Өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар

Введение

Салықтық кезең (күнтізбелік ай) ішінде арнайы салық режімін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлері тізбесіне енгізілген қызметті жүзеге асыруға байланысты алынған кіріс – өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін арнайы салық режімінде (АСР) салық салу нысаны болып саналады.

Арнаулы салық режимін пайдалану кезінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қандай шарттар қолданылады?

Жеке тұлғалар (дара кәсіпкерлер болып табылмайтын) – ҚР азаматтары, қандастар  келесі ережелерге сәйкес келсе өзін-өзі жұмыспен қамтығандар болып табылады:

1)өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолдануға рұқсат етілген қызметтің бір немесе бірнеше түрін жүзеге асыратын.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесін ҚР Үкіметі бекітеді;

2) жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын;

3) күнтізбелік айдағы табысы айлық есептік көрсеткіштің 300 еселенген мөлшерінен аспайтын (4 325 АЕК*300= 1 297 500 теңге).

Арнайы салық режимін қолдану үшін өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның айына ең көп кірісі қандай?

Салық кодексінің 718-бабына сәйкес өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимін жеке кәсіпкерлер болып табылмайтын жеке тұлғалар, белгілі бір шарттарға сәйкес келетін Қазақстан Республикасының азаматтары қолдана алады. Олар рұқсат етілген қызметті жүзеге асыруға, қызметкерлердің еңбегін пайдаланбауға, ал күнтізбелік айдағы табысы тиісті жылдың 1 қаңтарындағы айлық есептік көрсеткіштің 300 еселенген мөлшерінен аспауға тиіс.

Патенттен немесе ЖК-тен өзін-өзі жұмыспен қамтыған режіміне қалай ауысуға болады?

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған АСР қолдануды басталған күн:

 - интернет жоқ жерлерде жұмыс істеген кезде - бірінші төлем құжатында көрсетілген ай (2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін Салық кодексінің 720-бабы);

- интернет болған жағдайда — мобильді қосымшада қалыптастырылған бірінші чек күні болып саналады.

Егер де ЖК қолданылатын салық салу режимі туралы хабарлама ұсынылмаған жағдайда (АСР жеңілдетілген декларациясына ауысуы үшін), онда 2026 жылдың 1 наурызында мұндай ЖК автоматты түрде ЖК ретінде салық органының есебінен шығарылады (2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін Салық кодексінің 840-бабының 1-тармағы). 

Мұндай есептен шығару күні 01.01.2026 жыл – жаңа Салық кодексінің қолданысқа енгізілген күні болып есептеледі.

АСР қолданатын өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін кірістер органдарымен өзара іс-қимыл қандай құралдар арқылы жүзеге асырылады?

Салықтарды есептеу, түбіртектерді беру және өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін АСР қолданатын салықтық өзара іс-қимыл e-salyq Business арнайы мобильді қосымшасының көмегімен жүргізілетін болады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның кірісі қалай айқындалады және салық қалай төленеді?

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның кірісі есептелетін күн – тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді өткізгені үшін есеп айырысқан күн (ақшаны немесе оның баламасын алу күні).

Кіріс есебі арнайы мобильді қосымша арқылы кірістер тізімінде жүргізіледі (арнайы мобильді қосымшаның чектері және басқа көздерден алынған кіріс туралы деректер негізінде).

Жалпы қолданыстағы телекоммуникация байланысы жоқ жерлерде қызметін жүзеге асыратын жеке тұлғалардың кіріс есебі дербес әзірленген қарапайым нысанда күні,  операцияның атауын, әр операциядан алынған соманы, әр күні, бір айдағы жиынтық соманы міндетті түрде көрсете отырып жүргізіледі.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар міндетті түрде арнайы мобильді қосымшаны пайдалану немесе жалпы қолданыстағы телекоммуникация байланысы жоқ жерлерде қызметін жүзеге асырған жағдайда жеке табыс салығы мен әлеуметтік төлемдерді дербес есептеп, төлеу арқылы АСР-ды қолданады.