Қолданыстағы заңнамаға сәйкес ерлер үшін зейнетке шығу жасы - 63 жаста, әйелдер үшін қазіргі уақытта - 61 жаста. 2023 жылдан 2028 жылға дейін әйелдердің "зейнеткерлік" жасы өзгермейді және 61 жасты құрайды. Зейнеткерлік жастың ең жоғары деңгейі – 63 жас, 2031 жылдан бастап әрекет ете бастайды.
Бірақ кейбір қазақстандықтар ерте зейнеткер бола алады.
Біз материалымызда бұл қандай жағдайда мүмкін екенін айтамыз.
8 жыл бұрын зейнетақы аннуитетін ресімдеген БЖЗҚ салымшылары зейнетке шыға алады.
Ол үшін адам осындай қызметті ұсынатын сақтандыру компаниясымен шарт жасасуға құқылы.
Осыдан кейін зейнетақы қоры компанияға осы салымшының жинақтарының бір бөлігін аударады және ол салымшыға зейнетақы сақтандыру төлемін өмір бойы төлейді.
Сақтандыру компаниясымен шарт жасасу және сақтандыру төлемдерін мерзімінен бұрын алу үшін салымшының жынысы мен жасына байланысты өзгеретін жеткілікті ақша жинау қажет.
2023 жылдан бастап 55 жастан ер адамдар, ал 53 жастағы әйелдер аннуитет ала алады.
Мысалы, сақтандыру компаниясымен келісімдердің ішінде зейнеткер қайтыс болғаннан кейін оның мұрагерлері зейнетақы сақтандыру төлемдерін біраз уақытқа алатын тармақ болуы мүмкін.
Зиянды өндірісте кемінде 5 жыл жұмыс істейтін адамдар зейнетақы аннуитеті шартын жасай алады. Бұл жағдайда, ерлер мен әйелдердің жасы-50 жас. Яғни, олар үшін жұмыс беруші кемінде 5 жыл міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын аударуға міндетті. Бұл ретте мерзімінен бұрын зейнетке шығуға үміткер неғұрлым жас болса, БЖЗҚ-да жинақталған сома соғұрлым көп болуы тиіс. Сақтандыру компанияларынан төлемдер жыл сайын 7 % - ға индекстеледі.
Төлемдерді алуға электрондық үкімет порталы арқылы беруге болады
ҚР Әлеуметтік кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 207-бабына сәйкес жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау әйелдерге 61 жасқа толғанда (2028 жылғы 1 қаңтарға дейін) жүргізіледі.
Зейнетақы төлемдерін тағайындауға белгіленген мерзімнен бұрын 5 және одан да көп бала туып (асырап алған) және оларды 53 жасқа толғаннан кейін сегіз жасқа дейін тәрбиелеген әйелдер құқылы.
Бұдан басқа, кодекстің 206 және 208-баптарына сәйкес жасына байланысты зейнетақы төлемдері мен мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін тағайындау үшін еңбек өтілін есептеу кезінде:
- жұмыс істемейтін ананың жас балаларға күтім жасау уақыты, бірақ әрбір бала 12 жас шегінде 3 жасқа толғанға дейін;
- 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаға күтім жасау уақыты;
- бірінші топтағы мүгедектігі бар адамға, екінші топтағы мүгедектігі бар жалғызбасты адамға және жасы бойынша сырттан көмекке мұқтаж зейнеткерге, сондай-ақ сексен жасқа толған қарттарға және басқаларға күтім жасау уақыты.
Сонымен қатар, БЖЗҚ – да зейнетақы жинақтары бар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (бұдан әрі-БЖЗҚ) салымшылары 55 жасқа (ерлер), 53 жасқа (әйелдер) толған кезде сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитеті шартын жасасу үшін зейнетақы жинақтары жеткілікті болған кезде міндетті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы төлемдерін алуға құқылы төлемдер ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70 пайызынан төмен емес.