Қарағанды қаласындағы Ten Qogam мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік бейімдеу орталығы ерекше қажеттіліктері бар тұрғындарды қолдау мен олардың әлеуетін арттыру мәселелері бойынша мазмұнды диалог алаңына айналды. Кездесуге Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің кеңесшісі Захира Бегалиева қатысты.
Қарағанды облысы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі Нияз Сүндеталиев орталық қызметінің негізгі бағыттары мен нәтижелері туралы кеңінен баяндады. Бүгінде Ten Qogam кеңес беру қызметінен бастап, жұмысқа орналастыруға жәрдемдесу, кәсіби оқыту және әлеуметтік бейімдеу бағыттарын қамтитын кешенді қолдау көрсетеді.
Кездесу барысында мүгедектігі бар азаматтардың өмір сапасын арттыру мәселесіне айрықша назар аударылды. Қатысушылар қолжетімді ортаны дамыту, сондай-ақ өзін-өзі жүзеге асыру мен қоғамдық өмірге белсенді қатысу мүмкіндіктерін кеңейту жолдарын талқылады.
Басқосу бейресми әрі мазмұнды форматта өтті. Тараптар қолданыстағы қолдау тетіктерін жетілдіру жөнінде пікір алмасып, алдағы ынтымақтастықтың нақты бағыттары мен басымдықтарын айқындады.
Қарағанды облыстық Сәкен Сейфуллин атындағы академиялық қазақ драма театрында француз драматургі Жан-Мари Шевренің «Скват» пьесасы желісімен сахналанған «Махаббат мекені» спектаклінің премьерасы өтті.
Қойылым атауы «squat» ұғымымен сабақтас — яғни иесіз тұрған тұрғын үйге рұқсатсыз қоныстану. Спектакльде негізге араб жігіті мен поляк қызы — екі жас эмигранттың тағдыры алынған.
Олар бөтен үйге жасырын түрде орналасып, уақыт өте келе баспананың иелерімен бетпе-бет келеді. Осылайша, қарапайым тұрмыстық жағдай біртіндеп терең әлеуметтік, дүниетанымдық және мінездік қайшылықтарға ұласады.
— Бұл шығарма ең алдымен адамгершілік құндылықтарды алға тартады. Кейіпкерлердің ішкі трансформациясы, бір-бірін қабылдай білуі, диалог арқылы өзара түсіністікке ұмтылысы — мұның бәрі нәсілшілдік, төзімсіздік және әлеуметтік тосқауылдар сияқты таптаурындардың өзгені тыңдауға дайындық пайда болған сәтте-ақ күйрейтінін көрсетеді, — дейді спектакль режиссёры Әлімбек Оразбеков. — Бұл жұмыс мен үшін айрықша мәнге ие. Себебі дәл осы театрда режиссёр ретінде қалыптастым. Бүгінде мұнда қуатты әрі дарынды жас труппаның қалыптасқанын көріп отырмын.
Айта кету керек, «Скват» пьесасы халықаралық деңгейде жоғары бағаланған. 2000 жылы БҰҰ сыйлығына ие болып, ағылшын, итальян және неміс тілдеріне аударылған. Ал 2001 жылы беделді «Мольер» театр сыйлығына «Үздік комедия» аталымы бойынша ұсынылған.
Қойылымда театр әртістері Дина Заитова, Динара Айғазинова, Бибігүл Жағыпарова, Фарух Бегалы, Дарын Жандосұлы және Айғаным Айтпаева өнер көрсетті.
Премьерадан кейін көрермен Айгүл Омарбекова өз әсерімен бөлісті.
— Пьеса жазылғанына ширек ғасырдан асса да, оның өзектілігі бүгінге дейін сақталған. Бұл — мейірім мен махаббат туралы, ең бастысы — қандай жағдайда да адамдық болмысты жоғалтпау жайлы терең туынды, — дейді ол.
Сонымен қатар театр ұжымы алдағы жаңа қойылымның да анонсын жария етті.
— Құрметті көрермендер, сіздерді 4–5 сәуір күндері «Пай-пай, жас жұбайлар-ай» спектакліне шақырамыз. Бұл қойылым отбасылық құндылықтар, заманауи қарым-қатынастар және әлеуметтік желілердің жас отбасы өміріне ықпалы туралы сыр шертеді. Шығарма бұған дейін сахналанса да, көтерген мәселелері бүгінгі күні де өзектілігін жойған жоқ, — деді театрдың режиссёры әрі көркемдік жетекшісі Айдын Салбанов.
Фото: Сәкен Сейфуллин атындағы театр
Қарағанды облысында биыл көктемде кең ауқымды көгалдандыру науқаны басталмақ. Соның аясында әуежайға апаратын жол бойында жалпы аумағы 90 гектарды қамтитын біртұтас жасыл белдеу қалыптастырылады. Бұл аумаққа негізінен үйеңкі мен қарағаш көшеттері егіледі.
Жобалар тек осы бағытпен шектелмейді. Осындай көгалдандыру жұмыстары Қарағанды – Теміртау автожолы бойында да жүргізіледі. Сонымен қатар Алматы бағытына қарай созылып жатқан Спасск тас жолы бойындағы жасылдандыру ісі кезең-кезеңімен жалғасады.
Жалпы өңір бойынша көгалдандыруға кешенді тәсіл қарастырылған. Ағаш егу саябақтарда, гүлзарларда және тұрғын алаптарда жүзеге асады. Бұған қоса, өтемдік егу жұмыстары да қатар жүргізілмек.
Теміртауда ағаш егу жұмыстары сенбіліктерден кейін басталса, Балқашта көгалдандыру негізгі көшелер — Қараменде би, Абай және Бөкейхан даңғылдары бойында шоғырландырылады.
Орман қоры аумағында да ауқымды жұмыстар жоспарланған. Бұл бағытта қажетті дайындық жүргізіліп, тиісті база қалыптастырылған.
— Қазіргі таңда орман тұқымбағында 5,5 миллион дана көшет бар. Биыл үйеңкі, қарағаш және қараған егіледі. Ал келесі жылы осы ағаш түрлерімен қатар қарағай, жиде және қайың көшеттерін егу бойынша дайындық жұмыстары көзделіп отыр, — деді табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Бахтияр Санбаев.
Орман дақылдарының жерсіну деңгейін арттыру мақсатында өңірде жылыжай кешенін салу жоспарлануда. Сонымен бірге саланың материалдық-техникалық базасын нығайту жұмыстары жалғасып келеді.
Облыс әкімі Ермағанбет Бөлекпаев барлық жоспарланған іс-шаралардың сапалы әрі уақтылы орындалуын қамтамасыз етуді тапсырды.
— Экологиялық ахуалды жақсарту және жасыл қорды ұлғайту үшін орманды қалпына келтіру жоспарын толық орындап, көшеттердің жерсіну көрсеткіштерін ұлғайту қажет. Аумақтық инспекция тарапынан тұрақты бақылау ұйымдастырылуы тиіс. Қалалар мен елді мекендерде көгалдандыру сапасына және егілген ағаштарды күтіп-баптауға ерекше назар аудару маңызды. Барлық жұмыстар жүйелі бақылауда болуы қажет, — деді өңір басшысы.
Қарағандыда 71 жасқа қараған шағында Қазақстанның құрметті құрылысшысы Юрий Львович Дунаев дүниеден озды. Ол өмірінің жарты ғасырға жуық уақытын құрылыс саласына арнап, инженерден «Промстройпроект» институты бас директорының бірінші орынбасарына дейінгі кәсіби жолдан өтті. Елдегі болат конструкцияларды жобалау саласының жетекші мамандарының бірі ретінде танылды.
Юрий Дунаев Қазақстанның өнеркәсіптік және азаматтық құрылыс саласының дамуына зор үлес қосты. Оның қатысуымен еліміздегі ондаған маңызды нысандар жүзеге асырылды. Атап айтқанда, елордада «Отан қорғаушылар», «Қазақ елі» монументтері, «Мәңгілік Ел» салтанат қақпасы, «Астана жұлдызы» стеласы салынса, Қарағандыда Тәуелсіздік стеласы, мемлекеттік ту тұғыры, ғарышкерлерге арналған ескерткіш, «Таир» сауда үйі, ЖЭО-3-ті қайта жаңғырту және басқа да бірқатар ірі жобалар іске асырылды.
Еңбегі елеусіз қалмай, Юрий Дунаев «Қазақстанның құрметті құрылысшысы» атағына және мемлекеттік наградаларға ие болды. Көрнекті инженердің жарқын бейнесі оны таныған әріптестері мен шәкірттерінің, жақындарының жүрегінде мәңгі сақталады.
Қарағанды облысында экологиялық бастамалар жаңа деңгейге көтеріліп жатыр — өңірде цифрлық шешімдер белсенді енгізіліп, көгалдандыру мен абаттандыру жұмыстары жүйелі түрде кеңейтілуде. «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында 395 бейнебақылау камерасы орнатылып, жасыл қор толық түгенделді: 1,8 миллионнан астам ағаш цифрлық базаға енгізілді. Сонымен қатар полимер қалдықтарын қайта өңдеп, қаптама шығару және Қарағандыда қағаз зауытын салу бағытындағы екі ірі жоба жүзеге асырылуда.
Аталған жұмыстардың барысы аппараттық кеңесте қаралып, бұл туралы энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Тілектес Досаев пен қала әкімдері баяндады.
Өңірде экологиялық мәдениетті қалыптастыруға да айрықша мән берілуде. Бүгінде 328 мектепте «жасыл сыныптар» ашылып, жас ұрпаққа экологиялық тәрбие беру жүйелі жолға қойылған. Сонымен қатар «Тазалық эстафетасы», «TazaLike» экологиялық фестивальдері мен «Өзіңнен баста» акциясы өткізілді.
Қарағанды қаласында абаттандыру жұмыстары кезең-кезеңімен жалғасуда.
— Биыл 12 гүлзар мен 62 аула аумағын абаттандыру жоспарланған. Сондай-ақ спорт алаңдары, мұз айдыны және ит серуендетуге арналған арнайы аймақ салынады. Бұдан бөлек, 46 балалар ойын алаңы жөндеуден өтеді, — деді қала әкімінің орынбасары Рүстем Қожақапанов.
Тұрғындардың бастамашылдығы мен қатысуына ерекше басымдық беріліп отыр. Өңірде «Үздік аула» байқауы және «Таза аула» челленджі ұйымдастырылуда. Оны «Тұрғын үй қоры» компаниясы өткізеді. Байқаудың басты жүлдесі — жеңімпаз ауланы толық абаттандыру.
Теміртауда «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы аясында 22 аула жөнделмек. Сонымен қатар саябақтың оң жағалауын жаңғырту және әкімдік алдындағы алаңды қайта құру жұмыстары жалғасуда.
— Металлургтер даңғылын қайта жаңғырту жобасы жолды күрделі жөндеумен қатар, бульварды заманауи талаптарға сай жаңартуды көздейді. Жоба аясында веложолдар, жарықтандыру жүйелері және шағын сәулет нысандары орнатылады, — деді қала әкімі Ғалым Әшімов.
Балқаш қаласында негізгі назар санитарлық тазалық пен туризмді дамытуға аударылған. Жағалау аумағын жүйелі тазалау жүргізіліп, жағажайлардың жағдайына бақылау күшейтілуде.
— Ақшағылда, Барков ауданында, Шұбар-Түбекте және Торанғалықта жағажайларды абаттандыру жоспарланған. Онда санитарлық тораптар, қоқыс контейнерлері және шағын сәулет нысандары орнатылады, — деді қала әкімі Сапар Сатаев.
Сонымен қатар Бертіс шығанағын лайдан және су астындағы бөгде құрылымдардан тазарту жұмыстары жалғасып жатыр.
Облыс әкімі Ермағанбет Бөлекпаев экологиялық бастамалардың тиімділігі ең алдымен тұрғындардың белсенділігіне байланысты екенін атап өтті.
— «Таза Қазақстан» тұжырымдамасы тұрғындардың белсенді қатысуымен ғана нақты нәтиже береді. Әрбір азамат қоршаған ортаны қорғауға өз үлесін қоса алады — сенбіліктерге қатысудан бастап, балаларға экологиялық тәрбие беруге дейін, — деді өңір басшысы.
SCAT әуе компаниясы Қарағанды мен Шымкент қалалары арасында тікелей әуе қатынасын ашады. 26 мамырдан бастап жолаушылар жаңа бағытты пайдалана алады — билеттер сатылымға шығарылды.
Рейстер тұрақты түрде аптасына екі рет — сейсенбі және бейсенбі күндері орындалады. Сейсенбі күндері Қарағандыдан ұшу уақыты 09:00-ге жоспарланған, ал бейсенбіде — 23:00-де. Ұшу ұзақтығы 2 сағат 15 минутты құрайды. Жолаушыларды Boeing 737 әуе кемесі тасымалдайды.
Билеттердің бағасы 27 463 теңгеден басталады.
egov.kz порталының «Ашық диалог» бөлімінде 31 наурыз күні сағат 10:00-ден 17:00-ге дейін Қарағанды облысы әкімінің бірінші орынбасары Азамат Тайжановпен интернет-конференция өтеді.
Тақырыбы – «Жолдарды жөндеу және көлік инфрақұрылымын дамыту».
Спикерге сұрақ қою үшін электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қажет.
Қарағанды қаласы қыс мезгілінен кейін ретке келтірілуде. Қалада сенбіліктер басталғанымен, атқарылар жұмыс әлі де жеткілікті. Облыс әкімі Ермағанбет Бөлекпаев қалалық билік пен мердігер ұйымдардың қатысуымен өткен көшпелі кеңес барысында тазалық жұмыстарының қарқыны мен сапасын арттыруды талап етті.
Өңір басшысы облыс орталығының көшелерін аралап, санитарлық тазалық жұмыстарының барысын тексерді.
Жаяу жүргіншілер аймақтарына, аулаларға және бизнес нысандарына іргелес аумақтарға ерекше назар аударылды.
Аралау қорытындысы бойынша қызмет көрсетуші компаниялардың барлығына ескертулер жасалды.
— Жұмыстардың қарқынын күшейту, тазалау сапасын арттыру және күнделікті бақылауды қамтамасыз ету бойынша нақты тапсырмалар бердім. Талап қатаң болады — қажет болған жағдайда келісімшарттарды бұзуға дейін барамыз, — деп атап өтті Ермағанбет Бөлекпаев.
Облыс әкімі атап өткендей, санитарлық тазалық жұмыстары жүйелі түрде және күн сайын жүргізілуі тиіс.
Бұл қала тұрғындары үшін тәртіп пен қолайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Қарағанды қаласында мамандандырылған «Мұрагер» мектеп-лицей-интернаты жанынан заманауи жатақхана салу жоспарланып отыр. Әлеуметтік маңызы зор бұл бастама мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында жүзеге асырылуы мүмкін. Жобаны облыс әкімі Ермағанбет Бөлекпаевқа таныстырды.
«Мұрагер» — дарынды балаларға арналған үздік білім беру мекемелерінің бірі. Оқушылар тұрақты түрде жоғары нәтижелер көрсетіп, республикалық және халықаралық олимпиадалар мен зияткерлік сайыстарда жүлделі орындарға ие болып келеді. Лицей шәкірттері робототехника және STEAM-технологиялар бойынша әлемдегі үздіктердің қатарында.
Қазіргі таңда «Мұрагерде» шамамен 450 оқушы білім алуда, олардың ішінде ауылдық аймақтардан келген балалар да бар. Сондықтан тұру мәселесі өзекті күйінде қалып отыр.
Жобаға сәйкес, жатақхана 210 орынға есептелген. Сонымен қатар жаңа спорт залының құрылысы да қарастырылған.
Құрылыс компаниясының өкілі Данияр Қалкеновтың айтуынша, бастапқыда мектеп маңындағы жер телімінде тұрғын үй салу жоспарланған, алайда кейін әлеуметтік жобаға басымдық берілген.
— Ғимарат төрт қабатты, кірпіштен салынатын болады, ұлдар мен қыздарға арналған бөлек блоктар қарастырылған. Біз барлық заманауи стандарттар мен талаптарды ескереміз, — деді ол.
Облыс әкімі жобаны қолдады. Барлық қажетті келісімдерден кейін оны жүзеге асыру жұмыстары биылдың өзінде басталуы мүмкін.
Қарағандыда дәстүрлі «Франкофон көктемі» мәдени жобасы он алтыншы рет өтпек. Биылғы бағдарлама мазмұнды да алуан түрлі: көрермендерге француз тіліндегі фильм көрсетілімдері, фортепиано музыкасының концерті, балаларға арналған танымдық іс-шаралар мен баршаға ашық ойынхана ұсынылады.
«Франкофон көктемі» — Қазақстанда француз тілін кеңінен насихаттауға әрі халықаралық мәдени байланыстарды нығайтуға бағытталған жыл сайынғы бастама. Биылғы жобаны Франция, Армения, Бельгия, Канада, Литва, Марокко, Румыния және Швейцария елшіліктері бірлесіп ұйымдастырып отыр.
Мәдени шаралар еліміздің алты қаласын қамтиды: Алматы, Астана, Шымкент, Қарағанды, Өскемен және Қостанай.
Қарағандыдағы бағдарлама балаларға арналған «Француз зерттеушілері» атты интерактивті ойынмен ашылады. Ол 30 наурыз күні сағат 16:00-де Абай атындағы облыстық балалар кітапханасында өтеді. Іс-шара барысында жас қатысушылар Жак-Ив Кусто мен Жюль Дюмон-Дюрвиль секілді көрнекті зерттеуші-ғалымдардың өмірі мен ғылыми қызметі туралы мағлұмат алады. Бағдарлама аясында викториналар, белсенді ойындар және қазына іздеуге арналған квест ұйымдастырылады.
Кездесудің модераторы — Қарағандыдағы «Француз альянсы» бірлестігінің жетекшісі Екатерина Фирсова. Іс-шара 5-сынып оқушыларына арналған.
Сонымен қатар, «Франкофон көктемі» аясында Қарағандыда дәстүрлі француз киносының көрсетілімдері де өтеді.
1 сәуір күні сағат 19:00-де Kinoplexx кинотеатрында режиссер Франсуа Озонның «Күзде не болды?» атты драмалық комедиясы ұсынылады. Туынды Бургундиядағы шағын ауылда тыныш та қалыпты өмір сүріп жатқан егде жастағы әйелдің тағдырын баяндайды. Алайда құрбысымен бірге саңырауқұлақ теруге шыққан бір сәт оның өмірін түбегейлі өзгертіп жібереді.
2 сәуір күні сағат 19:00-де Қарағанды сахнасында Парижден келген пианист Кристина Фонлюпт өнер көрсетеді. Концерттік бағдарламада Клод Дебюсси, Эрнест Шоссон, Мель Бонис, Жорж Бизе, Камиль Сен-Санс, Сесиль Шаминад және Франсис Пуленк сынды француз классикалық музыкасының көрнекті өкілдерінің шығармалары шырқалады.
Концерт Тәттімбет атындағы өнер колледжінде (Мұқанов көшесі, 10) өтеді. Кіру тегін, алайда қатысу үшін алдын ала Қарағандыдағы «Француз альянсына» +7-778-674-89-79 нөмірі арқылы тіркелу қажет. Орын саны шектеулі.
3 сәуір күні сағат 15:00-де Қарағандыдағы «Француз альянсында» (Гоголь көшесі, 38) тегін ойынхана ұйымдастырылады.
4 сәуір күні сағат 19:00-де Kinoplexx кинотеатрында «Амели және түтіктер метафизикасы» атты анимациялық отбасылық фильм көрсетіледі. Картина Жапонияда дүниеге келген Амели есімді қыздың хикаясын баяндайды: ол екі жасқа дейін тіл қатпай, кейін кенеттен қырсық әрі жылауық болып өзгереді. Немересін жұбату үшін әжесі оған бельгиялық ақ шоколад ұсынады. Осы тосын дәм кішкентай Амелидің таңғажайып жаңалықтарға толы сапарына жол ашады.
Фильм француз тілінде қазақ тіліндегі субтитрлермен көрсетіледі.
Айта кетейік, «Франкофон көктемі» аясындағы барлық іс-шаралар тегін өтеді. Қосымша ақпаратты Қарағандыдағы «Француз альянсының» +7-778-674-89-79 байланыс нөмірі арқылы алуға болады.