«Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы» КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА

 

 

«Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу

және коммуналдық меншік басқармасы» КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша

ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА

 

Петропавловл қ.                                                                 2026 жылғы 27 шілде

 

«Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу  және коммуналдық меншік басқармасы» КММ (бұдан әрі мәтін бойынша-басқарма) басшысының 2026 жылғы 24 маусымдағы № 646 бұйрығы негізінде Басқарма қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.

   Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау 2026 жылғы 01 шілдеден  01 тамызға дейін жүргізілді.

   Ішкі талдау басқарманың 2025 жылғы 1 маусымнан 2026 жылғы  30 маусымға дейінгі жұмыс кезеңін қамтыды.

   Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген Үлгілік қағидаларға сәйкес жүргізілді.

  Бұл жұмыс жұмыс тобының құрамында жүргізілді және оның құрамына кіргендер: басқарма басшысының орынбасары А.Б. Ганенко, тауарларды, қызметтерді мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы С.А. Тайжанов, жұмыстарды мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы Л.В. Юргелевичуте, мемлекеттік сатып алу мониторингі және әкімшілендіру бөлімінің басшысы М.М. Хамзина, коммуналдық меншік және мемлекеттік активтер бөлімінің басшысы С.Н. Ертаева келесі бағыттар бойынша:

 1) Басқарманың қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;

 2) Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Бірінші бағыт бойынша: «бөлімшенің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау».

Басқарма өз қызметінде басшылыққа алады, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, «Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметін бағалаудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2018 жылғы 16 қаңтардағы   № 13 бұйрығын «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңын (бұдан әрі мәтін бойынша-Заң), «Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің    2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген «Жекешелендіру объектілерін сату қағидаларын», Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын» (бұдан әрі мәтін бойынша – Қағидалар), Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің 2025 жылғы 4 тамыздағы   № 75 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік заңды тұлғаларға бекітілген мемлекеттік мүлікті мемлекеттік меншіктің бір түрінен екіншісіне беру қағидаларын», Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің   2015 жылғы 17 наурыздағы № 212 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру қағидаларын», Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің 2015 жылғы 16 қаңтардағы № 17 бұйрығымен және басқа да нормативтік-құқықтық актілермен бекітілген «Мемлекеттік мүлікті сенімгерлік басқаруға беру қағидаларын».

    Жүргізілген талдау барысында құқықтық актілерде 8 сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды.

Тәуекел 1. Автомобиль жолдарын орташа жөндеу бойынша техникалық қадағалау жұмыстары мен қызметтерін мемлекеттік сатып алу процесін одан әрі автоматтандыру

Қағидалардың 293-тармағына сәйкес мемлекеттік сатып алуды жүргізудің рейтингтік-балдық жүйесі веб-порталмен конкурстық баға ұсыныстарын, баға ұсынысына және жеңімпазды айқындауға әсер ететін өлшемшарттарды автоматты түрде салыстырудан тұрады.

Қазіргі уақытта мемлекеттік сатып алу рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып, конкурс тәсілімен жүзеге асырылатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесіне жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің мынадай түрлері енгізілген:

- құрылыс-монтаж жұмыстары;

- жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын әзірлеу бойынша жұмыстар;

-құрылыс-монтаждау жұмыстарын техникалық қадағалау (жобаларды басқару) бойынша инжинирингтік қызметтер.

Құрылыс саласындағы сатып алулар кезінде рейтингтік-балдық жүйені қолдану практикасы сатып алу рәсімдерінің ашықтығын арттыруды, адами фактордың әсерін азайтуды және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтуды қамтамасыз ете отырып, жеңімпазды автоматтандырылған айқындаудың тиімділігін растайды.

Орташа жөндеу бойынша техникалық қадағалау жұмыстары мен қызметтері конкурстық комиссиялардың қатысуымен және өтінімдерді қолмен бағалаумен жүзеге асырылады, бұл адами фактордың ықпалын сақтайды, жеңімпаздарды анықтау кезінде субъективті тәсілдің тәуекелдерін жасайды және бюджет қаражатын игеру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін арттырады.

Жоғарыда көрсетілген жұмыстар мен қызметтер түрлерінің тізбесіне енгізу мәселесінің өзектілігі жол саласын қаржыландырудың едәуір көлеміне байланысты, бұл ретте өтінімдерді бағалаудың объективтілігін, адами фактордың ықпалын болдырмауды және мемлекеттік қаражатты жұмсаудың тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін тетіктерді енгізу ерекше маңызға ие болады.

Осыған байланысты аталған жүйенің қолданылу аясын кезең-кезеңімен кеңейту орынды болып көрінеді.

Ұсыныстар:

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне мемлекеттік сатып алу рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып, конкурс тәсілімен жүзеге асырылатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесін автомобиль жолдарын орташа жөндеу жөніндегі жұмыстар мен техникалық қадағалау қызметтерін қосу бөлігінде кеңейту жөнінде ұсыныс енгізілсін.

Тәуекел 2.  Конкурстық баға ұсынысына әсер ететін бағалау критерийлерінің дұрыс емес көрсеткіштерін көрсету (жұмыс тәжірибесі, төленген салық көрсеткіші, өнім берушінің әкімшілік-аумақтық бірлікте болуы, аудиттелген Есептіліктің болуы.

Рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып, Мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде конкурстық баға ұсынысына әсер ететін өлшемшарттарды бағалаудың қолданыстағы тетігі мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі мәліметтерге байланысты болады. Бұл ретте жұмыс тәжірибесін растау тәртібін реттейтін нормативтік құқықтық актілерге үнемі өзгерістер енгізу, сондай-ақ Мемлекеттік Деректер базалары арасында толық синхрондаудың болмауы балдарды автоматты түрде есептеу кезінде жекелеген көрсеткіштердің дұрыс есепке алынбауына әкеп соғуы мүмкін.

Бұл тәуекелдің салдары конкурстық өтінімдерді біржақты бағалау, адал өнім берушілердің бәсекеге қабілеттілігін төмендету, мемлекеттік сатып алу нәтижелері бойынша шағымдар мен сот дауларының санын ұлғайту, сондай-ақ қатысушылардың автоматтандырылған бағалау тетіктеріне сенімін төмендету болып табылады.

Ұсыныстар:

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне әрбір өлшем бойынша балдарды есептеу не есептемеу негіздерін көрсете отырып, рейтингтік балдарды есептеудің дұрыстығын автоматтандырылған бақылауды және егжей-тегжейлі есепті қалыптастыруды көздеу, сондай-ақ өтінімдерді қабылдау мерзімі аяқталғанға дейін оларды түзету мүмкіндігімен балдарды есептеуге әсер ететін мәліметтерді алдын ала верификациялау тетігін енгізу ұсынысы енгізілсін.

Тәуекел 3. «Ұқсас, жақсартылған сипаттамалар және жақсы технологиялық шешімдер» ұғымының субъективтілігі.

Қағидалардың 213-тармағына сәйкес әлеуетті өнім берушінің техникалық ерекшелігінің конкурстық құжаттамада көрсетілген техникалық ерекшелікке сәйкес келмеуіне жол беріледі, егер неғұрлым жақсы функционалдық және басқа да сипаттамалары бар тауарлар мен қызметтер ұсынылса, сондай-ақ неғұрлым жақсы технологиялық шешімдер және (немесе) тауарларға, жұмыстарға баға берілген жағдайда, жұмыстарды үздік материалдардан орындау ұсынылса. әлеуетті өнім беруші ұсынған Қызметтер осы тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға бөлінген сомадан аспайды.

Ұйымдастырушы ұсынылатын тауар техникалық ерекшелік талаптарына сәйкес келмеген жағдайда өтінімді қабылдамауға құқылы. Сонымен қатар, әлеуетті жеткізушілер көбінесе ұқсас немесе жақсартылған функционалды, техникалық және сапалық сипаттамалары бар өнімдерді ұсынады.

Бұл ретте заңнамада техникалық ерекшелік талаптарына сәйкес келетін тауарды және сипаттамалары белгіленген талаптарға сәйкес остігін куәландыратын тауарды ажыратуға мүмкіндік беретін нақты критерийлер жоқ. Нәтижесінде мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылар тиісті салаларда (инженерлік, медициналық, ақпараттық-технологиялық және т.б.) арнайы білімі жоқ, күрделі техникалық, химиялық және өзге де сипаттамалардың сәйкестігін дербес бағалауға мәжбүр. Бұл соттар кейіннен өтінімді негізсіз қабылдау немесе негізсіз қабылдамау деп тануы мүмкін субъективті шешімдер қабылдау қаупін тудырады.

 

Ұсыныстар:

Функционалдық, техникалық және сапалық сипаттамалары жақсартылған тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді ұсыну жағдайларын қоса алғанда, ұсынылатын тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің техникалық ерекшелік талаптарына сәйкестігін айқындау өлшемшарттары мен тәртібін белгілей отырып, Қағидаларға өзгерістер енгізу жөнінде Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне ұсыныс енгізу, сондай-ақ шағымдану органдарының шешімдерін және сот практикасын жүйелі талдау жолымен осындай жағдайларды қараудың бірыңғай практикасын қалыптастыруды қамтамасыз ету, кейіннен тиісті түсіндірмелерді Мемлекеттік сатып алуды Ұйымдастырушыларға жеткізу.

 

Тәуекел 4. Әлеуетті өнім берушінің еңбек ресурстарының біліктілігін растайтын құжаттар тізбесінің белгісіздігі және толық емес сипаты.

Қағидалардың 78-тармағына сәйкес еңбек ресурстарының болуы қызметкердің біліктілігі туралы құжаттың электрондық көшірмесімен расталады.

Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес қызметкердің біліктілігін растайтын құжаттар Білім туралы дипломның, сертификаттың және аттестаттың электрондық көшірмелері болып табылады.

 Сонымен қатар, ережелер көрсетілген құжаттардың құқықтық мәртебесін анықтамайды, қандай сертификаттар мен аттестаттар қабылдануға жататынын жария етпейді, сондай-ақ осы тізбенің толық болып табылатынын белгілемейді.

Көрсетілген белгісіздік Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылардың конкурстық құжаттама талаптарын әр түрлі түсіндіруіне жағдай жасайды. Іс жүзінде бұл әлеуетті өнім берушілер ұсынған құжаттарды бірдей бағаламауға, өтінімдерді негізсіз жіберуге немесе қабылдамауға, сондай-ақ шағымдар мен сот дауларының көбеюіне әкеледі.

Ұсыныстар:

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне қызметкерлердің біліктілігін растайтын құжаттар тізбесін нақтылау туралы Қағидаларға өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныс енгізу, сондай-ақ олардың мазмұнына, құжаттардың жекелеген түрлерін (куәлік, біліктілігін арттыру туралы құжат, кәсіптік қайта даярлау туралы құжат және т. б.) ұсыну тәртібі мен қолдану жағдайларына қойылатын талаптарды белгілеу, бұл құқық қолдану практикасының біркелкілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді   және конкурстық өтінімдерді қарау кезінде субъективті тәсілді болдырмайды.

Тәуекел 5. Әлеуетті өнім берушілердің шағымдарын қарау мерзімдерінің шектелуі

Заңның 25-бабына сәйкес әлеуетті өнім беруші веб-портал арқылы тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының, бірыңғай ұйымдастырушының, сараптама комиссиясының (сарапшының) әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне, егер олардың әрекеттері (әрекетсіздігі), шешімдері әлеуетті өнім берушінің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзса, қорытындылары туралы хаттама орналастырылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде шағымдануға құқылы конкурс, аукцион тәсілімен мемлекеттік сатып алу. Бұл ретте тапсырыс беруші, ұйымдастырушы, бірыңғай ұйымдастырушы шағым беру мерзімі өткен күннен кейін үш жұмыс күні ішінде шағымды қанағаттандыру не қанағаттандырудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылардың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдарды қараудың заңнамада белгіленген мерзімдері шектеулі болып табылады, бұл шағымның барлық дәлелдеріне толыққанды талдау жүргізуді, ұсынылған құжаттардың едәуір көлемін зерделеуді  және қабылданған шешімдердің негізділігін тексеруді қиындатуы мүмкін.

Қысқа мерзімдер жағдайында сатып алу рәсімінің техникалық, құқықтық және өзге де мән-жайларына жан-жақты бағалау жүргізу мүмкіндігінсіз шағымдарды ресми қарау тәуекелі бар. Бұл жеткіліксіз негізделген шешімдер қабылдауға, Сатып алудың даулы нәтижелерін сақтауға, сот процестерінің көбеюіне және қатысушылардың шағымдану рәсіміне деген сенімінің төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Ұсыныстар:

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне сатып алудың күрделілігіне, дәлелдердің санына, ұсынылған материалдардың көлеміне және қосымша талдау жүргізу қажеттілігіне қарай шағымдарды қараудың сараланған мерзімдерін белгілеу мүмкіндігін қарау туралы ережеге өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныс енгізілсін. Сондай-ақ, қараудың тиісті тәртібі мен мерзімдерін қолдануға мүмкіндік беретін күрделілік санатын айқындай отырып, шағымдарды алдын ала бағалау тетігін енгізу.

Мұндай шешімді міндетті негіздей отырып, айрықша жағдайларда (мысалы, техникалық құжаттаманың үлкен көлемін зерделеу, бейінді мамандарды тарту немесе қосымша мәліметтер алу қажет болған кезде) шағымды қарау мерзімін ұзарту мүмкіндігін қамтамасыз ету.

Тәуекел 6. Қабылдау-тапсыру актісін ресімдеу мерзімі бұзылған кезде іс-қимыл тетігін реттейтін нормалардың болмауы.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы17 наурыздағы № 212 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру қағидаларының 42-тармағында шартқа қол қойылғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде қабылдау-беру актісі бойынша объектіні беру міндеті көзделген.

 Сонымен қатар, ережелер көрсетілген мерзімді бұзудың салдарын белгілемейді, сондай-ақ баланс ұстаушы немесе жалға беруші қабылдау-тапсыру актісіне қол қоюдан негізсіз жалтарған жағдайда іс-қимыл тәртібін белгілемейді.

Тиісті тетіктің болмауы мемлекеттік мүлікті беруді негізсіз кешіктіруге жағдай жасайды, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына және жалға алушы үшін жасанды әкімшілік кедергілер жасауға ықпал етуі мүмкін.

Ұсыныстар:

Объектіні қабылдау-тапсыру актісін ресімдеу мерзімі бұзылған кезде  іс-қимылдың нақты тетігін белгілеу бөлігінде мемлекеттік мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру қағидаларына өзгерістер енгізу жөнінде Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігіне ұсыныс енгізілсін.

Тәуекел 7. Меншік құқығы ауысқанға дейін жекешелендіру объектілерінің сақталуын және нақты жай-күйін бақылау тетіктерінің болмауы.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы  № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидаларына сәйкес мемлекеттік мүліктің баланс ұстаушысы жекешелендіру объектісінің сақталуына және сатып алушыға меншік құқығы ауысқанға дейін ол туралы мәліметтердің дұрыстығына жауапты болады. Бұл ретте объектінің техникалық жай-күйінің нашарлау, оны заңсыз пайдалану не жекешелендіру рәсімі аяқталғанға дейін иеліктен шығару тәуекелдері сақталады.

Ұсыныстар:

Жекешелендіру алдында мүлікке міндетті түгендеу жүргізуді қамтамасыз ету, оның жай-күйін бейнетіркеу, сатып алушыға меншік құқығы ауысқан сәтке дейін оның сақталуын қамтамасыз еткені үшін баланс ұстаушының дербес жауапкершілігін белгілеу жөніндегі Жекешелендіру объектілерін сату қағидаларына Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігіне ұсыныс енгізу.

Тәуекел 8. Коммуналдық мүлікті жекешелендіру кезінде Жария тыңдаулар өткізу тетігінің болмауы

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» ҚР Заңына сәйкес жергілікті атқарушы органдардың коммуналдық мүлікті жекешелендіру туралы шешімдер қабылдауы кезінде міндетті түрде Жария тыңдаулар өткізуді көздейтін норманы енгізу бөлігінде "мемлекеттік мүлік туралы"ҚР Заңына өзгерістер күшіне енді.

«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» ҚР Заңының 13-бабына сәйкес көпшілік тыңдаулар аса маңызды және қоғамдық маңызы бар мәселелерді талқылау мақсатында өткізіледі, оларды өткізу тәртібі мәслихат регламентінде айқындалады.

Алайда қолданыстағы регламенттерде осы бағытта жария тыңдауларды ұйымдастыру және өткізу тәртібі жоқ, бұл осы рәсімді жүргізудің формальдылығына және екіұшты тәсілге алып келуі және сот талқылауларына негіз бола алады.

Ұсыныстар:

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне жария тыңдауларды ұйымдастыру және өткізу рәсімдерін нақты құқықтық регламенттеуді көздейтін, сондай-ақ оған қатысты Жария тыңдаулар өткізу міндетті болып табылатын мүліктің тізбесін айқындайтын, оның ерекше әлеуметтік, экономикалық және қоғамдық маңыздылығын ескере отырып, Жария тыңдаулар өткізу қағидалары нысанында заңға тәуелді нормативтік құқықтық актіні әзірлеу қажеттілігі туралы ұсыныс енгізу.

Екінші бағыт бойынша: Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау

Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы

Штат санының құрылымы мен лимиті қолданыстағы заңнамаға сәйкес бекітілген. Штат саны-20 бірлік, іс жүзінде 18 бірлік, 2 бірлік бос. Талданған кезеңде бос әкімшілік лауазымдарға орналасуға 6 конкурс өткізілді. Талданатын кезеңдегі таза ауысымдылық-0%.

Басқарма қызметкерлерін кадрлық тағайындау заңнамаға сәйкес Солтүстік Қазақстан облысы әкімі аппараты персоналының бірыңғай қызметі және Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Ұлттық қауіпсіздік комитетінің департаменті арнайы тексеру жүргізгеннен кейін жүзеге асырылады.

Басқа мемлекеттік органдарға (коммуналдық меншік және мемлекеттік активтер бөлімінің бас мамандары) ауысуына байланысты екі мемлекеттік қызметші атқаратын қызметінен босатылды.

Бос лауазымдарға орналасуға конкурстық рәсімдер жарияланды (бір конкурс өтпеді, конкурс қайта жарияланды).  

Мемлекеттік әкімшілік қызметшілерді кәсіби тәрбиелеу мақсатында басқарма қызметкерлерді қайта даярлау және біліктілігін арттыру курстарына уақтылы жібереді, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру қағидаларын сақтау бойынша қатаң бақылау жүргізіледі.

Барлық мемлекеттік қызметшілердің 2025 жылғы кірістері мен мүлкі туралы Декларация толық көлемде ұсынылған.

Ұсыныстар: 2015 жылғы 23 қарашадағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңын, 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, 2015 жылғы 18 қарашадағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді сақтау және кадрлардың ауысуын азайту жөніндегі жұмысты жалғастыру.

Мүдделер қақтығысын реттеу.

         Басқармада талданған кезеңде кадрларды іріктеу кезінде бос мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізу кезінде мүдделер қақтығысы туындаған жоқ.

         Басқарманың тәртіптік комиссиясының өкілеттігі 2021 жылдан бастап СҚО әкімі аппаратының тәртіптік комиссиясына өтті.

         Бұл ретте басқарма басшысы өзінің бұйрығымен «Мемлекеттік қызмет туралы» ҚР заңының 44-бабының 8-тармағына сәйкес қызметкерден түсіндірме жаза талап етіп, мән-жайлар анықталғаннан кейін теріс қылық жасағаны үшін тәртіптік жаза қолдануға өкілеттігі бар.

         Талданып отырған кезеңде 1 жұмыстарды мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманының конкурстың қорытындысын шығару кезінде конкурстық өтінімдерді тиісінше қарамағаны үшін ескерту түріндегі тәртіптік жазасы, бұл СҚО бойынша СМАЖ жеке ұйғарымын шығаруға себеп болды.

         Басқарма қызметкерлерінің ҚР мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексінің нормаларын, сондай-ақ өз лауазымдық міндеттерін орындау кезінде, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау кезінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнама нормаларын бұзушылықтары тіркелмеген.

         Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін, сондай-ақ өзге де құқық бұзушылықтар үшін тәртіптік жазалар қолданылмады.

         Мемлекеттік қызметтен босатылған басқарма қызметкерлерінің арасында теріс себептер бойынша жоқ.

         Мемлекеттік қызметшілер басқармаға кірген кезде «Мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңында және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңда көрсетілген шектеулермен танысты.

         Талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық, қылмыстық құқық бұзушылықтар және Мемлекеттік қызметке кір келтіретін бұзушылықтар бойынша есепте тұрған басқарма қызметкерлері жоқ.

         Басқарманың барлық қызметкерлері ҚР Бас прокуратурасы жанындағы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу Комитетінің «Ақпараттық сервис» базасында тексерілді.

         Басқарма қызметкерлерінің лауазымдық айлықақыларына сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және үстемеақылар белгілеу мәселелері ашық және ашық жүргізіледі. Ол үшін тиісті комиссия құрылып, комиссия отырыстарының хаттамалары жүргізіледі. Талданған кезеңде басқарма қызметкерлері тарапынан шағымдар болған жоқ.

Ұсыныстар: Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын, «Қазақстан Республикасы Үкіметінің» 2001 жылғы 29 тамыздағы № 1127 «Органдар қызметкерлеріне сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық айлықақыларына үстемеақылар белгілеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысын сақтау Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен".

  1. Мемлекеттік қызмет көрсету.

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы мемлекеттік қызмет көрсетпейді.

  1. Рұқсат беру функцияларын іске асыру.

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу   және коммуналдық меншік басқармасында рұқсат беру функциялары жоқ.

  1. Бақылау және қадағалау функцияларын іске асыру.

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік жөніндегі басқармасының басқару туралы Ережеге сәйкес бақылау және қадағалау функциялары жоқ

  1. Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.

6.1. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.

 Талданған кезеңде басқармаға жеке және заңды тұлғалардан барлығы 170 өтініш келіп түсті.

Оның ішінде «ұсыныстар» санаты бойынша - 27 өтініш, «өтініштер» - 58, «шағым» - 21, «басқалар» - 64 (сұраулар, жауаптар, хабарламалар).

Басқа мемлекеттік органға қайта жіберілді - 45 өтініш.

Барлық өтініштер мерзімдерін бұзбай уақтылы қаралды (ҚР АӨК сәйкес 15 жұмыс күні ішінде).

    Ұсыныстар: жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы және сапалы қарау және оларды Е-Өтісі ақпараттық жүйесіне енгізу бөлігінде ҚР 2020 жылғы 29 маусымдағы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру.

6.2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмыс.

Басқарма басқарманың мемлекеттік қызметшілері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын күшейту бойынша тұрақты негізде мақсатты жұмыс жүргізуде.

Басқармада сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнаманы іске асыруға бағытталған 2026 жылға арналған ұйымдастыру  және практикалық іс-шаралар жоспары бекітілді, ол басқарманың сайтында орналастырылған.

Сондай-ақ сайтта сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптағы фото және бейне материалдар орналастырылған.

Басқарманың 2025 жылғы 31 желтоқсандағы № 1384 бұйрығымен Мемлекеттік қызметшілердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық стандарты бекітілді.

Басқарма басшысы мен оның орынбасарларының жеке мәселелері бойынша азаматтарды қабылдау кестесі тоқсан сайын бекітіледі. Азаматтарды қабылдау кестесі, сенім телефоны туралы ақпарат стендте орналастырылған және СҚО басқармасы мен әкімдігінің сайтында орналастырылған.

Қоғамдық жерде орналасқан «шағымдар мен ұсыныстар үшін» жәшігі тұрақты негізде жұмыс істейді.

Басқармада «жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы», «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі», «Қазақстан Республикасы Президентінің жолдауы» атты ақпараттық стендтер орналастырылған.

Басқарма қызметкерлері біліктілікті арттыру курстарынан өтіп, семинарлар мен кеңестерге, конференциялар мен дөңгелек үстелдерге қатысады.

Басқарма қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен қылмыстар фактілерінің жасалуына жол бермеу туралы түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.

Ұсыныстар: сыбайлас жемқорлық салдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді болдырмау үшін «сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын сақтау жұмысын жалғастыру.

Жалпы ұсыныстар:

  1. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне мемлекеттік сатып алу рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып, конкурс тәсілімен жүзеге асырылатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесін автомобиль жолдарын орташа жөндеу жөніндегі жұмыстар мен техникалық қадағалау қызметтерін қосу бөлігінде кеңейту жөнінде ұсыныс енгізілсін. 2. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне әрбір өлшем бойынша балдарды есептеу не есептемеу негіздерін көрсете отырып, рейтингтік балдарды есептеудің дұрыстығын автоматтандырылған бақылауды және егжей-тегжейлі есепті қалыптастыруды көздеу, сондай-ақ өтінімдерді қабылдау мерзімі аяқталғанға дейін оларды түзету мүмкіндігімен балдарды есептеуге әсер ететін мәліметтерді алдын ала верификациялау тетігін енгізу ұсынысы енгізілсін.
  2. Функционалдық, техникалық және сапалық сипаттамалары жақсартылған тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді ұсыну жағдайларын қоса алғанда, ұсынылатын тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің техникалық ерекшелік талаптарына сәйкестігін айқындау өлшемшарттары мен тәртібін белгілей отырып, Қағидаларға өзгерістер енгізу жөнінде Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне ұсыныс енгізу, сондай-ақ шағымдану органдарының шешімдерін және сот практикасын жүйелі талдау жолымен осындай жағдайларды қараудың бірыңғай практикасын қалыптастыруды қамтамасыз ету, кейіннен тиісті түсіндірмелерді Мемлекеттік сатып алуды Ұйымдастырушыларға жеткізу.
  3. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне қызметкерлердің біліктілігін растайтын құжаттар тізбесін нақтылау туралы Қағидаларға өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныс енгізу, сондай-ақ олардың мазмұнына, құжаттардың жекелеген түрлерін (куәлік, біліктілігін арттыру туралы құжат, кәсіптік қайта даярлау туралы құжат және т. б.) ұсыну тәртібі мен қолдану жағдайларына қойылатын талаптарды белгілеу, бұл құқық қолдану практикасының біркелкілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді және конкурстық өтінімдерді қарау кезінде субъективті тәсілді болдырмайды.
  4. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне сатып алудың күрделілігіне, дәлелдердің санына, ұсынылған материалдардың көлеміне және қосымша талдау жүргізу қажеттілігіне қарай шағымдарды қараудың сараланған мерзімдерін белгілеу мүмкіндігін қарау туралы ережеге өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныс енгізілсін. Сондай-ақ, қараудың тиісті тәртібі мен мерзімдерін қолдануға мүмкіндік беретін күрделілік санатын айқындай отырып, шағымдарды алдын ала бағалау тетігін енгізу.

Мұндай шешімді міндетті негіздей отырып, айрықша жағдайларда (мысалы, техникалық құжаттаманың үлкен көлемін зерделеу, бейінді мамандарды тарту немесе қосымша мәліметтер алу қажет болған кезде) шағымды қарау мерзімін ұзарту мүмкіндігін қамтамасыз ету.

  1. Объектіні қабылдау-тапсыру актісін ресімдеу мерзімі бұзылған кезде іс-қимылдың нақты тетігін белгілеу бөлігінде мемлекеттік мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру қағидаларына өзгерістер енгізу жөнінде Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігіне ұсыныс енгізілсін.
  2. Жекешелендіру алдында мүлікке міндетті түгендеу жүргізуді қамтамасыз ету, оның жай-күйін бейнетіркеу, сатып алушыға меншік құқығы ауысқан сәтке дейін оның сақталуын қамтамасыз еткені үшін баланс ұстаушының дербес жауапкершілігін белгілеу жөніндегі Жекешелендіру объектілерін сату қағидаларына Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігіне ұсыныс енгізу.
  3. Внести предложение в Министерство финансов Республики Казахстан о необходимости разработки подзаконного нормативного правового акта в форме Правил проведения публичных слушаний, предусматривающих четкую правовую регламентацию процедуры их организации и проведения,                      а также определяющих перечень имущества, в отношении которого проведение публичных слушаний является обязательным, с учетом его особой социальной, экономической и общественной значимости.
  4. Кадрлардың ауысуын азайту және «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңын, Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексін, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын Сыбайлас жемқорлық салдарларына және өзге де нормативтік құқықтық актілерге жол бермеу үшін сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру.
  5. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын, «Қазақстан Республикасы Үкіметінің»                            2001 жылғы 29 тамыздағы № 1127 «Органдар қызметкерлеріне сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық айлықақыларына үстемеақылар белгілеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысын сақтау Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен.
  6. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы және сапалы қарау және оларды Е-Өтісі ақпараттық жүйесіне енгізу бөлігінде ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру.
  7. Сыбайлас жемқорлық салдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді болдырмау үшін «сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңын сақтау жұмысын жалғастыру.

«Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы» КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау басқарма басшысының 2026 жылғы    24.06. № 646 бұйрығымен құрылған жұмыс тобымен келісілді: