Діни туризм туралы

Қазіргі уақытта Қазақстанда қажылыққа (қажылық және умра) үлкен қызығушылық бар. Қажылықтың мақсаты - діни салттар мен рәсімдерге қатысу.

«Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 4-тармағында туроператорлардың діни қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған қызметі «Діни туризм саласындағы туроператорлық қызметті жүзеге асыру қағидаларына» сәйкес жүзеге асырылатыны белгіленеді.

Осылайша, діни қызмет саласындағы уәкілетті органның (ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі) ақпараты бойынша, діни бірлестіктер адамдардың діни қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған шығу туризмін ұйымдастыру үшін туроператорлар арасында квота бөлу бойынша конкурс өткізуі тиіс. Конкурсқа қатысу үшін күндермен, байланыстармен және қажетті құжаттар тізбесімен ақпарат интернет-ресурстарда жарияланады. Туроператорлар арасында квотаны бөлу нәтижелері туралы діни бірлестіктің шешімі танысу үшін діни қызмет саласындағы уәкілетті органға жіберіледі және діни бірлестіктің (Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы) сайтында жарияланады.

Өз кезегінде, қажылық жасаушылар діни туризмді жүзеге асыру үшін діни бірлестікпен шарт жасасқан тізімнен туроператорды дербес таңдайды.

Қазақстанда қажылықтың негізгі ұйымдастырушысы ретінде қажылыққа квота бөлетін және туристік фирмаларға қойылатын талаптарды белгілейтін, Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы (бұдан әрі - ҚМДБ) болып табылады.

2000 жылға дейін ҚМДБ қажылықты ұйымдастыру бойынша негізгі қызметті дербес жүргізді, ал 2000 жылы қажылар санының артуына байланысты техникалық ұйымдастыру туроператорларға берілді. Атап айтқанда, олар лицензияға ие, қажылықты ұйымдастыруда кемінде 5 жылдық тәжірибесі бар болуы керек. Бұл ретте қажылықтың діни талаптары мен рәсімдерінің сақталуын бақылау ҚМДБ мамандары мен имамдарының құзыреті болып қала береді.

Қажылардан қажылық жасау үшін қажет:

- төлқұжат: жарамдылық мерзімі сапар күнінен бастап кемінде алты ай.

- қажылық визасы: САК Үкіметі береді.

- вакциналау туралы құжат: менингит, полиомиелит және тұмау сияқты ауруларға қарсы вакциналаудан өткенін дәлелдеу қажет.

- жол жүру құжаттары: екі жаққа да авиабилеттер және сапарға жеткілікті қаражаттың бар екендігін растау.

- Меккеде тұруды растау: мемлекеттік шатырлы қалашықтан немесе жеке қонақ үйден алынған құжаттар.

- медициналық сақтандыру: сапар кезінде медициналық шығындардың өтелетіндігін растау.

- қажетті салттық киім: ерлер мен әйелдерге арналған ақ киім.

Туроператорлар қажыларға эконом-класта, «стандарт» класта және «люкс» класта турларды ұсынады. Қажылық құнын әр компания қызмет көрсету сапасына және әр санат бойынша шығындарға байланысты анықтайды.

Әдетте, туроператорлық компаниялар қажылыққа баратын адамдарға келесі қызметтерді ұсынады:

1. екі жаққа да тікелей рейстерге билеттер;

2. әуежайда күтіп алу/шығарып салу;

3. киелі жерлерге экскурсиялар;

4. толық сүйемелдеу;

5. валюта айырбастауға көмектесу;

6. визаны рәсімдеу;

7. қажылыққа дайындық;

8. рәсімдерді орындауға көмектесу;

9. кәсіби гид-теологтар.

Қазақстан азаматтары үшін умра ұйымдастыру жөніндегі қызмет мынадай негізгі кезеңдерді қамтиды:

1. Дайындық және тіркеу:

- тіркеу: Қазақстан азаматы жеке туроператорлар арқылы тіркеуге құжаттарды тапсырады.

- қажетті құжаттарды жинау: умраға ниет білдірген адамдар шетелдік паспортты, медициналық анықтаманы және басқа да қажетті құжаттарды ұсынады.

2. Кетуді және келуді ұйымдастыру:

- авиабилеттерді брондау: жауапты туроператорлар Қазақстаннан Меккеге және кері ұшу үшін авиабилеттерді брондайды. Азаматтарға авиакомпания қызметтері және әртүрлі рейс маршруттары ұсынылады.

- трансфер: азаматтарды умра кезеңіне әуежайдан тұрғылықты жеріне дейін жеткізу қамтамасыз етіледі.

3. Орналастыру:

- Мекке мен Мединадағы қонақүйлерді брондау.

- халал стандарттарына сәйкес уақтылы тамақтануды қамтамасыз ету.

4. Киелі жерлерде қозғалу және умраның барлық рәсімдерін орындау үшін көлікпен қамтамасыз ету.

ҚМДБ мен оның өңірлік филиалдарының ресми сайттарын талдау көрсеткендей, 2023 жылға қажылық квоталары 18 қазақстандық туроператорға бөлінген.

Қазақстандықтардың қажылық жасауына байланысты мәселелерді ҚМДБ Сауд Арабиясы Корольдігінің ресми талаптары негізінде реттейді. Жыл сайын қазақстандықтар үшін квота орындарының саны артып және қажылық саяхатының бағасы өсіп келеді. Сондай-ақ қажылықты ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын туроператорларға қойылатын талаптар да артып келеді.

Сондай-ақ, ҚР ТСМ Туризм индустриясы комитеті осы мүмкіндікті пайдалана отырып, ҚМДБ ұсынған және ҚР азаматтарының шығу туризм саласындағы құқықтарына кепілдік беру жүйесінің әкімшісі – «Туристік Қамқор» Корпоративтік Қорының, ҚР ТСМ Туризм индустриясы комитетінің сайтында орналастырылған турагенттер мен туроператорлардың мемлекеттік электрондық тізілімінде тұратын, тексерілген, сенімді туркомпаниялардың  қызметтерін пайдалануды сұрайды.