл

2024жыл

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

 

1-стратегиялық бағыт «Қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету»

 

Стратегиялық мақсат 1.1. «Бюджет тенгерімділігін қамтамасыз ету»

 

1.

ЖІӨ-де шоғырландырылған бюджеттің салық

түсімдерінің үлесі

Жетекшілік ететін

 вице-министр

Әкімшілік деректер

%

17,9

17,7

18,0

19,5

21,0

22,5

23,5

 

2.

Мемлекеттің қарызын ЖІӨ-ге қатынасы

Жетекшілік ететін

 вице-министр

Әкімшілік деректер

%

-

-

19,4

19,1

18,6

18,0

17,5

 

3.

Мемлекеттік аудит қортындылары бойынша анықталған бұзушылықтарды жоюды қамтамасыз ету

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімшілік деректер

%

91

92

93

94

95

96

97

 

4.

Бюджет ашықтығының индексі

Жетекшілік ететін вице-министр

Есеп

ХБҚ

ұпай

53

55

55

56

56

57

57 

 

5.

Мемлекеттің қаржылық міндеттемелерін уақтылы орындау

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімшілік деректер

%

100

100

100

100

100

100

100

 

6.

Төрт деңгейлі мемлекеттік бюджеттің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету

 

Қазынашылықтың ақпараттық жүйесі

Әкімшілік деректер

%

-

-

100

100

-

-

-

 

7.

Корпоративтік бизнес жобаларын сауықтыру үлесі

 

Жетекшілік ететін вице-министр

ҚКФ есебі

%

-

-

70,4

75

84,1

93,2

100

 

8.

Қытайдың кедендік статистикасымен алшақтықты қысқарту

Жетекшілік ететін

 вице-министр

Әкімшілік деректер

%

-

-

47,8

45,2

42,6

40

37,4

 

9.

Жеке тұлғалардың кірістері мен шығыстарын жалпыға бірдей декларациялаумен қамту

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкім-шілік дерек-тер

 

 

 

%

-

-

-

3,6

-

12,6

 35,3

 

10.

Іс жүргізудегі  қылмыстық істер санынан іс жүргізу аяқталған қылмыстық істердің үлесі

Жетекшілік ететін вице-министр

1-МКПС және СУ ГП статистикалық есебі

 

%

55,5

56

56,5

57

57,5

58

58,5

 

11

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және (немесе) терроризмді қаржыландыруға байланысты операциялар туралы ҚМК-ға жіберілген құқық қорғау органдары пайдаланған ақпараттың үлесі

 

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкім-шілік дерек-тер

 

 

 

%

 

 

 

-

-

61

64

68

74

80

12

Бюджеттік және стратегиялық жоспарлаудың автоматтандырылған процестерінің үлесі

 

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкім-шілік дерек-тер

%

-

-

44

100

-

-

-

 

2-стратегиялық бағыт «Мемлекеттік активтерді және қаржыларды әкімшілендіру жүйесін жаңғырту»

 

Мақсат 2.1. Мемлекеттік активтерді басқарудың тиімділігін арттыру

 

13

Республикалық меншік объектілерін қысқарту

 

Жетекшілік ететін вице-министр

2016-2020 жылдарға арналған жекешелендірудің кешенді жоспары

%

-

-

80

85

90

90

95

 

2.2-мақсат.  Қолайлы бизнес орта құру және бизнес пен тұрғындар үшін әкімшілік кедергілерін төмендету

 

14.

Автокөлік пункттерінде кедендік операцияларды өткізу уақытын қысқарту

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімші-лік дерек-тер

сағат

-

-

2

1 сағат 30 мин

1

40 мин

30 мин

 

15.

Банкроттық рәсімдерді жүргізу мерзімдерін қысқарту

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімшілік деректер

 ай

-

-

17

16

16

15

15

 

16.

Автоматтандырылған мемлекеттік қызметтердің үлесі

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімшілік деректер

 

 

%

68

80

92

93

94

95

96

 

17.

Электрондық мемлекеттік сатып алу жүйесіне қанағаттанған пайдаланушылардың үлесі

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімші-лік деректері

%

81,9

82

82,5

83

83,2

83,4

83,5

 

18.

Қаржылық есептілік депозитарийінің ХҚЕС, ХАС стандарттарымен қанағаттандырылған пайдаланушыларының үлесі

Жетекшілік ететін вице-министр

Әкімшілік деректер

%

 

%

75

81

82

83

84

85

86

 
                             

 

6-бөлім. Ресурстар

Ресурстар

Өлш. бірлігі

Есепті кезең

2018 жыл

Ағымдағы кезең жоспары

2019 жыл

Жоспарлы кезең

2020

 жыл

2021

жыл

2022

жыл

1

2

3

4

5

6

7

Қаржы ресурстары, барлығы:

оның ішінде

мың

теңге

2 393 314 657

2 677 534 049

3 100 600 644

3 235 766 046

3 454 127 244

Цель 1.1. «Обеспечение сбалансированности бюджета»

002 «Халықаралық қаржы ұйымдары қаржыландыратын инвестициялық жобалардың аудитiн жүзеге асыру»  бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

23 296

22 960

24 400

26 000

16 000

005 «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына қаражатты аударуды ұйымдастыру» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

 

 

006 «Халықаралық қаржы ұйымдарының акцияларын сатып алу» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

9 741 952

11 060 646

11 215 795

127 395

127 395

011 «Мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

580 206

761 109

642 997

627 329

 

013 «Үкіметтік борышқа қызмет көрсету» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

593 199 600

677 957 448

777 830 893

820 321 809

824 998 877

019 «Жеңілдікті тұрғын үй кредиттері бойынша бағамдық айырманы төлеу» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

10 331

16 953

4 738

3 466

3 493

030 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ақпараттық жүйелерін құру және дамыту» бюджеттік бағдарламасы

 

мың

теңге

181 764

457 935

8 722 272

1 268 075

 

042 «Жаңа бастамалардың шығыстары»  бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

51 748 271

264 685 378

044

 

 

 

2 736 000

2 736 000

2 736 000

067 «Саяси партияларды қаржыландыру» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

6 161 347

9 258 140

9 258 140

9 258 140

9 258 140

072 «Салықтық әкімшілендіру жүйесін реформалау» бюджеттік бағдарламасы

 

мың

теңге

644 908

522 405

2 833 139

 

 

076 Облыстық бюджеттерге, Астана және Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметшілері болып табылмайтын жұмыскерлеріне, сондай-ақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік қазыналық кәсіпорындардың жұмыскерлеріне еңбекақы төлеу жүйесінің жаңа моделі бойынша еңбекақы төлеуге және олардың лауазымдық айлықақыларына ерекше еңбек жағдайлары үшін ай сайынғы үстемеақы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер

мың

теңге

 

 

 

 

 

089 «Облыстық бюджеттерге, Астана және Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік әкімшілік қызметшілер еңбекақысының деңгейін арттыруға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер»

мың

теңге

 

 

 

 

 

093 «Жергілікті бюджеттердің шығыстарын өтеуді және өңірлердің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету»  бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

 

 

095 «Мемлекеттік міндеттемелерді орындау» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

 

 

096 «Жедел - іздестіру қызметін және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыру» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

6 269 855

6 747 665

6 269 300

6 268 895

6 268 895

097 «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан тартылған қаражаттың бөлігін қайтару» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

8 445 720

319 577

 

 

 

099 «Астана» халықаралық қаржы орталығының әкімшілігі» АҚ-ға нысаналы аударым»  бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

20 000 000

90 000 000

13 074 000

12 546 830

10 506 561

120 «Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалар бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау»

мың

теңге

1 116 501

3 346 499

3 346 499

3 346 499

3 346 499

202 «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ нысаналы аударым» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

 

 

1.1-мақсат бойынша жиыны

мың

теңге

646 193 716

800 471 337

835 958 173

908 278 709

1 121 947 238

2.1-мақсат. «Мемлекеттік активтерді басқару тиімділігін арттыру»

094 «Мемлекеттік активтерді басқару» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

861 575

744 640

724 535

699 656

699 696

2.1-мақсат бойынша жиыны

мың

теңге

861 575

744 640

724 535

699 656

699 696

2.2- мақсаты «Қолайлы бизнес орта құру және бизнес пен тұрғындар үшін әкімшілік кедергілерін төмендету»

014 Кеден қызметін жаңғырту

мың

теңге

 

 

 

 

 

038 «Дағдарыстан кейінгі қалпына келтіру бағдарламасы (бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыру)» шеңберінде сыйақының пайыздық мөлшерлемесін субсидиялау» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

 

 

 

 

 

061«е-Қаржымині» интеграцияланған автоматтандырылған ақпараттық жүйесін жасау 

мың

теңге

 

 

 

 

 

091 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің объектілерін және инфрақұрылымын салу» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

60 500

9 547 962

5 838 748

 

 

2.2-мақсат бойынша жиыны

мың

теңге

60 500

9 547 962

5 838 748

 

 

Стратегиялық жоспардың мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған қаржы ресурстары

001 «Бюджеттік жоспарлау, мемлекеттік бюджеттің атқарылуын және орындалуын қамтамасыз ету және экономикалық және қаржылық қылмыстар мен құқық бұзушылықтарға қарсы іс-қимыл жөніндегі қызметтер» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

69 262 336

76 105 590

76 912 608

76 150 568

77 017 258

010 «Қазақстан Республикасы Үкіметінің резерві» бюджеттік бағдарламасы

мың

теңге

103 409 262

206 515 917

76 734 511

129 760 371

129 751 994

400 «Облыстық бюджеттерге субвенциялар»

мың

теңге

1 573 345 504

1 584 148 603

2 104 432 069

2 120 876 742

2 124 711 058

Адами ресурстар

саны

19 883

19 883

19 808

19 808

19 808

 

 

 

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2020 - 2024 жылдарға арналған стратегиялық жоспары
Дата публикации
29 декабря 2019