Жиі қойылатын сұрақтар
ЖНЖТ-бұл бас бостандығынан айыруды бас бостандығын шектеу немесе айыппұл түрінде жазаның неғұрлым жеңіл түрімен ауыстыру. Сотталған адам нақты өтегеннен кейін оның өтінішхаты бойынша қолданылады:
- онша ауыр емес және ауырлығы орташа қылмыс жасағаны үшін жаза мерзімінің 1/4 кем емес;
- ауыр қылмыстар үшін жаза мерзімінің 1/3 кем емес;
ҚІБ-дан айырмашылығы, жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жұмсаққа ауыстырған кезде ауыр қылмыс жасаған адам қаралмайды.
* Сотталған адамның өтінішхатына оның жеке басын, мінез-құлқын, жазасын өтеу кезіндегі еңбек пен оқуға көзқарасын сипаттайтын деректер қоса беріледі.
ЗМН сотталғандарға қолданылмайды:⠀
- аса ауыр қылмыстар үшін;⠀
- кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қарсы қылмысы үшін;⠀
- адамдардың өліміне әкеп соққан не аса ауыр қылмыс жасаумен ұштасқан террористік немесе экстремистік қылмыс үшін;⠀
- қылмыстық топтың құрамында жасалған қылмыс үшін.⠀
⠀Пробациялық бақылауды уәкілетті мемлекеттік орган жүзеге асырады және сот шешімі бойынша сотталғандардың міндеттерін орындауына жауап береді:
- сотталғанның мінез-құлқын бақылауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органға хабарламай тұрақты тұратын, жұмыс істейтін, оқитын жерін өзгертпеу;⠀
- белгілі бір орындарға бармауға;⠀
- емдеу курсынан өту;⠀
- отбасына материалдық қолдау көрсету;⠀
- сотталушыны түзетуге ықпал ететін басқа да міндеттер.⠀
ЖНЖТ қолдану соттың ерекше құзыретіне жатады.⠀
⠀Шартты түрде мерзімінен бұрын босату-бұл өтелмеген жаза мерзіміне тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдарын профилактикалық бақылауға қоя отырып, адамды бас бостандығынан айыру түріндегі жазадан мерзімінен бұрын босату.⠀
⠀ҚІБ ресми мерзімдері ҚР Қылмыстық кодексінің 72-бабына сәйкес қылмыс санатына байланысты келеді:⠀
- онша ауыр емес немесе ауырлығы орташа қылмыс үшін тағайындалған жаза мерзімінің 1/3 кем емес;⠀
- ауыр қылмыс үшін тағайындалған жаза мерзімінің 1/2 кем емес;⠀
- аса ауыр қылмыс үшін тағайындалған жаза мерзімінің 2/3 кем емес;⠀
⠀Сондай-ақ сотталғандардың әлеуметтік осал санаттары үшін қысқа мерзімдер көзделген:⠀
- Жүкті әйелдер;⠀
- Жас балалары бар әйелдер;⠀
- Жас балаларды жалғыз өзі тәрбиелеп отырған ерлер;⠀
- 58 және одан жоғары жастағы әйелдер;⠀
- 63 және одан жоғары жастағы ерлер;⠀
- Бірінші және екінші топтағы мүгедектер.⠀
⠀Сотталушы шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтініш бергеннен кейін 10 күн ішінде мекеме әкімшілігі сотталғанның жазасын өтеу кезіндегі жеке басын, мінез-құлқын, еңбекке және оқуға қатынасын сипаттайтын деректерді қоса отырып, оны сотқа жібереді.⠀
⠀Шартты түрде мерзімінен бұрын босатылған адамды есепке қойғаннан кейін ішкі істер органдары оның қызметке келуін қамтамасыз етеді, онда қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің жәрдемімен оған әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетеді.⠀
⠀ҚІБ қолдану соттың ерекше құзыретіне жатады.⠀
Сотталғандардың кездесу құқығын іске асыру, сондай-ақ уақытша шектеу шаралары кезеңінде оң әлеуметтік байланыстарды қолдау мақсатында covid-19-ға, оның ішінде балаларға арналған ПТР тестілерін міндетті түрде ұсына отырып, үш жасқа дейінгі балалармен бір ересек адамға ғана ұзақ кездесулер беруге рұқсат етіледі.
Балалардың қысқа мерзімді кездесулерге қатысуына да тыйым салынбайды. Сонымен қатар, ПТР әдісімен COVID-19-ға зертханалық тексеру туралы құжаттарды ұсыну міндетті емес.
Бұдан басқа, жақын туыстармен және жеке істе көрсетілген өзге де адамдармен әлеуметтік байланыстарды қолдау үшін сотталғандарға олардың өтінімі бойынша бейнебайланыс арқылы 15 минуттық келіссөздер беріледі.
Сондай-ақ, қалауы бойынша жазасын өтеп жатқан адам ұзақтығы 2 сағаттан аспайтын қысқа мерзімді кездесуді бейнеқоңыраумен ауыстыруға құқылы.
Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің ішкі тәртіп қағидаларының 55-тармағына сәйкес (Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 17 қарашадағы № 819 Бұйрығы) бір сәлемдеменің ең жоғары салмағы 20 кг-нан аспауға тиіс.
Сонымен бірге, пошта байланысы қызметтерін көрсету қағидаларының 4-қосымшасына сәйкес бір бандерольдің салмағы 2 кг-нан аспауы тиіс.
Бандерольдерді қоспағанда:
а) тұқыммен - 1 кг;
б) бір кітапты салумен - 3 кг;
в) зағиптарға арналған дөңес белгілері бар Қағаз бен кітаптармен - 5 кг (шекті массаның 100 гр-ға дейін артуына жол беріледі.).
* Максималды өлшемі: 35 см. үш өлшемнің бірінде (ұзындығы, ені, биіктігі).
* Үш өлшемнің сомасы 65 см-ден аспайды.
* Түтікпен оралған бандероль үшін ұзындығы 70 см және диаметрі 15 см.