Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті
Меню
Страницы
Баспасөз орталығы
Қызметі
Қызметі туралы
Байланыс ақпараты
Құжаттар
Қызметі
Комитет туралы
Баспасөз орталығы
Құжаттар
Байланыстар
Все материалы
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл
14 января 2026

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өз өкілеттіктері шегіндегі сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның ішінде қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру және олардың салдарларын жою жөніндегі қызметі.
 

1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты қоғамда сыбайлас жемқорлықты жою болып табылады.
2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мақсатына қол жеткізу мынадай:
       1) қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбестік ахуалын қалыптастыру;
       2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарларын жою;
       3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өзара іс-қимылын нығайту;
       4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық ынтымақтастықты дамыту;
       5) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру міндеттерін шешу арқылы іске асырылады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті өз өкілеттіктері шегінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын анықтауды, жолын кесуді, ашуды  және тергеп-тексеруді жүзеге асырады.

ЧЕКИСТЕР-ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫНЫҢ (1941-1945ЖЖ.) ҚАТЫСУШЫЛАРЫ
05 июня 2025

 

Жедел-іздестіру іс-әрекеті
Похищение ребёнка ради выкупа – забрали прямо из школы
23 декабря 2024

Жедел-іздестіру іс-әрекеті
Наркотики в обшивке самолёта / как у Казахстана украли АН-12
25 ноября 2024

Терроризмге қарсы іс-қимыл
Жедел-іздестіру іс-әрекеті
Биыл 5 жасөспірім деструктивті әрекеті үшін сотталды
05 ноября 2024

АСТАНА. KAZINFORM – Жыл басынан бері деструктивті әрекеті үшін сотталған адамдардың саны былтырғы көрсеткіштен асып кеткен. Бұл туралы Ұлттық қауіпсіздік комитеті түсірген «Арбау» атты 15 минуттық деректі фильмде айтылған.

Фильмде экстремистік видео таратқаны үшін Қылмыстық кодекстің 256-бабымен сотталған 16 жастағы кейіпкер теріс ағымның арбауына қалай түскенін баяндайды.

«Telegram-да «Кавказ уәлаяты» дейтін топқа кірдім. Сонда Ахмад деген баламен таныстым. Ол айтты, «жихадқа шығушыларға арнап видео сал» деді. Telegram-нан чатын іздедім. TikTok-қа кіріп, чатты таптым. Чатқа кіріп, таныстым. Танысқаннан кейін каналға «Дауль-атуль-ислам» деген тақырыппен видео жүктедім. Ойым Сирияға барып, жихадқа шығу болды. Сол жақта жихад жасағым келді», - дейді кейіпкер.

Фильмде «сотталған баланың анасы» деп сипатталған әйел ұлы Telegram-нан біреулердің адам басын кесіп жатқан сәті бар видео көрсеткенін, оған аса мән бермегенін айтады.

ҰҚК жедел қызметкері кейіпкер айтып отырған видеода ДАИШ халықаралық террористік ұйымының содырларының әрекеті бейнеленгенін айтады.

«Арнайы қызмет адамдарын ұстап, «кәпір» ретінде аяусыз өлтірген бейнелерді жүктеп отырды. Сонымен қатар үйінің маңында араб ұлтына тән киіммен видео түсіріп, араб музыкасының сүйемелдеуімен жихадқа шақыратын, өзінің де жихадқа баратын ойы бар екені туралы жазбалар қалдырды», - дейді жедел қызметкер.

Кейіпкердің анасы наурыздан бастап баласы TikTok арқылы танысқан адамдармен тікелей кездесе бастағанын айтады.

Кейіпкердің өзі TikTok-тан топ ашып, Telegram-ға жүктеген видеоларының сілтемесін қалдырып отырғанын, топтағы оқырмандары ол ұсынған контентті сол сілтемелер арқылы көргенін айтады. Өйткені қатыгездік сипаттағы видеоны тікелей TikTok-қа салу мүмкін емес еді.

Саясаттанушы Елдос Молдахметов жастардың осындай мазмұндағы ақпаратқа тез елтіп, арбалуын тіл білмеуден көреді.

«Діни ғұламалардың арабша айтқан уағыздары интернетте көп. Тіл білмеген адамға олардың шын мәнінде не айтып жатқанын ұғу мүмкін емес. Ал деструктивтік мақсаттағы адамдар сол видеолардың кез келген жерінен қиып алып, орысша «аударма» жасап таратады. Ол «аудармада» жихадқа шақырған ұрандар айтылады. Осыған көп жастар арбалып қалады», - дейді ол.

2023 жылдың басынан бері деректі фильмнің кейіпкері сияқты деструктивті әрекеті үшін сотталған жасөспірімнің саны 7-ге жеткен.

«2023 жылы 42 адам деструктивтік әрекеттері үшін қылмыстық жазаға тартылды. Оның екеуі кәмелетке толмаған балалар. Ал биыл 68 адам сотталды. Оның бесеуі жасөспірім. Бұл санақты артында адамдардың тағдыры мен өмірі тұрғаны алаңдатады», - дейді Ұлттық қауіпсіздік комитеті баспасөз қызметі бастығының орынбасары Майгүл Айнабекова.

Ұлттық қауіпсіздік органдарының оқу орындарына қабылдау тәртібінің өзгеруі туралы
11 октября 2024

Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті (бұдан әрі – ҰҚК) ұлттық қауіпсіздік органдарының оқу орындарына қабылдау тәртібінің өзгергені туралы хабарлайды.

Осымен, ҰҚК Төрағасының 2024 жылғы 31 шілдедегі № 106/қе бұйрығымен ҰҚК Төрағасының 2016 жылғы 13 қаңтардағы
№ 2 бұйрығымен бекітілген Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының әскери, арнаулы оқу орындарына оқуға қабылдау қағидаларына өзгерістер енгізілді.

Енгізілген түзетулер ҰҚК Шекара қызметінде мерзімді әскери қызмет өткерген және конкурстық іріктеуден өткен азаматтарға ҰБТ нәтижелерісіз мен емтихандарды тапсырмай жеңілдік жағдайларда ҰҚК Академиясына және ҰҚК Шекара академиясына түсуге мүмкіндік береді.

Бұл ретте кандидаттар кәсіби жарамдылығын және жазбаша дағдыларын эссе жазу түрінде тексеруден өтетін болады.

Тұлғалардың көрсетілген категориясы оқуға қабылдау жылына дейінгі жылдың 1 қарашасына дейін ҰҚК Шекара қызметінде мерзімді әскери қызмет өткерген және конкурстық іріктеуден өткен азаматтар мерзімді әскери қызмет аяқталған сәттен бастап бір жылдан кешіктірмей ҰҚК Шекара қызметінің кадр бөлімшелеріне ҰҚК ЖОО-ға түсуге ниет білдіру туралы өтінішпен жүгінеді.

Азаматтардың осы санаты үшін қабылдау квотасы: ҰҚК Шекара академиясына жыл сайынғы жоспарлы қабылдаудың 10 %-дан аспайды және ҰҚК Академиясына 5 %-дан аспайды.

 

ҰҚК баспасөз қызметі

Мемлекеттік шекараны күзету және қорғау
Шекара шебі – қырағы қолда
17 августа 2024

Кез келген елдің әскери айбыны шекарасынан-ақ сезіліп тұруы керек. Шекарадағы қырағылық – қоңсы жатқан елге қабақ шыту емес, мемлекеттік тұтастықтың, ұлттық қауіпсіздіктің қамы. Сондықтан шекара шебінің берік болуы – аса маңызды әрі жауапты міндет. Ал бұл міндетті абыроймен, сақтықпен, асқан жауапкершілікпен атқару – шекарашылардың мойнындағы үлкен парыз.
Осыдан 32 жыл бұрын, 18 тамыз күні Прези­дент Жарлығымен Шекара әскерлері құрыл­ды. Осыған орай Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комите­ті төрағасының орынбасары – Шекара қызме­тінің директоры, генерал-майор Ерлан АЛДАЖҰМАНОВПЕН сұхбаттасып, шекарамызды қорғау міндетінің қазіргі жай-күйі жайында әңгімелестік.

 
Шекара шебі – қырағы қолда

 

– Ерлан Ерғалиұлы, алдымен елі­міздің мемлекеттік шекарасындағы қазіргі жағдайды және ведомствоның жетістіктері жайында айтып өтсеңіз.

– Мемлекеттік шекарада және ше­каралық аумақтарда жағдай тұрақты әрі толық бақылауымызда. Бөлімшелер еліміздің шекарасын күзету және қорғау бағытында өздеріне жүктелген барлық міндетті бұлжытпай орындап отыр.

Қызметіміздің есепті кезеңдегі қоры­тындысына тоқталып өтсем, жыл басынан бері мемлекеттік шекараны заңсыз кесіп өтудің 240 дерегі тіркеліп, оның ішінде 94 адам сотталды. Белгіленген режімдерді және көші-қон заңнамасын бұзғаны үшін 23 мың адам жауапқа тартылып, оларға жалпы сомасы 542 млн теңгеден астам әкімшілік айыппұл салынды.

 

ыва

Коллажды жасаған – Зәуреш СМАҒҰЛ ,«EQ»

 

Заңсыз көші-қонның 10 арнасының жолы кесілді. Мыңнан аса қару-жарақ пен оқ-дәрілердің, есірткі заттарының және өзге де тыйым салынған заттарды алып өтудің жолы кесілді. Одан бөлек, шекарадан жалпы сомасы 9,1 млрд теңгені құ­рай­тын заңсыз валютаны, 18,1 млрд теңгені құ­райтын тауарларды алып өтпекші бол­ған­дардың арам ойы іске аспай, қолға түсті. Сондай-ақ осы жылдың мамыр айында Түркістан облысындағы департаменттің әскери қызметшілері мемлекеттік шекара арқылы жалпы салмағы 775 кило тартатын героин есірткі затының рекордтық партиясын жасырын алып өтпекші болған қас­көйлерді құрықтады. Мемлекетке келті­рілген залал 3 млрд теңге көлемін құрады.

– Әлемде болып жатқан геосаяси ахуалдың күрделене түсуі уақыт өткен сайын шекарашыларға қойылар қызметтік-жауынгерлік талаптарды барынша жетілдіруді қажет етіп келеді. Осы жайында не айтасыз?

– Біз қарбаласы көп, қиын шақта өмір сүріп жатырмыз. Бұл өз кезегінде шекаралық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қажетті әрекеттерді талап ететіні анық. Сондықтан заманауи өзгерістер біздің жауынгерлік-қызметтік мінде­ті­міз­ге әрдайым түзетулер енгізіп отырады.

Қойылған тапсырмаларды тиімді орындау үшін шекарашылардың жұмысына қажетті жағдайлар жасау аса маңызды рөл атқарады. Сондықтан да ел Президентінің тапсырмасын орындау мақсатында шекараны жаңа үлгіде жабдықтау бағытында кешенді жұмыстар жүргізіліп келеді. Шекара қызметін дамытудың негізгі бағыты ретінде техникалық бақылаудың инновациялық шешімдерін қолдаймыз. Яғни шекараны күзетуде техникалық құралдардың қолдануын қамтамасыз ететін «ақылды шекара» тұжырымдамасы да қырағы күзетке кіріскен.

Біз бүгінде мобильді және опти­калық-электрондық бақылау жүйе­лерін, ұшқышсыз әуе аппараттарын, прожекторлық және радиолокациялық стансаларды, сигнал беру және электр­сигнал беру кешендерін, сондай-ақ аза­мат­тардың, көлік құралдарымен жүк­тердің шекара арқылы қозға­лы­сын бақылауға арналған автомат­тан­дырылған жүйелерін қолданысқа енгізіп жатырмыз.

 

пр

 

Жоғарыда айтылған шаралар Мем­лекет басшысының тапсырмасымен әзірленген «2024-2028 жылдары шекара­лық қамтамасыз етудің» кешен­ді жос­парына енгізілген.

Жалпы алғанда, осы құжат аясында біз үш негізгі міндеттерді шешуді жоспарлап отырмыз. Яғни бұл – «ақылды шекара» тұжырымдамасы аясында мемлекеттік шекараны қашықтан бақылау жүйесін салу, мобильді жүйе­нің материалдық-техникалық жаб­дықталуы, сондай-ақ саладағы инфра­құрылым құрылысын жүргізу және жаңарту.

Бұдан бөлек, шекарашылардың қызметтік жауынгерлік іс-әрекетін жақ­сартуға бағытталған іс-шаралар жал­ғасын тауып келеді. Ол үшін шека­ралық басқармаларда ұдайы кешенді оқу-жаттығу жиындары өткізі­ліп тұрады.

Тек биылдың өзінде шекарашылар «Шекара-2024», «Тосқауыл-2024», «Бекіре-2024», «Ақбөкен», «Ақпан-2024», «Наурыз-2024» және тағы басқа да шекара операцияларына қатысты. Сонымен қатар отандық шекарашылар жыл са­йын еліміздің Қорғаныс министрлігі ұйымдастыратын жедел-тактикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуына, арнаулы операциялар күштерінің оқу-жаттығуына қалмай қатысып келеді.

– Былтыр Үкімет өткізу бекет­те­рін­де инфрақұрылымды дамы­тудың жол картасын бекіткен. Осы бағыт­та қандай жұмыстар жүргізіліп жатыр?

– Иә, бүгінгі күні жол картасы аясында мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесе ауқымды жұмыстар жүргізіліп отыр. 2025 жылға дейін қазақ-ресей шекарасындағы 30 автомобильдік өткізу бекетін дамыту және шекара күзетіне арнайы жаңа техникалар сатып алу жос­пары қарастырылып отыр. Аталған іс-шаралар оң әсерін беріп, мемлекеттік шекарадан көлік құралдарын өткізу жұмысының сапасын арттырады. Біздің және шетел азаматтарына шекарадан өту үдерісін барынша тездетіп, қолайлы жағдайлар қалыптастыруға ықпал ететініне сенімдімін.

– Қазіргі таңда Шекара қызметінде әскери қызметшілерді әлеуметтік қамтамасыз ету мәселесі қалай ұйым­дас­тырылып жатыр, осы жөнінде кеңінен айтып өтсеңіз?

– Біздегі әлеуметтік қамтамасыз ету мәселесі азаматтық ұйымдармен салыстырғанда әлдеқайда жоғары деңгейде. Әскери қызметшілер тегін әскери формалармен, медициналық қызметпен қамтамасыз етіледі. Әскери қызметшілерге және олардың отбасы мүшелеріне ай сайын тұрғын үй төлемдері төленеді, осы арқылы олар өздерінің жекеменшік баспанасын сатып ала алады. Қазіргі нарықтық өлшем­мен қарағанда еңбекақымыз да жет­кілікті және бәсекеге қабілетті.

Біздің қызметте жас сарбаздарға да қолайлы жағдайлар қарастырылған. Атап айтатын болсақ, мерзімді қызметін адал атқарып, жауынгерлік-қызметтік іс-әрекетте жоғары жетістіктерге жеткен сарбазға мемлекет тарапынан ЖОО-да тегін оқуға грант беріледі. Сонымен бірге сарбаздың өзі таңдаған оқу орнындағы әскери кафедраға емтихансыз түсуіне мүмкіндік беріледі.

– Ерлан Ерғалиұлы, Шекара қызметін­де­гілердің басым бөлігі – ерлер қауымы. Мұндай ортада, яғни табиғатынан ер азаматтар ара­сында қақтығыстар, жаға жыртысу жағ­дай­лары болып тұратыны белгілі. Мұндай мәселелерді қалай реттеп, шешіп жатырсыздар?

– Иа, расымен де қызметте ондай жағымсыз жағдайлар болып тұрады. Әрине, біз ішкі моральдық-психологиялық ахуалды жақсартуға, дамытуға барынша тырысамыз. Шекара қызметінде тәрбие жұмыстарымен айналысатын арнайы бөлімше жұмыс істейді. Ұжымдағы тыныштықты, түсі­ністікті қамтамасыз ететін қалыпты жағ­дайды орнату бағы­тында халық­аралық тәжірибелерді және сынақтан өткен өзіміздің әдістерді қолда­на­мыз.

Мысалы, мерзімді қызметте үлкен және кіші шақырылым өкілдері әртүрлі бөлімшеде қызмет етеді. Яғни олар бірін-бірі сирек кездестіріп, анда-санда ғана жолдары түйіседі. Сонымен қатар қазіргі уақытта сарбаздардың туған өлкесінде немесе соған жақын аумақтарда қызмет ету мәселесіне аса мән беріп келеміз. Одан бөлек, сарбаздардың ата-аналарымен де бел­сенді жұмыс жүргізіліп отыр. Ата-аналар, туған-туыстары үшін ашық есік күндері ұйымдастырылып, сарбаз­дар­дың отбасымен бейнебайланыс арқылы да хабарласуына мүмкіндік берілген.

Тәрбие және әскери-патриоттық жұмыстар жоспары аясында ардагерлермен кездесіп, жеке құрамның қатысуымен жиналыстар өткізіліп, офицерлер құрамы жас сарбаздармен жеке сұхбат жүргізіп тұрады. Сарбаздардың әскери және құқықтық тәрбиесін жақсартумен айналысатын қызметкерлердің де штаты көбейтілді.

Шекарашылар өзіне жүктелген қыз­метінің, шенінің үлкен-кішісіне қарамай, туған жеріміздің сынық сүйем жерін қырағылықпен күзетіп, көздің қарашығындай қорғап отыр.

– Әңгімеңізге рахмет.

 

Әңгімелескен –

Жасұлан СЕЙІЛХАН,

«Egemen Qazaqstan» 

 

➡️дереккөзге сілтеме

Қазақстан Республикасы ҰҚК Сыртқы барлау қызметі
04 июня 2024

 


 

«Біздің мақсатымыз - еліміздің дамуы мен өркендеуі үшін сыртқы қатерлерден қорғау және стратегиялық артықшылықтар жасау»

 

 

Жұмабаев Марат Қабиденұлы

ҚР ҰҚК Төрағасының орынбасары - Сыртқы барлау қызметінің Директоры,
ұлттық қауіпсіздік генерал-майоры

 

Мақсат және міндеттер

 

 

 

 

Рәміздер

 

 

 

Барлау қоғамдастығы

 

 

 

Құқықтық негізі

ҚР Конституциясы

Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігі туралы Заң

Қазақстан Республикасының ұлттық қауiпсiздiк органдары туралы Заң

Сыртқы барлау туралы Заң

 

 

Сыртқы барлау қызметіне қабылдау 

Барлау және қарсы барлау іс-әрекеті
Арнайы іссапар (Ауғанстан, 1981 жыл)
17 февраля 2024

Көптеген қазақстандық барлаушылар Ауғанстанда түрлі бағыттарда интернационалдық борыштарын абыроймен атқарды. Олар арнайы «Алтай» жасақтарының, КСРО МҚК өкілдігі жедел топтарының құрамында болды. Кеңесші ретінде ауғандықтарға бандалық құрамдарға қарсы арнайы операцияларды жоспарлауға өз көмектерін көрсетіп, көп жағдайларда оларды іске асыруға тікелей қатысты. Ауғанстан аумағында арнайы байланыс, радиотехникалық барлау бөлімдерінде де қызмет өткеріп,өз үлестерін қосты.

Бүгінгі сұхбаттасымыз отставкадағы полковник Құлбеков Бекежан Бекенұлы Кеңес әскерінің Ауғанстанда болған алғашқы кезеңінде 1981 жылы  Кабул қаласының маңында барлаудың мобильді бөлімдерінің бірінде ұзақ мерзімді арнайы іссапарда болған. Ол бір топ қызметкерлермен бірге радиоқармау барысында алынған және шифрмен жабылған хабарларды жедел түрде ашып барлау арқылы деректі ақпараттарды табу жұмыстарын іс жүзінде қалыптастыруды қамтамасыз еткен.

Бекежан Бекенұлы республикалық физика-математика мектебінің 1973 жылғы түлегі. Ол КСРО МҚК Москва қаласындағы Жоғары мектебінің техникалық факультетін 1978 жылы бітіргеннен кейін Ташкент қаласындағы әскери округ барлау басқармасының арнайы орталығында қызметін бастайды. Арнайы кәсіби білімін пайдаланып, осы орталықта радиоқармаудың шифрланған хабарларынан жақын елдердегі, соның ішінде Ауғанстанда болып жатқан әскери, саяси жағдайлар бойынша деректі барлау ақпараттарын жедел шығаруға барынша өз үлесін қосады.

1979 жылдың соңына қарай көрші елдегі жағдай күрт өзгеріп, 25 желтоқсанда Ауғанстанға кеңес әскері енгізілді. Тадж-Бек сарайына жасалған шабуыл кезінде Хафизулла Амин қаза тауып, оның орнына Бабрак Кармаль Президент болды. 1980 жылы елдегі оппозицияның әскери отрядтары (моджахедтер), көрші Пәкістаннан үздіксіз келіп жатқан қару-жарақ пен қосымша адамдардың арқасында, ел билігіне белсенді қарсылық көрсетуін үдете түсті. Сонымен қатар, олардың 40-шы армияның бөлімдеріне шабуылдары жиілеп, Кеңес армиясының шектеулі контингентінің жүру жолдарына тосқауылдар ұйымдастырулары қарқын алды.

Осыларды ескеріп, 1981 жылы қарулы оппозицияның жоспарларын алдын ала жедел түрде біліп отыру мақсатында барлаудың кейбір арнайы бөлімдері, соның ішінде радиотехникалық барлау тікелей Ауғанстан аумағына ауыстырыла бастайды.

Барлау ардагері Құлбеков Б.Б. сол уақыттарды былайша еске алады: «Ташкенттегі арнайы орталықтың қызметкерлері өздері күнделікті даярлап отырған барлау ақпараттарынан Ауғанстандағы жағдайды жетік біліп, сондағы интернационалдық борыштарын әскери ұрыс жағдайында орындап жүрген жауынгерлер үшін іштей уайымдап, қолдау көрсетіп жүрді. Осындай жағдайда орталықтың басшыларының мені бір топ маманмен бірге Ауғанстанға арнайы қызметтік іссапарға жіберу туралы шешімін әскери табандылықпен және аса бір жауапкершілікпен қабылдадым. Сонымен қатар, алдағы ісспардың қиындығы мен қауіптілігін толығымен сезінсем де, бәрі жақсы болады деп өзімді де, бір ай бұрын ғана Алматыдағы медициналық институтты бітіріп, Ташкентке жаныма келген жұбайым Аймен Молдаболатқызын да сабырға шақырдым. Нағыз офицердің жұбайы екендігін көрсетіп, өзінің шыдамдылықпен асыға күтетінін айтып, мені ұзақ сапарға шығарып салды».

1981 жылы 3 тамызда әскери тасымалдаушы ұшақпен Ташкенттен арнайы орталықтың мобильді тобының негізгі құрамы арнайы жылжымалы кешендермен Кабул әуежайына жеткізіліп, барлау бөлімдерінің бірінің аумағына шатырлы лагерь болып орналастырылды. 

Аға лейтенант Құлбеков Б.Б. топтың басқа бөлігімен «Зил-130» автомобильдерімен Ташкенттен Термез қаласына келіп, сонда құрылған әскери колонна құрамында биік Гиндукуш тауларындағы әйгілі Саланг көлік өткелі арқылы Кабулға жолға шығады. Ардагер бұл жөнінде былай дейді: «Серпантиндері мен шатқалдары көп тар тау жолдарында моджахедтердің әскери автоколоннаға шабуыл жасауы, тосқауыл ұйымдастыруы мүмкін екендігін ескеріп, колоннамен екі БТР-і бар мотоатқыштар взводы бізбен бірге болды. Сондай-ақ Термез комендатурасының дайындау пунктінде құрылған автоколоннаның жеке құрамымен жауынгерлік үйлестіру өткізіліп, қорғаныс ұрысын ұйымдастыру мен шабуылдарға тойтарыс беру бойынша нұсқаулар берілді. Соңынан автоколоннаның дайындығы тексеріліп, марш жасауға сапқа тұрғызылып жолға шығуға бұйрық алдық. Ұзақ жол бойы бірталай тосын жағдайлар болып, қорғаныс шараларына көшіп, қаруларымызды атуға дайын ұстап, атқыштар взводының бұйрықтарын орындадық. Әсіресе шатқалдардан, «жасыл зоналардан» өткенде үлкен алаңдаушылық болды. Жолымыз болып, колоннамыз Кабулға аман-есен жетті. Ал біздің алдымыздағы бензин тасушы көліктер колоннасы және артымыздан шыққан ұн тиеген колонна моджахедтердің шабуылына ұшырап көптеген автомашиналар өртеніп кетті. Ұшақпен келген мобильді топ бізді асыға тосып, жол қарауылдап жүр екен. Бір-бірімізді көріп қуанып, болашақ жұмыс орнымызға келіп, іске кірісіп кеттік».

Қарулы моджахедтердің отрядтары мен оларды Ауғанстанда және көрші елдердің аумақтарында қолдаушы құрылымдардың іс-қимылдарын тәулік бойы қадағалау мақсатында Ауғанстанның барлық дерлік провинцияларында радиоқармау постары орналастырыла бастады. Шифрмен жабылған радиоқармау материалдары толығымен арнайы мобильді бөлімге жедел түрде жеткізіліп тұрды.

Арнайы іссапармен келген білікті мамандар қиын жедел жағдайда шатырлар мен кунгтерде орналасып, қысқа уақытта орталықтың көмегімен мобильді бөлімде жылжымалы есептеу кешенін және арнайы тәсілдерді пайдаланып, жедел түрде шифрланған хабарларды ашатын технологиялық процесті іске қосып, тұрақты деңгейде деректі барлау ақпараттарын алып отыруға қол жеткізді.

Іссапар барысында радиоқармау материалдарының өзгеріп отыратын ерекшеліктеріне байланысты технологиялық процестерге уақтылы қажетті қосымшалар енгізіліп, қолданылатын тәсілдер жетілдіріліп, есептеу кешенінің үздіксіз жұмыс істеуі қамтамасыз етілді. Осындай тәулік бойы жүргізілетін жұмыстарды іссапарға келген санаулы мамандарға мобильді бөлімге тұрақты қызметкерлер келгенше жылдың аяғына дейін атқаруға тура келді.

Осы шаралардың нәтижесінде арнайы мобильді бөлім кеңес әскерінің 1989 жылы Ауғанстаннан шығарылуына дейін жедел түрде моджахедтерге арналған қару-жарақты тасыған керуендердің жүру жолдары, қарулы бандалық құрылымдардың шабуылдарды, террорлық актілерді, қастандық әрекеттерді ұйымдастыру жоспарлары, тағы да басқа бағыттардағы іс-әрекеттер туралы барлау деректеріне қол жеткізіп, уақытылы жоғарғы басшыларға баяндап келді. Осындай алдын ала алынған нақты деректер талай жағдайларда керуендердің жолын кесуді, қолға түсіруді, шабуылдар мен терактілерді болдырмауға шара қолдануға мүмкіндіктер беріп, көптеген адамдардың өмірін сақтап қалды.

Әңгімесін аяқтай келе, ардагер барлаушы арнайы іссапар барысында алға қойған тапсырмаларды табысты орындап, жаңа 1982 жылдың қарсаңында Кабулдан әскери-тасымалдаушы ұшақпен Ташкентке өз арнайы орталығына аман-есен келгенін айтып, наурыз айында жұбайының Айжан есімді нәрестені дүниеге әкеліп, отбасында үлкен қуаныш болғанын жеткізді.

Тек 1986 жылы ғана Б.Б. Құлбековке Кеңес Одағының арнайы тапсырмасын орындағаны жарияланып, интернационалист-жауынгер мәртебесі берілді. Ал 1988 жылы Ауғанстан Президентінің жарлығымен
«От благодарного афганского народа» медалімен марапатталды. 1991 жылы ол КСРО Президентінің Жарлығымен әскер қолбасшылығының (командованияның) арнайы тапсырмасын табысты орындағаны үшін
«За боевые заслуги» медалімен марапатталады.

Еліміз егемендік алған жылдары Құлбеков Б.Б. өзінің кәсіби білімі мен арнайы қызметтегі бай тәжірибесін, соның ішінде Ауғанстандағы іссапардағы жетістіктерін қолданып, Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігінде және Сыртқы барлау қызметінде техникалық барлау бөлімдерін құруға, қалыптастырып дамытуға тікелей қатысып, көп жылдар басшылық етті. Қазақстан Республикасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы қол жеткізген нақты нәтижелері үшін полковник Құлбеков Б.Б. «Жауынгерлік ерлігі үшін» медалімен және II дәрежелі «Айбын» орденімен марапатталған.

Қазіргі уақытта отставкадағы полковник Құлбеков Б.Б. «Сыртқы барлау ардагерлері» қоғамдық бірлестігі Төрағасының орынбасары ретінде ардагерлердің қоғамдық белсенділігін арттыруға өз үлесін қосып, ұжымның жұмысын насихаттауға бағытталған іс-шараларды жүзеге асырып келеді, әрі барлау қызметкерлерінің жас буынын әскери-патриоттық тәрбиелеу жұмыстарына тұрақты қатысады.

 

 

Отставкадағы полковник Күзетов М.А.,

«Сыртқы барлау ардагерлері»

қоғамдық бірлестігінің төрағасы

2024 жылғы 5 ақпан,

Астана қаласы

«Азаматтарды қабылдауға» өтініш беру (жазылу) жөніндегі өтініш беруші үшін қысқаша нұсқаулық
11 января 2024

 

Социальные сети
Instagram
Youtube
Twitter
Меню подвал
Экран дикторы
Терминдер мен қысқартулар
Құпиялылық саясаты
Ашық деректердің интернет-порталында ақпаратты орналастыру қағидалары
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
ҚР Премьер-Министрінің сайты
ҚР Президентінің сайты