Асыраушысынан айырылған жағдайда төленетін жәрдемақылар мен төлемдер

Введение

2026 жылға асыраушысынан айырылу бойынша төлемдердің екі түрі қарастырылған: мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар (бюджеттен) және әлеуметтік төлемдер (қайтыс болған адам ресми түрде жұмыс істеген жағдайда Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан - Әлеуметтік сақтандыру қорының қаражатынан).

Асыраушысынан айырылу бойынша жәрдемақы алу құқығы келесі күннен бастап туындайды:

  • қайтыс болу туралы куәлікте немесе хабарламада көрсетілген қайтыс болу;
  • асыраушысын хабар-ошарсыз кеткен немесе қайтыс болған деп тану туралы заңды күшіне енген сот шешімі

Төлемдерді кім алуға құқылы?

Мүгедек отбасы мүшелеріне жәрдемақы алуға құқығы бар:

  1. Қайтыс болған адамның еңбекке қабілеттілігіне қарамастан, 18 жасқа толмаған биологиялық балалары;
  2. 18 жасқа толмаған асырап алынған балалар, егер олар алимент алмаса;
  3. 18 жасқа толмаған еңбекке жарамды ата-анасы жоқ аға-інілері, апа-сіңлілері және немерелері;
  4. 18 жасқа дейін мүгедек деп танылған ересек балалар, аға-інілер, апа-сіңлілер және немерелер;
  5. Зейнеткерлік жасқа жеткен әке, ана, күйеу, әйел;
  6. Ата-анасының бірі немесе жұбайы немесе атасы, әжесі, ағасы немесе апасы, жасына және жұмыс істеу қабілетіне қарамастан, егер ол қайтыс болған асыраушысының сегіз жасқа толмаған және жұмыс істемейтін балаларына, ағаларына, апа-сіңлілеріне немесе немерелеріне күтім жасаумен айналысса;
  7. Марқұмның зейнеткерлік жасқа толған ата-әжесі, егер оларды асырайтын ешкім болмаса;
  8. 23 жасқа дейін білімін жалғастыратын 18 жастан асқан асырауындағы адамдар.

Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша жәрдемақы барлық асырауындағыларға бір бірыңғай сомада тағайындалатынын атап өту маңызды. Жәрдемақы алуға құқығы бар отбасы мүшесінің талап етуі бойынша оның үлесі бөлінеді және оған жеке төленетінін айта кеткен маңызды.

Жеңілдіктерді қалай алуға болады?

Жәрдемақы сомалары

2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап ЖЖҚ мөлшері 10% есеге ұлғайтылды. Мөлшері еңбекке жарамсыз отбасы мүшелерінің (асырауындағылардың) санына байланысты:

  • 1 тәуелді адамға: 0,92 ПМ.
  • 2 адамға: 1,70 ПМ.
  • 3 адамға: 2,25 ПМ.
  • 4 адамға: 2,60 ПМ.
  • 5-адамға: 2,75 ПМ.
  • 6 немесе одан да көп адамға: 3 ПМ. 

2026 жылдың басында асыраушысынан айырылу бойынша әлеуметтік жәрдемақының орташа мөлшері шамамен 66 047 теңгені құрады. Жетім балалар (ата-анасының екеуін де жоғалтқандар) үшін жәрдемақы әр балаға 1,54 ПМ ең төменгі күнкөріс деңгейін құрайды.

Өтініш берудің бірнеше жолы бар: 

  • Онлайн: egov.kz порталы немесе банктің мобильді қосымшалары арқылы .
  • Офлайн: Халыққа қызмет көрсету орталықтарында («Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы).
  • Проактивті түрде: eGov порталынан SMS хабарлама арқылы (егер сіз мобильді азаматтар базасында тіркелген болсаңыз).

Қажетті құжаттар (жеке өтініш үшін):

Өтініш берушінің жеке куәлігі.

Асыраушының қайтыс болуы туралы куәлік.

Отбасылық қатынастарды растайтын құжаттар (балалар туралы куәліктер, неке туралы куәліктер).

Білім беру мекемесінен алынған анықтама (18 жастан асқан балалар үшін).

Банктік шот нөмірі (IBAN).

Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан әлеуметтік төлемдерді тағайындауға да дәл осындай талаптар қолданылады, бірақ негізгі шарт - қайтыс болған асыраушының міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысуы.