Қазақстан Республикасындағы тіл саясатын іске асырудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жөніндегі Риддер қаласының 2020-2025 жылдарға арналған ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ

Р/с №

Атауы

Өлшем

бірлігі

Аяқтау

нысаны

Орындалу

мерзімі

Орындауға жауаптылар

Оның ішінде жылдар бойынша

2020 жыл

2021 жыл

2022 жыл

2023 жыл

2024 жыл

2025 жыл

1. Латынграфикалы әліпби негізінде қазақ тілін жаңғырту

Нысаналы индикатор:

Латынграфикалы әліпбиді пайдаланатын жазба коммуникация қатысушыларының үлесі

%

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

«Риддер қ. ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ, «Тілдерді оқыту орталығы» КММ

-

-

2

3,5

5,5

8

Міндет:

1.1. Латын графикалы әліпби негізінде қазақ тілінің ортологиялық қалыптануы

Іс-шаралар

1.

Мемлекеттік органдардың, мекемелердің, ұлттық компаниялардың  және басқа да ұйымдардың бланкілерін, маңдайшаларын, хабарландыруларын, жарнамаларын, прейскуранттарын, баға көрсеткіштерін, басқа да көрнекі ақпараттарын қазақ тілінің латынграфикалы негіздегі әліпбиін пайдалана отырып дайындау жұмыстарын қамтамасыз ету

*

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

2020-2025

годы

Риддер қаласының әкім  аппараты, дербес бөлімдер,

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

«Тілдерді оқыту ортылығы» КММ

*

*

*

*

*

*

Міндет:

1.2.  Ономастикалық кеңістікті латынграфикалы әліпби негізінде реттеу және стандарттау

Нәтижелер көрсеткіші:

Ономастикалық атауларды ретке келтіруде ашықтық қағидаттарының сақталу үлесі

%

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

2021-2025 годы

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

91

91,5

92

92,5

93

94

Іс-шаралар

2.

Қазақстан азаматтары аты-жөнінің латын графикасында  дұрыс жазылуына орай іс-шаралар өткізу

*

акциялар, флешмобтар, семинарлар және т.б

2020-2025

жылдар

Риддер қаласының әкім  аппараты, дербес бөлімдер,

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

«Тілдерді оқыту ортылығы» КММ

*

*

*

*

*

*

3.

Ономастика мәселелері бойынша іс-шаралар ұйымдастыру

*

конференция, байқау, семинар

2020-2025

жылдар

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

*

*

*

*

*

*

2.      Мемлекеттік тілдің этносаралық қатынас тіл ретіндегі рөлін күшейту

Нысаналы индикаторлар:

Мемлекеттік тілді білетін тұрғындардың үлесі

%

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

2020-2025

жылдар

«Риддер қ. мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру  және спорт бөлімі» ММ ақпарат

«Тілдерді оқыту ортылығы» КММ

38

39,5

42,7

46

48,5

51

Міндет:

2.1. Білім беру саласындағы қазақ тілінің қызметін кеңейту және қолданыс мәдениетін арттыру

Іс-шаралар

5.

Ересек тұрғындарға жаңа әліпби мен емле ережесін меңгерту мақсатында курстар, семинарлар ұйымдастыру

*

курстар, семи-нарлар

2020-2025 жылдар

ШҚО ТДБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

6.

Қазақ тілін үйрену үшін барлық адамдарға мемлекеттік қолдау көрсету, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын біркелкілікке жеткізу үшін мемлекеттік тілді оқыту жөніндегі орталықтардың жанынан білім деңгейі бойынша тегін курстар ұйымдастыру

*

орталықтар жанындағы қазақ тілін оқыту курстары

2020-2025 жылдар

ШҚО ТДБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

7.

Қазақ тілі әліпбиінің латын графикасына көшуін ескере отырып, жалпы орта білім беру ұйымдарының педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025 жылдар

ШҚО ББ

*

*

*

*

*

*

8.

Шығыс Қазақстан облысында тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтік зерттеу жүргізу

*

әлеуметтік зерттеу

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ

*

*

*

*

*

*

Міндет:

2.2. Мемлекеттік және мемлекеттік емес сектор ұйымдарында қазақ тілін меңгеру деңгейін арттыру

Іс-шаралар:

9.

Мемлекеттік органдардың, мекемелердің және ұлттық компаниялардың,  басқа да ұйымдардың ісқағаздарын латынграфикалы әліпбиге көшіру:

 - құжатайналымының бірыңғай жүйелері, ақпараттық жүйелер – 2021 ж.;

 - кадр, кеңсе бөлімі құжаттары – 2022 ж.;

- ішкі құжатайналымы –2023 ж.;

- сыртқы құжатайналымы, нормативтік-құқықтық актілер – 2024 ж.;

- қолданбалы бағдарламалардың платформалары, статистикалық-есеп, қаржы және техникалық құжаттар – 2025 ж. 

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2021-2025 жылдар

ШҚО әкімінің аппараты, облыстық басқармалар, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

Міндет:

2.3. Ақпараттандыру және коммуникация саласында қазақ тілінің қолданысын жетілдіру

Іс-шаралар

10.

Қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін бейнеблоктар әзірлеу

*

бейнеблоктар

2020-2025 жылдар

ШҚО ІСБ, ШҚО ТДБ

*

*

*

*

*

*

11.

Мемлекеттік тілді қолдануды ынталандыратын бейнероликтер әзірлеу және тарату

Міндет:

2.4. Мәдениет, халыққа қызмет көрсету, БАҚ және бизнес саласында мемлекеттік тілдің қолданысын реттеу, әлеуметтік беделін арттыру

Нәтижелер көрсеткіші:

Көрнекі ақпараттардың мемлекеттік тілдің нормасына сәйкес жазылуын қамту дәрежесі

%

ҚР МСМ-ге ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

91

91,5

92

92,5

93

93,5

Іс-шарлар

12.

Көрнекі ақпараттардың  дұрыс жазылуы бойынша түсіндіру және кеңес беру жұмыстарын үйлестіру

*

түсіндірме жұмыстары, еріктілер акциясы, «Сәтті жарнама», «Үздік маңдайша»

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

13.     

Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы азаматтық қоғам институттарына, белсенді азаматтарға, еріктілерге қазақ тілін қолдауға бағытталған акциялар, іс-шаралар, бастамашылық-жобалар өткізуде қолдау көрсету

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ІСБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

14.

Мәдениет ұйымдарының (театр, кино және т.б.) репертуарын қазақ тіліндегі жаңа контентпен, оның ішінде балалар мен жасөспірім көрермендер аудиториясына арналған шығармалармен толықтыру

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО МАҚБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

15.

Бұқаралық мәдени, спорт және өзге де қоғамдық іс-шараларды өткізу кезінде мемлекеттік тілді кеңінен қолдануды қамтамасыз ету

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ІСБ, ШҚО МАҚБ,

ШҚО ДШСБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

16.

Кинотеатрларда прайм-таймда фильмдердің қазақ тіліндегі көрсетілімін қамтамасыз етуге бағытталған шаралар қабылдау

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО МАҚБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

17.

Халыққа қызмет көрсетудің барлық салаларында (денсаулық сақтау, білім беру және сот ісі ұйымдары, мәдениет және өнер саласында қызмет көрсету ұйымдары, спорт саласы, туризм саласы, банк ісі, сауда саласы, қоғамдық көлік, әуе және темір жол қызметі, қонақүй бизнесі, тамақтану және демалыс орындары және т.б.) тіл заңнамасы талаптарының сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған шаралар қабылдау

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ДСБ, ШҚО ББ, ШҚО МАҚБ, ШҚО ДШСБ, ШҚО ТСББ, ШҚО ҚИИДБ, ШҚО ЖКАЖБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

18.

Қазақстан халқы тілдері күнін мерекелеу шеңберінде тілдік ортаны құрудың және дамытудың өзекті проблемалары бойынша іс-шаралар өткізу, соның ішінде «Мен қазақша сөйлеймін!» акциясы, қазақ, орыс және ағылшын тілдерін жетік меңгергендер арасында «Тіл шебері» облыстық байқауы

*

облыстық (өңірлік) байқаулар, семинар-тренингтер, «дөңгелек үстел» отырыстары, акциялар

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, ШҚО ҚХА, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

19.

Мемлекеттік тілдің беделін, сұранысын арттыруға, қазақ тілінде сөйлеуге ынталандыруға, насихаттауға және оның қолданыс аясын кеңейтуге бағытталған іс-шаралар (оның ішінде білім беру жүйесіндегі мектепке дейінгі, мектептегі, арнайы орта және жоғары оқу орындарын  қамту)

*

мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде өткізілетін шаралар

2020-2025

жылдар

ШҚО ББ, ШҚО ІСБ, қалалық және аудандық әкімдіктер,

*

*

*

*

*

*

Міндет:

2.5.  Халықаралық қарым-қатынаста қазақ тілінің қолданысын кеңейту

Іс-шаралар

20.

Мемлекеттік тілді халықаралық қызметте қолдануды қамтамасыз ету

келісімдер, халықаралық шарттар, кездесулер, келіссөздер

2020-2025

жылдар

ШҚО ТСББ

*

*

*

*

*

*

21.

Шетелдегі қазақ диаспорасының өкілдеріне ана тілін үйрену үшін әдістемелік және ұйымдастырушылық қолдау көрсету

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ББ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

3. Қазақстан азаматтарының тілдік капиталын дамыту

Нысаналы индикатор:

Үш тілді (қазақ, орыс және ағылшын) білетін тұрғындардың үлесі

%

ҚР МСМ-ге ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ,  қалалық және аудандық әкімдіктер

5

5,5

6

6,5

7

7,5

Міндет:

3.1. Орыс тілінің коммуникативтік-тілдік кеңістіктегі қызмет етуі

Орыс тілін білетін тұрғындардың үлесі

%

ҚР МСМ-ге ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, қалалық және аудандық әкімдіктер

90

91

92

93

94

95

3.2. Этностық топтардың тілдерін дамыту

Нәтижелер көрсеткіші:

Қазақ және ана тілдерін оқыту бойынша әдістемелік көмекпен қамтылған облыстық этномәдени бірлестіктердің үлесі

%

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

қалалық және аудандық әкімдіктер

30

32

34

36

40

42

Іс-шаралар

22.

Славян жазуы күндерін мерекелеу шеңберінде конкурстар, семинар-тренингтер, «дөңгелек үстел» отырыстарын өткізу

*

конкурстар, фестивальдер, семинарлар, тренингтер, акциялар

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, ШҚО ҚХА, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

23.

Қазақстан халқы тілдері күніне орайластырылған мемлекеттік және ана тілдерін қолдау және оларды сақтау мақсатында іс-шаралар өткізу

24.

Этномәдени бірлестіктердегі жексенбілік мектептер арқылы этнос тілдерін және мемлекеттік тілді оқыту курстарын ұйымдастыруға мемлекеттік қолдау көрсету

*

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

ШҚО ҚХА, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

25.

Латынграфикалы әліпби  негізінде қазақ тілін және этностардың ана тілдерін үйренуге арналған оқу-әдістемелік құралдар, сөздіктер, типтік бағдарламалар әзірлеу, шығару және тарату

*

оқу-әдісте

мелік, ғылыми, анықтамалық, мультимедиалық құралдар, публицстикалық әдебиеттер, сөздіктер

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ, ШҚО ББ, қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

26.

Тілдік капиталды дамытуға, соның ішінде азаматтардың үш тілді (қазақ, орыс және ағылшын) өздігінен меңгеруін қамтамасыз ететін әдістемелік, мультимедиалық құралдар, сөздіктер және т.б. әзірлеп, қолданысқа енгізу

27.

Тілдерді оқыту жөніндегі мемлекеттік орталықтарда тілдерді оқыту курстарын кеңейту (қазақ-ағылшын, қазақ-орыс және т.б.)

*

орталықтар жанындағы ағылшын тілін оқыту курсы

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ,

қалалық және аудандық әкімдіктер

*

*

*

*

*

*

Міндет:

3.3. Қазақстандықтардың лингвистикалық капиталын арттыру

Нәтижелер көрсеткіші:

Ағылшын тілін білетін  тұрғындардың үлесі

%

ШҚО ТДБ ақпарат

2020-2025

жылдар

қалалық және аудандық әкімдіктер

6

6,5

7

7,5

8

8,5

Іс-шаралар

28.

Ілеспе аударманы оқыту (қазақ-орыс/орыс-қазақ, ағылшын-қазақ/қазақ-ағылшын) жұмыстарын ұйымдастыру

*

семинар-тренингтер

2020-2025

жылдар

ШҚО ТДБ

*

*

*

*

*

*