Атаулы әлеуметтік көмек – бұл  кедейлік шегінен төмен айлық орта табысымен тұлғаларға (жанұяларға) мемлекет беретін ақша түрінде төлем.

«Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» 2001 жылғы 17 шілдесіндегі №246 ҚР Заңына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек алуға  кедейлік шегінен аспайтын орта жанды кірісі бар отбасылары, Қазақстан Республикасының азаматтары, оралмандар, шетелдіктер, тұрып қайту рұқсаты бар азаматтығы жоқ тұлғалар және тұрақты Қзақстан Республикасында  тұратын азаматтар  құқылы.

Кімге атаулы әлеуметтік көмек беріледі?

Кедейлік шегіннен асып кетпеген, орта табысымен тұлғалардың құқықтары бар.

Атаулы әлеуметтік көмек тағайындау шарттары?

Бір айдан артық стационарлық емделуде жүрген  мүгедектерге және оқушылар мен  студенттерге, күндізгі оқу бөлімінің тыңдаушыларына, соның ішінде магистратура  мен аспирантура, сондай-ақ  1 және 2 топ мүгедектерін, сексен жастан асқан адамдарды, жеті жасқа дейінгі балаларды күтетін азаматтарға тағайындалады.

Кімнің атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы жоқ?

Жұмыспен қамту мәселелері бойынша уәкілетті органдарда тіркелмеген жұмыссыздар. Ұсынылған жұмыстан себепсіз бас тартқан жұмыссыздар немесе өз бетімен қоғамдық жұмыстарда, оқу мен қайта оқуда қатыспай қойған адамдар құқығынан айырылады.

Атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін қандай құжаттар ұсыну қажет?

1.Жеке әлеуметтік кодтың нөмірді нұсқаумен анықталған үлгінің мәлімдемесі

2.Жеке куәлік (тоқсан сайын)

3.Жанұяның табысы туралы анықтама – еңбекақы, жәрдемақы, алименттер және басқа (тоқсан сайын)

4.Жоғары, орта оқу орындарында оқып жүрген балаларға оқу орыннан анықтама 

5.Жеке қосалқы шаруашылық бары туралы мәлімет (тоқсан сайын) 

6.Отбасы құрамы туралы мәлімет (мекенжай анықтамасы) (тоқсан сайын) 

Тұрғын үй көмегі

Тұрғын үй көмегі халыққа атаулы әлеуметтік көмектің формалардың біреуі боп табылады, осы жерде өнебойы тұратын жанұяларға (азаматтарға) беріледі. 
«Тұрмыстық қатынастар туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі № 94-1 Заңына сәйкес тұрмысы төмен отбасыларына үйді ұстауға және коммуналдық қызметтерді және қалалық телекоммуникация желісіне қосылған телефон үшін абоненттік ақыны ұлғайту бөлігіндегі байланыс қызметтерін тұтынуға ақы төлеу үшін көмек көрсетіледі.

Тұрғын үй көмегін тағайындау шарттары?

Тұрғын үй көмегі сол жерде тұрақты тұратын және үйдің иелері немесе оның жалдаушысы (жалгері) болап табылатын тұрмысы төмен отбасыларына беріледі. Тұрғын үй көмегі отбасының тұрғын үйді ұстау мен коммуналдық қызметтерді және қалалық телекоммуникация желісіне қосылған телефон үшін абоненттік ақыны ұлғайту бөлігіндегі байланыс қызметтерін тұтынуға ақы төлеу нақты шығындары осы мақсаттарға шекті жол берілетін шығыстар үлесінен артқанда тағайындалады. Отбасының нақты шығындары әлеуметтік нормалардың шегінде есепке алынады.   

Тұрғын үй көмегін алуға кім құқылы?

Жұмысқа жарамды, бірақ жұмыс істемейтін, оқымайтын, әскер қатарында қызмет етпейтін

және жұмыспен қамту бөлімінде тіркелмеген адамдары бар отбасылардың тұрғын үй көмегін алуға құқығы жоқ, оның ішіне 50 жасқа толғандар (жынысына қарамастан), 1-ші,2-ші топтағы мүгедектерді күтетін тұлғалар, 16 жасқа дейінгі мүгедек- балаларды күтетіндер, 80 жастан асқандар немесе 7 жасқа дейінгі баланы тәрбиелеумен шұғылданатын тұлғалар, 18 жасқа дейін 4 және одан көп балаларды тәрбиемен айналасқан, өз өзін жұмыспен қамсыздандырған тұлғалар, туберкулез, наркологиялық, онкологиялық аурулар есепте тұрған  мүгедек топтары жоқ тұлғалар, 8 аптадан төмен емес аяғы ауыр әйелдер  кірмейді.

Тұрғын үй көмегін тағайындау үшін қандай құжаттар ұсыну қажет?  

1. Төлқұжат немесе  жеке басының куәлігі  (тоқсан сайын)

2. Тұрғын үй құқығын куәландыратын құжат (тоқсан сайын)

3. Мекенжай анықтамасы(тоқсан сайын)

4. Еңбек қызметті дәлелдеу құжаттары

5. Зайыбы туралы мәлімет  (неке қию туралы куәлік, өлу туралы куәлік) 

6. Отбасы табыстары және басқа да мәлімделген табыстар туралы анықтама (талаптану алдындағы тоқсанға) – еңбек ақы, зейнетақы, жәрдемақы, алимент  және т.б.(тоқсан сайын)   
7. Жасы бойынша зейнетақы мөлшері туралы анықтама (тоқсан сайын ) 

8. Барлық коммуналдық қызметтерге және байланыс қызметтеріне ақы төлеу туралы түбіртек  (талаптану алдындағы тоқсанға ) 

9. Жұмыссыз ретінде тіркелу туралы анықтама (жұмыс істемейтіндер үшін тоқсан сайын)   
10. Жеке қосалқы шаруашылық бары туралы мәлімет

Балалары бар жанұяларға мемлекеттік жәрдемақы. Беру түсінігі және тәртібі. Балалары бар жанұяларға мемлекеттік жәрдемақы деген не және кімге ұсынылады?

2006 жылғы 1 қаңтарынан жұмысқа еңгізілген № 63 2005 жылғы 28 маусымнан «Балалары бар жанұяларға мемлекеттік жәрдемақы туралы» ҚР Заңына сәйкес.

Жанұяның орта табысы  шаруашылық себет бағасынан төмен болған кезде он сегіз жасқа дейін балалар жанұяның асырауында болған балаларға жәрдемақы әрқайсысына тағайындалады.
Жанұяның табыс жиынын есептегенде оның құрамында тек қана ата-аналар (бала асырушы) және олардың асырауында болған он сегіз жасқа дейіңгі балалар. 

Балаларға жәрдемақы бір айлық есеп  көрсеткіш өлшемінде белгіленген.

Балалары бар жанұяларға жәрдемақыны тағайындау үшін қандай жағдайлар бар?

Баланың еңбекке жарамды ата-анасы (бала асырушы) жұмыс істегенде, күндізгі формасы бойынша оқығанда, әскерде қызмет еткенде және жұмыспен қамту органдарында жұмыссыз ретінде тіркелген жанұяларға  жәрдемақы тағайындалады. 1 немесе 2 топ мүгедектерді, мүгедек балаларды, он сегіз жастан асқан тұлғаларды, үш жасқа дейін балаларды ата-ана (бала асырушылар)  күтумен айналасқанда.

Балалары бар жанұяларға жәрдемақыны тағайындау үшін кімнің құқығы жоқ?

Егер жанұяда оқымайтын, әскерде қызмет етпейтін, жұмыспен қамту органдарында тіркелмеген, жұмысқа жарамды жұмыссыз тұлғалар бар болса.

Балалары бар жанұяларға жәрдемақыны тағайындау үшін қандай құжаттар ұсыну қажет?

Анықталған үлгідегі мәлімдеме (тоқсан сайын);

Баланың тууы туралы куәліктің көшірмесі (жылына бір рет);

Мәлімдеме берушінің жеке куәліктің көшірмесі (жылына бір рет);

Жанұяның тұратын орны және құрамын дәлелдейтін құжаттың көшірмесі (тоқсан сайын);

Жанұяның табысы туралы анықтама – еңбекақы, жәрдемақы, алименттер және т.б. (тоқсан сайын);

Үйде тәрбиеленген және оқыған мүгедек балалаоға материалдық көмек

«Қазақстан Республикасында мүгедектердің әлеуметтік қорғалуы туралы» 13.04.2005 жылғы   ҚР Заңына  және  2002 жылғы 11 маусымнан « Мүмкіндіктері шектеулі балалардың әлеуметтік және медициналық – педагогикалық коррекциялық қолдау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы сәйкес үйде тәрбиеленген және оқыған мүгедек балаларға материалдық көмек төлемі жүргізіледі.

Материалық көмектің тағайындау шарты.

Медициналық-педагогикалық комиссиямен және МСЭК анықтамамен берілетін  анықтаманы көрсеткенде материалдық көмек тағайындалады.

Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасы. Беру түсінігі және тәртібі. Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасы деген не?

Қазақстан Республикасында мүгедектердің әлеуметтік қорғалуы туралы» 13.04.2005 жылғы № 39-III  ҚР Заңына сәйкес Мүгедектерді медициналық, әлеуметтік, кәсіптік оңалту бойынша іс-шаралардың кепілдік берілген тізбесі 

Оңалту түрлері?

Әлеуметтік оңалту

Кәсіптік оңалту

Медициналық оңалту

Медициналық оңалту- мүгедектердің тіршілік-тынысының шектелуін қанағаттандыру, әлеуметтік мәртебесін қалпына келтіру, олардың әлеуметтік-тұрмыстық және ортаға бейімделуі үшін жағдайлар жасауға бағытталған шаралар кешені.

 Мүгедектердің әлеуметтік оңалту -мүгедектердің өмір сүрудің шектеулігін жеңу, әлеуметтік статусты, олардың әлеуметтік – тұрмыстық және қоршаған ортаны бейімделуді қалпына келтіру үшін жағдайды жасауға бағытталған шаралар кешені.

Кәсіптік оңалту - мүгедектердің бұзылған немесе жоғалған кәсіптік дағдаларын,білімі мен машықтарын алуға немесе қалпына келтіруге,олардың бейімделуі мен жұмыспен қамтылуына бағытталған шаралар кешені. 

Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасы -мүгедекті оңалтудың түрлері мен өткізу мерзімдерін, нақты көлемдерін анықтайтын  құжат, медициналық-әлеуметтік сараптама мамандарымен әзірленеді (МӘС).

Протездік-ортопедиялық көмекті алу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет?

Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасы 

Мүгедектік туралы анықтама;

Жеке куәлік, мүгедек–балалар үшін туу туралы куәлік;

Алғашқы протездеудегі рентген суреттері.

ҰОСҚ үшін- белгіленген үлгідегі куәлік

Сурдотехникалық құралдарды   алу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет?   

Мүгедектік туралы анықтама;

Паспорт немесе  жеке куәлік; 

ҰОС қатысушысының немесе мүгедектігінің куәлігі

Жеңілдік құқығы туралы белгісі бар зейнеткер куәлігі;  

Кәмелетке толмағандар — туу туралы куәлік;

Мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасы.  

Мүгедектерге ұсынылатын техникалық  көмекші  (орнын толтырушы) құралдар  мен  арнаулы  жүріп-тұру құралдарының тізбегі

Протездік-ортопедиялық  құралдар 

Сурдотехникалық құралдар 

Тифлотехникалық құралдар

Арнаулы жүріп-тұру құралдары 

Міндетті гигиеналық құралдар

Мүгедектерге ұсынылатын протездік –ортопедиялық құралдар

Қол, иық, білек, қылқалам протездері;

Жіліншік протездері;

Сан протездері;

Төс безінің протездері;

Аппараттар, туторлар, ортездер;

Балдақтар , таяқтар, ағашаяқтар;

Корсеттер, реклинаторлар, бас ұстағыштар;

Бандаждар, емдік белбеулер, балаларға арналған алдын ала емдеу шалбарлары;

Ортопедиялық аяқ киім, қосымша  құралдар (башмақтар, сугинаторлар);

Аппаратқа аяқ киім.

Мүгедектерге ұсынылатын сурдотехникалық құралдар

Есту  аппараттары;

Бейнекомпьютерлер;
Көп функционалды  дабыл жүйелері;

Телефакстер;
Мәтіндік хат және бағдарлама қабылдауы бар ұялы телефондар;

Саңырау және  нашар еститін тұлғаларға арналған сағаттар.

Мүгедектерге ұсынылатын тифлотехникалық құралдар

Таяқтар;

Тифломагнитолалар;

Оқитын  машиналар;

Компьютерлік тифлокешендер;

Брайль жүйесі бойынша жазуға арналған  аспап;

Брайль жүйесі бойынша жазуға арналған грифель ;

Бумага для письма рельефно-точечным шрифтом;

Диктофондар;
Дыбыс жазбаларын естуге арналған  плейерлер;

Көру кемістігі бар тұлғаларға арналған сағаттар.

Мүгедектерге ұсынылатын арнаулы жүріп-тұру құралдары

Бөлмеге арналған кресло-бесік арбалар;

Серуендеуге арналған кресло-бесік арбалар.

Мүгедектерге ұсынылатын міндетті гигиеналық құралдар

 мочеприемниктер ;

 калоприемник;

 памперстер.

Халықты жұмыспен қамту. Ол қай категориялық азаматтарға беріледі?

2001 жылғы 23 қаңтарынан № 149-11 «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республиканың Заңына сәйкес іске асырылады.Жұмыспен қамту – азаматтардың іс-әрекеті, Конституцияға, заңға және Қазақстан Республиканың басқа нормативтік құқықтық актілеріне қарсы келмей жеке қажеттілікті қанағаттандырумен сабақты, және оларға табыс әкелетін төлем ақы.

Жұмыссыздан әлеуметтік қорғау түрлері:

Кәсіптік дайындық, жұмыссыз азаматтардың қайта дайындығы;

Ақылы қоғамдық жұмыстар;

Әлеуметтік орындар.

Жұмыссыз деген кім?

Жұмысқа жарамды жастағы тұлғалар, табыс әкелетін себепсіз жұмыспен айналыспайтын, жұмысты іздейтін және жұмыс істеуге дайын азаматтар.

Жұмыссыз азамат ретінде тіркеуі үшін қандай қажетті құжаттар керек?

Анықталған үлгілі мәлімдеме,

Жеке куәлік (паспорт),

Шетел ел және азаматшылықсыз тұлғалар Қазақстан Республикасында шетел елдің туруы және азаматшылықсыз тұлғалардың ішкі істер органдарда тіркеу туралы белгімен куәлігі,

Оралмандар оралман куәлігін ұсынады.

Мүмкіндіктері шектеулі балаларды үйде әлеуметтік  көмек көрсету

2002 жылғы 11 маусымнан Қазақстан Республиканың Заңы «Мүмкіндіктері шектеулі балаларға әлеуметтік және медико-педагогикалық сүйеніш туралы» 21 бап 1 тармақ 3тармақшаға сәйкес шектеулі мүмкіндіктері бар балаларға әлеуметтік көмек бойынша Мемлекеттік қызмет көрсетіледі және психолого-медико-педагогикалық комиссияның (ПМПК) қорытындысы бойынша бөтен бағуда қажетсінген 0-18 жасқа дейін мүгедек санынан мүмкіндіктері шектеулі балаларға ұсынылады.

Қызмет етуге қабылдау үшін келесі құжаттар негіз болып табылады

Қызмет етуге балаларды қабылдау туралы ата-ананың немесе заңды өкілдердің мәлімдемесі,
ПМПК (психолого-медико-педагогикалық комиссияның) бөтен бағуда қажетсінген туралы мәлімдеме,
Емдеу мекемемен толтырылатын баланың денсаулық туралы медициналық карта, 

Мүгедек туралы (МСЭ) халықты әлеуметтік қорғау облыс орталық орындаушы органның территориялық бөлімшенің анықтамасы. 

Мүгедек баланың ата-анасының немесе қамқоршының жеке қатысумен құжаттардың тіркеуі және қабылдауы жүргізіледі.

Мемлекеттік қызмет көрсетуді тоқтату немесе айнытқызу үшін негіз болып табылады: 
Медициналық қарсы дәлел,

Жеке мәлімдеме және ата-ананың немесе қамқоршының мәлімдемесі

Медико-әлеуметтік экспертизаның анықтаманың мерзімі аяқталуы,

Психолого-медико-педагогикалық комиссияның қорытындысы, 

Мәртебенің өзгеруі, 

Аймақтың шеттен тыс баруы және басқа себептер.

Жалғыз, жалғыз тұратын қарт азаматтарды, үйде әлеуметтік көмек көрсету.

Үйде қызмет көрсету жалғыз, жалғыз тұратын қарт және бөтен бағуда, әлеуметтік көмекте қажетсінген бірінші, екінші топ мүгедектеріне беріледі. Әлеуметтік қызмет, қызмет ету аймақтың және зонаның ауданы есебімен әлеуметтік қызмет ету алдын ала қарастырылған мемлекеттік стандарттан төмен емес, көлемде және түрлерде қарт және мүгедектерді бағу бойынша әлеуметтік қызметкерлерге беріледі.

Үйде қызмет етуге кім қабылданады?

Үйде қызмет ету Заңнама бойынша тұлғаларды асырауға және бағуға міндетті кәмелетке толған жұмысқа жарамды жақын туыстары жоқ, сонымен қатар объективтік себептер бойынша оларға өнебойы көмек көрсете алмайтын туыстары бар (жасы ұлғайған шақ күшіне, бірінші, екінші топ мүгедектер, онкологиялық, психикалық аурулар, бостандықтар айырылған жерде болғандар, елдің шегінен өнебойы тұрғын орынға көшіп кеткендер немесе басқа тұрғын пункте тұратындар) тұлғалар қабылданады.

Үйде қызмет етуге қабылдау үшін қандай құжаттар қажет?

Қабылдау жүргізетін тұлғамен берілетін анықталған үлгілі мәлімдеме;

Жеке куәліктін көшірмесі;

Мекенжай анықтамасы;

Қабылдау жүргізетін тұлғамен берілетін анықталған үлгілі медициналық картасы;

Материалдық-тұрмыс жағдайды тексеру акті; 

Зейнеткер куәлігі (зейнеткерлік жастағы тұлғалар үшін) 

 Мүгедек, ҰОС қатысушылар және оларға теңелген тұлғалар статусты дәлелдеген куәлік;

Мүгедектер үшін қосымша;

Мүгедек туралы анықтамадан көшірме;

Мүгедекті ақтаған жеке бағдарламаның анықтамадан көшірме;

Мемлекеттік қызмет көрсетуді тоқтату немесе айнытқызу үшін негіз болып табылады: 
Қызмет көрсетілетін тұлғаның мәлімдемесі;

Әлеуметтік қызмет етуге қабылдауға медициналық қарсы дәлел болған кезде;

Қызмет көрсетілетін тұлғаның басқа жерге көшуі;

Қызмет көрсетілетін тұлғамен әлеуметтік қызметкерді қорлағанда және айыптағанда.

Медико - әлеуметтік мекемелер не үшін арналған:

Медико - әлеуметтік мекемелер, денсаулық жағдайы бойынша бөтен күтуде және көмектесуге, медициналық, әлеуметтік және кәсіптік ақтауға қажетсінген қарттар және мүгедектер уақытша немесе өнебойы тұруға арналған. 

Жалпы түрдің қарттар және мүгедектер үшін мемлекеттік және мемлекеттік емес медико - әлеуметтік мекемелерге әлеуметтік қызметке құжаттарды дайындауға бөлім мамандары көмек көрсетеді.

Азаматтардың қай категориясы медико - әлеуметтік мекемелерге (ММӘМ) қабылданады:

Қазақстан Республикасының азаматтары; 

Қазақстан Республиксының аймағында өнебойы тұратын азаматшылықсыз тұлғалар және шетел елдер; 

Зейнеткерлік жасқа жеткендер; 

Жеке ақтау бағдарламаға (ЖАБ) сәйкес немесе дәрігер – кеңесшілік комиссияның қорытындысымен өнебойы бөтен күтуде және әлеуметтік қызметте қажетсінген  кәмелетке толған 1-2 топ мүгедектері. 

Мемлекеттік медико - әлеуметтік мекемелерде Заңнама бойынша тұлғаларды асырауға және бағуға міндетті кәмелетке толған жұмысқа жарамды жақын туыстары жоқ, сонымен қатар объективтік себептер бойынша оларға өнебойы көмек көрсете алмайтын туыстары бар тұлғалар (ерлі - зайыптылар)  тұрады.

МСО, МСУ әлеуметтік қызмет етуге келесі құжаттар негізінде тұлғалардың қабылдауы жүргізіледі:

 (Қабылдау жүргізетін тұлғамен берілетін) анықталған үлгілі мәлімдеме; 

Жеке куәліктін көшірмесі; 

(Қабылдау жүргізетін тұлғамен берілетін) анықталған үлгілі медициналық картасы; 

Мекенжай анықтамасы; 

Амбулаторлық картадан көшірме; 

Зейнеткер куәлігі (көшірме);  

Мүгедек, ҰОС қатысушылар және оларға теңелген тұлғалар статусты дәлелдеген куәлік; 

Мүгедектер үшін қосымша; 

Мүгедек туралы анықтамадан көшірме;

Мүгедекті ақтаған жеке бағдарламаның анықтамадан көшірме;