Қарағандылық ZanTech стартапы заң көмегін көрсетудің жаңа үлгісін ұсынады: алдымен жасанды интеллект арқылы тегін бастапқы кеңес, одан кейін — тексерілген заңгерге жүгіну мүмкіндігі. Жоба онлайн-мамандарға деген сенімсіздік пен алаяқтық жағдайларының жиілеуіне жауап ретінде іске қосылған.
Жобаның негізін қалаушы, 30 жылдан астам еңбек өтілі бар тәжірибелі заңгер Сәуле Құсайынованың (оның 25 жылы құқық қорғау органдарында өткен) айтуынша, ЖИ-ассистент құру идеясы нақты тәжірибеден туындаған.
— Заң көмегінің сапасыз көрсетілуі қандай ауыр салдарға әкелетінін талай рет көрдім. Бүгінде адамдар қате кеңес алып, қаржысынан айырылып жатады, — дейді ол.
Команда пайдаланушыларға бастапқы көмекті тегін әрі қауіпсіз алуға, содан кейін ғана тексерілген маманға жүгінуге мүмкіндік беретін сервис құруды мақсат еткен.
Платформаның жұмыс істеу тетігі қарапайым: қолданушы қазақ немесе орыс тілін таңдайды. Одан кейін мәселенің сипаттамасын қалдырып, тегін бастапқы кеңес пен заңгерді іріктеу қызметін ала алады немесе ЖИ-ассистентті пайдаланады. Бизнес өкілдері үшін жеке коммерциялық ұсыныстар қарастырылған.
Заңгерлер «Заңгер кабинеті» арқылы міндетті верификациядан өтеді — біліктілігі мен жұмыс тәжірибесін растайды. Тек осыдан кейін олардың сауалнамалары сайтқа жарияланады. Мамандарға төлем іс аяқталып, нәтиже шыққаннан кейін ғана аударылады. Бұл сервис екі тарап үшін де кепілдік тетігіне айналады.
Платформаны Қазақстанның әр өңірінен пайдаланушылар қолдануда. Мәселен, клиенттердің бірі ZanTech көмегімен құжаттарын қалпына келтіріп, ұзаққа созылған құқықтық мәселелерін шешкенін айтқан. Тағы бір қолданушы жылжымайтын мүлікке қатысты кеңестердің қолжетімділігі мен кез келген уақытта көмек алу мүмкіндігін атап өткен.
Жоба Қарағандыдағы «Террикон алқабы» IT-хабының қолдауымен іске қосылды. Мұнда команда оқудан өтіп, құрамын жасақтап, инвестиция тартқан. Қазіргі таңда платформаны шамамен 500 адам пайдаланады.
ZanTech өкілдері сервистің еркін қолжетімді екенін, базалық заң көмегі тегін көрсетілетінін және мамандарды тексеруге ерекше мән берілетінін атап өтеді. Команда кез келген жағдайда алдымен бастапқы кеңес алуға кеңес береді — бұл жағдайды тереңірек түсінуге және салмақты шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Қарағанды облыстық үстел теннисі федерациясы өңірдің спорттық аренадағы позициясын күшейтіп, шетелдік спортшылардың қатысуымен ірі турнир өткізуді жоспарлап отыр. 2025 жылдың қорытындылары мен алдағы маусымның міндеттері федерацияны жуырда басқарған облыс әкімі Ермағанбет Бөлекпаевтың қатысуымен өткен кеңесте қаралды.
Өңірде үстел теннисі жиырма жылдан астам уақыт бойы дамып келеді. Қазіргі таңда бұл спорт түрімен шамамен бес мың адам айналысады. Үйірмелер Бұқар жырау, Қарқаралы, Ақтоғай, Абай, Нұра аудандарында, сондай-ақ Балқаш пен Теміртау қалаларында жұмыс істейді. Қарағанды мектебі дәстүрлі түрде елдегі ең нәтижелі мектептердің бірі саналады: оның тәрбиеленушілері республикалық жарыстарда топ жарып, халықаралық турнирлерде жүлдегер атанып, түрлі жас санаттары бойынша ұлттық құраманың сапына енген.
— Қарағанды облыстық үстел теннисі федерациясы спорт қауымдастығында жоғары беделге ие, өзіндік дәстүрі мен елеулі жетістіктері бар. Бүгінгі отырыс — өзекті мәселелерді талқылап, жұмыстың басым бағыттарын айқындап, таяу кезеңге нақты қадамдарды белгілеуге мүмкіндік, — деді Ермағанбет Бөлекпаев федерация басшысы ретіндегі алғашқы кеңесін ашып.
Федерация қоржынында екі халықаралық дәрежедегі спорт шебері және Қазақстан Республикасының 37 спорт шебері бар. Сондай-ақ еңбек сіңірген жаттықтырушылар мен жоғары санатты мамандардан құралған білікті жаттықтырушылар штабы жұмыс істейді.
Жуырда облыс құрамасы Қытайда өткен Азия кубогынан оралды: Алан Құрманғалиев қазақстандықтар арасында жалғыз өзі ширек финалға дейін жетіп, бірқатар мықты қарсыластарын жеңді. Қаңтар айының соңында ол Катарда өткен беделді халықаралық турнирде екі қола медаль жеңіп алды. Алдағы маусым бұдан да қарқынды болмақ: ірі жарыстар мен оқу-жаттығу жиындары жоспарланған, спорт резервін даярлау және көшбасшылық позицияны сақтау басты міндеттердің қатарында.
— Жоспарда — жоғары деңгейді сақтап, спортшыларымыздың шеберлігін арттыру, олар ел намысын халықаралық ареналарда лайықты қорғауы тиіс. Күнтізбе өте тығыз болады. Негізгі мақсаттардың бірі — 2022 жылғы жетістікті қайталап, қараша айында Клуж-Напокада өтетін жастар арасындағы әлем чемпионатында медаль жеңіп алу. 19 жасқа дейінгі санатта Қазақстан намысын Алан Құрманғалиев қорғайды, — деді облыстың аға жаттықтырушысы және федерация төрағасының орынбасары Эльмира Әлиева.
Сонымен қатар, биыл жазда қатысушылар құрамы ауқымды болатын ашық республикалық жасөспірімдер турнирін өткізу жоспарланып отыр. Материалдық-техникалық база мұндай деңгейдегі жарыстарды ұйымдастыруға мүмкіндік береді: Қарағанды үстел теннисі орталығы Қазақстанда ғана емес, ТМД елдерінде де үздіктердің бірі саналады. Бұл нысан түрлі деңгейдегі жарыстарды қабылдай алады.
Өңір басшысы спортшылар мен жаттықтырушыларға өткен маусымдағы нәтижелері үшін алғыс айтып, ақпараттық жұмысты күшейтуді және мектептерде үстел теннисін дамыту бағдарламаларын кеңейтуді ұсынды.
— 2025 жыл — тарих және сіздердің жинақтаған тәжірибелеріңіз. Қол жеткізген жетістіктермен тоқтап қалмау керек: алда жаңа міндеттер, турнирлер, сапарлар мен жеңістер тұр. Баршаңызға табыс тілеймін, — деді Ермағанбет Бөлекпаев.
Кездесу сындарлы диалог форматында өтті: жаттықтырушылар мен спортшылар дайындық үдерісі, жарыстар күнтізбесі және өңірде үстел теннисін одан әрі дамыту мәселелері бойынша сұрақтарын қойды.
Астанада өткен асық атудан республикалық турнирде Шет ауданының спортшысы Мейір Рахымжан жеңімпаз атанды. Жүлделі орындар үшін Қазақстанның 9 облысынан келген 67 қатысушы бақ сынады. Дүбірлі дода Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спортшысы, әлем чемпионы, Азия чемпионы және ҚР спорт шебері Мырзамұрат Қайыпбековтің құрметіне арналды.
Турнирде Қарағанды облысының намысын Шет ауданы Ақжал кентінің спортшылары қорғады. Мейір Рахымжан жоғары дайындық деңгейін, мергендігін және сабырлылығын көрсетіп, тартысты бәсекеде бірінші орынды иеленді.
Жеңімпаздың айтуынша, команда жарысқа нақты мақсатпен — бар мүмкіндікті толық пайдаланып, облыс намысын абыроймен қорғау үшін барған.
— Жарысқа еліміздің әр өңірінен мықты спортшылар жиналды. Қарағанды облысынан төртеу болып қатысып, жеңіске жетуді мақсат еттік. Қуантатыны — асық ату бүкіл республика бойынша қарқынды дамып келеді. Бала күнімізде аулада асық ойнап жүретін едік, ал бүгінде бұл — кәсіби спорт түріне айналды. 2022 жылы облыстық жарыста жеңімпаз атанып, кейін Қостанайда өткен республикалық турнирге қатысып, жүлделі орынға ие болдым. Осы нәтижелердің арқасында спорт шеберлігіне кандидат нормативін орындадым, — деді Мейір Рахымжан.
Спортшының сөзінше, асық ату дене төзімділігін, мергендікті, ептілікті және жылдам шешім қабылдау қабілетін дамытады. Ойын жоғары шоғырлануды, белсенді қимылды және бәсекелестік рухты талап етеді. Сондықтан бұл спорт түрі қазіргі жастар үшін ерекше тартымды.
Фото Мейір Рахымжанның жеке мұрағатынан
Қарағанды облысының оқушылары Astana Tech Cup республикалық робототехника чемпионатында сәтті өнер көрсетіп, халықаралық жарыстарға қатысуға жолдама иеленді.
Елордада өткен турнир Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген ең мықты жас инженерлерді біріктірді. Astana Tech Cup еліміздегі ең ірі технологиялық чемпионаттардың бірі саналады. Биыл жарысқа 720 команда мен 2500-ден астам оқушы қатысты.
Биылғы чемпионат аясында алғаш рет бір алаңда бірнеше бағыт тоғыстырылды: Fibonacci Robot Olympiad, VEX Robotics, Drone Soccer, сондай-ақ мектеп оқушылары арасындағы киберспорт. Жеңімпаздар үшін бұл турнир өз мүмкіндіктерін көрсетуімен қатар халықаралық кезеңдерге, соның ішінде Анталья қаласында өтетін Fibonacci International Robot Olympiad жарысына жол ашты.
Қарағанды облысы атынан қатысқан ең жас командалардың бірі — Саран қаласындағы №17 мектеп-гимназиясының оқушылары болды.
— Дайындыққа уақыт өте аз болды: біз басқа да көптеген жарыстарға қатысып жүрдік, жүктеме өте жоғары еді. Жаттығу кезінде бәрі мінсіз жұмыс істегенімен, турнирде жағдай кез келген сәтте өзгеруі мүмкін. Мұнда тәжірибе, адреналинмен жұмыс істеу, қобалжу мен үрейді жеңе білу аса маңызды. Көз жасы да болды, жүйке де тозды, ұйқысыз түндер өтті. Соған қарамастан команда өзін жинақтап, нәтижеге қол жеткізді, — деді жаттықтырушы Әсел Ақшалақова.
Жарыс қорытындысы бойынша Саран қаласының командалары бірнеше жүлделі орынға ие болды. «Робофутбол» пәні бойынша кіші жас санатында Тимур Кәрімов пен Антон Евсеев абсолютті чемпион атанды. Орта жас санатында Богдан Максименко, Давид Лацабидзе және Арсентий Беляев екінші орынды иеленді. Ал ересек топта Данил Горбунов, Владислав Орлов және Никита Карлин қола жүлдегер атанды.
Қыздар командасы да жоғары нәтиже көрсетті. «Триатлон» номинациясы бойынша ересек жас санатында Ясина Сағатова, Ақмарал Сембек және Владислава Медянцева екінші орын алса, үшінші орынды София Максименко иеленді.
Саран қаласының барлық командалары Антальяда өтетін халықаралық кезеңге қатысу квотасын жеңіп алды.
Халықаралық чемпионатқа тағы бір жолдаманы Балқаш қаласындағы №5 мектептің 9-сынып оқушысы Аят Мақсұт иеленді. Ол Lego Sumo санатында өнер көрсетіп, жүлдегерлер қатарына енді.
— Біз мұндай деңгейдегі жарысқа алғаш рет қатыстық. Өтінім берілгеннен кейін дайындыққа небәрі бір апта уақыт қалды. Қатаң бәсекеге қарамастан, Аят сенімді өнер көрсетіп, салмағы бір килограмға дейінгі роботтар санатында жүлделі орын алды, — деді оқушының жетекшісі Ернұр Бағламбек.
Чемпионат қорытындысы бойынша Аят Мақсұт үшінші орынға ие болып, Түркияда өтетін халықаралық кезеңге шақырту алды.
Жеңіспен және чемпионатқа жолдамамен «Ақпараттық технологиялар» мамандандырылған мектеп-лицей-интернатының командалары да оралды. 5–7 сынып оқушылары арасында Entrepreneurship Challenges номинациясында AIDK Robotics, ал 10–11 сынып оқушылары арасында CyberSport Tournament санатында Space командасы бірінші орынды иеленді. 9–12 сыныптар арасында Maze Solving номинациясында Inspiro IT командасы екінші орын алды.
Сонымен қатар, Inspiro және Inspiro girls қыздар командалары Girls Triathlon санатында Антальяда өтетін чемпионатқа қатысу үшін қазылар алқасынан квота алды.
Осылайша Қарағанды облысының жас робототехниктері өз әзірлемелерін енді әлемдік деңгейде таныстыру мүмкіндігіне ие болды.
Бұқар жырау ауданының Қушоқы кентінде жаңа модульдік қазандықтың құрылысы жүріп жатыр. Жоба 1971 жылдан бері пайдаланылып келе жатқан ескі жылу көзін алмастыруды көздейді.
Құрылыс барысын аудан әкімі Ерлан Құсайын жұмыс сапары барысында тексерді.
Қазіргі уақытта ғимараттың металл конструкциялардан жасалған қаңқасы толық орнатылған. Әрқайсысының қуаты 4 МВт болатын бес қазандық монтаждалды. Сонымен қатар көмір беру және күл шығару жүйелерін орнату жұмыстары жүргізілуде.
Құрылысты алдағы айларда аяқтау жоспарланған. Одан кейін қазандықтың жұмысын тексеру үшін сынақ іске қосу кезеңі өтеді.
Жаңа нысанның іске қосылуы кенттегі жылумен қамту жүйесінің сенімділігін арттырып, жылыту маусымында тұрғындарға қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.
Қарағандыда классикалық музыка кеші өтеді: сахнада – жас та болса халықаралық байқауларда топ жарған скрипкашы Аделя Дүйсенбай. Ол Еркеғали Рахмадиев атындағы Қарағанды симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетеді. Концерт 14 ақпан күні сағат 17:00-де Amanat партиясы филиалының залында (Әлиханов көшесі, 4) өтеді.
Кеш бағдарламасына француз композиторы Эдуард Лалоның скрипка мен оркестрге арналған «Испан симфониясы» және Жорж Бизенің «Рим» симфониясы енгізілген. Бұл туындылар көрерменге еуропалық классиканың әсем бояуын, романтикалық өрнегін және симфониялық кең тынысын ұсынады.
Солист Аделя Дүйсенбай – П.И.Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясы жанындағы Академиялық музыкалық училищенің түлегі, халықаралық байқаулардың лауреаты.
Концертте Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Айдар Торыбаев дирижерлік етеді.
Қарқаралы қаласының шаңғы базасында V ашық республикалық шаңғы марафоны өтті. Жарысқа қысқы спорт түрлерін сүйетін әуесқойлар, кәсіби спортшылар, қала тұрғындары және елдің әртүрлі өңірлерінен келген қонақтар қатысты: Астана, Көкшетау, Павлодар, Қарағанды қалаларынан және облыстың аудандарынан шамамен 80 спортшы.
Жарыс бірнеше қашықтықта ұйымдастырылды: мектеп жасындағы қыздар – 5 шақырым, мектеп жасындағы ұлдар – 10 шақырым, әйелдер – 15 шақырым, ерлер – 30 шақырым.
Жарыс қорытындысы бойынша ең мықты спортшылар анықталды.
Жобаға бес жыл бойы бастамашы және ұйымдастырушысы болып келе жатқан — марафоншы Думан Бейсенаев. Оның айтуынша, Қарқаралыда марафон өткізудің идеясы халықаралық тәжірибеден туған.
— Мен жиі шетелдік марафондарға қатысамын және онда қысқы спорттың қаншалықты дамығанын көремін. Мысалы, өткен жылы Швейцарияда мен қатысқан марафонға шамамен 15 мың спортшы қатысты. Бізде де шаңғы спорты мен туризмді осындай көлемде дамытуға ниеттіміз. Біздің марафонға 9 жастан 70 жасқа дейінгі кез келген адам қатыса алады. Жарысқа қызығушылық жыл сайын өсіп келеді: алғашқы жылдары 20–30 адам қатысса, қазір шамамен 80 спортшы бар. Алматы, Көкшетау, Щучинск, Теміртау, Шахтинск және басқа қалалардан спортшылар келеді, — деді Думан Бейсенаев.
Ұйымдастырушылар қауіпсіздік мәселесіне ерекше көңіл бөлді. Марафон кезінде жедел медициналық көмек бригадалары мен полиция қызметкерлері кезекшілік етті, трассаны төрешілер мен жаттықтырушылар бақылады.
Тау-ормандық аймақтағы шаңғы трассын дайындау көп күш-жігерді талап етті. Ұйымдастырушының айтуынша, жыл сайын техникалық құралдар мен қолмен тегістеу арқылы шамамен бес шақырым трасса дайындалады.
— Мұнда рельеф күрделі. Болашақта трассаны кеңейтіп, оны халықаралық стандарттарға сай етуді көздеп отырмыз, алайда бұл үшін ұлттық табиғи парктың ресми рұқсаты қажет. Егер мұндай жұмыстар жазғы кезеңде жүргізілсе, марафонды жоғары деңгейге көтеруге болады, — деп атап өтті Думан Бейсенаев.
Жеңімпаздар ақша жүлдесі мен бағалы сыйлықтармен марапатталды,
ал барлық қатысушыларға жеке эскиз бойынша жасалған естелік медальдар табыс етілді. Бұл іске меценаттар қолдау көрсетті.
Фото: Қарқаралы ауданы әкімдігі
2026 жылғы 1 қаңтардағы мәлімет бойынша Қарағанды облысының халқы 1 131,3 мың адамды құрады. Аймақ елдегі ең урбанизацияланған өңірлердің бірі болып қала береді: тұрғындардың 82,5%-ы қалада, ал 17,5%-ы ауылдық жерлерде тұрады.
Жалпы халық санының ішінде ерлердің үлесі – 48%, әйелдер – 52%.
2025 жылы облыста 13 689 бала дүниеге келді, туу көрсеткіші 11,5%-ға төмендеді.
Миграциялық сальдо теріс болып отыр — облысқа 20 523 адам келген, ал кеткендер саны 26 220 адамды құрады. Айырмашылық − 5 697 адам болып, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 7,8%-ға төмен көрсеткішті көрсетіп отыр.
Қарағанды облысының статистика департаментінің мәліметтері бойынша
Қарағанды облысында ересектер арасындағы спорттық және жауынгерлік самбодан Қазақстан Республикасы чемпионаты өтіп жатыр. Маусымның басты бастамаларының бірі саналатын бұл жарысқа елдің барлық өңірінен 570 спортшы жиналды. Турнир жеңімпаздары халықаралық жарыстарға қатысу үшін ұлттық құраманың құрамына енеді.
Чемпионатқа Қазақстанның ең мықты самбошылары — республикалық және халықаралық турнирлердің бірнеше дүркін жеңімпаздары мен жүлдегерлері қатысуда. Жүлделер үшін сын 15 салмақ дәрежесінде өткізіледі, оның ішінде ерлер арасында 8, әйелдер арасында 7 салмақ дәрежесі бар. Жарыстар спорттық және жауынгерлік самбода жеке және командалық есепте ұйымдастырылған.
— Мемлекет басшысы спортты, ең алдымен, бұқаралық спортты дамытуға және салауатты өмір салтын қалыптастыруға ерекше көңіл бөледі. Облыста бұл бағыттағы жұмыс жүйелі түрде жүргізілуде: біз мақсаттар мен бағыттарды айқындадық. Бүгінгі шара — сол жұмысқа бір дәлел, - деді жарыстың ашылуында облыс әкімінің орынбасары Ораз Тәуірбеков. — Шынайы және әділ күресте ең мықты спортшылар жеңсін!
Қарағанды облысын 52 спортшы таныстырады. Аймақтық құраманың алғашқы алтын медалін 50 келі салмақ дәрежесінде Маргарита Бажаева жеңіп алды. Финалда ол Түркістаннан келген қарсыласымен кездесіп, жекпе-жекті өзінің танымал әдісімен аяқтады.
— Мен екі жекпе-жек өткіздім, екеуінде де қарсыластарым Түркістаннан өте мықты болды. Бұл біз үшін алты финал қатарынан көшбасшылық үшін күресіп жүрген жағдай. Бұл жолы жеңіс менікі болды. Енді кез келген спортшы үшін басты бастамаларға дайындық басталады — Азия және Мұхит чемпионаты және әлем чемпионаты, ол биыл қарашада Самарқандта (Өзбекстан) өтеді. Тіземнің жарақатына байланысты қазір жаттықтырушыммен мен екеуіне қатысамын ба, әлде тек әлем чемпионатына ғана барамын ба, соны шешеміз, — деді қарағандылық спортшы.
64 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде тағы бір алтын медальді Жандос Бейсембаев жеңіп алды.
Жалпы, Қарағанды құрамасынан командалық есепте сенімді жеңіс күтілуде, деп атап өтті облыстық спорттық және жауынгерлік самбо федерациясының президенті Мерей Матышев.
Облыста самбо 1960 жылдан бері дамып келеді. Қарағанды мектебінің негізін ҚазКСР-дің құрметті жаттықтырушысы Анатолий Малкин қалаған.
Осы уақыт ішінде Қазақстан Республикасының шамамен 300 спорт шебері, 70-тен астам халықаралық класс шеберлері, Азия чемпионаттарының 50-ден астам жүлдегері мен жеңімпазы, сондай-ақ әлем чемпионаттарының 40-тан астам жүлдегері мен чемпионы даярланған.
Бұқар жырау ауданына қарасты Ғабиден Мұстафин кентінде өткен жылы Нұра өзені арқылы өтетін жаңа автокөлік көпірі пайдалануға берілді. Сол арқылы Теміртауға дейінгі жол үш есе қысқарып, қатынас әлдеқайда ыңғайлы әрі қауіпсіз болды. Осы көпір іске қосылғаннан кейін ескі жаяу жүргіншілер көпірі бұзылды. Қазір кенттегі қажетсіз технологиялық жол бөлшектелуде, бұл шара өз кезегінде көктемгі су тасқынына қарсы жағдайды жақсартуға мүмкіндік береді.
Жұмыстардың барысымен аудан әкімі Ерлан Құсайын жұмыс сапары барысында танысты.
Уақытша бөгет-үйінді ескі жаяу жүргіншілер көпірін демонтаждау үшін салынған болатын. Қазіргі таңда жоғарғы қалыптау конструкциялары мен тіректер толық алынып тасталды. Енді нысанның су астындағы бөліктері бөлшектелуде.
Аудан әкіміне барлық қажетті арнайы техника бар екені хабарланды. Мердігер ұйым өкілінің айтуынша, жұмыс күрделі, себебі арқалықтардың орналасу тереңдігі шамамен 2,5 метрді құрайды. Бөгет-үйіндінің басым бөлігі қазірдің өзінде алынып тасталған.
Ерлан Құсайын барлық жұмыстарды көктемгі су тасқыны басталғанға дейін аяқтау маңызды екенін атап, өзен арнасын толық босатуды тапсырды.