Ерекше білім беру қажеттілігі бар баланы психологиялық-педагогикалық қолдау қалай жүзеге асырылады?

Мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған психологиялық-педагогикалық қолдаудың мазмұны мынадай әлеуметтік және психологиялық-педагогикалық жағдайларды қамтиды:

1) жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын бейімдеу, жеке даму бағдарламаларын, Жеке оқу жоспарлары мен бағдарламаларын жасау;

2) тәрбие мен оқыту нәтижелерін (білім алушының жетістіктерін) бағалау тәсілдерінің өзгеруі. Бағалау тәсілдері өзгерген кезде білім алушының жеке мүмкіндіктерін ескере отырып және іске асырылып жатқан оқу бағдарламасының мазмұнын ескере отырып бақылау тапсырмалары мен бағалау критерийлері таңдалады;

3) тәрбие мен оқытудың вариативті, арнайы және балама әдістерін қолдану. Тәрбие мен оқыту әдістерін қолдану нысаны немесе тәсілі білім алушының жеке ерекшеліктеріне бейімделеді (тапсырмалардың көлемі мен санын азайту, тапсырмаларды орындау уақытын қысқарту немесе ұлғайту, оқу тапсырмаларын оңайлату, қысқа және кезеңдік нұсқаулықтарды пайдалану, тапсырмаларды дауыстап айту, тапсырмаларды орындау үлгілерін беру, кестелер, анықтамалық материалдар). Тәрбие мен оқытудың баламалы әдістері мен технологияларын педагог-психологтар мен арнайы педагогтар жекелеген психикалық функциялардың (қабылдау, есте сақтау, зейін)бұзылуына байланысты оқытудың ерекше қиындықтары бар білім алушылармен жеке-дамыту жұмысында қолданады;

4) оқулықтарды, оқу құралдарын іріктеу, Жеке оқу материалдарын дайындау. Көру қабілеті бұзылған балаларға арналған арнайы оқулықтар, жұмыс дәптерлері және Оқу материалдары (үлкейтілген шрифті бар кітаптар, зағиптарға арналған, Брайль шрифтімен басылған Оқу құралдары; рельефтік суреттер, сызбалар, арнайы муляждар), тірек-қимыл аппараты (үлкен қаріппен жазулар), есту (символдарды (жестау сөзін) пайдалана отырып оқу құралдары, кредиттері бар бейнематериалдар, оқу компьютерлік бағдарламалары), интеллект бұзылыстары (тиісті үлгідегі арнайы мектептер үшін шығарылған оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер);

5) кедергісіз орта құру және мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған білім беру ұйымына физикалық қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін оқыту орнын бейімдеу: ұтқырлығы шектеулі (мектепке жеткізу, пандустар, қоршаулар, көтергіштер, лифт, арнайы жабдықталған оқу орны (үстел, орындық), жалпы пайдаланылатын орындар (дәретхана, асхана), көру қабілеті бұзылған (зағип, нашар көретін) (тактильді жолдар, тактильді көрсеткіштер, қоршаулар), есту қабілеті бұзылған (көрнекі кестелер, дыбысты күшейтетін аппаратура). Оқу орнын бейімдеу мүмкіндігі шектеулі балалардың жеке ерекшеліктеріне (физикалық ерекшеліктері (есту, көру), мінез-құлық ерекшеліктері)оқу ортасын бейімдеуді көздейді;

6) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 22 қаңтардағы № 70 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13272 болып тіркелген) бекітілген Мектепке дейінгі, орта білім беру ұйымдарын, сондай – ақ арнаулы білім беру ұйымдарын жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормаларына сәйкес жабдықтар мен жиһаздарды пайдалану (бұдан әрі - № 70 бұйрық).

7) ПМПК қорытындылары мен ұсынымдары негізінде мүмкіндігі шектеулі балаларға (педагог-психолог, арнайы педагог, педагог-ассистент) арнайы психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету.

Психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау ережелері мен бағдарламалары негізінде жүзеге асырылады:

• сынып деңгейінде оқытуда жеке және сараланған тәсілдерді қолдана отырып, білім алушыларға қатысты педагогтар;
• білім беру ұйымдарының (педагог-психологтар, әлеуметтік педагогтар, арнайы педагогтар, педагог-ассистенттер, Педагог - кәсіби бағдар берушілер) мамандары деңгейінде жеке-дамыту және түзету-дамыту бағдарламаларын қолдана отырып;
• тар мамандарды (сурдопедагог, тифлопедагог) тарта отырып, білім беру ұйымы деңгейінде, сондай-ақ мүдделі органдармен және ұйымдармен өзара іс-қимыл жасай отырып.

Психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу мыналарды қамтиды:

• оқудағы, тәрбиелеудегі және дамытудағы қиындықтарды анықтау және білім алушылардың, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың (адамдардың) ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау;
• педагогтер мен білім алушылардың отбасыларына, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға (адамдарға) консультациялық-әдістемелік көмек;
• білім алушыларды, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды (адамдарды) табысты оқыту, дамыту және әлеуметтендіру үшін әлеуметтік және психологиялық-педагогикалық жағдайлар жасау.

Психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу қызметінің шешімі және/немесе психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның (ПМПК) ұсынымдары негізінде Ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау қағидалары мен бағдарламалары негізінде жүзеге асырылады.